I SA/Łd 186/21

Dnia 13 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, , po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy wydane wobec Z. S. postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z [...] października 2020 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. organ egzekucyjny - Prezydent Miasta Ł. oddalił skargę wniesioną podaniem z dnia 21 maja 2019 r., które następnie zostało sprecyzowane pismem z dnia 17 września 2020 r., na czynność egzekucyjną, dokonaną zawiadomieniem z dnia 16 kwietnia 2019 r., zajęcia świadczenia zobowiązanego. Na postanowienie, w terminie ustawowym, zobowiązany złożył zażalenie. W uzasadnieniu wskazał, że tytuły wykonawcze zostały wystawione nie oceniając zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (a powinno) ani prawidłowości jego prowadzenia. Zobowiązany podniósł wadliwość czynności egzekucyjnej wynikającą z wadliwego wymiaru podatku od nieruchomości oraz braku doręczenia aktów stanowiących podstawę obowiązków skierowanych do egzekucji. Egzekucja jest niedopuszczalna gdyż wykazuje naruszenie istotnych zasad postępowania egzekucyjnego. Podniesiony został również błąd co do osoby zobowiązanego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w postanowieniu z [...] grudnia 2020 r. wskazało, że zobowiązany zaskarżył czynność egzekucyjną podjętą zawiadomieniem z dnia 16 kwietnia 2019 r. Zobowiązany nie zakwestionował prawidłowości samej czynności egzekucyjnej. Ocenił to działanie jako nieprawidłowe przez pryzmat negatywnej oceny samego wszczęcia i prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego. Zarzucił wadliwość całej egzekucji z uwagi na brak doręczenia aktów będących podstawą egzekwowanych obowiązków oraz oceniając, że egzekucja powinna się toczyć nie wobec niego ale do drugiego współwłaściciela. Kolegium analizując akta przedmiotowej sprawy nie dopatrzyło się uchybień formalnoprawnych ze strony organu egzekucyjnego. Egzekucja administracyjna jest prowadzona przez uprawniony organ egzekucyjny - Prezydenta Miasta Ł.. Organ ten podjął działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Przepis art. 1a pkt 12 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., wymienia rodzaje środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych wskazując, że jednym z nich jest egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej. Podstawę zastosowania zaskarżonego środka stanowiło zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności (art. 67 § 1 u.p.e.a.). Zawiadomienie spełniało wszystkie wymogi formalne u.p.e.a. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Organ egzekucyjny postąpił zgodnie z dyspozycją przepisu art. 79 § 1 i 4 u.p.e.a. Skarżona czynność egzekucyjna dokonana została z zachowaniem wszystkich wymogów prawa i była zgodna z prawem. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Z. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zakwestionował jednocześnie cztery postanowienia Kolegium. W odniesieniu do sprawy dotyczącej skargi na czynności egzekucyjne wskazał w szczególności na wadliwość czynności egzekucyjnej wynikającą z nieprawidłowego wymiaru podatku, braku doręczenia aktów stanowiących podstawę obowiązków skierowanych do egzekucji oraz okoliczności, że egzekucja powinna toczyć się nie wobec niego, ale współwłaściciela nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej: p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w sprawie nie ma zastosowania). Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów, sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 54 u.p.e.a. W myśl jego § 1 zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej (w niniejszej sprawie - zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej - art. 79 u.p.e.a.) zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Organ w zaskarżonym postanowieniu trafnie zauważył, że stosownie do art. 54 u.p.e.a. w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się, że skarga z art. 54 u.p.e.a. nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Warszawa 1992 r. s. 84.; wyrok NSA z 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, LEX nr 43032; wyrok NSA z 12 stycznia 1999 r. sygn. akt III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20, wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok NSA z 24 października 2014 r., II GSK 1377/13 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www. orzeczenia.nsa.gov.pl- dalej CBOSA). Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13 LEX nr 1774551). W postępowaniu skargowym, w oparciu o art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyroki NSA: z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; z 24 października 2014 r., II GSK 1377/13, z 5 marca 2015 r. II FSK 290/13 - dostępne w CBOSA). W świetle powyższych rozważań sąd zauważa, że zarzuty skargi w istocie nie kwestionują poprawności przeprowadzonej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej. Strona w swojej skardze kwestionuje istnienie swojego zobowiązania podatkowego wobec Prezydenta Miasta Ł., zarzuca wadliwość całej egzekucji z uwagi na brak doręczenia aktów będących podstawą egzekwowanych obowiązków oraz wskazuje, że egzekucja powinna toczyć się nie wobec niej, ale współwłaściciela nieruchomości. Powyższe okoliczności mogą jednak podlegać kontroli w ramach postępowania w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., czy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego przewidzianego w art. 59 § 1 powoływanej ustawy, nie mogą jednak stanowić podstawy skargi na czynność egzekucyjną w oparciu o art. 54 u.p.e.a. Podkreślić należy, że organ egzekucyjny rozpoznając sprawę w postępowaniu w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne nie posiada uprawnienia do rozstrzygania zarzutu nieistnienia obowiązku, czy błędu co do osoby zobowiązanego. W ocenie sądu organy obu instancji w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego. Sposób dokonania tej czynności odpowiada bowiem uregulowaniom zawartym w art. 79 § 1 i 4 u.p.e.a. Zgodnie z art. 79 § 1 powoływanej ustawy, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Prezydent Miasta Ł. wystawił w dniu 16 kwietnia 2019 r. zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienie zostało doręczone Z. S. w dniu 8 maja 2019 r. Egzekucję administracyjną prowadzi uprawniony organ egzekucyjny – Prezydent Miasta Ł.. Organ ten podjął działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Zawiadomienie spełniało wszystkie wymogi formalne u.p.e.a. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Jak to już zostało wskazane na wstępie, organy egzekucyjne w toku postępowania ze skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, są właściwe do tego by odnieść się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonanych przez niego czynności egzekucyjnych. W zaskarżonym postępowaniu SKO w Ł. skontrolowało prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej uznało, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej został przeprowadzony zgodnie z art. 79 u.p.e.a. Sąd stanowisko powyższe podziela. Jeszcze raz podkreślić należy, że skarżący nie może oczekiwać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia jeśli przedmiotem skargi wniesionej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. uczynił zarzuty z art. 33 § 1, bądź art. 59 § 1 tej ustawy. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji. Ake.