I SA/Łd 247/15
WyrokWSA w Łodzi2015-06-02
Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Cezary Koziński, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury dokumentujące usługi, które faktycznie nie zostały wykonane przez wystawcę, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?Ratio decidendi
Faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. W sytuacji, gdy organy podatkowe udowodniły, że usługi udokumentowane fakturami nie zostały wykonane, nie ma potrzeby badania dobrej wiary lub należytej staranności podatnika.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła podatnikowi zobowiązanie podatkowe w VAT za październik 2009 r. i nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu za listopad 2009 r. Organy zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę A. S., uznając, że usługi w nich udokumentowane nie zostały faktycznie wykonane. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak zebrania materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: Asystent Sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2009 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za listopad 2009 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. określającą D. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 2009 r. w kwocie 3.053 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za listopad 2009 r. w kwocie 2.961 zł.
Organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu kontroli skarbowej co do zawyżenia podatku naliczonego do odliczenia za październik i listopad 2009 r. w łącznej kwocie 8.360 zł, wynikającej z faktur zakupu usług remontowo-budowlanych i naprawczych urządzeń elektronicznych i samochodu, wystawionych przez firmę A..
W toku postępowania podatnik złożył 23 października 2013 r. zeznania, w których wyjaśnił, że usługi remontowe udokumentowane fakturą z [...] r., nr [...] polegały na ograniczeniu powierzchni biurowej ściankami ze stelaża stalowego i płyt karton-gips pod sprzęt nagłośnieniowy. Usługi wykonano w hali B. w R., po uprzedniej konsultacji z A. G., właścicielem firmy B.. Usługi udokumentowane fakturami z [...] r. nr [...] i z [...] r. nr [...], dotyczyły napraw sprzętu nagłośnieniowego i instalacji radiowęzła przy ulicy A. w R.. Sprzęt ten w wyniku nagłego wzrostu napięcia został poważnie uszkodzony i ostatecznie został zabrany przez A. S.. Podatnik wyjaśnił, że wystąpił z ustnym roszczeniem do właściciela hali o wypłatę odszkodowania, którego jednak nie otrzymał. W zakresie usług udokumentowanych fakturami z [...] r., nr [...] i z [...] r., nr [...] podatnik wyjaśnił, że pierwsza z nich dotyczyła podniesienia mocy silnika w samochodzie marki Toyota Land Criuser i wykonana była w siedzibie A. S., druga zaś dotyczyła zakupu używanych czujników pneumatycznego zawieszenia, ich naprawy oraz wymontowaniu starych i zamontowaniu naprawionych w ww. pojeździe.
Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy nie potwierdzał, zdaniem organów, faktu wykonania usług stwierdzonych powyższymi fakturami. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał przede wszystkim na ustalenia poczynione w postępowaniu kontrolnym prowadzonym w stosunku do wystawcy spornych faktur. Z ustaleń tych wynikało zatem, że firma A. S. prowadziła działalność w zakresie montażu i sprzedaży mikroskopów przeznaczonych głównie do gabinetów stomatologicznych i ginekologicznych. A. S. nigdy nie zajmował się świadczeniem usług napraw samochodów, nie posiadał w tym zakresie żadnego wykształcenia, ani doświadczenia, nie dysponował również zapleczem gospodarczym koniecznym do świadczenia tego typu usług. Wśród środków trwałych jego firmy znajdowały się wyłącznie komputery biurowe, drukarki, kasy fiskalne, elementy wyposażenia biura, takie jak: biurka czy stoły oraz samochody osobowe i dostawcze. Nie posiadał żadnych środków trwałych, czy wyposażenia umożliwiającego wykonanie prac wskazanych w kwestionowanych fakturach. Ustalenia te znalazły swój wyraz w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r., wydanej wobec firmy A., w której orzeczono o obowiązku zapłaty – na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT – podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 513.941 zł, wynikającego z 69 faktur wystawionych w okresie od 30 września do 30 grudnia 2009 r. Faktury te miały dokumentować usługi remontowo-budowlane, poligraficzne, informatyczne, naprawy samochodów, maszyn budowlanych i poligraficznych, jak również sprzedaż towarów takich jak: etykiety, bony rabatowe, plakaty wielkoformatowe, katalogi, foldery, notesy, kalendarze. Wśród tych faktur znalazły się także faktury o numerach [...]. [...], [...], [...] i [...], wystawione dla podatnika. W decyzji tej wykazano, że A. S. dokumentował w ewidencjach także fikcyjny zakup usług budowlanych i elektronicznych od firm zewnętrznych, co służyć miało wyłącznie uwiarygodnieniu transakcji udokumentowanych kilkudziesięcioma wystawionymi przez niego fikcyjnymi fakturami sprzedaży.
Dyrektor Izby Skarbowej, odwołując się do zasad doświadczenia życiowego, nie dał wiary, że firma A. S., działająca w bardzo wyspecjalizowanej branży, dysponowała potencjałem, by zająć się również działalnością w całkowicie innym zakresie, tym bardziej jeszcze, że w tym samym czasie A. S., poza prowadzeniem jednoosobowej działalności gospodarczej, działał także w spółce cywilnej C., która również sprzedawała mikroskopy, a także pełnił funkcję Prezesa Zarządu D. Sp. z o.o. W konsekwencji – zdaniem organu drugiej instancji – nie miał możliwości wykonania usług stwierdzonych spornymi fakturami.
W odniesieniu do usług budowlanych oraz w zakresie naprawy sprzętu nagłośnieniowego, organ powołał się na zeznania A. J. – Prezes Zarządu spółki B., która stanowczo oświadczyła, że podatnik nie zgłaszał potrzeby wykonania remontu w wynajmowanym lokalu, natomiast sprzęt nagłaśniający stanowił jego własność i spółka B. nie była informowana o wykonywanych naprawach.
W odniesieniu do usług naprawy/modyfikacji samochodu marki Toyota, zdaniem organu nie sposób dać wiary by podatnik powierzył wykonanie tych prac osobie, która (zgodnie z wyjaśnieniami A. S.) hobbystycznie tylko, zajmowała się naprawą elektroniki starych urządzeń i maszyn, wykorzystując metodę prób i błędów. A. S., jak zauważył organ, nie posiadał żadnego doświadczenia w branży motoryzacyjnej, nie zatrudniał żadnych mechaników samochodowych. W przedmiotowej sprawie nie istnieje też żaden dokument (poza fakturami), który by mógł potwierdzić w jakikolwiek sposób fakt wykonania przez niego tych usług. Podatnik nie podpisał też żadnej umowy zlecenia na wykonanie usług naprawy pojazdu, która zabezpieczałaby jego interesy w razie jakichkolwiek błędów, regulowałaby kwestię gwarancji z tytułu wyświadczonych usług.
W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej, działając w oparciu o art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: ustawa o VAT), uznał zakwestionowane faktury za niestanowiące podstawy do obniżenia podatku należnego.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 1105/13, w którym Sąd zauważył, że w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej prezentowany jest jednolity pogląd, iż z treści art. 168 lit. a Dyrektywy 2006/112 wynika, że w celu skorzystania z prawa do odliczenia, po pierwsze: dany podmiot ma być podatnikiem w rozumieniu tej dyrektywy, oraz po drugie: towary i usługi, które mają być podstawą tego prawa, powinny być wykorzystywane przez podatnika na dalszym etapie obrotu na potrzeby jego własnych opodatkowanych transakcji, a owe towary i usługi powinny być dostarczone przez innego podatnika znajdującego się na wcześniejszym etapie obrotu. Ponadto TSUE w wyroku w sprawie C-285/11 Bonik EOOD podkreślił, że aby stwierdzić, iż występuje prawo do odliczenia, na które powołuje się podatnik w związku z tymi dostawami, konieczne jest ustalenie, czy te dostawy towarów zostały w rzeczywistości dokonane i czy dane towary były wykorzystane przez podatnika na potrzeby jego opodatkowanych transakcji.
Organ odwoławczy stwierdził (odwołując się do wyroku NSA z 16 lipca 2014 r., sygn. akt I FSK 1287/13), że w sprawie nie było potrzeby badania dobrej wiary, czy inaczej rzecz ujmując należytej staranności podatnika w sytuacji, gdy organ wykaże, że wykonania usług, czy dostawy towarów w ogóle nie było, ponieważ oczywiste jest, że w takiej sytuacji podatnik mający wiedzę o niewykonaniu czynności nie może jednocześnie twierdzić, że nie miał wiedzy o jakichś nadużyciach prawa przez swojego kontrahenta, sam w tej czynności uczestnicząc. W przedmiotowej sprawie udowodniono ponad wszelką wątpliwość, że czynności udokumentowane fakturami wystawionymi przez A. S. faktycznie nie miały miejsca, czego A. K. był w pełni świadomy.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik D. K. wniósł o uchylenie w całości powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego wedle norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: O.p.), poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych czynności dowodowych, a jedynie zebraniu materiału dowodowego od innych organów, co skutkowało wydaniem przedmiotowej decyzji w oparciu o ustalenia innych organów, a nie materiał zgromadzony w toku przeprowadzonych czynności, które winny mieć na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, przy czym bezpodstawnie oddalono wnioski dowodowe skarżącego, niewątpliwie istotne z punktu widzenia zasadny prawdy materialnej;
- art. 191 w zw. z art. 187 ust. 1 i art. 188 O.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków szeregu osób wymienionych w pismach z 11 listopada 2013 r., odwołania z 18 lutego 2014 r. oraz pisma z 9 września 2014 r., na okoliczność wykonywania przez A. S. prac ujętych w zakwestionowanych fakturach;
- art. 191 w zw. z art. 187 i art. 120 O.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz granic orzekania i przyjęcie, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ podatkowy mógł dokonać ustaleń i orzec o wyłączeniu za październik i listopad 2009 r. z podatku naliczonego kwoty podatku wynikającego z faktur wystawionych przez A. S.;
- art. 7 ust. 1 w związku 86 ust. 1 ustawy o VAT, poprzez ich niezastosowanie w sprawie i uznanie, że w rzeczywistości czynność, której dokonał podatnik, niepodległa opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie daje podstawy do obniżenia podatku należnego o naliczony, a w istocie nastąpiło odpłatne świadczenie usług na rzecz skarżącego;
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oparcie na nim rozstrzygnięcia, podczas gdy przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy czynności niedokonanych, natomiast w sprawie organy podatkowe ustaliły, że czynności zostały ponad wszelką wątpliwość dokonane.
W uzasadnieniu wskazano, że organ podatkowy odmówił przeprowadzenia dowodów zgłaszanych przez podatnika, uznał bowiem, że teza o niewykonywaniu prac została udowodniona na podstawie innych dowodów. Jednakże z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, nie wynikało jednoznacznie, aby teza organów podatkowych została udowodniona ponad wszelką wątpliwość, szczególnie w sytuacji, gdy nie przeprowadzono wniosków dowodowych strony. Zdaniem skarżącego organy podatkowe nie wykazały, że usługi wymienione w tych fakturach nie zostały wykonane przez A. S..
Ponadto w ocenie skarżącego samo ustalenie, że podatnik wprawdzie nabył usługi, ale nie od podmiotu uwidocznionego na fakturze, nie było wystarczającą podstawą do pozbawienia go prawa do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z posiadanych przez niego faktur. Przyjęcie stanowiska odmiennego byłoby sprzeczne z uregulowaniami wspólnotowymi, w szczególności z zasadą neutralności podatku VAT dla przedsiębiorcy-podatnika i oznaczałoby przerzucenie na podatnika całego ryzyka wyboru uczciwego kontrahenta, przy jednak ograniczonych możliwościach w zakresie sprawdzenia rzetelności kontrahenta. Organ podatkowy nie kwestionował wykonania usług wskazanych na zakwestionowanych fakturach. Kwestionował jedynie, że prace zostały wykonane przez wystawcę faktur. Tezy tej jednak – zdaniem skarżącego – nie udało się udowodnić ponad wszelką wątpliwość.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi nie są uzasadnione.
Rozważania prawne w tej sprawie należy rozpocząć od wskazania przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają między innymi: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zatem podatek powinien wystąpić tam, gdzie pojawia się świadczenie i konsumpcja, a nie każda płatność jest związana z ich powstaniem. W związku z tym, rozpatrując kwestię opodatkowania, należy przede wszystkim badać, czy miało miejsce jakiekolwiek świadczenie, co pozwoliłoby na ustalenie, że wystąpiła czynność opodatkowana (zob. A Bartosiewicz, R. Kubacki: komentarz do art. 5 ustawy o VAT, Lex 2012).
Ta zależność wiąże się także z odliczeniem podatku naliczonego. Podatnikowi (nabywcy towarów i usług) przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (art. 86 ust. 1 ustawy o VAT). Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT). Pamiętać jednak należy, że faktury dotyczące towarów są fakturami dokumentującymi dostawę/usługę. Ta z kolei jest przeniesieniem prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W związku z powyższym przez fakturę z tytułu nabycia towarów (usług) należy rozumieć fakturę z tytułu nabycia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, czyli potwierdzającą dokonaną na rzecz podatnika dostawę/usługę (por. A. Bartosiewicz, R. Kubacki: komentarz do art. 86 ustawy o VAT, Lex 2012). Jeżeli zatem faktura nie potwierdza dokonanej dostawy towaru lub wykonanej usługi, to nie jest dokumentem "z tytułu nabycia towaru lub usługi" i nie stanowi podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego, a wykazana w niej kwota podatku VAT nie jest podatkiem naliczonym.
W niniejszej sprawie ponad wszelką wątpliwość organy podatkowe dowiodły, że firma A. S. (A.) nie wykonała i nie mogła wykonać żadnych prac w zakresie remontu w lokalu wynajmowanym przez podatnika w hali B. w R. (wg faktury nr [...]), napraw sprzętu nagłośnieniowego i instalacji radiowęzła przy ulicy A. w R. (faktury nr [...] i nr [...]), podniesienia mocy silnika w samochodzie marki Toyota Land Criuser (wg faktury nr [...]) oraz zakupu używanych czujników pneumatycznego zawieszenia, ich naprawy oraz wymontowaniu starych i zamontowaniu naprawionych w ww. pojeździe (wg faktury nr [...]) – na rzecz skarżącego, bowiem nie dysponowała żadnymi środkami technicznymi w tym zakresie, jak również nie zatrudniała pracowników, którzy mogliby wykonać takie roboty (usługi). Okoliczności w tym zakresie potwierdzili pracownicy ww. firmy, na zeznania których powoływał się w uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej.
Odnośnie do kwestii wykonania robót remontowych, które miały być przeprowadzone w wynajmowanym przez stronę lokalu, organy podatkowe słusznie zwróciły uwagę, że sam wykonawca tych robót nigdy nie zatrudniał żadnych pracowników wykonujących remonty oraz nie posiadał środków potrzebnych do wykonania takich prac. W swoich wyjaśnieniach z 27 grudnia 2013 r. A. S. twierdził, że remontów dokonywał korzystając z pracowników sezonowych, poznanych na budowie drogi krajowej numer 7 oraz że materiały i urządzenia przekazywali inwestorzy. Jednocześnie podatnik nie przedstawił dowodów poniesienia wydatków na materiały budowlane, które miały być wykorzystane przy remoncie. Ponadto Prezes Zarządu B. S.A. – A. J. wyjaśniła, że D. K. nie zgłaszał potrzeby wykonania remontu w wynajmowanym lokalu. Tymczasem zgodnie z zapisami umowy najmu z 1 listopada 2003 r. wszelkie naprawy przedmiotu najmu winny być zgłoszone wcześniej do wynajmującego i obciążać go kosztami. Organ odwoławczy słusznie też zwrócił uwagę, że w analogicznej sytuacji, 5 stycznia 2009 r. D. K. zawarł umowę z firmą E., na wybudowanie budynku magazynowego wraz z przebudową istniejących budynków socjalno-biurowych, wykonywanych zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i dokumentacją projektową przy wykonaniu inwestycji przy ul. B. w Ł.i. W przypadku badanego remontu podatnik nie zawarł takiej umowy. Dyrektor Izby Skarbowej słusznie w tej sytuacji, powołując się na wszystkie wspomniane okoliczności, uznał, że podatnik nie wykazał, że to A. S. wykonywał prace remontowe w wynajmowanym przez niego lokalu.
Podobnie organy podatkowe słusznie przyjęły, że A. S. nie mógł wykonać napraw sprzętu nagłośnieniowego i radiowęzła. Wystawca faktur nie dysponował odpowiednią wiedzą, ani też potrzebnymi do wykonania takiej naprawy środkami. Ponadto organ słusznie zwrócił uwagę, że w ewidencji środków trwałych oraz ewidencji wyposażenia firmy D. K. brak było zapisów świadczących o posiadaniu przez niego jakiegokolwiek sprzętu nagłaśniającego. Same zdjęcia tego sprzętu nie dowodziły w żadnej mierze, że stanowi on własność strony i był kiedykolwiek poddany jakiejkolwiek naprawie. Również A. J. nie potwierdziła, że podatnik korzystał z takiego sprzętu.
Przechodząc wreszcie do kwestii naprawy samochodu podatnika, sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, który ma oparcie w doświadczeniu życiowym, że nie można uznać za wiarygodne aby podatnik decydował się na zlecenie wykonania usług naprawy/modyfikacji samochodu osobie, która – jak sama stwierdziła – nie ma wykształcenia i praktyki zawodowej w tym zakresie, a jedynie hobbystycznie zajmuje się naprawą elektroniki starych urządzeń i maszyn, przy wykorzystaniu metody prób i błędów.
W ocenie Sądu do wykonania napraw sprzętu nagłośnieniowego, radiowęzła oraz samochodu, opisanych w spornych fakturach, wymagana jest wiedza specjalistyczna. W związku z tym organy podatkowe – uznając, że A. S. nie mógł samodzielnie zrealizować tego rodzaju napraw, gdyż nie posiadał w tym zakresie odpowiedniego wykształcenia i zaplecza technicznego – nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów zakreślonej przepisem art. 191 O.p.
Dyrektor Izby Skarbowej opisał także na czym polegała i jaki był zakres działalności gospodarczej prowadzonej przez A. S. – montaż i handel mikroskopami. Sąd podziela też pogląd organu odwoławczego, że bardzo ważnym dowodem w sprawie jest decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., na podstawie której A. S., jako prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A., został obciążony obowiązkiem zapłaty – na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT – podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 513.941 zł w związku z wystawieniem nierzetelnych 69 faktur w okresie od 30 września do 30 grudnia 2009 r. Podkreślenia wymaga również to, że w okresie trzech miesięcy podatnik ten udokumentował szereg usług i dostaw z różnych branż gospodarczych (remontowo-budowlanych, poligraficznych, informatycznych, naprawy samochodów, maszyn budowlanych i poligraficznych, sprzedaży towarów, takich jak: etykiety, bony rabatowe, plakaty wielkoformatowe, katalogi, foldery, notesy, kalendarze), nie przedstawiając dowodów, które potwierdzałyby możliwość wykonania zakresu takich robót. To dawało organom podatkowym pełne prawo do uznania, że A. S. nie wykonał i nie mógł wykonać usług wykazanych na spornych fakturach.
W ocenie Sądu, opierając się w tym zakresie na materiale dowodowym zebranym w innych postępowaniach, organ podatkowy nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania podatkowego. Przepis art. 181 O.p. wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości. Dopuszcza aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach podatkowych i postępowaniach karnych, co w konsekwencji powoduje, że nie istnieje prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego koniecznym było powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w takim postępowaniu. W rezultacie korzystanie z tak uzyskanych dowodów, a w szczególności zeznań świadków złożonych w innych postępowaniach, nie może naruszać jakichkolwiek przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności zasady czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu (por. wyroki NSA z 21 grudnia 2007 r., II FSK 176/07, LEX nr 364727; z 18 maja 2006 r., I FSK 831/05, LEX nr 283665; z dnia 21 lutego 2013 r., I FSK 236/12, LEX nr 1306275).
Powyższych ustaleń organów podatkowych nie mogły podważyć wnioskowane przez pełnomocnika skarżącego dowody uzupełniające. W szczególności dowodem wystarczającym do wykazania kto wykonywał remont w lokalu wynajmowanym przez stronę, nie mogło być przesłuchanie głównego udziałowca spółki, do której należy centrum handlowe, czy prezesa tej spółki. Podatnik nie przedstawił przekonujących argumentów za tym, by osoby te mogły mieć realną wiedzę w tym zakresie. Przeciwnie, ze złożonych już wcześniej przez A. J. dowodów wynikało, że w ogóle nie wiedziała, że skarżący wykonywał jakikolwiek remont w wynajmowanym lokalu. Dowodu potwierdzającego posiadanie przez stronę sprzętu nagłaśniającego nie mogło z kolei stanowić zdjęcie tego sprzętu. Wreszcie wydruki stron internetowych, dotyczące sprzedaży części i instrukcji napraw samochodów marki Toyota, nie mogły świadczyć o tym, że skarżący, czy też A. S., kupowali części zamienne do samochodu skarżącego i korzystali z aukcji internetowych.
W związku z tym za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące nie zebrania materiału dowodowego wystarczającego do rozstrzygnięcia sprawy, dokonania dowolnej i błędnej oceny materiału dowodowego, skoro sam skarżący nie potrafił udowodnić wykonania spornych robót przez A. S., zwłaszcza, że na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, to on powinien wykazać, że faktycznie zakupił usługę, którą następnie wykorzystał w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Udowodnienie, że firma A. nie wykonała żadnych prac stwierdzonych zakwestionowanymi fakturami, spowodowało, że w sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności.
Sąd zgadza się także z Dyrektorem Izby Skarbowej w Ł., że skoro w przedmiotowej sprawie udowodniono, iż czynności udokumentowanych fakturami wystawionymi przez A. S. faktycznie nie wykonał ten podmiot, czego podatnik miał świadomość, to w sprawie nie było potrzeby badania należytej staranności podatnika, jaką powinien zachować przy wyborze kontrahenta.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 2012) skargę należało oddalić.
J.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło