I SA/Łd 250/21

Dnia 7 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, , po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnej oddala skargę. I SA/Łd 250/21 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 grudnia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał mocy na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Poddębicach z dnia 16 września 2020.r. oddalającego skargę P. N. (dalej: podatnik, skarżący) na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Poddębicach prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego, na podstawie tytułów wykonawczych: wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Poddębicach (obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług) oraz wystawionych przez Prezydenta Miasta Pabianice (obejmujących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Poddębicach – przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego - zawiadomieniem z dnia 20 sierpnia 2020 r. zajął wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w S. Bank Polska S.A. Dłużnik zajętej wierzytelności odebrał to zawiadomienie w dniu 20 sierpnia 2020 r., a zobowiązany w dniu 24 sierpnia 2020r. Natomiast odpisy ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 10 sierpnia 2020 r. Pismem z dnia 21 sierpnia 2020 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny, iż zajęcie nie może zostać zrealizowane ze względu na zbieg egzekucji. Zawiadomieniem z dnia 26 sierpnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Poddębicach wstrzymał realizację zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w S. Bank Polska S.A., z uwagi na zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W dniu 31 sierpnia 2020 r. podatnik zaskarżył powyższą czynność egzekucyjną. Postanowieniem z dnia 16 września 2020r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Poddębicach oddalił skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w pierwszej kolejności uzasadnił zastosowaną w sprawie podstawę prawną związaną z faktem wejścia w życie w dniu 30 lipca 2020 r. przepisów ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw. Przechodząc następnie do meritum organ II instancji przytoczył treść art. 1a pkt 2, art. 1a pkt 12 lit a, art. 80 § 1 § 2§ 3, art. 67 § 1a, art. 67 § 2a, art. 86b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020r., poz. 1427 tj.- dalej u.p.e.a.) i ocenił, iż czynność organu egzekucyjnego została dokonana z zachowaniem dyspozycji powyższych przepisów. Ponadto uznano, że sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spełnia wymogi, określone dla tego rodzaju dokumentów w art. 67 § 2 u.p.e.a.. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest zbyt uciążliwy. Podkreślono, iż w związku z wystosowaniem do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, dłużnik zajętej wierzytelności powiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji. Mając na uwadze powyższe przyjęto, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Z kolei w kwestii podniesionego w zażaleniu zarzutu, iż "zaskarżone orzeczenie cechują błędy arytmetyczne" organ II instancji wyjaśnił, że zobowiązany nie wskazał na czym owe błędy miałyby polegać, w związku z czym brak jest możliwości ustosunkowania się do tej argumentacji. Jednocześnie odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia niniejszej skargi (z uwagi na ewentualną szkodę, jaką może spowodować zobowiązanemu dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wskazał, że wniesienie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma wpływu na możliwość dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 grudnia 2020r. skrzący wskazał, iż brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych do wydania zaskarżonego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Tytułem wstępu należy wskazać, że iż w dniu 30 lipca 2020 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niektórych innych ustaw (Dz. U z 2019 r. poz. 270). I tak w myśl art. 13 ust. 1 ww. ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 powyższego przepisu, do egzekucji z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz rachunku prowadzonego przez spółdzielcza kasę oszczędnościowo- kredytową, wszczętych po wejściu w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawa zmieniającą. W takim przypadku - stosownie do art. 13 ust. 5 ww. ustawy - do skargi na czynność egzekucyjną stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w S. Bank Polska S.A., dokonanego zawiadomieniem z dnia 20 sierpnia 2020r. Nr [...] w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec P. N. na podstawie wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Poddębicach tytułów wykonawczych z dnia 27 lipca 2020r . o numerach [...], [...], [...], [...] oraz wystawionych przez Prezydenta Miasta Pabianice tytułów wykonawczych z dnia 2 marca 2020r. Nr [...] i z dnia 23 lipca 2020r. Nr [...]. Co do zasady wskazanej w wyżej powołanym art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej w postępowaniach egzekucyjnych wszczętych na podstawie ww. tytułów wykonawczych zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. (postępowania te zostały bowiem wszczęte jeszcze przed dniem wejścia w życie powyższych zmian). Niemniej jednak po dniu 29 lipca 2020 r. organ egzekucyjny - w świetle art. 13 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 ustawy zmieniającej - uprawniony był do stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w zakresie dotyczącym zajęcia rachunku bankowego oraz wniesionej na tego rodzaju czynność egzekucyjną skargi. Zgodnie z art. 54 § 1 e.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r.), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Stosownie do § 3 ww. przepisu skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Jak stanowi art. 54 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala skargę na czynność egzekucyjną; 2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę. Natomiast zgodnie z art. 54 § 5 ww. ustawy na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynność egzekucyjną organ egzekucyjny uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części oraz usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej (art. 54 § 6 u.p.e.a.) W orzecznictwie przyjmuje się, że skarga na czynność egzekucyjną jest przysługującym zobowiązanemu środkiem prawnym o charakterze subsydiarnym i stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Postępowanie to ma charakter komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015r., sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r., sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r., sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014r., sygn. akt II GSK 1377/13). Skarga na czynności egzekucyjne, składana w trybie art. 54 u.p.e.a., nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 22 września 2010r., sygn. akt II FSK 568/09 oraz wyroki WSA w Warszawie z 9 listopada 2008r., sygn. akt III SA/Wa 644/08 i z dnia 11 kwietnia 2008r., sygn. akt III SA/Wa 139/09, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390). Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, czy też osób trzecich. Czynność egzekucyjna została zdefiniowana w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Katalog środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych został określony w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Jednym z wymienionych środków egzekucyjnych, jest egzekucja wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.). Tryb postępowania w przypadku stosowania egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych został uregulowany w Rozdziale 4 Działu II ustawy o postępowaniu egzekucyjnych w administracji. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 października 2020r.), organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Stosownie do § 2 ww. przepisu zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Z kolei w myśl § 3 powyższego przepisu, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Ponadto w myśl art. 67 § 1a u.p.e.a., zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego alb z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1. Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 67 § 2a u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.), jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej: 1. w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego, 2. zawiadomienie o zajęciu zawiera PESEL, NIP lub REGON zobowiązanego albo jego numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, albo numer w innym rejestrze lub ewidencji, o ile są znane organowi egzekucyjnemu. Ponadto zgodnie z art. 86b u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 października 2020 r.), zawiadomienia i wezwania, o których mowa w przepisach niniejszego rozdziału, przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienia i wezwania doręcza się na piśmie. W rozpoznawanej sprawie, co nie jest kwestionowane, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 24 sierpnia 2020 r., natomiast odpisy tytułów wykonawczych w dniu 10 sierpnia 2020 r. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego zostało przesłane do dłużnika zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu elektronicznego w dniu 20 sierpnia 2020r. W tym samym dniu bank odebrał przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wierzytelności. Tym samym podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że czynność organu egzekucyjnego została dokonana z zachowaniem dyspozycji powyższych przepisów ustaw o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto stwierdzić należy, że sporządzone przez organ egzekucyjny zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego spełnia wymogi, określone dla tego rodzaju dokumentów w art. 67 § 2 u.p.e.a.. Należy dodać, że zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., a z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie uchybień formalnych w dokonanej przez organ egzekucyjny czynności zajęcia rachunku bankowego. Czynność została dokonana prawidłowo, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami. Zdaniem Sądu, w kontekście wymagań zawartych w art. 93 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zostało dokonane w sposób prawidłowy. Sporządzone przez organ zawiadomienie zawiera stosowne pouczenia. W aktach sprawy znajduje się także potwierdzenia odebrania pisma przez skarżącego, którym organ dokonał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności Wobec powyższego, w ocenie sądu, brak jest podstaw do kwestionowania w drodze skargi na czynności egzekucyjne dokonanego przez organ zajęcia wierzytelności. Podkreślić należy, że skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje zobowiązanemu na konkretną czynność egzekucyjną. Skarżący wniósł w sprawie skargę na dokonane przez organ zajęcie nie wskazując jakiegokolwiek uzasadnienia stawianych zarzutów. Wyjaśnić zatem należy, iż postępowanie wszczęte skargą na czynności egzekucyjne stanowi jedynie fragment postępowania egzekucyjnego i nie prowadzi do kontroli całego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to ma na celu dokonanie pod względem zgodności z prawem oceny podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czynności faktycznych podejmowanych już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, wydawanych w toku egzekucji aktów, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Zatem podstawą skargi może być fakt, że dana czynność jest przeprowadzana niezgodnie z zasadami lub w niewłaściwej formie. W związku z powyższym, nie jest zasadnym podnoszenie w trybie skargi na czynności egzekucyjne zarzutów nieistnienia czy braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Argumenty na ich poparcie mogą być przedmiotem zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 34 u.p.e.a., a nie skargi unormowanej w art. 54 u.p.e.a.. Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił. lp