I SA/Łd 299/15
WyrokWSA w Łodzi2016-06-15
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk-Drozda, Tomasz Adamczyk, Paweł Janicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, oparty na wpływie orzeczenia TSUE, może skutkować uchyleniem ostatecznej decyzji podatkowej, jeśli podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, mimo że transakcje mogły być fikcyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli orzeczenie TSUE ma wpływ na sprawę, a transakcje mogły być fikcyjne, to odmowa uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej jest zasadna, jeśli podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. Brak należytej staranności, w tym niezweryfikowanie koncesji na obrót paliwem, oznacza, że podatnik ponosi ryzyko utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego, nawet w kontekście orzecznictwa TSUE.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku R. P. o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za lata 2005. Podatnik kwestionował odmowę uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej, powołując się na wpływ orzeczenia TSUE. Organ podatkowy odmówił uchylenia decyzji, uznając, że podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, a transakcje mogły być fikcyjne. WSA w Łodzi oddalił skargę podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń - grudzień 2005 roku oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej Ł. po rozpatrzeniu odwołania podatnika utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] r. wydaną wobec R. P. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli, stwierdzono, że podatnik w analizowanym okresie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur VAT wystawionych przez A Sp. z o.o., Firma Handlowa B, C Sp. z o.o. oraz D Sp. z o.o. Decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy pierwszej instancji określił R. Piątkowskiemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za przedmiotowy okres, uznając, że dokumenty wystawione przez C i D nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. Na ww. decyzję złożono skargę do WSA w Ł., która została oddalona prawomocnym wyrokiem z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1173/10. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej strony wyrokiem z 14 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1570/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi.
Wyrokiem z 27 listopada 2012 r. WSA w Łodzi uchylił decyzję DIS w Ł. z [...] r. nr [...]. W wyniku ponownego rozpoznania odwołania strony DIS w Ł. wydał [...] r. decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Następnie WSA w Łodzi wyrokiem z 13 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1052/13 oddalił skargę podatnika.
W dniu [...] r. do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wpłynął wniosek z dnia 23 czerwca 2014 r. o ponowne wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] r. r. W ww. wniosku strona - powołując się na treść art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej - wystąpiła o:
- wydanie postanowienia i wznowienie postępowania,
- zmianę decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za wskazany okres i określenie podatku z uwzględnieniem prawa do odliczenia na podstawie faktur wystawionych przez C sp. z o.o.,
- uchylenie decyzji obu instancji w całości i umorzenie postępowania,
- uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do organu pierwszej instancji, celem przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, z uwzględnieniem tez wykładni przepisów prawa krajowego o jakich mowa w postanowieniu TSUE z 6 lutego 2014 r. w sprawie C-33/13.
Postanowieniem z dnia [....] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r. Następnie - w oparciu o art. 245 § 1 pkt 3 lit. a Ordynacji podatkowej (po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej) - wydał decyzję z dnia 10 września 2014 r., w której odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, pomimo stwierdzenia istnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, bowiem w wyniku uchylenia tej decyzji mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa.
Utrzymując w mocy własne rozstrzygnięcie, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w decyzji z dnia [...] r. zauważył, że w toku zwykłego postępowania zakwestionowano prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych przez spółki C i D, gdyż nie dokumentowały one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem organów podatkowych sprzedawca wymieniony w spornych fakturach VAT, nie był nim faktycznie, zaś przedmiotem dostawy nie był olej napędowy, lecz inny produkt ropopochodny, a to oznacza, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pod względem podmiotowo-przedmiotowym.
Organ odwoławczy stwierdził, że w decyzji ostatecznej z [...] r. organ dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego pod kątem zachowania przez podatnika należytej staranności kupieckiej wymaganej w obrocie gospodarczym, przy nabywaniu paliwa wykazanego w spornych fakturach. Tymczasem okoliczności w których zawierane były sporne transakcje uprawniają do stwierdzenia, że podatnik miał podstawy przypuszczać, iż wskazani kontrahenci nie dokonują faktycznej sprzedaży paliwa a wystawione przez nich faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji. Prawidłowość powyższych ustaleń potwierdził również WSA w Łodzi, który wyrokiem z 13 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1052/13 oddalił skargę podatnika.
Zdaniem organu należyta staranność, której wymaga się od podatnika przy weryfikacji swojego kontrahenta, może obejmować wiele różnych czynności ściśle uzależnionych od okoliczności sprawy. Nie jest zatem możliwe określenie uniwersalnego zbioru czynności, których realizacja przez podatnika pozwoli stwierdzić w każdej konkretnej sprawie, że należyta staranność została dochowana.
Zdaniem organu odwoławczego podjęcie współpracy w warunkach, które towarzyszyły spornym transakcjom, oznacza wzięcie na siebie ryzyka utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego. Natomiast w standardach należytej staranności prowadzącego działalność gospodarczą podmiotu nie należy plasować działań zakładających, że skoro jest on w posiadaniu jakiegoś towaru i faktury, to nie musi się bardziej interesować daną transakcją.
Z akt postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji, a także z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jednoznacznie wynika, że podatnik nie dochował należytej staranności przy zawieraniu transakcji kupna-sprzedaży.
Organ podkreślił, że paliwo to wyjątkowy i szczególny rodzaj towaru a obrót nim wymaga spełnienia szeregu określonych uprawnień, warunków a przede wszystkim posiadania koncesji. Mając na uwadze rodzaj wykonywanej przez podatnika działalności, jego doświadczenie i praktykę zawodową, nie można przyjąć, że podatnik podejmując na szeroką skalę współpracę z nieznaną dotąd firmą oferującą olej napędowy w nieograniczonych ilościach, nie pytał skąd to paliwo pochodzi, jakiego rodzaju to paliwo, skąd tak korzystna cena, tj. nie pojawiły się zastrzeżenia co do źródła pochodzenia oferowanego towaru, jego jakości i legalności a przede wszystkim wątpliwości w zakresie funkcjonowania prawno-podatkowego zbywcy. Przypuszczać jedynie można, że wobec konkurencyjności na rynku firm spedycyjno-transportowych, w tym kosztów prowadzenia tego rodzaju działalności, cena oferowana przez "przedstawicieli" spółek C i D odgrywała kluczową rolę przy podjęciu decyzji o nawiązaniu współpracy. Organ zwrócił uwagę, iż pomimo nieznajomości A. M., płatności za zakupione paliwo podatnik często dokonywał w formie gotówkowej do rąk A. M.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej okoliczności przytoczone w decyzjach organu podatkowego uprawniają do stwierdzenia, że podatnik powinien, a co najmniej mógł przypuszczać, że wystawca faktur nie dokonuje faktycznej sprzedaży paliwa, a wystawione przez niego faktury VAT nie dokumentują transakcji, które rzekomo były przez niego przeprowadzone.
Przykładowo, zdaniem organu istotnym elementem upewnienia się co do wiarygodności kontrahentów - sprzedawców jest sprawdzenie jego koncesji na handel paliwami. Tymczasem, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, podatnik nie zażądał spółek C i D koncesji na obrót paliwami.
Odnosząc się do twierdzenia podatnika, że jako przezorny przedsiębiorca został zapewniony przez pracownika urzędu o legalności firm od których kupował paliwo i był przekonany o tym, że urzędnicy działają zgodnie z obowiązującym prawem – organ stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy ww. działania nie były wystarczające aby uznać, że podatnik dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów.
Reasumując, w ocenie organu postanowienie TSUE z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie C-33/13 miało wpływ na treść ostatecznej decyzji z dnia [...] r., jednakże wydana decyzja nie narusza regulacji unijnych, gdyż organy podatkowe - opierając się na wyjaśnieniach podatnika - wykazały, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcje zakupu paliwa, mające stanowić podstawę prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT, wiązały się z przestępstwem w zakresie podatku VAT popełnionym przez wystawcę faktury.
Okoliczności, w jakich zawierane były transakcje kwestionowane w sprawie wymiarowej wskazują, że istniały przesłanki, aby podejrzewać, że faktury VAT wystawione przez spółki C i D nie są rzetelne. Mając na uwadze powyższe trudno obiektywnie uznać za wiarygodne, aby podatnik nie miał świadomości, że uczestniczy w transakcjach stanowiących oszustwo podatkowe.
Końcowo Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nadmienił, iż nie dopatrzył się naruszenia prawa procesowego, skutkującego taką wadliwością zaskarżonej decyzji, która wymagałaby wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. P. wniósł o:
- zmianę decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. i określenie nią wymiaru podatku z uwzględnieniem prawa do odliczenia podatku zawartego w fakturach C i D dotyczących zakupu paliwa,
- uchylenie decyzji obu instancji w całości i umorzenie postępowania,
- uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości z uwzględnieniem tez wykładni przepisów prawa krajowego o jakich mowa w postanowieniu TSUE z dnia 6.02.2014 r. sygn. akt C-33/13.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- art. 245 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej, mimo braku wykazania okoliczności uniemożliwiających uchylenie decyzji,
- art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nieprowadzenie sprawy w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,
- art. 86 ust 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT" (a tym samym także odpowiadającego mu w spornym okresie § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług), poprzez niewłaściwą jego wykładnię oraz w efekcie niewłaściwe zastosowanie oraz będące ich następstwem naruszenie przepisów postępowania art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przesłanka wznowienia postępowania w niniejszej sprawie wynikała z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Wpływ orzeczenia TSUE na decyzję podatkową - w rozumieniu wskazanym w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej - zachodzi wówczas, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób na tyle istotny, że wymusza odmienne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej od przyjętego w decyzji ostatecznej. Postępowanie wznowieniowe nie jest jednak powtórnym merytorycznym rozpoznaniem sprawy, lecz badaniem, czy istnieje przesłanka wznowienia oraz czy jest ona na tyle istotna, że ma wpływ na odmienne rozstrzygnięcie.
Postanowienie TSUE z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie C-33/13, powołane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania, stanowi kontynuację dotychczasowego orzecznictwa Trybunału (przedstawionego w połączonych sprawach C-80/11 i C-142/11), wskazującego na potrzebę zindywidualizowanego rozpatrywania każdej sprawy w zakresie pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w aspekcie jego wiedzy lub możliwości wiedzy, że w ramach zakwestionowanej przez organy transakcji, dostawca dopuścił się przestępstwa lub że inna transakcja w łańcuchu dostaw, dokonana przed transakcją przeprowadzoną przez owego podatnika lub po niej, miała miejsce z naruszeniem przepisów o podatku VAT. Wymaga to zbadania przestrzegania przez podatnika zasad należytej staranności kupieckiej, gdyż jak stwierdził TSUE - jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać istnienie nieprawidłowości lub przestępstwa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego wypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności. Przede wszystkim istotne jest, aby same okoliczności towarzyszące transakcji wskazywały, że nabywający towar (lub usługę) podatnik wykazał w niej staranność wymaganą w obrocie danym towarem (lub usługą), czyniącą tę transakcję przejrzystą.
Oznacza to zatem, że nawet w sytuacji, gdy transakcje z podmiotami uwidocznionymi na fakturach nie miały miejsca w rzeczywistości - tak jak w rozpatrywanej sprawie - zachodzi konieczność ustalenia, czy podatnik nabywając towar działał w tzw. "dobrej wierze" i czy dołożył należytej staranności oceniając wiarygodność swojego kontrahenta - okoliczności te mogą mieć bowiem wpływ na rozstrzygnięcie podjęte w tak ustalonym stanie faktycznym.
W niniejszej sprawie organ podatkowy trafnie podniósł, że obrót paliwem wymaga spełnienia szeregu określonych warunków, a przede wszystkim posiadania koncesji. W związku z tym podatnik podejmując na szeroką skalę współpracę z wystawcą spornych faktur, powinien zażądać okazania koncesji uprawniającej do handlu paliwem, bądź złożenia oświadczenia, że dostawca wystąpił z wnioskiem o wydanie takiej koncesji. Z ustaleń organów wynika natomiast, że skarżący nie poczynił takich kroków, chociaż na etapie skargi w niniejszej sprawie skarżący podnosi, że spółki C i D wprawdzie wystąpiły z wnioskami o wydanie koncesji, ale później okazało się, że ich nie otrzymały. Okoliczność ta nie świadczy jednak o tym, że w momencie zakupu paliwa skarżący robił jakieś ustalenia w tej kwestii.
Weryfikowanie uprawnień (koncesji) dostawcy na handel mieści się w określonym przez TSUE wymogu spoczywającym na przezornym przedsiębiorcy, który powinien zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi w celu upewnienia się co do jego wiarygodności (pkt 38 postanowienia w sprawie M. Jagiełło C- 33/13).
Zaniechanie powyższego świadczy niewątpliwie o braku należytej staranności ze strony podatnika, przy zachowaniu której powinien on wiedzieć, że wystawca spornych faktur jest niewiarygodny i działając bez koncesji - dopuszcza się czynu zabronionego (por. wyroki NSA z dnia: 3 lipca 2012 r. I FSK 1542/11, 18 września 2012 r. I FSK 1801/11, 28 lutego 2013 r. I FSK 2108/11).
W zaskarżonej decyzji organ zasadnie podniósł, że w dniu [...] r. weszła w życie ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz. U. z 2004 r. Nr 34, poz. 293 z późn. zm.), z której wynikało, że paliwa ciekłe i biopaliwa ciekłe powinny spełniać wymagania jakościowe właściwe dla danego paliwa. Zgodnie z art. 6 tej ustawy zabrania się obrotu paliwami ciekłymi lub ich gromadzenia przez przedsiębiorcę w stacjach zakładowych, jeżeli nie spełniają one wymagań jakościowych określonych m. in. w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2004 r. Nr 192, poz. 1969). Na podstawie art. 23 wymienionej ustawy naruszenie tych wymogów zostało uznane za przestępstwo.
Z ustaleń faktycznych wynika, że skarżący przechowywał nabywane paliwo w zbiorniku o pojemności 1.000 litrów, a w okresie późniejszym - w dwu zbiornikach, co spełnia przesłanki uznania ich za stację zakładową w rozumieniu powyższych przepisów i w rezultacie oznacza, że skarżący podlegał obowiązkowi badania jakości nabywanego paliwa. Zaniechanie przez skarżącego badania jakości gromadzonego paliwa oraz brak żądania od dostawcy okazania stosownej koncesji, a w konsekwencji nabywanie zamiast oleju napędowego innego produktu ropopochodnego, wskazuje, że przy zachowaniu należytej staranności kupieckiej, podatnik powinien był mieć świadomość nierzetelności zakwestionowanych faktur. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela również pogląd zawarty w wyroku z dnia 27 maja 2014 r. I FSK 709/13, w którym NSA stwierdził, że dochowujący należytej staranności kupieckiej podatnik, profesjonalnie nabywający (gromadzący) paliwo do swojej działalności gospodarczej, w sytuacji notoryjności faktu oszustw w obrocie tymi towarami, winien mieć pełną świadomość tego faktu.
Podjęcie współpracy z dostawcą paliwa, bez podjęcia próby uzyskania od niego koncesji i certyfikatów jakości paliwa, oznacza, że podatnik wziął na siebie ryzyko nabycia paliwa od podmiotu nierzetelnego. W standardach należytej staranności podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, nie należy zakładać, że skoro jest on w posiadaniu towaru i faktury na ten towar, to nie musi się bardziej interesować daną transakcją. Skarżący nie interesował się skąd pochodzi nabywane przez niego paliwo i kto faktycznie je dostarczał. Skarżący nie sprawdził też czy kierowca przywożący paliwo był upoważniony do występowania w imieniu wystawcy spornych faktur oraz odbioru należności za dostarczony towar.
W tych okolicznościach Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia art. 245 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę uchylenia ostatecznej decyzji wymiarowej. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej nie uchybił również zasadom: legalizmu (art. 120 Ordynacji podatkowej), prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 Ordynacji podatkowej), gdyż organ ten orzekał na podstawie obowiązujących przepisów prawa i podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, zaś przyjęte rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Natomiast okoliczność, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem, nie oznacza naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej). Strona ma bowiem prawo do prezentowania swojego własnego stanowiska, zaś organ ma prawo go nie uwzględnić, jeżeli uzna, że nie ma ono odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych oraz ich wykładni.
Nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. W decyzjach wymiarowych organy obu instancji wyjaśniły dlaczego ich zdaniem zakwestionowane faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji sprzedaży paliwa określonego rodzaju, dokonanych pomiędzy podmiotami wskazanymi w tych fakturach, co wyczerpuje dyspozycję § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia wykonawczego (późniejszy art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT). W myśl tego przepisu w przypadku gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane – faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Wskazany przepis dotyczy zarówno czynności, które faktycznie nie zostały dokonane, jak i czynności, których wprawdzie dokonano, lecz między innymi podmiotami. Z ustaleń organów podatkowych, dokonanych w decyzjach wymiarowych obu instancji, jednoznacznie wynika, że wystawcy zakwestionowanych faktur nie dokonali sprzedaży opodatkowanej, w konsekwencji oznacza, że na podstawie art. art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT skarżący nie nabył prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, przez co nie doszło do naruszenia art. 86. Ustaleń tych nie zakwestionował WSA w Łodzi w prawomocnym wyroku z 13 lutego 2014 r. I SA/Łd 1052/13, oddalającym skargę na decyzję z 7 czerwca 2013 r. r. Stanowisko to potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną podatnika wyrokiem z 18 lutego 2016 r., sygn. akt I FSK 999/14. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że " (...) że skarżący dokonywał w sposób cykliczny zakupu paliwa od ww. podmiotów a zatem współpracy tej można przypisać walor stały. W istocie jednak towar uwidoczniony na fakturach VAT nie był olejem napędowym lecz innym produktem ropopochodnym. Z zeznań samego podatnika wynika, że nigdy nie kontaktował się ani z prezesami ani z pracownikami ww. podmiotów. Wszystkie sprawy związane z dostawami oleju załatwiał z A. K. lub A. M., kierowcą dowożącym paliwo. Faktury VAT podatnik odbierał od matki A. K., z którym uzgadniał cenę paliwa. Za towar płacił do rąk kierowcy lub matce A. K.. Od A. K. otrzymywał także informacje o zmianie dostawcy, chociaż A. K. nie był ani pracownikiem, a nie przedstawicielem "CU" lub "DU". Podatnika nie dziwił również fakt, że otrzymując paliwo z jednego źródła zmieniali się wystawcy faktur VAT. Powyższe okoliczności uprawniały do stwierdzenia, że podatnik miał podstawy przypuszczać, że wskazani wystawcy faktur nie dokonują faktycznej sprzedaży paliwa. Tymczasem podatnik nie sprawdził ani jakości paliwa, ani nie zażądał dokumentów rejestracyjnych swoich kontrahentów czy pełnomocnictwa od A. K. do działania w imieniu ww. podmiotów ani nie podjął innych działań w celu upewnienia się, że dokonywane przez niego transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa. Należy tym samym uznać, że podatnik powinien był wiedzieć, że sporne dostawy wiążą się z popełnieniem przestępstwa w dziedzinie VAT." Powyższych ustaleń nie zmienia również rozpoznanie sprawy pod kątem rozważań TSUE zawartych w postanowieniu z 6 lutego 2014 r. C-33/13.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji.
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło