I SA/Łd 30/11
WyrokWSA w Łodzi2011-04-19
Skład orzekający: Tomasz Adamczyk, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przez spółkę na zakup alkoholu, odzieży, okularów przeciwsłonecznych, usług hotelowych, opraw oświetleniowych, zegara, materaców, tkaniny, prezentów świątecznych dla dzieci pracowników, kar pieniężnych oraz ujemnych różnic kursowych, a także odliczone darowizny, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że większość zakwestionowanych przez organy podatkowe wydatków nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ nie wykazano ich związku z osiągnięciem przychodu, nie zostały prawidłowo udokumentowane lub stanowiły wydatki o charakterze osobistym lub socjalnym. W szczególności, wydatki na alkohol i reprezentację nie spełniały wymogów reklamy, a darowizny nie zostały udokumentowane zgodnie z przepisami. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A" T. P. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów szeregu wydatków, m.in. na zakup alkoholu, odzieży, usług hotelowych, opraw oświetleniowych, zegara, materaców, tkaniny, prezentów świątecznych, kar pieniężnych, ujemnych różnic kursowych oraz odliczone darowizny. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów i reprezentacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy A T. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r., którą określono spółce z o.o. "A" T. P. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005r. w kwocie 122.463, 00zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania podatkowego.
W związku z przeprowadzoną w "A" T. P. Sp. z o.o. kontrolą podatkową w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu m.in. podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wydał w dniu [...]r. decyzję, którą określono wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. w kwocie 116.628,00zł (wobec wykazanej w zeznaniu CIT-8 kwoty 96.328,00zł).
Na zaniżenie wykazanej w zeznaniu za 2005 r. podstawy opodatkowania, miały wpływ nieprawidłowości w ustaleniach wysokości kosztów uzyskania przychodów oraz w odliczeniu od podstawy opodatkowania nieprawidłowo udokumentowanej kwoty przekazanych darowizn.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał w dniu [...]r. decyzję, na mocy której powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę "A" Sp. z o.o, na powyższą decyzję (wyrok z dnia [...] r. sygn. akt [...]).
W wyniku zaleceń zawartych w decyzji z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie wydatków wskazanych w przedmiotowej decyzji, a zaliczonych przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów w 2005 r.
Po dokonaniu analizy i oceny uzupełnionego materiału dowodowego organ l instancji uznał, iż koszty uzyskania przychodów w 2005r. zostały zawyżone o łączną kwotę 137.146, 40zł, w tym:
• 47.370,80zł stanowiącą ujemne różnice kursowe powstałe w 2004 r.
• 23.851,20zł stanowiącą należności spisane jako nieściągalne
• 16.881,25zł za pobyt na C.
• 2.529,58zł na zakup srebra za 360 CY£
• 1.640,93zł stanowiącą wydatki na zakup dwóch kostiumów bikini na C.
• 14.836,07zł na zakup opraw oświetleniowych i lampy podłogowej
• na zakup usług hotelowych na kwotę 12.348,00zł,
• 3.794,25zł stanowiącą wydatki na cele osobiste pracownika (zakup ubrań)
• 3.350,44zł z tytułu wydatków na zakup alkoholi
• 3.500,00zł z tytułu kar pieniężnych nałożonych na Spółkę za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym
• 2.292,62zł w związku z zakupem materaców A (2szt) i B(1 szt.)
• 1.891,69zł podatku VAT należnego wykazanego w fakturach wewnętrznych od przekazanych do zużycia ubrań, alkoholi i zabawek
• 816,21zł z tytułu wydatków na zakup zabawek, rakiet, wyrzutni, ogni sztucznych na prezenty świąteczne dla dzieci pracowników
• 737,70zł na zakup kuponu tkaniny
• 655,74zł netto na zakup okularów przeciwsłonecznych dla pracownika
• 649, 92 zł, stanowiącą amortyzację zegara, zaliczonego przez Stronę do środków trwałych,
Ponadto stwierdzono, iż Spółka zaważyła kwotę odliczonych darowizn w łącznej wysokości 3.150,00 zł o kwotę 400,00zł, darowizny odliczone od podstawy opodatkowania.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie.
Mając na uwadze zarzuty odwołania Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na treść art. 15 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r., Nr 54 poz. 653 ze zm. – dalej "ustawa") w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. wskazał, iż brzmienie powołanej regulacji prawnej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nie wszystkie wydatki poniesione przez podatnika są kosztami uzyskania przychodu, pomiędzy poniesionym kosztem a uzyskanym przychodem zachodzić musi związek przyczynowo - skutkowy.
Następnie poddano szczegółowej analizie poszczególne zakwestionowane koszty uzyskania przychodu.
1. W zakresie ustalenia odnoszącego się do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów na kwotę 47.370,80zł stanowiącą ujemne różnice kursowe powstałe w 2004r. wskazano , iż koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, zatem ujemne różnice kursowe w kwocie 47.370,80zł powstałe przy przeliczeniu na złote polskie zwrotu przez "B" w Niemczech w październiku 2004r. dokonanej przez Spółkę we wrześniu przedpłaty 542.000 EUR na zakup złomu nie mogą podlegać potrąceniu.
2. W zakresie kwoty 23.851,20zł z tytułu należności spisanych jako nieściągalne bez przedłożenia dowodów potwierdzających, że należności te były pierwotnie zarachowane jako przychody należne oraz bez przedłożenia dowodów dokumentujących ich nieściągalność powołując treść art. 16 ust 1 pkt 25 lit a. wskazano, iż co do zasady wierzytelności odpisanych jako nieściągalnych nie uznaje się za koszty uzyskania przychodów. Biorąc pod uwagę fakt nieprzedłożenia przez stronę żadnych dowodów świadczących, iż sporne kwoty należności spisanych jako nieściągalne zarachowane zostały jako przychody należne oraz, że nieściągalność ich została udokumentowana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa uznani, że zaliczając należności w łącznej kwocie 23.851,20zł do kosztów uzyskania przychodów Spółka naruszyła przepis art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) ustawy.
3. W zakresie kwoty 16.881,25zł stanowiącej wydatki związane z pobytem na Cyprze w sierpniu 2005r. zauważono, iż żadna z pozycji wyodrębnionych na rachunku nie dotyczyła szkolenia ani konferencji, jednocześnie skarżący nie przedłożył żadnych konkretnych dowodów potwierdzających odbycie konferencji, czy też prowadzenie rozmów biznesowych.
4. W zakresie kwoty 2.529,58zł poniesionej na zakup srebra za 360CY£ stwierdzono, iż z enigmatycznego zapisu na rachunku nie wynika, czy zakup dotyczy wazy czy też może biżuterii. Biorąc pod uwagę powyższe podniesiono, że wydatek na kwotę 2.529,58zł nie stanowi kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy.
5. W zakresie kwoty 1.640,93zł stanowiącej wydatki na zakup dwóch kostiumów bikini (w tym dziecięcego) na C. stwierdzono, iż zaliczenie powyższych wydatków osobistych dokonanych podczas rodzinnego pobytu na C., do kosztów uzyskania przychodów spółki stanowi naruszenie w/w art. 15 ust. 1.
6. W zakresie kwoty 14.836,07zł poniesionej na zakup opraw oświetleniowych (2 sztuki) i lampy podłogowej podniesiono, że w złożonym wyjaśnieniu przy piśmie skarżący nie podał żadnej konkretnej informacji na temat gdzie zostały zamontowane oprawy oraz gdzie była użytkowana lampa. Zdaniem organu wyjaśnienia te są lakoniczne i w żaden sposób nie wskazują, w którym oddziale, czy też siedzibie miałyby znajdować się powyższe lampy.
7. W zakresie kwoty 12.348,00zł stanowiącej zakup usług hotelowych, podniesiono, że skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów (jedynie faktury za usługi hotelowe oraz enigmatyczne i mało wiarygodne wyjaśnienia), co w powiązaniu z zeznaniami świadków pozwala, zdaniem organu, stwierdzić, iż poniesione wydatki nie miały związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zatem uznano, iż wydatki w kwocie 8.873,00zł poniesione na nabycie usług hotelowych i gastronomicznych za pobyt w Hotelu A w S. oraz w kwocie 3.475,00zł za pobyt w D. nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy.
8. W zakresie wydatków na kwotę 3.794,25zł stanowiącą zakup ubrań dla pracownika Spółki wyjaśniono, że okoliczność, iż przepis art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy limituje takie wydatki do wysokości 0,25% przychodu nie oznacza, że wszystkie poniesione do wysokości limitu wydatki są automatycznie kosztem uzyskania przychodów. Zdaniem organu wydatki poniesione na zakup odzieży niespełniającej wymagań reprezentacji nie będą podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów. Uznano, że Spółka nie wykazała, iż ubrania utraciły charakter odzieży osobistej przez trwałe opatrzenie jej cechami charakterystycznymi dla firmy co spowodowało, iż zaliczenie tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów Spółki stanowi naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy.
9. W zakresie wydatków poniesionych na zakup alkoholu na kwotę 3.350,44zł podkreślono, iż niewystarczające jest przedłożenie przez skarżącego dowodów źródłowych dokumentujących poniesienie wydatków na zakup napojów alkoholowych, a także samo stwierdzenie, że wymieniony alkohol został zaopatrzony w etykiety z logo firmy i przeznaczony na cele reprezentacji (alkohol podawany podczas spotkań z kontrahentami czy też przekazywany jako prezent dla kontrahentów). Zdaniem organu powyższe działanie nie stanowi wykazania, iż przedmiotowe wydatki zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Wskazano, że nieprzedłożenie przez skarżącego dowodów wskazujących na celowość wydatków poniesionych na nabycie alkoholu oraz wątpliwy charakter alkoholu jako elementu kształtującego dobry wizerunek firmy i służący rozpowszechnianiu wiedzy o jej działalności i produktach. Tym samym uznano, iż zaliczenie przez spółkę powyższych wydatków do kosztów uzyskania przychodów stanowi naruszenie art.15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy.
10. W zakresie wydatków na kwotę 3.500,00zł z tytułu kar pieniężnych nałożonych na Spółkę za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym organ odwoławczy stwierdził, iż zaliczenie powyższych wydatków do kosztów uzyskania przychodów stanowi naruszenie art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 18 ustawy gdyż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów grzywien i kar pieniężnych orzeczonych w postępowaniu karnym, karnym skarbowym, administracyjnym i w sprawach o wykroczenia oraz odsetek od tych grzywien i kar. Wyjaśniono, iż powyższe kwestia nie była przedmiotem odwołania.
11. W zakresie kwoty 2.292,62zł stanowiącej wydatki na nabycie materaców A (2szt.) i B(1 szt), biorąc pod uwagę twierdzenie strony skarżącej, iż stanowiły wyposażenie szoferek zatrudnionych kierowców, podniesiono, że przeprowadzone postępowanie wykazało, iż w szoferkach nie znajdowały się materace Las Vegas ani Ibiza i uznano, że wydatki związane z nabyciem wskazanych materaców nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w świetle art. 15 ust. 1 ustawy.
12. W zakresie kwoty 1.391,69zł stanowiącej podatek VAT należny wykazany na fakturach wewnętrznych od przekazanych do zużycia ubrań i alkoholi stwierdzono, że zgodnie z przepisem art. 16 ust 1 pkt 46 lit. b) ustawy za koszt uzyskania przychodów nie uważa się podatku od towarów i usług, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów podatek należny w przypadku przekazania lub zużycia przez podatnika towarów lub świadczenia usług na potrzeby reprezentacji i reklamy obliczone zgodnie z odrębnymi przepisami. Mając na uwadze powyższe wyjaśniono, iż biorąc pod uwagę okoliczność, iż powyżej wymienione kwoty stanowią podatek VAT należny od poniesionych wydatków (na nabycie alkoholu, ubrań, zabawek) które nie zostały uznane przez organy podatkowe w myśl art. 15 ust. 1 ustawy za koszt uzyskania przychodów, to zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. b) ustawy, podatek VAT naliczony w fakturach wewnętrznych (od wymienionych wyżej towarów) nie stanowi kosztów uzyskania przychodów.
13. W zakresie kwoty 816,21 zł stanowiącej wydatki na zakup zabawek, rakiet, rzutni, ogni sztucznych na prezenty świąteczne dla dzieci pracowników wskazując na treść art. 16 ust. 1 pkt 45 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. oraz definicję działalności socjalnej zawartej w ustawie z dnia 4 marca 1994r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996r. Nr 70 póz. 335 ze. zm.) podniesiono, że wydatki poniesione przez Spółkę na zakup prezentów świątecznych dla dzieci pracowników, mieszczą się w definicji działalności socjalnej, w związku z czym wydatki te nie mogą być zaliczone przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów.
14. W zakresie kwoty 737,70zł netto stanowiącej zakup kuponu tkaniny podniesiono, że biorąc pod uwagę okoliczność, iż strona skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających fakt racjonalnego i gospodarczego wykorzystania zakupionego kuponu tkaniny na kwotę 737,70zł w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą powyższy wydatek nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy.
15. W zakresie kwoty 655,74zł poniesionej na zakup okularów przeciwsłonecznych dla pracownika wskazano, że powyższy wydatek niewątpliwie miał na celu ochronę wzroku, jednak stanowił on wydatek o charakterze osobistym. Zgodzono się z organem l instancji, iż nie zachodzi bezpośredni ani nawet pośredni związek między powyższym zakupem, a możliwym do osiągnięcia przychodem.
16. W zakresie kwoty 649,92zł stanowiącej amortyzację zegara Manhattan, zaliczonego przez spółkę do środków trwałych ustalono, iż sprzedawca zegara jednoznacznie stwierdził, iż przedstawiony na zdjęciu zegar nie jest zegarem Manhattan. Powyższe, zdaniem organu, stanowi potwierdzenie, iż podatnik świadomie i celowo próbował wprowadzić organy podatkowe w błąd. Podniesiono również, że przedmiotowy zegar nie jest użytkowany przez Spółkę, co zostało potwierdzone protokołem oględzin oraz wyjaśnieniami udzielonymi przez Z.SA. Zdaniem organu amortyzacja zegara ujęta w kosztach 2005r. nie stanowi kosztów uzyskania przychodów w świetle art. 15 ust. 6, w związku z art. 16a ust. 1 pkt 3 ustawy, gdyż zegar ten nie jest wykorzystywany w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej.
17. W zakresie kwoty 400,00zł stanowiącej darowizny przekazane gotówką powołując się na art. 18 ust. 1 pkt 1 oraz art. 18 ust. 1 c ustawy wyjaśniono, że aby można było dokonać odliczenia od dochodu, darowizna musi spełniać dwie kumulatywne przesłanki: powinna być ona przekazana na cele enumeratywnie określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a obdarowanym musi być organizacja określona w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, prowadząca działalność pożytku publicznego w sferze działań publicznych. Natomiast wysokość przekazanej darowizny musi być potwierdzona dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny. Mając na uwadze powyższe wskazano, iż w niniejszej sprawie niedopełniono obowiązku udokumentowania wysokości przekazanych darowizny dowodem wpłaty na rachunek bankowy, gdyż potwierdzenie stanowią jedynie dowody wypłaty z kasy - KW. Powyższe skutkuje brakiem możliwości odliczenia wysokości tych darowizn na łączną kwotę 400,00zł od dochodu.
Zdaniem organu odwoławczego całe prowadzone postępowanie podatkowe oraz sposób załatwienia sprawy nastąpiło zgodnie z zasadą określoną w art. 122 i art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 122, 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez pominięcie wniosków dowodowych strony, zaniechanie działań w celu dokładnego zbadania sprawy co spowodowało nieprawidłową ocenę dowodów,
- art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 oraz art. 121 i 124 tej ustawy poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego organ odwoławczy nie dał wiary zeznaniom świadka T P..
Nadto wskazano na następujące uchybienie normom prawa materialnego:
- naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że kosztami uzyskania przychodów nie mogą być wydatki poniesione na zakup okularów przeciwsłonecznych, odzieży roboczej oraz upominków okolicznościowych dla
pracowników Spółki,
- naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 1 i pkt 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. w związku z art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanych świadków co skutkowało uznaniem, iż dokonana darowizna nie może być uznana za koszt Spółki (winno być - nie może zostać odliczona od podstawy opodatkowania).
Strona skarżąca zakwestionowała prawidłowość większości poczynionych ustaleń, zarzucając organowi odwoławczemu, iż nie przeprowadził szeregu dowodów m.in. nie zapytał kontrahentów, z którymi Spółka odbyła spotkania na C. o potwierdzenie faktu prowadzenia rozmów biznesowych we wskazanym terminie i miejscu (kopie wizytówek kontrahentów z którymi prowadzono rozmowy biznesowe załączono do odwołania). Natomiast w zakresie wydatków poczynionych na nabycie opraw oświetleniowych, lampy podłogowej, materaców A i Azegara Manhattan oraz kuponu tkaniny, organy podatkowe mimo złożonego przez stronę wniosku, nie zdecydowały się dokonać oględzin pomieszczeń siedziby Spółki.
Natomiast - jak podkreśliła strona skarżąca - wszystkie te przedmioty znajdują się w siedzibie Spółki w Ł. i były pokazywane kontrolującym w nieformalny sposób, podczas oprowadzania ich po terenie budynku siedziby. Jednak okoliczność ta nie znalazła odzwierciedlenia w dokumentacji kontroli, ani nie została uwzględniona przez organ podatkowy przy podjęciu decyzji. Jednocześnie podkreślono, iż informacje o zegarze Manhattan (organy podatkowe kwestionowały odpisy amortyzacyjne uznając, iż nie jest on wykorzystywany w prowadzonej działalności) pochodziły od T. P który nie tylko nie jest upoważniony do reprezentowania spółki, ale również nie posiadał wiedzy na temat wszystkich zegarów znajdujących się na terenie siedziby Spółki jak i jej oddziałów. Zatem - w ocenie strony skarżącej - jego zeznania winny zostać pominięte przy ocenie materiału dowodowego.
W zakresie wydatków poniesionych na zakup usług hotelowych w czasie pobytu w Szczyrku oraz w Dźwirzynie Skarżąca podkreślono, iż organy podatkowe bezpodstawnie nie dały wiary zeznaniom jednego ze świadków, który potwierdził fakt odbycia spotkania biznesowego w powyższym miejscu. Okoliczność, iż świadek kontaktował się przed złożeniem zeznania ze stroną nie może deprecjonować jego zeznań i pozbawiać ich wiarygodności. Wobec powyższego stanięto na stanowisku, iż organy podatkowe nadużyły zasadę swobodnej oceny dowodów, natomiast wnioski na których oparto rozstrzygnięcie skarżonej decyzji są sprzeczne z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego.
Ponadto zarzucono, iż Dyrektor Izby Skarbowej bezpodstawnie zakwestionował zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków poczynionych na nabycie butelek z alkoholem, które to zostały opatrzone nalepkami z logo firmy, a następnie alkohol przeznaczono do konsumpcji w czasie prowadzonych rozmów biznesowych lub obdarowywano nim kontrahentów.
Zaskarżono również przedmiotową decyzję w części dotyczącej nieuznania za koszt uzyskania przychodów: kwot z tytułu należności spisanych jako nieściągalne, wydatków na nabycie okularów przeciwsłonecznych oraz ubrań dla pracownika Spółki (organy odmówiły wiarygodności zeznaniom świadków), wydatków na zakup zabawek, rakiet, wyrzutni, ogni sztucznych na prezenty świąteczne dla dzieci pracowników.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje.
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej legalności stanowiącej kryterium sądowej kontroli działalności administracji publicznej Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które w świetle przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." dawałoby podstawę do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Przeciwko decyzji skierowano zarówno zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego oraz prawa materialnego. Ażeby móc dokonać kontroli zastosowania prawa materialnego w pierwszej kolejności należy rozpoznać zarzuty procesowe albowiem od prawidłowości zastosowania tych przepisów na etapie ustalania stanu faktycznego , zależeć będzie czy przyjęty przez organ stan faktyczny jest prawidłowy – zgodny z rzeczywistością , a nadto czy odpowiada on wzorcowemu ujętemu w hipotezie normy prawa materialnego czyniąc subsumcję za usprawiedliwioną w danych okolicznościach. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por., m.in. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r. FSK 618/04 - ONSAiWSA 2005 Nr 6 poz. 120/.
Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Celem postępowania podatkowego jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie indywidualnej. Rozstrzygnięcie takie jest możliwe wtedy, gdy organ podatkowy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, podejmie wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenie stanu faktycznego sprawy wymaga zebrania informacji o faktach. Weryfikacja tych informacji następuje zazwyczaj przez przeprowadzenie dowodu. Proces ustalania istnienia lub nieistnienia faktów stanowi proces dowodzenia, który w ujęciu normatywnym stanowi postępowanie dowodowe (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, W. Morawski: Komentarz do ordynacji podatkowej, Gdańsk 2003, s. 279).
Z kolei z dyspozycji art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że organ podatkowy obowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ten sposób realizowana jest bowiem naczelna zasada postępowania podatkowego wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej, tj. zasada prawdy obiektywnej. Tym samym, organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi na gruncie obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne (zob. W. Chróścielewski, W Nykiel: Postępowanie podatkowe w świetle ordynacji podatkowej, Warszawa 2000, s. 68). Powszechnie przyjmuje się , że powyższe obowiązki nałożone zostały nie tylko na organ rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji, ale również na podatkowy organ odwoławczy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 28/99, "Orzecznictwo Podatkowe - Przegląd" 2001, nr 1, s. 51).
Zgodnie z dyspozycjami art. 191 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża zasadę swobodnej (ale nie dowolnej) oceny dowodów. Zgodnie z tą zasadą, organ podatkowy prowadzący postępowanie w sprawie dokonuje oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym. Ocena ta powinna być przy tym zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia i logiki, a jej dokonanie poprzedzone być winno prawidło przeprowadzonym postępowaniem dowodowym. Zasada swobodnej oceny dowodów tylko wtedy będzie mogła mieć sens, jeżeli organ podatkowy zgromadzi w sposób zgodny z przepisami prawa formalnego wszystkie dowody niezbędne do ustalenia prawdy obiektywnej (por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 597 - 598). Zarzut naruszenia granic swobodnej oceny dowodów może okazać się zasadny, jeżeli organ podatkowy nie dostrzeże oczywistych sprzeczności wynikających z oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśni w sposób przekonujący, czy sprzeczności te mają istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga także , że organ podatkowy nie może być bezwarunkowo związany nieograniczonym obowiązkiem zbierania dowodów obiektywnie niemożliwych do uzyskania. Wówczas obowiązany jest wyjaśnić, z jakich względów jego inicjatywa dowodowa okazała się nieskuteczna. Nie oznacza to, że w sytuacji, gdy z przyczyn od niego niezależnych pozbawiony zostanie możliwości uzupełnienia materiału dowodowego, to konsekwencją tego będzie brak możliwości wydania rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie swobodnej, ale nie dowolnej, oceny tych dowodów, które zostały zgromadzone. Zauważyć także należy ,że w postępowaniu takim jak przedmiotowe, w którym przedmiotem sporu jest zasadność zaliczenia określonego wydatku do kosztu podatkowego, ciężar dowodu obciąża podatnika, gdyż to on, z mocy przepisów prawa materialnego, wywodzi z tego działania korzyść w postaci obniżenia podstawy opodatkowania . Pogląd ten ugruntowany jest w judykaturze.
W kontekście powyższych dyrektyw w ocenie Sądu I instancji ustalenia organów podatkowych jak i wyprowadzone z nich wnioski uznać należy za poprawne. Ustalony stan faktyczny w ocenie sądu nie budzi wątpliwości.
Jak wynika z przebiegu postępowania podatkowego i treści skargi, zagadnieniem spornym w rozpoznawanej sprawie jest wyłączenie przez organy podatkowe z kosztów uzyskania przychodów Spółki w rozliczeniu za 2005 r. szeregu wydatków.
Podstawową normą prawa materialnego mającą zastosowanie w sprawie jest art. 15 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz.U. nr 54 poz. 654 ze zm. ) w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym kontrolą, stosownie do treści którego kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów , z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust 1 cytowanej ustawy. Z kolei art. 16 ust 1 w/w ustawy przewiduje wyjątki od zasady statuowanej w art. 15 ust 1 ustawy , wymieniając wszystkie te sytuacje , w których określonych wydatków nie uważa się za koszty uzyskania przychodów , a zatem nie mogą być przyjęte do podstawy opodatkowania. Podnieść przy tym należy, i reguła ta nie oznacza, że wszystkie pozostałe nie wymienione w art. 16 ust 1 wydatki od razu należy kwalifikować do kosztów uzyskania przychodów. W odniesieniu do niech znajdzie zastosowanie ogólna zasada z art. 15 ust 1 w/w ustawy , a wiec konieczność wykazania ,że poniesione zostały w celu osiągnięcia przychodów, a wiec udowodnić bezpośredni związek wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą, właściwie udokumentować oraz , że ich poniesienia ma lub może mieć bezpośredni wpływ na rozmiar osiągniętego przychodu ( por. wyroki NSA z 29 listopada 1994 r. –SA/Wr 1242/94, z 9 kwietnia 1997 r. – III SA 418/96 wskazane w zaskarżonej decyzji).
Wobec tak zakreślonych ram prawnych koniecznym jest odniesieni się do poszczególnych zarzutów skierowanych przeciwko zaskarżonej decyzji zachowując chronologię przyjętą w skardze.
Po pierwsze nie można w świetle podjętych przez organy czynności gromadzenia materiału dowodowego uznać za słuszny – jak twierdzi autor skargi - pogląd Dyrektora Izby Skarbowej , iż na podatniku spoczywa ciężar dowodu w całości okoliczności sprawy. Z art. 122 i art. 187 § 1 OP wynika ,że postępowanie podatkowe oparte jest na zasadzie oficjalności, a więc organ podatkowy z urzędu obowiązany jest przeprowadzić dowodowy służące ustaleniu stanu faktycznego. Zasada ta ze względu na cel postępowania jakim jest zrekonstruowanie rzeczywistego stanu faktycznego ( art. 122 OP.) ulega pewnym modyfikacjom w kierunku włączenia się podatnika w ten proces albowiem organ nie jest w stanie odtworzyć wszystkie zdarzenia istotne , o których wie czasami jedynie podatnik. W takich sytuacjach jak wynika z poglądów judykatury – w ramach prowadzonych postępowań nie można nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających związek przyczynowy pomiędzy wydatkami a uzyskanym przychodem jeżeli argumentów tych nie dostarczył sam podatnika a z ustaleń organów wynikają wnioski przeciwne do ogólnie sformułowanych twierdzeń tegoż podatnika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA/Ka 2015/95 wyrok NSA z 1.06.1999 r. sygn. III SA 5688/98 ) . W innym rozstrzygnięciu NSA podkreślił: " Podatnik nie może czuć się zwolnionym od współdziałania z organem podatkowym w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego , zwłaszcza jeśli nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony" ( wyrok z dnia 22.05.2000 r. sygn. I SA/Lu 249/99 ).
W przedstawionych dotychczas rozważaniach, odnosząc się do wydatków związanych z pobytem na C. w sierpniu 2005 r. w ocenie sądu nie mogła odnieść spodziewanego skutku argumentacja strony o nie zweryfikowaniu faktów wskazanych przez Spółkę, jak należy przypuszczać rozumiana jako konieczność przesłuchania przedsiębiorców , których kopię wizytówek przekazano organowi ( z T, B, R, W. B. , C.i Izraela) , z którymi jak wywodzi strona doszło do spotkania i to o charakterze biznesowym. Zdaniem sądu organ dysponował wystarczającym materiałem dowodowym przede wszystkim w postaci umowy o świadczenie usług turystycznych zawartej z biurem podróży , z której wynikało ,że Pani D S wraz z Panem T. P. oraz dwójką dzieci korzystali w okresie od 11.08.do 18.08.2005 r. z usług o charakterze typowo prywatnym ( przelot samolotem w obie strony, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie zdrowotne – RFV/ optymalne rodzinne ) związanych z pobytem na C, przy czym jak zauważył słusznie organ żadna z pozycji rachunku nie dotyczyła szkolenia ani konferencji, a w ten właśnie sposób wydatek ten ujęto w wystawionym rachunku. W tej sytuacji nie sposób odmówić zasadności oceny poniesionego wydatku przez organ podatkowy jako nie stanowiącego kosztu uzyskania przychodów. W świetle wyjaśnień Strony , iż w owym czasie na Cyprze pracownicy spółki wykonywali czynności związane z jej działalnością , a poniesione wydatki nie miały charakteru osobistego - nie sposób odmówić zasadności stanowiska organu , iż uznał on za niewiarygodne przedłożone dowody w celu zakwalifikowania poniesionych wydatków, jako opisanych w art. 15 ust 1 ustawy o.p.d.o.p. . Podobnie chybiony jest zarzut dotyczący braku przeprowadzenia oględzin związanych z wydatkami na oprawy oświetleniowe i lampy podłogowej, materaców , zegara M. oraz tkaniny, z której wykonano zasłony i jak twierdzi skarżący w sposób nieformalny wskazane przedmioty były pokazywane kontrolującym i pomimo tego nie odnotowano ich w dokumentach kontroli i nie wzięto pod uwagę przy podejmowaniu decyzji. Jak wynika z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy organ wykazał ponad wszelką wątpliwość ,że zegar wskazywany przez stronę jako M
.121-461 firmy Weigel nie jest tym zegarem ( informacji pochodząca od sprzedawcy firmy Z. S.A. w miejscowości D.) . A zatem słusznie nie uznano dokonywanej amortyzacji od tego przedmiotu wobec treści art. 15 ust 6 cyt. ustawy w zw. z art. 16 a ust 1 pkt 3 tej ustawy albowiem zegar Manhattan nie był wykorzystywany w roku kontrolowanych w prowadzonym przez Spółkę przedsiębiorstwie w ramach jego działalności.
Odnosząc się do zarzutu o nie uznaniu za koszty uzyskania przychodów wydatków na urządzenia oświetleniowe strona nie podała żadnej informacji szczegółowej podlegającej weryfikacji gdzie rzeczone oprawy zamontowano. Użycie ogólnych sformułowań ,że wymiana oświetlenia była działaniem mającym na celu poprawę warunków świetlnych w pomieszczeniach świadczenia pracy uznane zostały za lakoniczne skutkujące odmową uznania tego wydatku z koszty podatkowe. W ocenie sądu wobec nie udowodnienia w sposób nie nasuwający wątpliwości gdzie rzeczone oprawy zainstalowano słusznym było odmówienia im kwalifikacji kosztu podatkowego. Powyższą słuszną tezę wspiera również to ,że jak wskazał skarżący w złożonych wyjaśnieniach posiada on kilka nieruchomości i budynków z pomieszczeniami biurowym. Tym samym dla poparcia prezentowanej tezy winien wskazać faktyczne miejsce zainstalowania oświetleń, i przez to umożliwienie organom dokonanie weryfikacji tej okoliczności tym bardzie ,że leżało to w jego interesie.
W odniesieniu do wydatków na zakup materaców Las Vegas i Ibiza słusznie organy przyjęły , wobec zeznań byłego kierowcy Spółki Pana E. C. , iż nie służyły one kierowcom w szoferkach jak wskazała strona albowiem znajdowały się tam jedynie materace zamontowane przez producenta samochodu. Nie doszło do zweryfikowania tej okoliczności albowiem samochody zostały sprzedane a ewentualne miejsce ich przechowywania Rzeszów gdzie powinny się znajdować, i gdzie przeprowadzono oględziny nie potwierdziły ażeby tam się znajdowały. W tej sytuacji zasadnym było odmówienia uznania wydatków na ich zakup za koszty uzyskania przychodów w oparciu o art. 15 ust 1 u.o.p.d.o.p. . Także i stanowisko organu w zakresie wydatków na zasłony uznać należy za usprawiedliwione wobec nie wskazania sposobu jej wykorzystania.
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd , który Sąd rozpoznający sprawę podziela , że to podatnik ma obowiązek wykazania, że poniósł określone wydatki, które traktuje w kategorii kosztu, co oznacza, że spoczywa na nim obowiązek zgodnego z prawem udokumentowania w sposób niebudzący wątpliwości faktu ich poniesienia. Związek między wydatkiem a osiągniętym przychodem - jeśli są wątpliwości - winien wykazać, jak podnosi dość liczne już orzecznictwo sądowe, podatnik. W interesie podatnika leżało przedstawienie materiału dowodowego, z którego wynikałoby jednoznacznie, że poniesione wydatki mają wpływ na powstanie lub powiększenie przychodu, a materiał ten winien umożliwić sprawdzenie poprawności i rzetelności zapisów księgowych (por. wyrok NSA W-wa z dnia 15 marca 2006r., II FSK 306/05, LEX nr 205693, wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 1998r., III SA 1345/96, LEX nr 41554).
W zakresie odmowy uznania za koszty zyskania przychodów wydatków na zakup usług hotelowych w kwocie 12. 348 ,- zł strona wskazuje na niesłuszną odmowę dania wiary świadkom oraz nie podania ekonomicznego uzasadnienia ich poniesienia. Zarzucono stosowanie dwóch różnych kryteriów oceny dowodów z zeznań świadków w zależności od tego czy są one korzystne dla organu czy też nie.
Jeśli chodzi o wydatki na zakup usług hotelowych i gastronomicznych w czasie pobytu w D. to organ przesłuchał w charakterze świadków Panią I. W. i Pana J. W., wskazanych przez stronę , którzy nie potwierdzili faktu spotkania w listopadzie 2005 r. , zaznaczając ,że miało miejsce takie spotkanie we W. w okresie wczesnowiosennym oraz w miejscowości nadmorskiej w okresie letnim. Te zeznania w ocenie sądu były wystarczające ażeby postawić tezę , iż wydatek ten nie został poniesiony w celu o jakim stanowi art. 15 ust 1 cytowanej ustawy. Z kolei o odmowie uznania wydatków na nabycie usług hotelowych i gastronomicznych za pobyt w S. zadecydowało oświadczenie strony o tym , iż doszło tamże do (...) zawiązania współpracy i wzrostu przychodów , które to oświadczenie przeczyło zeznaniom świadka Pana J. B wskazującego , że współpraca między firmami nawiązała się dużo wcześniej i trwa do dzisiaj . A zatem w świetle tej okoliczności , iż nie doszło tam do zawiązania współpracy oraz wobec rozmowy telefonicznej świadka Pana J. B. z Panem T. P. na okoliczność mającego mieć miejsce przesłuchania w Urzędzie Skarbowym w T. stanowisko organu odwoławczego uznać należy za usprawiedliwione. Jak słusznie zauważył organ nie sporządzono żadnej dokumentacji, która mogłaby zaświadczać o rzeczywistym przebiegu ewentualnych spotkań i to w celach mających odnieść skutek w zakresie działalności przedsiębiorstwa, przekładając się na osiągniecie przychodu. Brak związku tych wydatków z prowadzoną działalnością gospodarczą uprawniał organ do odmowy uznani ich po stronie kosztów podatkowych.
W zarzutach skierowanych przeciwko decyzji w odniesieniu do zakwestionowania wydatków na zakup alkoholu rozdawanego kontrahentom jako podarunek lub w formie poczęstunku po uprzednim oklejeniu nalepkami z logo firmy a przez to dbanie o kontrahentów i zabieganie o dobre relacje z nimi stanowiąc element skutecznego marketingu , co przekłada się na posiadanie kontrahentów , skonstatowano , iż do działań organu podatkowego nie należy ocena sposobu i metod prowadzenia działalności przez Spółkę. Zdaniem skarżącego ustawodawca przewidział ,że podatnik może przeznaczyć na reklamę 0,25% przychodów, a Spółka w 2005 r. nie wykorzystała tego limitu, zatem organ naruszył art. 15 ust 1 w zw. z art. 16 ust 1 pkt 28 u.o.p.d.o.p. poprzez nie uznanie wydatków na reklamę w formie napojów alkoholowych. W ocenie sądu zarzuty te są chybione. Jak słusznie zauważono z powołaniem się na wyrok WSA w Ł. z [...] r. (sygn.[...] ) nie jest wystarczające przedłożenie przez podatnika dowodów dokumentujących poniesienie wydatków na zakup napojów alkoholowych i artykułów spożywczych a także samo stwierdzenie ,że wymienione artykuły zostały przeznaczone na poczęstunki na spotkaniach z kontrahentami. Jak wskazał dalej Sąd – Podatnik powinien przedstawić konkretne dane na temat tych spotkań , tzn. przynajmniej dotyczące dat, miejsca i uczestników poszczególnych spotkań oraz tematyki z podaniem konkretnych umów".
Jak wynika z akt sprawy materiał dowodowy zgromadzony przez organy na powyższe okoliczności - poza oświadczeniem strony o oklejaniu butelek znakami firmy i ich przekazywaniu, nie został poparty żądnymi innymi dowodami wskazującymi w jakich okolicznościach i kiedy oraz jakim kontrahentom nawet w przybliżeniu, miało miejsce wręczanie alkoholu oraz w jaki sposób prezenty te wpłynęły na uzyskiwane przychody roku kontrolowanego. Odmowa uznanie tego wydatku jako kosztu podatkowego także nie pozostawia wątpliwości co do zasadności tego stanowiska.
Poza wszystkim nie sposób przyjąć w ocenie sądu, posługiwania się alkoholem jako elementem reklamy albowiem jak wskazuje utrwalona linia orzecznicza sądów administracyjnych w zakresie pojęcia "reprezentacja" mieści się zespół działań polegających na utrzymywaniu kontaktów oficjalnych i handlowych z innymi kontrahentami a do objęcia limitem kosztów reprezentacji można zaliczyć wydatki , które służą kształtowaniu dobrego wizerunku firmy i wiedzy o jej działalności i produktach, przy czym ich charakter musi być związany z prowadzona działalnością tak by mógł mieć wpływ na uzyskanie przychodów. Słusznie z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności – skup metali żelaznych i jego sprzedaż – nie powiązano tego wydatku z budowaniem wizerunku firmy.
Kolejny zarzut skargi obejmuje niewłaściwe przyjęcie do podstawy prawnej rozstrzygnięcia art.16 ust 1 pkt 25 cyt. ustawy zamiast art. 16 ust. 1 pkt 26a w zakresie nie uznania za koszty uzyskania przychodów kwoty 23.851,20 zł z tytułu należności spisanych jako nieściągalne. Powyższa pozycja obejmuje wierzytelności wynikające z orzeczeń sądów powszechnych, zasądzających należności Spółki od kontrahentów , uznanych za nieściągalne i tak zakwalifikowanych do kosztów uzyskania przychodów.
Co do zasady wierzytelności nieściągalne nie należą do kategorii kosztów uzyskania przychodów. Mogą zostać do nich zaliczone wówczas kiedy zostały zarachowane jako przychody należne – art. 12 ust 3 ustawy ( wierzytelności ) przy jednoczesnym ziszczeniu się drugiego warunku a mianowicie jeśli nieściągalność ta została wykazana w sposób ustalony przez ustawodawcę ( art. 16 ust 2 ) . Organ wytłumaczył się z powodów nie zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów a stanowiło o tym to ,że pomimo kierowanych zapytań do strony nie przedłożono dowodów zaświadczających o zarachowaniu kwot należności uznanych za nieściągalne jako przychody należne oraz dowodów wymaganych przez ustawodawcę, potwierdzających ich nieściągalność. W ocenie sądu prawidłowo powołano się w podstawie rozstrzygnięcia na art. 15 ust 1 w zw. z art. 16 ust 1 pkt 25 a ustawy podatkowej. Zasadnie organ wywodzi ,że czym innym jest uznanie za koszty podatkowe nieściągalnych należności a czym innym uznanie za taki koszt odpisów aktualizacyjnych, o czym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 26a , cytowanej ustawy.
Nie sposób zaakceptować także zarzutu skargi w zakresie odmowy uznania za koszt podatkowy wydatków na nabycie okularów słonecznych dla kierowcy, narażonego w czasie wykonywania swych obowiązków działaniem " promieni silnie operującego słońca". W ocenie sądu wydatek taki jest słuszny z punktu widzenia komfortu zachowania się kierowcy jako uczestnika ruchu drogowego w warunkach znacznego nasłonecznienia nie jest jednak kwalifikowany przez ustawodawcę jako element niezbędny wykonywania tego zawodu i to obciążający pracodawcę. W tej kwestii zasadnie organ powołał się na regulacje przepisów prawa pracy – art. 237 (15) § 1 Kodeksu pracy oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe ( Dz. U. 148 poz. 973 ). Tym samym zarzut ten ostać się nie mógł.
Przechodząc do zarzutu pominięcia jako kosztu podatkowego wydatków na zakup ubrań wskazać należy , że ugruntowany jest w judykaturze podgląd ,że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej tego rodzaju wydatki ( na zakup odzieży ) mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w ramach wydatków na reklamę pod warunkiem wykazania ,że odzież utraciła charakter odzieży osobistej z uwagi na opatrzenie jej cechami charakterystycznymi dla firmy ( logo, barwa , kolor ). W przeciwnym wypadku są to wydatki typowo osobiste ( por. wyrok NSA z 25.04.2002 r. sygn. SA/Sz 2265/00, wskazany w uzasadnieniu decyzji) .
Stanowisko to jest w okolicznościach sprawy uprawnione albowiem organy dowiodły, że strona nie poniosła wydatków za usługę polegającą na oznakowaniu ubrań w sposób trwały logo firmy a nadto , przesłuchany świadek w osobie księgowej spółki nie potwierdziła faktu wykonania takich oznakowań. Dysponując tymi dowodami organ w zakresie przyznanej mu inicjatywy dowodowej oraz wobec treści art. 188 OP był uprawniony do nie podejmowania dalszych czynności dowodowych na powyższe okoliczności uznając je za wystarczająco stwierdzone posiadanymi już dowodami. Tym samym nie sposób zarzucić organowi odwoławczemu , iż poprzez odmowę uznania tych wydatków za koszty podatkowe naruszył przepis art. 15 ust 1 ustawy podatkowej.
Strona upatruje także naruszenia cytowanego przepisu tj. art. 15 ust 1 ustawy na skutek odmowy zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na upominki okolicznościowe dla pracowników ( pkt 2 lit e In fine zarzutów skargi ). W uzasadnieniu podnosi ,że wśród kosztów uznawanych za koszty uzyskania przychodów są także świadczenia wypłacane przez pracodawcę na rzecz pracowników. Z uwagi na to , że nie zostały one wymienione w art. 16 ust 1 ustawy , przeto w ocenie autora skargi należy je rozpatrywać zgodnie z ogólną definicja kosztu podatkowego wg art. 15 ust 1 ustawy. Na potwierdzenie postawionej tezy strona powołuje się na interpretacje przepisów prawa podatkowego uznając ,że tego rodzaju wydatki wpływają na poprawę atmosfery wśród pracowników.
Jak wynika z dokumentów zaświadczających o poniesionych wydatkach na ten cel obejmują one zakup zabawek , ogni sztucznych , wyrzutni , rakiet , oraz samochodu Jeep Rubikon. Wg oświadczenia strony dokonane zakupy zostały zużyte podczas spotkania świątecznego ( przedsylwestrowego) na terenie siedziby spółki.
Powyższe wskazuje jak zauważa organ na usytuowanie opisanych wydatków w ramach działalności socjalnej, które na mocy art. 16 ust 1 pkt 45 nie są traktowane jako koszty podatkowe. Zakres świadczeń w ramach tej formy działań na rzecz zatrudnionych jest uregulowany w ustawie o zakładowym funduszu socjalnym (z dnia 4 marca 1994 r. – Dz. U z 1996 r. nr 70 poz. 335 ze zm. ) i zgodzić się należy z organem ,że zorganizowane przez spółkę spotkanie oraz poniesione w tym celu wydatki mieszczą się w definicji tej działalności opisanej w art. 2 ust 1 tej ustawy. Pogląd ten sąd rozpoznający sprawę akceptuje. Także i te wydatki zasadnie nie zakwalifikowano do kosztów uzyskania przychodów.
Pozostałe zarzuty, kwestionują odmowę uznania za koszty podatkowe kwoty 1.891,69 zł stanowiącej podatek VAT należny, wskazany na fakturach wewnętrznych od przekazanych do zużycia ubrań i alkoholu. Wobec prawidłowo poczynionych ustaleń i subsumcji pod właściwe normy prawa materialnego i nie zakwalifikowania ich do kosztów podatkowych - art. 15 ust. 1 ustawy, konsekwencją tego jest słuszne zastosowanie art. 16 ust 1 pkt 46 lit b w odniesieniu do podatku VAT.
Wreszcie ostatni z zarzutów dotyczący niesłusznego odliczenia od dochodu darowizny także jest bezpodstawny albowiem całkowicie pomija regulację art. 18 ust1 pkt 1 u.o.p.d.o.p. , którego treść w sposób jednoznaczny wskazuje na warunki , których spełnienie powoduje możliwość jego zastosowania o zakładanym skutku , nie dopuszczając żadnych wyjątków.
Wynikają z niego cele na jakie darowizna ma być przekazana i to na rzecz organizacji określonych w ustawie w nim zacytowanej ( ustawa z 24.04.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie ) a nadto sposób przekazania darowizny poprzez wpłatę na rachunek bankowy obdarowanego. Poza sporem zostaje okoliczność, że nie dopełniono obowiązku udokumentowania wysokości dokonanych darowizn w sposób wyżej wskazany , dysponując jedynie dowodem wypłaty z kasy –KW. W tych okolicznościach i wobec treści cytowanego przepisu nie sposób podzielić argumentacji strony podnoszonej w tej kwestii , iż możliwym jest wykazanie udzielenia darowizny dowodem z zeznań świadków , na okoliczność otrzymania darowizn.
Mając powyższe na uwadze sądowa kontrola zaskarżonej decyzji w granicach zarzutów skargi nie wykazała ,że doszło do naruszenia przepisów, stanowiąc o konieczności jej usunięcia z obrotu prawnego .
Nie doszło do naruszenia art. 121 Op. albowiem postępowanie było prowadzone zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - w sprawie nie zaistniały istotne niejasności czy wątpliwości dotyczące stanu faktycznego, które zostały rozstrzygnięte na niekorzyść podatnika. Podnieść również należy ,że nie uchybia zasadzie wynikającej z art. 121 Op. jedynie przyjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez skarżącego . Decyzja jest merytorycznie poprawna i staranna. Rozstrzygniecie jest bezstronne i charakteryzuje się dbałością o wyjaśnienie wszelkich aspektów sprawy. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu organu działania na niekorzyść skarżącego. Zdaniem sądu organy zrealizowały nałożony na nie obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego a następnie jego pełne rozpatrzenie (art. 122 OP. i 187 §1 Op. ). Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność , która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, spełniające kryteria o jakich mowa w art. 210 § 4 Op. Organy wytłumaczyły się z przyjętego rozstrzygnięcia. Organy ustaliły i wyjaśniły stan faktyczny dokładnie. W jego ramach ustosunkowały się do każdego dowodu z osobna a następnie dokonały ich oceny we wzajemnym powiązaniu.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło