I SA/Łd 327/16

Dnia 31 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr UNP: [...] [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 i 2013 roku zobowiązania podatkowego, kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy i do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 i 2013 roku zobowiązania podatkowego, kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy i do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że wykonanie decyzji w czasie rozpoznania skargi przez sąd spowoduje nieodwracalne skutki finansowe dla spółki, które w konsekwencji mogą przyczynić się do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Spółka realizuje w ramach zamówień publicznych szereg inwestycji, w których zaangażowane są znaczne środki finansowe zarówno własne, jak i pochodzące z kredytów bankowych. Na wykonane roboty spółka zobowiązana jest udzielać zabezpieczeń gwarancyjnych w postaci zamrożonych na kilka lat środków finansowych, natomiast w sytuacji zajęcia przez organy podatkowe środków obrotowych spółki, jak i jej majątku trwałego, wobec uzasadnionych obaw o prawidłowość zarzutów postawionych w zaskarżonej decyzji spółka może utracić płynność finansową i w jej rezultacie ogłosić upadłość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z dnia 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wykazała istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku sprowadza się w istocie do lakonicznie sformułowanego stwierdzenia, że w związku ze specyfiką prowadzonej przez podmiot działalności, konsekwencją wykonania kwestionowanej decyzji staną się nieodwracalne skutki finansowe, które spowodują utratę płynności finansowej firmy i w jej rezultacie mogą uzasadniać konieczność zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. W ocenie Sądu sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może jednak stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona składając wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna wykazać, że wykonanie ciążącego na niej zobowiązania, wypełnia przesłanki wskazane w powołanym na wstępie przepisie. Może to uczynić poprzez przedłożenie do sądu odpowiedniej dokumentacji. Tymczasem do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej trudną sytuację finansową. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd wziął jednak również pod uwagę argumentację oraz dokumenty dołączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy i stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Przeciwnie, analiza danych zawartych w formularzu PPPr oraz dodatkowo nadesłanej dokumentacji, a zwłaszcza przedstawiony bilans (sporządzony na dzień 31 marca 2016 roku) oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 marca 2016 roku, nie pozwalają na uznanie, że spółka znajduje się w sytuacji finansowej uzasadniającej udzielenie dodatkowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Posiadane przez stronę aktywa finansowe opiewają na kwotę 23.475.168,75 zł, w tym środki zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych wynoszą 135.593,35 zł, zaś wartość rzeczowych środków trwałych stanowi kwotę 4.264.079,76 zł. Podkreślić przy tym należy, iż wartość ta wykazuje tendencję wzrostową od dnia 31 grudnia 2015 roku, w tym dniu bowiem wynosiła 4.231.719,76 zł. W tym kontekście uwagę zwraca także kwota środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, która zgodnie z oświadczeniem skarżącej wynosi odpowiednio: 198.924,30 zł (A. Bank), 12.551,57 euro (A. Bank), 188.191,70 zł (Bank B), 4.107,27 zł (Bank C SA) i 879,71 euro (Bank C. SA). Jednocześnie za zasadnością wniosku nie przemawia wykazany w zeznaniu CIT-8 za 2015 rok dochód w kwocie 1.883.087,59 zł. Okoliczności te niewątpliwie wskazują na stabilną i zdecydowanie dobrą sytuację majątkową strony skarżącej. Sama spółka wskazała ponadto, że finansowanie bieżącej działalności odbywa się ze środków uzyskanych za wykonanie bieżących umów, czy zleceń, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia (k. 81 akt sądowych) oraz dołączonego do niego wykazu wierzytelności z okresu ostatnich trzech miesięcy. O dobrej kondycji finansowej spółki świadczą również liczne realizowane przez nią inwestycje, w które strona angażuje także własne znaczne środki finansowe. Wobec powyższego biorąc pod uwagę uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz informacje znajdujące się w aktach niniejszej sprawy dotyczące kondycji finansowej strony w kontekście brzmienia art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 23 sierpnia 2011r., sygn. akt II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez Skarżącą nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym skoro skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę przekonania skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji AKE.