I SA/Łd 331/12
WyrokWSA w Łodzi2012-04-26
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Tomasz Adamczyk, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, powołując się na brak wiedzy o jej złej kondycji finansowej?Ratio decidendi
Członek zarządu spółki z o.o. nie może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, powołując się na brak wiedzy o jej złej kondycji finansowej. Obowiązek posiadania elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki, w tym jej finansach, spoczywa na członku zarządu. Brak tej wiedzy lub brak zainteresowania tą kwestią stanowi zawinione zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków i nie jest okolicznością świadczącą o braku winy w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za listopad 2007 r. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Organ podatkowy orzekł o odpowiedzialności członka zarządu, uznając, że nie wykazał on przesłanek egzoneracyjnych, w szczególności nie zgłosił wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie, mimo że spółka była niewypłacalna od lutego 2007 r. Członek zarządu twierdził, że dowiedział się o złej sytuacji spółki dopiero we wrześniu 2007 r. i że złożenie wniosku o upadłość byłoby bezcelowe. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległość podatkową spółki z o.o. jako płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za listopad 2007 r. oddala skargę.
I SA/Łd 331/12
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r., którą orzeczono o odpowiedzialności K. S., Członka Zarządu Spółki z o.o. "A", za zaległość podatkową Spółki jako płatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za listopad 2007r. w kwocie 3.033,00 zł, wraz z należnymi odsetkami w wysokości 1.277,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 208,70 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
W dniu [...] r. Spółka złożyła do Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. deklarację roczną o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-4R za rok 2007, z której wynikała kwota do wpłaty za listopad 2007 roku w wysokości 3.158,00 zł. Pomimo złożonej deklaracji, Spółka nie dokonała wpłaty powyższej należności.
Wskutek nieuregulowania zaległości, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. w dniu 1 września 2008 r. wystawił tytuł wykonawczy, który następnie przekazano komornikowi. Egzekucja okazała się nieskuteczna.
Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wszczął postępowanie w sprawie odpowiedzialności "A" Sp. z o.o. jako płatnika z tytułu pobranych, a niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc listopad 2007 r., a następnie w dniu 15 czerwca 2009r. wydał decyzję, którą orzekł o odpowiedzialności Spółki za te należności. Pomimo wydanej decyzji Spółka nie uregulowała zaległości.
Mając na uwadze podjęte czynności egzekucyjne, kwotę zaległości, brak efektywności zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wobec braku majątku ruchomego i nieruchomego Spółki - Kierownik Referatu Rachunkowości Podatkowej wnioskiem z dnia 15 lutego 2010 r., wystąpił o przeniesienie odpowiedzialności na osoby trzecie za zaległości Spółki.
Postanowieniem z dnia [...]r. wszczęto z urzędu wobec K. S. postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zaległość podatkową Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad 2007r.
W dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję, którą orzeczono o odpowiedzialności K. S., Członka Zarządu Spółki z o.o. "A" za przedmiotową zaległość podatkową Spółki.
Od powyższej decyzji złożono odwołanie.
Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na treść art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), podkreślił, że w sprawie zostały spełnione wszystkie warunki zawarte tym w przepisie, uprawniające organ podatkowy do przeniesienia na K. S. odpowiedzialności za zaległość podatkową Spółki z o.o. "A".
Argumentując powyższe stanowisko, w pierwszej kolejności wskazano (szczegółowo przedstawiając przebieg postępowania egzekucyjnego), że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.
Podniesiono następnie, że zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad 2007 r. dotyczy zobowiązania, którego termin płatności upływał w czasie pełnienia przez K. S. obowiązków członka zarządu. Organ II instancji wskazał, że termin płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad 2007 r. upłynął w dniu 20 grudnia 2007 r., natomiast K. S. był Członkiem Zarządu Spółki w okresie od dnia 2 marca 2007 r. do 9 stycznia 2008 r.
Odnosząc się do kolejnej z przesłanek art. 116 O.p. wskazano, że strona nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, ani nie wszczęła postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego).
Zdaniem organów podatkowych skarżący winien podjąć działania zmierzające do ogłoszenia upadłości, ponieważ w czasie kiedy piastował funkcje w zarządzie, spółka była niewypłacalna.
Powołując się na treść art. 10 i 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.) podkreślono, że niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn, np. nie wykonuje zobowiązań w celu doprowadzenia swego kontrahenta do stanu niewypłacalności albo też nie wykonuje zobowiązań z przyczyn irracjonalnych.
Przedstawiając stosowne zestawienie wskazano, że Spółka z o.o. "A" - w okresie, kiedy skarżący był Członkiem Zarządu - nie wykonywała swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych wobec wskazanych kontrahentów. Zdaniem organu Spółka nie regulowała wymagalnych zobowiązań pieniężnych w stosunku do wierzycieli już od lutego 2007 r.
Podniesiono także, że Spółka nie wykonywała również swoich zobowiązań pieniężnych wobec budżetu państwa, tj. zapłaty podatku od towarów i usług, zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów oraz dochodowego od osób fizycznych za listopad 2007 r.
Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że Spółka z o.o. "A" w roku 2007 nie regulowała wymagalnych zobowiązań pieniężnych; zjawisko nieregulowania zobowiązań w roku 2007 miało miejsce już w lutym, jednak z uwagi na fakt, że skarżący został Członkiem Zarządu 2 marca 2007r. przyjęto, iż stał się on odpowiedzialny za nieregulowanie zobowiązań, których termin płatności przypadał od 2 marca 2007r.
Podkreślono, że Spółka w roku 2007 zalegała z zapłatą wielu wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a niewypłacalność Spółki miała charakter trwały, co w konsekwencji rodziło obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jej upadłości.
Podzielono pogląd organu I instancji, zgodnie z którym skarżący, w czasie kiedy był członkiem Zarządu, winien skierować do Sądu wniosek o ogłoszenie upadłości i winien to zrobić we właściwym czasie. Wskazano dalej, iż terminem właściwym do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości był termin 14 dni od momentu powzięcia informacji o zaistnieniu podstaw do zgłoszenia tegoż wniosku, a w szczególności od dnia, w którym przy zachowaniu wymaganej staranności, skarżący mógł dowiedzieć się o istnieniu przesłanek do ogłoszenia upadłości.
W ocenie organu odwoławczego skarżący mógł się dowiedzieć - przy zachowaniu wymaganej staranności - o zaistnieniu podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości już z końcem marca 2007 r. Zauważono, iż stan niewykonanych wymagalnych zobowiązań tylko wobec firmy "B" wyniósł na koniec marca 2007 r. 333.289,19 zł. Zatem terminem właściwym na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości byłby kwiecień 2007 r.
Odnosząc się do argumentacji odwołania, dotyczącej braku wiedzy o stanie finansów Spółki, podniesiono, że członek zarządu spółki nie może się powoływać na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, ponieważ członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki.
Nadto, zdaniem organu, ze zgromadzonego materiału dowodowego (m.in. protokołów zeznań świadków) wynika, iż skarżący od początku piastowania funkcji Członka Zarządu miał pełną świadomość sytuacji finansowej Spółki. Stwierdzono, że zaznania wskazanych świadków nie potwierdzają, by skarżący był w jakiś sposób odsunięty od zarządzania Spółką, bądź by miał utrudniony dostęp do dokumentów.
Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, zdaniem organu, że skarżący miał pełną świadomość złej sytuacji finansowej Spółki już na samym początku sprawowania funkcji Członka Zarządu, a wniosek o ogłoszenie upadłości winien być przez skarżącego złożony w kwietniu 2007r.
Wyjaśniono, że dopiero złożenie w tym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości zwalniałoby stronę z odpowiedzialności za zaległości Spółki, w tym za zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad 2007r. Nadto nawet w sytuacji gdyby złożony w tym czasie (kwiecień 2007 r.) wniosek został przez Sąd oddalony z uwagi na brak środków - skarżący i tak byłby zwolniony z odpowiedzialności, bowiem fakt ten świadczyłaby o tym, iż czas właściwy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wystąpił znacznie wcześniej, gdy K. S. nie był jeszcze Członkiem Zarządu, natomiast warunek złożenia wniosku przez skarżącego zostałby zachowany.
W opinii organu nie stanowi usprawiedliwienia dla niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości fakt, że Spółka liczyła na pozytywne dla siebie zmiany, które mogłyby wpłynąć na poprawę jej kondycji finansowej.
Stwierdzono również, że skarżący nie tylko nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości, ale nie wypełnił kolejnego warunku, którego spełnienie uprawniałoby go do zwolnienia z odpowiedzialności za zaległości Spółki - czyli nie wykazał, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.
Poza powyższym organ II instancji stwierdził, że K. S. i nie wskazał również mienia Spółki (innego niż ustalone przez organ egzekucyjny), z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Mając na uwadze zarzuty odwołania podniesiono, że organ I instancji nie popełnił błędu, ani nie naruszył przepisów postępowania dokonując samodzielnego ustalenia sytuacji finansowej spółki bez posiłkowania się opinią biegłego. W ocenie organu odwoławczego, w tej sytuacji powoływanie biegłego byłoby rzeczą zbędną. Powyższe było również przyczyną nieuwzględnienia wniosku Strony o powołanie biegłego zawartego w odwołaniu.
Na decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty zaległości podatkowej spółki "A", w sytuacji gdy spełniona jest przesłanka egzoneracyjna w postaci braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki,
2) postępowania: art.120, 121, 122, 123, 188, 190 i 199 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie przesłuchania Strony oraz wskazanych świadków i posłużenie się w tym zakresie protokołami z innych postępowań, co narusza jednocześnie art. 123 O.p. w zw. z art. 190 O.p., gdyż uniemożliwia stronie wzięcie udziału w czynności przesłuchania, zadawania pytań, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż nie pozwoliło ustalić istnienia okoliczności egzoneracyjnych,
3) art. 180 w zw. z art. 197 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie ustaleń w zakresie sytuacji finansowej Spółki "A" i oceny wskaźników ekonomicznych samodzielnie przez organ podatkowy, mimo że ocena taka wymaga wiadomości specjalnych czyli dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, o co wnosił skarżący i co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ustalenia organu podatkowego są nietrafne.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł..
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z opinii biegłego wynika, iż obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstał na przełomie 2006 i 2007 r., a wniosek mógł w tym okresie zostać wniesiony tylko przez P. K..
Zdaniem autora skargi, z uwagi na fakt, że skarżący o fatalnej sytuacji spółki dowiedział się dopiero we wrześniu 2007 r. wynika, iż złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki jesienią 2007 r. było bezcelowe, ponieważ spowodowałoby jego oddalenie z powodu braku środków na pokrycie kosztów upadłości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, to jest zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W myśl art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2). Powyższe przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji (§ 4).
Na tle tego unormowania w judykaturze i piśmiennictwie wskazuje się na dwie grupy przesłanek – tzw. pozytywne i negatywne.
W świetle powyższego organ podatkowy powinien wykazać, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki "A" w okresie, kiedy powstała zaległość podatkowa, bezskuteczność egzekucji oraz zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Są to tzw. pozytywne przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej. Z kolei przesłanki negatywne to te, które związane są z okolicznościami uwalniającymi członka zarządu z odpowiedzialności, które wykazać powinien on sam i do których należą opisane w § 1 pkt 1 i pkt 2 art. 116 O.p.
Należy wskazać na poglądy judykatury, zgodnie z którymi to na członku zarządu spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności ( wyroki NSA z 26 listopada 20010 r. II FSK 1666/09 i II FSK 1667/09 ) .
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki "A" w okresie, kiedy powstały zaległości podatkowe, tj. w listopadzie 2007 r. Jest to okoliczność bezsporna. Poza sporem pozostaje także przesłanka niezrealizowana przez stronę, w oparciu o którą możliwa byłaby sytuacja uwolnienia się od odpowiedzialności, opisana w § 1 pkt 2 art. 116 O.p., bowiem strona nie wskazała mienia należącego do spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja prowadząca do zaspokojenia zaległości i to w znacznej części.
Następną przesłanką wymagająca zbadania jest ustalenie, czy wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki został zgłoszony przez Zarząd Spółki we właściwym czasie.
W tym zakresie należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż pojęcie "właściwego czasu", które nie zostało zdefiniowane w przepisach Ordynacji podatkowej, winno być oceniane z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie upadłościowe oraz układowe (m.in. uchwała NSA z 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, ONSAiWSA 2009/6/103; wyrok NSA z 21 listopada 2007 r., sygn. akt II FSK 1260/06, LEX nr 449941). Wskazuje się także, że "czas właściwy" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, to czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli.
Zgodnie z art. 10 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Jak stanowi art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, zaś dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.
W świetle powołanych przepisów, jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też, jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (por. A. Jakubecki, F. Zedler - Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42). Właściwym czasem dla zgłoszenia wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości jest termin 2 tygodni od dnia, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań lub (w przypadku dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej), gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku (por. wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., sygn. akt I FSK 1115/05, M. Podat. 2007/5/47).
Z kolei z ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94 poz. 1037 zez zm.) wynika, że organem który prowadzi sprawy spółki akcyjnej i ją reprezentuje jest zarząd (art. 368 § 1 ksh). Sfera reprezentacji obejmuje dokonywanie czynności w stosunkach zewnętrznych. To właśnie ten organ jest zobowiązany do dochowania obowiązków w zakresie zgłoszenia stosownego wniosku i to we właściwym czasie, obejmującego mającą nastąpić upadłość .
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podzielić należy stanowisko organów, że skarżący nie wykonał obowiązku polegającego na zgłoszeniu wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie.
Jak wynika z obszernej analizy ekonomicznej opisującej sytuację finansową spółki, spółka przestała regulować swoje zobowiązania już w lutym 2007 r.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż podstawy do zgłoszenia wniosku upadłościowego zaistniały już w marcu 2007 r. Słusznie organy podatkowe w tym względzie podnoszą, że na koniec marca omawianego roku zobowiązania spółki skarżącego wobec firmy "B" wynosiły ponad 300 tys. zł. Tym samym terminem właściwym do zgłoszenia winsoku o upadłość spółki należy uznać kwiecień 2007 r.
Trzeba podkreślić, że głównym zarzutem zarówno skargi, jaki i odwołania, jest okoliczność braku winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie, z powodu braku wiedzy o realnej sytuacji finansowej spółki.
Mając na uwadze powyższe trzeba zważyć, że to na członkach zarząd, spoczywa obowiązek kontrolowania finansów zarządzanej spółki, a także zadbanie o to, by w sytuacji określonej prawem zgłosić stosowny wniosek o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, gdy zajdą ku temu niezbędne podstawy. Działaniem takim mają oni chronić interesy wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd prawny, podzielany przez sąd rozpoznający sprawę, że powoływanie się przez członka zarządu spółki z o.o. na nieznajomość stanu finansów spółki jako na przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość, nie uzasadnia zwolnienia go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe na podstawie art. 116 ustawy Ordynacji podatkowej. Brak po stronie członka zarządu spółki z o.o. wiedzy o jej kondycji finansowej nie jest okolicznością świadczącą o tym, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Skoro według art. 201 § 1 k.s.h. zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje, to wynika stąd obowiązek posiadania przez każdego członka zarządu elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki. Zatem nieznajomość kondycji finansowej spółki i brak zainteresowania członka zarządu tą kwestią stanowi zawinione przez niego zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków i nie stanowi okoliczności świadczącej o braku winy w rozumieniu art. 116 O.p. (wyrok SN z dnia 6 lipca 2011-sygn. akt II UK 352/10 oraz z dnia 5.07.2011 r. ,sygn. I UK 422/10).
Nadto, jak wskazał WSA w Łodzi w wyroku z 27 stycznia 2011 r. sygn. I SA/Łd 1217/10 - w myśl art.116 § 2 O.p. "pełnić obowiązki" oznacza otrzymać legitymację do tego, aby realizować wszystkie czynności związane z pełnioną funkcją. Jest to kompetencja do realizowania funkcji członka zarządu przez określony czas. Nie można bowiem z biernej postawy członka zarządu wywodzić zwolnienia z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Przyjmując taką wykładnię tego przepisu osoby powołane do kierowania spółką uniknęłyby odpowiedzialności za zobowiązania spółki tylko dlatego, że aktywnie nie uczestniczyły w zarządzaniu spółką, czyli de facto unikały sprawowania funkcji, do której zostały powołane.
Co więcej, twierdzenia skarżącego co do braku wiedzy o braku wiedzy o rzeczywistym stanie finansów spółki nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z zeznań głównego księgowego H. L. wynika, że w 2007 r. skarżący regularnie otrzymywał informacje o stanie finansowym spółki. Ponadto fakt, że skarżący kilkukrotnie udzielał pożyczek spółce świadczy, iż pożyczkodawca musiał mieć świadomość o złej kondycji spółki, która wymagała zewnętrznego dofinansowania, tym bardziej, że w swoich zeznaniach oświadczył, iż miał problemy z odzyskaniem pożyczonych pieniędzy.
Nie ma w ocenie sądu także żadnego znaczenia to, na co powołuje się strona w skardze, iż skarżący od innego członka zarządu (P. K. ) otrzymał nierzetelne informacja i sprawozdania finansowe, a ów członek zarządu nie wykonał zobowiązań nałożonych uchwałą wspólników. Trzeba bowiem stwierdzić, że jeżeli nawet takie sytuacje miały miejsce, to obowiązkiem skarżącego było złożyć rezygnację z pełnionej funkcji, tym bardziej, że jest ona dobrowolną. Wszelkie nieporozumienia pomiędzy zarządzającymi w żadnej mierze nie mogą wpływać na wywiązywanie się z obowiązków podatkowych przez podmiot zarządzany.
Wbrew wywodom skargi, nie doszło także do naruszenia pozostałych wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego, albowiem organy wypełniły obowiązek dotarcia do rzeczywistych zdarzeń, które legły u podstaw podjętej decyzji (art. 122 O.p.). Nie może być mowy na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego o bierności organów w kwestii dowodzenia wystąpienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności strony. O bierności organów nie stanowi to, że strona nie potrafiła przekonać administracji podatkowej, iż wystąpiły szczególne prawem przewidziane okoliczności zwalniające ją z odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki.
Nie jest również zasadny zarzut bezpodstawnej odmowy ponownego przesłuchania wskazanych świadków, w warunkach umożliwiających uczestniczenie w czynnościach skarżącemu. Nie jest bowiem tak, że w każdym przypadku wykorzystania w toku danego postępowania dowodów zebranych w innym postępowaniu, zachodzi konieczność ich ponownego, bezpośredniego przeprowadzania.
Ordynacja podatkowa nie wprowadza hierarchii ważności dowodów. W związku z tym dowód przeprowadzony przy udziale strony nie musi mieć większej mocy dowodowej niż dowód wyjednany z akt innego postępowania. Wszystkie dowody podlegają ocenie w ramach zasady swobodnej oceny dowodów, której granicami są zasady logiki i doświadczenia życiowego. Jeśli w wyniku postępowania dowodowego wyjaśnione zostaną wszystkie istotne okoliczności sprawy, organ nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku o ponowne przeprowadzanie danego dowodu. Art. 188 O.p. nie może być interpretowany jako konieczność uwzględniania każdego wniosku dowodowego dotyczącego okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia. Skoro bowiem organy podatkowe ustaliły już na podstawie zebranego materiału dowodowego wszystkie znaczące okoliczności faktyczne, to domaganie się powielania poszczególnych, już przeprowadzonych dowodów, celem uzyskania korzystnych dla siebie treści zeznań i wyjaśnień, może być uznane za nieuprawnione.
Wnioskowane dowody z zeznań świadków i opinii biegłego, jak słusznie zauważono, wobec niebudzącego wątpliwości ustalonego stanu faktycznego, były nieprzydatne. Sąd pogląd ten podziela jako umocowany w podjętych czynnościach w ramach prowadzonego postępowania, pozyskanym materiale dowodowych, właściwie ocenionym na gruncie zasady swobodnej oceny dowodów .
Zdaniem Sądu, organy obu instancji w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonych w sprawie dowodach. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżone decyzje, wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszały prawa. Zaskarżona decyzja jest merytorycznie poprawna i staranna. Rozstrzygnięcie jest bezstronne i charakteryzuje się dbałością o wyjaśnienie wszelkich aspektów sprawy. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu organu działania na niekorzyść skarżącego. Zdaniem sądu, organy zrealizowały nałożony na nie obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, a następnie jego pełne rozpatrzenie (art. 122 i 187 §1 O.p.). Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, spełniające kryteria, o jakich mowa w art. 210 § 4 O.p.
Stwierdzić zatem należy, że organ ponad wszelką wątpliwość wykazał istnienie przesłanek pozytywnych zawartych w art. 116 Ordynacji podatkowej. Skarżący w żaden sposób nie wykazał spełnienia którejkolwiek z okoliczności uwalniającej go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, jako byłego członka zarządu, pomimo, że inicjatywa w zakresie dowodzenia zaistnienia negatywnych przesłanek tej odpowiedzialności obciąża właśnie jego jako członka zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., SA/Bd 85/03, POP 2003, z. 4, poz. 93).
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło