I SA/Łd 339/10

WyrokWSA w Łodzi2010-07-13

Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Bogusław Klimowicz, Joanna Grzegorczyk-Drozda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Stwierdzono, że nie zaszła całkowita nieściągalność należności, a sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawczyni nie uzasadniała umorzenia w trybie uznania administracyjnego, gdyż posiadała ona stały dochód z emerytury, który pozwalał na spłatę zadłużenia w systemie ratalnym, a wydatki na wynajem, kredyt i leki nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni D. L. zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Organ odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszła całkowita nieściągalność należności, a sytuacja finansowa wnioskodawczyni, mimo trudności, nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadnić umorzenie w trybie uznania administracyjnego. Wnioskodawczyni pobierała emeryturę, a zadłużenie zostało rozłożone na raty, z czego nie wywiązała się. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, wnioskodawczyni wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. przy udziale --- sprawy ze skargi D. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 i art. 28 ust. 1-3 a i 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r., nr 11, poz. 74 ze zm., dalej u.s.u.s.), w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U., Nr 141, poz. 1365, dalej rozporządzenie) odmówił wnioskodawczyni D. L. umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca do grudnia 2003 r. w łącznej kwocie 1.686,76 złotych. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 28 ust. 2 pkt 3 u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia. Organ bowiem ustalił, że w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2003 r. D. L. prowadziła działalność gospodarczą. Zobowiązana była jedynie do opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Ponieważ skarżąca nie wywiązała się z ustawowego obowiązku regulowania składek, ZUS po bezskutecznym upomnieniu przedegzekucyjnym, wszczął postępowanie egzekucyjne. W dniu 15 grudnia 2008 r. D. L. wystąpiła z prośbą o rozłożenie zadłużenia na raty w związku z trudną sytuacją osobistą. Na podstawie umowy z dnia 12 stycznia 2009 r. zadłużenie w łącznej kwocie 2.848,76 złotych za okres od grudnia 2002 r. do grudnia 2003 r. rozłożono na 12 rat po ok. 250 zł miesięcznie. Na czas obowiązywania umowy ratalnej postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Ponieważ zobowiązana nie wywiązała się z warunków udzielonej ulgi, umowa uległa rozwiązaniu, a egzekucja została wznowiona. W dniu 23 września 2009 r. strona wystąpiła z prośbą o umorzenie zadłużenia z tytułu zaległych składek zdrowotnych. Wniosek umotywowała trudną sytuacją finansową. Oświadczyła, że jest wdową, ma niską emeryturę, ponosi koszty wynajmu lokalu mieszkalnego, spłaca raty kredytu, a po dokonaniu zakupu leków na życie pozostaje jej 100 zł miesięcznie. Do wniosku strona nie załączyła żadnych dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową. W dniu 7 października 2009 r. skarżąca uzupełniła wniosek i poinformowała, że nie posiada żadnego majątku, jej świadczenie emerytalne nie wystarcza na opłaty związane z wynajmem lokalu, zakupem leków oraz spłatą rat kredytu, które spłacać będzie jeszcze przez 11 miesięcy, a na leki wydaje ok. 90 zł. Wyjaśniła, że nie posiada nieruchomości i zarówno lokal pod adresem zameldowania w Z. przy ul. A, jak i lokal, który aktualnie zamieszkuje nie stanowią jej własności. Do pisma załączyła umowę najmu lokalu mieszkalnego, kserokopie faktur nieopłaconych rat pożyczek na kwotę 396,79 zł oraz kserokopie rachunków za gaz i prąd na łączną kwotę 54,53 zł. W wyniku postępowania organ ustalił także, iż D. L. pobiera miesięczną emeryturę w kwocie 994,59 zł netto i nie figuruje w ewidencji osób korzystających z pomocy społecznej MOPS w Z. Nie posiada także zarejestrowanego pojazdu. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej umorzenia zadłużenia organ zauważył, iż zadłużenie nadal objęte jest postępowaniem egzekucyjnym, a wobec wnioskodawczyni nie stwierdzono nieściągalności. Strona bowiem uzyskuje dochody z tytułu świadczenia emerytalnego, a opłacanie całości zadłużenia w systemie ratalnym nie rodziłoby dla niej zbyt ciężkich skutków. W dniu 7 grudnia 2009 r. D. L. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, niewskazując przy tym żadnych innych okoliczności, które nie byłyby znane organowi przy wydawaniu decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powołał się na art. 28 ust. 3 u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia, które przewidują możliwość umorzenia w całości lub w części należności z tytułu składek, po spełnieniu przesłanek wymienionych w przytoczonych przepisach. Organ stwierdził jednakże, iż wymienione przepisy nie nakładają na ZUS obowiązku umorzenia należności (art. 28 ust. 1 u.s.u.s.). Z dokumentów przedłożonych do sprawy nie wynika, że wnioskodawczyni poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego, nadzwyczajnego zdarzenia. Sytuacja finansowa strony nie miała cech wyjątkowości, zaś stały dochód ze świadczenia emerytalnego pozwala na egzekwowanie zadłużenia na drodze przymusowego dochodzenia. Od ostatecznej decyzji D. L. wniosła skargę do sądu administracyjnego, z której wynika, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i wnosi o umorzenie zaległości wobec ZUS wraz z odsetkami. Skarżąca ponownie przedstawiła swoją sytuację życiową i materialną. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i dlatego podlega oddaleniu. Co prawda skarżąca nie wskazała, żadnych zarzutów wobec zaskarżonej decyzji to, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), Sąd ma obowiązek dokonania kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). W omawianej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ administracji zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ lub mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tej ustawy. Stosownie zaś do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność tych składek zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jednakże w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności według zasad określonych w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Wskazać przy tym należy, że przedstawione powyżej reżimy prawne umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 28 ust. 2 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s., nie są od siebie niezależne i oderwane. W art. 28 ust. 2-3 u.s.u.s. uregulowane zostały podstawowe kwestie w zakresie umorzenia należności z tytułu tych składek oraz przypadki ich całkowitej nieściągalności. Art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dotyczy kwestii umarzania należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. Oba reżimy prawne umarzania należności z tytułu tych składek nawiązują jednak do siebie, co wynika z takich sformułowań, jak "z zastrzeżeniem ust. 3a" oraz "(...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności". Przypadki całkowitej nieściągalności uregulowane zostały wyczerpująco w powołanym wyżej art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z uwagi zatem na użyty w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "pomimo braku ich całkowitej nieściągalności" uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od ich całkowitej nieściągalności dotyczy także ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. W konsekwencji oznacza to zatem, że przy umarzaniu nieopłaconych przez te podmioty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zastosowanie będzie miał wymóg wystąpienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, a w sytuacji ich niewystąpienia sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy podlegać będzie ocenie organu z punktu widzenia przesłanek określonych w rozporządzeniu. Powyższe rozważania mają istotne znaczenie dla sprawy z uwagi na treść art. 32 u.s.u.s., zgodnie z którym do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W rozpatrywanej sprawie, bowiem skarżąca była zobowiązana do płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, była więc jednocześnie ubezpieczoną i płatniczką. Zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z powołanych regulacji wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mimo braku ich całkowitej nieściągalności podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn.akt II GSK 141/07, Lex nr 368197, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09). Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy, ocenia czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Przy czym nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności. W kontekście przesłanek określonych w powołanym wyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem strona w treści wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania, powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. Także i Prezes ZUS w toku postępowania, powinien wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 tej ustawy. Oczywistym jest jednak, że w toku takiego postępowania to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o przeszkodach w spłacie zadłużenia. Ponadto decyzja w przedmiocie zastosowania ulgi podejmowana jest na wniosek i w interesie ubezpieczonego, a więc naturalnym jest, że powinien on dołożyć maksymalnych starań w zakresie wykazania podstaw do uwzględnienia wniosku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2449/06, lex nr 328901). Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie. Stosownie do art. 80 k.p.a. organ swobodnie ocenia dowody, ważne jest jednak, żeby stan faktyczny został oceniony na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza dowolności. Przeprowadzony przez organ sposób rozumowania związany z ustalaniem stanu faktycznego sprawy na podstawie różnych, czasem sprzecznych ze sobą, zebranych w sprawie dowodów, przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, powinien być jasny, zrozumiały i oparty o zasady logiki. Niemniej ważną czynnością organu w procesie wydawania decyzji, już po zebraniu dowodów i ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jest podstawienie tego stanu faktycznego pod odpowiednią normę prawa (subsumcja). Ta czynność powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 1 K.p.a. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 28 ust. 3a w związku z § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia nie odnosi się do ustalania przesłanek warunkujących umorzenie należności. W tym zakresie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie działa na podstawie uznania administracyjnego. Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany określonymi w k.p.a. zasadami, zwłaszcza wskazanymi wyżej, oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, a więc sąd ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Uznanie administracyjne odnosi się natomiast do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe, bowiem przemawiają za tym przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Wybór tej konsekwencji prawnej, to właśnie drugi etap postępowania organu w procesie wydawania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W ocenie Sądu organ rozpoznający wniosek strony prawidłowo przyjął, że w stosunku do skarżącej nie zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Analiza akt sprawy w tym względzie dowodzi bowiem, że D. L. pobiera miesięczną emeryturę w kwocie 994,59 zł netto. Strona zatem uzyskuje dochody z tytułu świadczenia emerytalnego, a opłacanie całości zadłużenia w systemie ratalnym nie rodziłoby dla niej zbyt ciężkich skutków. Ponadto organ administracji podjął kroki w celu zmniejszenia uciążliwości egzekucji zadłużenia i uwzględnił wniosek skarżącej o rozłożenie dłużnej sumy na raty. W konsekwencji tego, na podstawie umowy z dnia 12 stycznia 2009 r. zadłużenie w łącznej kwocie 2.848,76 złotych za okres od grudnia 2002 r. do grudnia 2003 r. rozłożono na 12 rat po ok. 250 zł miesięcznie. Na czas obowiązywania umowy ratalnej postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Ponieważ zobowiązana nie wywiązała się z warunków udzielonej ulgi, umowa uległa rozwiązaniu, a egzekucja została wznowiona. Zadłużenie nadal objęte jest postępowaniem egzekucyjnym, a wysokość świadczenia emerytalnego pozwala na prowadzenie skutecznej egzekucji bez nadmiernego obciążenia budżetu domowego, gdyż zaległa kwota jest stosunkowo nieduża. Ponadto skarżąca może przeznaczyć całą emeryturę na wyłącznie swoje potrzeby tym bardziej, że mieszka sama i nie ma na utrzymaniu innych osób. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie nie wystąpiła także żadna z przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Za takim stanowiskiem niewątpliwie przemawiało posiadanie przez skarżącą źródła dochodu w postaci świadczenia emerytalnego. Za zajętym przez organ stanowiskiem przemawiał fakt niewykazania przez skarżącą, że nie posiada wystarczających środków na dokonanie opłat za wynajem mieszkania, zapłaty rat kredytu, zakupu niezbędnych lekarstw. W tym miejscu należy zauważyć, że spłata kredytu nie może mieć pierwszeństwa w stosunku do obowiązku uregulowania należności publicznoprawnych tym bardziej, że niniejsza sprawa dotyczy nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne, z którego skarżąca korzysta. Decyzja o zaciągnięciu kredytu powinna być przemyślana i musi uwzględniać rzeczywiste możliwości finansowe kredytobiorcy. Strona nie może liczyć na to, że sam fakt zaciągnięcia pożyczki będzie skutkować odstąpieniem od egzekwowania obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca nawet nie wskazała, na jaki cel i na jaką kwotę zaciągnęła kredyt. Prawidłowo organ przy tym przyjął, że wydatki strony na utrzymanie domu związane z uiszczaniem opłat za energię elektryczną i wodę nie mają charakteru nadzwyczajnego warunkującego konieczność umorzenia należności z tytułu składek w powyższym trybie. Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Skarżąca nie poniosła bowiem strat materialnych wywołanych klęską żywiołową lub wskutek innego nadzwyczajnego zdarzenia, których efektem byłby brak funduszy na opłacenie składek. Podkreślić przy tym należy, że umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązywanie się z zobowiązań wobec ZUS (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 395/07, Lex nr 334125, a także wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 grudnia 2009 r. o sygn. akt I SA/Rz 834/09), a w ocenie zasadności umorzenia, należy brać pod uwagę okres 10-letniego przedawnienia należności. Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odmawiając umorzenia przedmiotowych należności, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W świetle powyższego w ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, iż ze względu na stan majątkowy i rodzinny skarżącej opłacenie przez nią należności, do których poboru zobowiązany jest ZUS, pozbawiłyby skarżącą możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. Samo niezadowolenie skarżącej z treści wydanego rozstrzygnięcia nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Organ prowadził postępowanie w sposób prawidłowy spełnił obowiązki wynikające z art. 7 i 77 k.p.a., co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym obu decyzji. W uzasadnieniach tych, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł przy ocenie wykazania przez stronę przesłanek wskazanych we wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło