I SA/Łd 367/12

WyrokWSA w Łodzi2012-07-17

Skład orzekający: Ewa Cisowska - Sakrajda, Bogusław Klimowicz, Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wystawienie faktury dokumentującej czynność, która faktycznie nie miała miejsca, rodzi obowiązek zapłaty podatku VAT na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, nawet jeśli podatnik nie odliczył podatku naliczonego z tej faktury?
Ratio decidendi
Wystawienie faktury wykazującej kwotę podatku VAT, nawet jeśli czynność udokumentowana tą fakturą nie miała miejsca, rodzi obowiązek zapłaty tego podatku przez wystawcę na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Przepis ten implementuje przepisy unijne i ma na celu zapobieganie nadużyciom w systemie VAT, niezależnie od tego, czy podatnik odliczył podatek naliczony.
Stan faktyczny
Spółka A. z o.o. została zobowiązana do zapłaty podatku od towarów i usług za okres styczeń-czerwiec 2007 r. na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Organy podatkowe ustaliły, że faktury sprzedaży wystawione przez spółkę na rzecz powiązanych podmiotów nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Spółka skarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zebranie niekompletnego materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2007 r. oddala skargę. I SA/Łd 367/12 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] , Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] orzekającą o obowiązku firmy A. (dalej: "Spółka") zapłaty podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – czerwiec 2007 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w wyniku postępowania kontrolnego Dyrektor UKS stwierdził, że w badanym okresie Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej i nie dokonywała czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, a jedynym celem jej funkcjonowania był udział w zorganizowanych działaniach podmiotów powiązanych zmierzających do uzyskania nienależnych zwrotów podatku VAT. Podmioty te były powiązane przez osoby A. i L. S. , bądź zostały założone w tym celu przez wskazane osoby. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że ówczesny Prezes Zarządu Spółki L. S. był również Prezesem Zarządu B. Spółka z o. o., natomiast A. S. była bezpośrednio lub pośrednio związana ze spółkami z o.o.: C. , D. , E. , F. i G., w których ona sama miała 100 lub 60 % udziałów, albo 100 % udziałów posiadała spółka, w której A. S. miała 100% udziałów. W procederze wyłudzania nienależnych zwrotów podatku VAT uczestniczyły również inne podmioty utworzone przez A. S. i L. S., ale zarejestrowane lub reprezentowane przez inne osoby, tj. PW. "SZ." W. R. i PW. "P" Spółka z o.o. W badanym okresie Spółka wystawiła szereg faktur sprzedaży dokumentujących odpłatne dostawy towarów (odzieży i tkanin) na rzecz spółek: C. F., C., G.. Zdaniem organu pierwszej instancji faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, w konsekwencji wykazany w nich podatek nie był podatkiem należnym z tytułu dokonania czynności podlegającej opodatkowaniu, wymienionej w art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o VAT". W tej sytuacji Dyrektor UKS orzekł o obowiązku zapłaty podatku wynikającego z tzw. "pustych faktur" na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. W odwołaniu Spółka zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej: art. 121 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 193 § 1 oraz art. 210 § 4. W uzasadnieniu stwierdziła, że sprawę rozstrzygnięto w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a zgromadzone dokumenty oceniono z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. Ponadto dopuszczono dowody: z przesłuchania świadków, pomimo nieobecności strony oraz z protokołów przesłuchań świadków z postępowania karnego, pomimo braku przeszkód w bezpośrednim ich przesłuchaniu. W tej sytuacji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej podzielił pogląd organu pierwszej instancji, że całość działań podejmowanych przez Spółkę w 2006 r. miało na celu uzyskiwanie korzyści majątkowych realizowanych za pomocą szeregu spółek zarządzanych przez A. i L. S.. Dokumentacyjną podstawą tych działań były faktury wystawione przez zarejestrowane, ale faktycznie nie funkcjonujące podmioty PW. "SZ." W. R. i PW "P.". Materiały dowodowe zgromadzone w toku postępowań kontrolnych prowadzonych przez Dyrektora UKS w Ł. wobec tych podmiotów, dowiodły, że wszystkie faktury wystawione przez te firmy, nie dokumentują jakichkolwiek rzeczywistych operacji gospodarczych i nie rodzą obowiązku podatkowego przewidzianego w Dziale IV ustawy o VAT. W. R. związany z oboma tymi podmiotami, przesłuchany w charakterze strony w ramach postępowania kontrolnego wobec PW. "SZ." oraz w charakterze świadka w postępowaniu kontrolnym prowadzonym wobec PW. "P.", zeznał, że: - rejestracja działalności gospodarczej pod nazwą PW. "SZ." nastąpiła przy jego udziale, ale była zorganizowana i sterowana przez A. i L. S., - podpisy złożone przez niego na umowach kupna udziałów PW "P." są jego podpisami, jednak w rzeczywistości transakcje te nie miały miejsce, - nie dokonywał żadnych operacji gospodarczych w imieniu tych podmiotów, - nie podpisywał żadnych faktur wystawionych przez PW "P.", ani dokumentów kasowych tej firmy, nie sporządzał, nie podpisywał i nie składał deklaracji podatkowych w imieniu PW "P." i PW "SZ." - nie zatrudniał żadnych pracowników, nie dzierżawił maszyn oraz nie dokonywał żadnych zakupów na potrzeby firmy PW "SZ.", a także nie posiadał środków pieniężnych dających możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. W trakcie licznych przesłuchań A. S. – Prezes Zarządu Spółki - opisała cel i metody funkcjonowania PW "P." l PW "SZ.". Zeznała, że wszystkie dokumenty tych firm (w tym faktury sprzedaży) sporządzała osobiście. Początkowo podpisywał je W. R., a w miarę wzrostu liczby dokumentów – wykorzystywano do tego celu faksymilę z jego nazwiskiem. Natomiast wykazywane w deklaracjach firm "SZ." oraz "P." wartości kosztów (zakupów) i podatku VAT naliczonego, odliczenia składek ZUS, odliczenia ulg podatkowych, ilości pracowników i wartości ich wynagrodzeń to była wyłącznie jej "radosna twórczość." Przesłuchany w ramach w ramach śledztwa nr [...], L. .S. zeznał m.in., że firmy "P." i "SZ." w praktyce i w teorii nie istniały. Głównymi wystawcami faktur dla Spółki były firmy: "E." Sp. z o.o., "D" Sp. z o.o. oraz "C." Sp. z o.o. W decyzji z dnia [...] r., nr [...], wydanej wobec spółki "C.", Dyrektor UKS w Ł. stwierdził, że mimo wystawiania faktur VAT, firma ta nie realizowała żadnych czynności, z którymi można wiązać powstanie obowiązku podatkowego i orzekł o obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust.1 ustawy o VAT, za miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. Decyzja ta jest ostateczna. Analogiczny stan faktyczny i obowiązek wynikający z art. 108 ustawy o VAT organ ten ustalił w odniesieniu do spółek: "D." (decyzja z dnia [...] r., nr [...], za okres od stycznia 2005 r. do grudnia 2006 r.) oraz "C." (decyzja z dnia [...] r., nr [...] za styczeń, lipiec-grudzień 2005 r. oraz styczeń-grudzień 2006 r., utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. nr [...]). Organ wskazał na zeznania A. S. (złożone w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. w dniach: 1, 2 i 21 października 2009 r., w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego wobec "D." Sp. z. o.o., w dniu 11 sierpnia 2009 r. w Zakładzie Karnym w Ł., w dniu 10 września 2009 r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Ł., w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego wobec "C." oraz w dniach 30 lipca i 18 sierpnia 2009 r. w postępowaniu prowadzonym wobec "A.") oraz w charakterze świadka w dniu 8 października 2009 r. w których opisała mechanizm nadużyć, polegający na nabywaniu bez dokumentów zakupu towarów handlowych (tkanin i odzieży) i legalizowaniu faktu posiadania tych towarów na stanie magazynowym fakturami wystawionymi przez firmy PW "SZ." W. R. oraz PW "P." Sp. z o.o. Faktury wystawiane wzajemnie przez poszczególne firmy A. i L. nie odzwierciedlały rzeczywistego ruchu tego towaru. Pierwszym ogniwem, pełniącym rolę głównego odbiorcy faktur z "P." i "SZ." była Spółka "E.", a wprowadzany do tej firmy podatek VAT był rozprowadzany następnie na inne podmioty zarządzane przez A. i L. S., rozliczanie podatku naliczonego wynikającego z faktur, w których jako wystawcy wykazane były firmy: "SZ.", a w późniejszym okresie "P.", dawało podstawę, poprzez ujawnianie na różnych ogniwach obrotu podatku naliczonego, zawyżania cen końcowych na etapie eksportu i w konsekwencji wykazywania podatku naliczonego związanego z eksportem, podlegającego zwrotowi. Drugim nurtem tych działań było wystawianie na rzecz podmiotów zewnętrznych tak zwanych "pustych faktur", tj. faktur za którymi nie szedł ani towar lub usługa, ani płatność zgodna z wartością wynikającą z tych faktur. Sprzedaż "pustych faktur" mogła mieć miejsce albo bezpośrednio z firmy "słupa" lub za pośrednictwem innych spółek, którymi zarządzała A. S.. Celem wystawiania takich faktur było uzyskanie dochodu z tytułu podatku VAT, w postaci tzw. prowizji, która wynosiła średnio od 15% do 30% wartości podatku VAT z "pustej faktury". Niefakturowane dostawy towarów dostarczanych na ul. [...] były segregowane i pakowane w opakowania zbiorcze, a następnie eksportowane na Ukrainę w ramach spółek zarządzanych przez A. i L. S., tj. "G." i "F.". W przypadku transakcji eksportowych, dokładano należytej staranności, aby pakowany towar zgadzał się ilościowo z dokumentacją sprzedaży, z uwagi na możliwość rewizji celnej, natomiast wykazywana na fakturach wartość tych towarów była zawyżana dzięki fakturom z "P" i "SZ.". A. S. stwierdziła ponadto, że pomiędzy spółkami "A.", "C.", "F.", "G.", "E." i "D." nigdy nie było wyodrębnienia funkcjonalnego. Organizacją i obsługą tych podmiotów zajmowała się przede wszystkim A. S., ale przy podejmowaniu kluczowych decyzji konsultowała się z mężem L. S.. Wpisane formalnie do KRS osoby zarządzające tymi spółkami, tj.: M. K., B. O., M. P., czy też J. D., godziły się na te role, mając świadomość, że nie będą miały realnego wpływu na działalność spółek. Ich rola ograniczała się jedynie do reprezentowania firm przed organami podatkowymi. Spółki te posiadały jeden wspólny magazyn znajdujący się w Ł., na ulicy [...], a zgromadzony tam towar nigdy nie był dzielony na poszczególne podmioty. Wszystkie faktury wystawione pomiędzy tymi podmiotami nie odzwierciedlają przepływu towarowego. Faktury na rzecz i od podmiotów powiązanych były wystawiane tylko na potrzeby ewidencyjne. Jedyny rzeczywisty ruch towaru miał miejsce przy dostawach do firm powiązanych z B. D., na rzecz własnych spółek zajmujących się eksportem oraz przy wywozie towarów do sklepów. Podczas przesłuchania w dniu 30 lipca 2009 r. w ramach postępowania prowadzonego wobec "A." A. S. zeznała, że firma ta służyła do "przelotu" faktur wystawianych głównie przez "E." na rzecz pozostałych spółek, spisy z natury sporządzała osobiście na koniec miesiąca wyłącznie na podstawie faktur zakupu i sprzedaży. Żaden ze spisów nie odzwierciedla faktycznego stanu magazynowego, bowiem w Spółce nigdy faktycznie nie było towarów, tj. odzieży i tkanin. Wszystkie dowody kasowe: KP, KW i RK, które zostały wystawione w Spółce w 2006 r. i w 2007 r. nie są rzetelne. Były one drukowane na ul. [...] w Ł. i nie odzwierciedlają faktycznego przepływu gotówki między Spółką a pozostałymi spółkami. Płatności te nigdy nie były dokonywane, gdyż wszystkie spółki posiadały jedną wspólną kasę, bez rozdzielenia na poszczególne podmioty i jeden wspólny magazyn. O przestępczym charakterze spółek stworzonych przez A. i L. S. świadczą również zeznania M. P. (przesłuchanego w dniach 6 kwietnia i 20 lipca 2009 r.) pełniącego funkcję Prezesa Zarządu "F." oraz zeznania B. O. - Prezesa Zarządu "E.", przesłuchanej w dniach 3 lipca 2008 r. oraz 6 marca, 20 maja i 16 czerwca 2009 r. Organ stwierdził, że faktury sprzedaży wystawiane przez A. S. w imieniu Spółki służyły uzyskiwaniu osobistych korzyści przez małżonków S. i nie miały żadnego związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Spółkę. Powyższe potwierdza także decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. nr [...] określająca Spółce nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okres od stycznia do czerwca 2007 r. w kwocie 12 zł. Faktury te dokumentowały czynności, które nie miały miejsca w rzeczywistości, zatem nie generowały podatku należnego, a w konsekwencji nie mogły stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o zawarty w nich podatek. Wystawienie tych faktur spełniło zatem hipotezę z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Unormowanie to stanowi implementacji art. 21 ust. 1 lit. d) VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów państw członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa podatku (77/388/EEC), który stanowi, że zobowiązana do zapłaty podatku od wartości dodanej jest każda osoba wykazująca podatek od wartości dodanej na fakturze lub innym dokumencie uznawanym za fakturę. Obecnie jest to art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE, Nr L 347/1), który stanowi, że każda osoba, która wykazuje podatek VAT na fakturze jest zobowiązana do zapłaty podatku VAT. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów Ordynacji podatkowej, wymienionych w odwołaniu. Zgodnie z art. 180 § 1 tej ustawy jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami w przedmiotowej sprawie były m.in. włączone do akt sprawy zeznania świadków złożone w ramach postępowań kontrolnych przeprowadzonych wobec innych podmiotów, a także zeznania osób podejrzanych złożone w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Ł. - na co zezwala art. 181 Ordynacji podatkowej. W świetle tych przepisów nie istnieje prawny nakaz powtórzenia w toku postępowania podatkowego przesłuchania świadka, który zeznawał w innym postępowaniu. Powtórzenie określonych czynności dowodowych przeprowadzonych w toku postępowania karnego będzie konieczne jedynie wówczas, kiedy ocena tych dowodów, dokonana w powiązaniu z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu podatkowym, uniemożliwia jednoznaczne i prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w konkretnej sprawie podatkowej. W ocenie organu odwoławczego strona miała zapewnioną możliwość brania czynnego udziału w przesłuchaniach wszystkich świadków przeprowadzonych w toku postępowania kontrolnego. Natomiast odmowa ponownego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków: B. O., L., S., M. K., W. R., M. P., na wniosek strony, została szczegółowo omówiona w postanowieniu Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. oraz uzasadnieniu decyzji tego organu. Podstawą ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji były zeznania samej A. S. złożone w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Spółki. A. S. posiada najszerszą wiedzę na temat funkcjonowania spółki "A." oraz innych powiązanych ze spółką podmiotów. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez Spółkę, która zarzuciła organowi naruszenia: art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 193 § 1, oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez: a) zebranie niekompletnego materiału dowodowego, na którym organ podatkowy oparł swoją decyzję; b) bezpodstawne pozbawienie A. S. i L. S. możliwości uczestniczenia w przesłuchaniu świadków oraz dopuszczenie dowód z protokołów przesłuchań świadków z postępowania karnego, pomimo braku przeszkód w bezpośrednim przesłuchaniu tychże świadków; c) niewskazanie faktów, które Dyrektor Izby Skarbowej uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności; d) dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, nieuwzględnienie transakcji, które był realizowane w rzeczywistości. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesowych według norm przepisanych. Strona skarżąca podnosi, że przeprowadzone postępowanie dowodowe w sposób rażący narusza zasady postępowania opisane w ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej organy podatkowe nie działały rzetelnie, z góry zakładając, że wszystkie transakcje były fikcyjne. Tymczasem podatnik wskazywał, że szereg transakcji z określonymi podmiotami miało charakter rzeczywisty. Stanowi to naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zaufania, co w konsekwencji doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia nie odpowiadającego prawu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny sprawy dotyczy szeregu faktur sprzedaży dokumentujących odpłatne dostawy towarów (odzieży i tkanin) wystawionych przez spółkę "A." na rzecz spółek: "C.", "F.", "D." i "G". Jak wynika z zebranego materiału dowodowego firmy: "A.", "C.", "F.", "D." i "G" stanowiły sieć podmiotów bezpośrednio lub pośrednio powiązanych z osobami małżonków A. i L. S.. W 2007 r. Prezesem Zarządu "A." był L. S., który był również Prezesem Zarządu "G." Spółka z o. o. Natomiast A. S. posiadała 100% udziałów w spółce "A." i 60 % udziałów w spółce "F.", a w spółce "D." była jedynym udziałowcem i Prezesem jednoosobowego Zarządu. Prezesem spółki "G." był początkowo L. S., a później A. S., zaś spółka "A." posiadała w tej firmie 100% udziałów. W ocenie Sądu organy obu instancji wykazały, że faktury wystawione przez Spółkę na rzecz spółek powiązanych są fikcyjne i nie odzwierciedlają ani przepływu towarów, ani przepływu gotówki. Wskazują na to jednoznacznie zeznania A. S. przywołane na stronach 9 - 12 zaskarżonej decyzji (s. 20, 22 - 26 decyzji Dyrektora UKS), z których wynika, że pomiędzy spółkami "A.", "C.", "F.", "G.", "E." i "D." nigdy nie było wyodrębnienia funkcjonalnego. Organizacją i obsługą tych podmiotów zajmowała się przede wszystkim A. S., ale przy podejmowaniu kluczowych decyzji konsultowała się z mężem L. S.. Wpisane formalnie do KRS osoby zarządzające tymi spółkami, tj.: M. K., B. O., M. P. , czy też J. D., godziły się na te role, mając świadomość, że nie będą miały realnego wpływu na działalność spółek. Ich rola ograniczała się jedynie do reprezentowania firm przed organami podatkowymi. Spółki te posiadały jeden wspólny magazyn znajdujący się w Ł., na ulicy [...], a zgromadzony tam towar nigdy nie był dzielony na poszczególne podmioty. Wszystkie faktury wystawione pomiędzy tymi podmiotami nie odzwierciedlają przepływu towarowego. Faktury na rzecz i od podmiotów powiązanych były wystawiane tylko na potrzeby ewidencyjne. Jedyny rzeczywisty ruch towaru miał miejsce przy dostawach do firm powiązanych z B. D., na rzecz własnych spółek zajmujących się eksportem oraz przy wywozie towarów do sklepów. Wszystkie dowody kasowe: KP, KW i RK, które zostały wystawione w Spółce w 2006 r. i w 2007 r. są nierzetelne. Były one drukowane na ul. [...] w Ł. i nie odzwierciedlają faktycznego przepływu gotówki między Spółką a pozostałymi spółkami. Płatności te nigdy nie były dokonywane, gdyż wszystkie spółki posiadały jedną wspólną kasę, bez rozdzielenia na poszczególne podmioty i jeden wspólny magazyn. W tej sytuacji należy stwierdzić za organami, że zakwestionowane faktury dokumentowały czynności, które nie miały miejsca w rzeczywistości, zatem nie generowały podatku należnego, który mógłby zostać odliczony przez "nabywców" towarów lub usług wskazanych w tych fakturach. Jednak sam fakt ich wystawienia zobowiązuje wystawcę do zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty. Art. 108 ust. 1 obliguje wystawcę faktury do realizacji wykazanego przez niego zobowiązania podatkowego w stanach faktycznych, które - gdyby tego zobowiązania nie wykazał - nie stwarzałyby obowiązku jego zapłaty, gdyż pozostają poza zakresem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, albo będąc nim objęte - korzystają za zwolnienia podmiotowego lub przedmiotowego. Wskazane unormowanie pozostaje w zgodzie z przepisami unijnymi (art. 21 ust. 1 lit. d) VI Dyrektywy - obecnie art. 203 Dyrektywy 2006/112/WE), na co trafnie zwracały uwagę organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji. W decyzjach tych organy szeroko opisały cały proceder funkcjonowania podmiotów powiązanych, których celem było uzyskanie nienależnych zwrotów podatku VAT, co nie budzi wątpliwości Sądu, co do zasady nie jest również negowane przez skarżącą w skardze. Organy zgromadziły obszerny materiał dowodowy, na podstawie którego szczegółowo wyjaśniły dlaczego w ich ocenie zakwestionowane faktury obrazują czynności, które faktycznie nie zostały dokonane. Ordynacja podatkowa nie przyjęła zasady bezpośredniości w postępowaniu dowodowym, o czym świadczy treść art. 181. Organ podatkowy może bowiem wykorzystać dowodowo również materiały zgromadzone w innych postępowaniach, w tym zarówno podatkowych, jak i administracyjnych oraz karnych albo w postępowaniach w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Żądanie powtórzenia w postępowaniu podatkowym dowodu z przesłuchania świadka, uprzednio przesłuchanego w postępowaniu karnym, dla zrealizowania zasady czynnego udziału strony w tym przesłuchaniu z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej i zadośćuczynienia żądaniu strony przeprowadzenia dowodu z art. 188 Ordynacji podatkowej jest uzasadnione tylko wówczas, gdy strona ta wskaże na konkretne istotne okoliczności faktyczne, niezbędne do wyjaśnienia lub sprzeczności w tych zeznaniach w porównaniu z dotychczasowym zebranym materiałem dowodowym (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2007 r., II FSK 110/07, niepubl.). W niniejszej sprawie strona złożyła wniosek dowodowy dotyczący ponownego przesłuchania świadków, przesłuchanych bez jej udziału w postępowaniu kontrolnym. Na 19 stronie zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że strona była powiadamiana o miejscu i terminie przesłuchania świadków. Niestawiennictwo strony, prawidłowo powiadomionej o przesłuchaniu świadków, nie wyłącza możliwości ich przesłuchania. Ponadto organ wskazał, że strona nie sformułowała tezy dowodowej swojego wniosku, z czym należy się zgodzić. Strona nie wskazała bowiem jakie konkretne istotne okoliczności faktyczne są niezbędne do wyjaśnienia przy pomocy tych dowodów lub na czym polegają sprzeczności, czy "istotne rozbieżności" między dotychczasowymi zeznaniami świadków, a zeznaniami strony – jak wskazano we wniosku. W tej sytuacji organy trafnie uznały, że argumenty strony o ponowne przeprowadzenie tych dowodów są ogólnikowe i nie wystarczają do uwzględnienia wniosku, co oznacza, że w sprawie nie naruszono art. 188 Ordynacji podatkowej, nakazującego uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Z przepisu tego wynika, że wskazanie okoliczności mających znaczenie dla sprawy jest warunkiem uwzględnienia wniosku dowodowego. Należy zauważyć również – na co zasadnie zwracają uwagę organy obu instancji - że dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie miały zeznania A. S., nie zaś zeznania wnioskowanych świadków. Sąd nie dopatrzył się także uchybienia zasadzie zaufania wynikającej z art. 121 Ordynacji podatkowej, gdyż nie stanowi o tym przyjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Nie naruszono także zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 Ordynacji podatkowej), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organ wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej), zaś przyjęte rozstrzygnięcie mieści się w zasadzie swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej. Oznacza ona, że organ podatkowy według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Rozpatrzeniu podlegają więc nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Istotny staje się zatem tzw. punkt widzenia, który w rozpatrywanej sprawie jest przejrzysty i klarowny. Zupełnie niezrozumiały jest też zarzut nieuwzględnienia transakcji, które były zrealizowane w rzeczywistości. Strona skarżąca zdaje się nie zauważać, że postawą prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna mniemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, obowiązana jest do jego zapłaty. Podstawą do określenia obowiązku zapłaty podatku było stwierdzenia, że czynności, które wykazano w spornych fakturach nie zostały w rzeczywistości zrealizowane. Zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie tych faktur sprzedaży wystawionych przez skarżącą spółkę , które nie dokumentują rzeczywistej dostawy towarów. Poza zakresem rozpoznawanej sprawy pozostają więc kwestie związane z podatkiem naliczonym wynikającym z zakupów faktycznie dokonanych przez spółkę. Organy podatkowe, w sposób nie pozostawiający wątpliwości wykazały, że sporne faktury sprzedaży wystawione przez skarżącą spółkę nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczych a czynności nimi udokumentowane nie miały faktycznego miejsca. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) Sąd orzekł jak w sentencji. Pełnomocnik strony skarżącej z urzędu do chwili zamknięcia rozprawy nie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania i nie oświadczył, że nie zostały one zapłacone w całości lub części przez stronę, dlatego też Sąd nie rozstrzygał w tym przedmiocie. mak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło