I SA/Łd 391/08

Dnia 4 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2008 roku wniosku E. i S. E. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. i S. E. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok postanawia: odmówić skarżącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. nr [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia E. i S. E. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok w kwocie 591 303 złote. Na powyższą decyzję E. i S. E. w dniu 29 lutego 2008 roku wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podali, że określone zobowiązanie podatkowe jest wysokie i nie są go w stanie uiścić bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Źródłem dochodu skarżących jest emerytura E. E. w wysokości [...] złotych miesięcznie. Spółka, którą prowadzą nie przynosi aktualnie dochodów. Niewielkie oszczędności zostały już całkowicie wydatkowane na obronę S. E. w postępowaniu karnym. S. E. choruje na serce i depresję, a środki na leczenie pochodzą z pomocy rodziców, których dochody są niskie. Postępowanie egzekucyjne byłoby dla stron rujnujące i zagraża bieżącemu utrzymaniu. Nadto zaznaczyli, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania nie może także nastąpić z urzędu. Dla uzyskania tego rodzaju orzeczenia konieczne jest, by strona złożyła stosowny wniosek oraz wskazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – art. 61 § 3 p. p. s. a. Przepis nie wymaga od skarżących udowodnienia wystąpienia przesłanek w nim wymienionych. Nie oznacza to jednak, że skarżący zwolnieni są z obowiązku przedstawienia okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku, podania faktów świadczących o realnym wystąpieniu zagrożenia sprecyzowanego w przepisie. Skarżący obciążeni są wprawdzie lżejszą formą dowodzenia, polegającą na uprawdopodobnieniu, lecz uprawdopodobnienie to poparte być musi wskazaniem konkretnych elementów sytuacji faktycznej, wysłowienia rzeczywistych okoliczności wskazujących na groźbę nastąpienia szkody, trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd podziela pogląd, wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku o sygn. akt II OZ 155/05 (OwSS 2005/3/72), iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu i w konsekwencji - do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Sąd, będąc właściwym do rozpoznania skargi, nie może działać mając na uwadze wyłącznie interesy jednej ze stron, albowiem mogłoby to rodzić zarzut braku bezstronności, naruszenia równowagi procesowej stron. Złożony w sprawie niniejszej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wskazali konkretnych okoliczności uprawdopodabniających swój wniosek. Ogólnikowe twierdzenia odnoszące się do trudności finansowych, problemów zdrowotnych nie można uznać za wystarczające, zwłaszcza że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie należności pieniężnej. Zauważyć bowiem należy, iż znaczna szkoda związana z wykonaniem takiego zobowiązania mogłaby mieć miejsce wówczas, gdyby późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia nie mógł takiej szkody wynagrodzić. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogłyby wystąpić wtedy, gdyby przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego było co najmniej kłopotliwe, to jest gdyby uiszczona określona decyzją należność nie było możliwa do zwrotu, lub zwrot ten był mało realny. Tego rodzaju ocena skutków spełnienia świadczenia mogłaby zachodzić w takim wypadku, gdyby groziła utrata przedmiotu świadczenia, który nie mógłby jednocześnie zostać zastąpiony innym przedmiotem z uwagi na jego cechy charakterystyczne, czy właściwości lub gdyby chodziło o zagrożenie utraty życia lub zdrowia. (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 roku, sygn. akt GZ 138/04, Lex nr 281811, postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2006 roku, sygn. akt II OZ 48/06, niepubl.). W przypadku, gdy przedmiotem sporu jest zobowiązanie pieniężne, wymienione wyżej skutki z reguły nie następują, ponieważ spełnione świadczenie na ogół poddaje się zwrotowi, o ile zachodzą ku temu podstawy. W niniejszej sprawie skarżący nie podali w swym wniosku takich okoliczności, które mogłyby przemawiać za uznaniem, że ich sytuacja jest na tyle wyjątkowa, że spełnienie świadczenia pieniężnego powodowałoby trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Nawet gdyby zobowiązanie zostało wyegzekwowane przymusowo, a następnie okazałoby się, że zajdą przesłanki do jego zwrotu, organ podatkowy zobligowany będzie wyegzekwowaną należność zwrócić. Określone w decyzji zobowiązanie należy do publicznoprawnych i nie zachodzi niebezpieczeństwo definitywnej utraty wyegzekwowanej kwoty. Jeżeli zaś chodzi o szkodę, która wiązałaby się ze spełnieniem świadczenia, to w ocenie Sądu bliskość takowej nie zachodzi. Jeżeli nawet, jak obawiają się skarżący, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji, to reguły prowadzenia egzekucji zapewniają uzyskanie spełnienia ciążącego na zobowiązanym świadczenia bez wyrządzenia szkody. W tym celu ustanowiono w art. 8 – 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954 ze zm.) katalog podlegających ochronie przed egzekucją przedmiotów oraz środków finansowych, niezbędnych dla zapewnienia dłużnikowi utrzymania. Odnosząc się zaś do argumentu skarżących dotyczącego niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, podnieść należy iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Jest wprost przeciwnie – rozpoznanie wniosku abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest przecież na wstępnym etapie postępowania, gdy brak jest podstaw do wyrokowania o zasadności skargi. Uczynienie zadość żądaniu skarżących i przeprowadzenie oceny zaskarżonego aktu na obecnym etapie sprawy byłoby zabiegiem niedopuszczalnym w świetle dyspozycji art. 133 § 1 p. p. s. a. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcia Sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 roku, sygn. akt II OZ 184/05, Lex nr 302251). Już tylko końcowo warto dodać, że odmowa uwzględnienia wniosku na obecnym etapie sprawy nie oznacza, że strony nie będą mogły uzyskać wnioskowanego rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w przyszłości. W razie zmiany okoliczności, Sąd może bowiem, w myśl art. 61 § 4 p. p. s. a. zmienić lub uchylić postanowienie w tej sprawie w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 roku, sygn. akt OZ 406/04, ONSAiWSA 2005/2/43.) Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił oddalić wniosek. J.W.