I SA/Łd 409/13
WyrokWSA w Łodzi2013-10-09
Skład orzekający: Joanna Tarno, Tomasz Adamczyk, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej w trybie wznowienia postępowania, gdy strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące sfałszowania dowodu, pozbawienia możliwości działania oraz ujawnienia nowych okoliczności faktycznych i dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej w trybie wznowienia postępowania. Strona skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 1, 4 i 5 Ordynacji podatkowej, które uzasadniałyby wznowienie postępowania. W szczególności, nie przedstawiono dowodów na sfałszowanie dokumentów, nie wykazano braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu, a podnoszone nowe okoliczności i dowody istniały już przed wydaniem ostatecznej decyzji i były znane organom.Stan faktyczny
Skarżąca D. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Wniosek o wznowienie postępowania oparto na zarzutach dotyczących sfałszowania dowodu, pozbawienia możliwości działania oraz ujawnienia nowych okoliczności faktycznych i dowodów. Organy podatkowe odmówiły wznowienia postępowania, a następnie utrzymały w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, w tym niezgodne z prawem zajęcie zabezpieczające.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 roku na rozprawie sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oddala skargę.
I SA/Łd 409/13
Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 marca 2013 r. D. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] r. wydaną w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określającej D.K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r.
Za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.– P. z dnia [...] r. określającą podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Przeprowadzone postępowanie wykazało, iż w zeznaniu o wysokości dochodu osiągniętego w 1999 r. D. K. nie ujęła dochodu, uzyskanego ze sprzedaży akcji pracowniczych A. Banku w W..
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej przez podatniczkę wyrokiem z dnia 28 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 886/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Sąd za zasadny uznał zarzut nieuwzględnienia w zaskarżonej decyzji wydatków poniesionych przez podatniczkę na nabycie akcji, które następnie podlegały sprzedaży oraz uiszczenia na rzecz domu maklerskiego prowizji. Za niezasadne natomiast uznano zarzuty przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz naruszenia przez organy podatkowe art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W następstwie skargi kasacyjnej wniesionej przez podatniczkę wyrokiem z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 129/08 Naczelny Sąd Administracyjnego oddalił skargę kasacyjną.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przeprowadził postępowanie uzupełniające w zakresie wskazanym przez Sąd w wyroku o sygn. akt I SA/Łd 886/06, a następnie decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. z dnia [...] r. określającą wysokość zobowiązania za 1999 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych i określił wysokość zobowiązania za 1999 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 54.060.00 zł. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając organowi braki w zakresie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Wyrokiem z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 1173/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Wniesiona przez skarżąca skarga kasacyjna została natomiast oddalona wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 489/11.
Wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2012 r. podatniczka wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zakończonej decyzją ostateczna, dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Jako podstawę prawną żądania wskazano art. 240 § 1, pkt 1 pkt 4 i pkt 5 oraz art. 240 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa.
Uzasadniając wniosek podatniczka stwierdziła, że w toku postępowania naruszono jej prawa poprzez nieorzekanie co do istoty sprawy oraz całkowite pozbawienie możliwości działania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuciła, że orzekanie w sprawie oparte było na dokumencie poświadczającym nieprawdę oraz że nastąpiło późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych oraz środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W szczególności stwierdziła, iż przedmiot zabezpieczenia stanowił współwłasność strony i nie obejmował współwłasności małżeńskiej.
W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wznowił postępowanie podatkowe, a w wyniku przeprowadzenia postępowania określonego w art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. W ocenie organu, postępowanie przeprowadzone w oparciu o ww. przepis nie potwierdziło zasadności argumentów podnoszonych przez podatniczkę, a zatem nie zachodziły podstawy faktyczne i prawne do uchylenia ww. decyzji ostatecznej.
W wyniku wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie to doręczono podatniczce w drodze doręczenia zastępczego w dniu 8 lutego 2013 r., natomiast kserokopię decyzji D. K. odebrała osobiście w dniu 13 lutego 2013 r.
Pismem z dnia 1 marca 2013 r. podatniczka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zwolnienie od kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazała, na konieczność wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 oraz art. 240 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu strona podniosła, że skarga dotyczy niezgodnego z prawem zajęcia zabezpieczającego, którego dokonał kierownik działu egzekucji w dniu 16.11.2005 r. Zaznaczyła, że ustawodawca nie zezwala na zabezpieczenie połowy samochodu, który nie własnością strony, a współwłasność nie jest małżeńska. Skarżąca twierdzi, że urzędnik skarbowy wykreślił i przekreślił klauzulę pouczenia na protokole zajęcia i potwierdził to swoją pieczęcią i podpisem. W ocenie strony z treści protokołu wynika, że mogła w świetle prawa zbyć środek zabezpieczenia, ale nie miała prawa aby w przysługującym jej terminie 14 dni zaskarżyć niezgodne z prawem zabezpieczenie. Skarżąca uważa, że jest to świadome działanie na szkodę podatnika. Strona stwierdziła również, że komornik wydał fałszywe i nieprawdziwe
zawiadomienia, a jego fałszerstwo jest oczywiste i ewidentne.
Skarżąca podniosła, że protokół zajęcia zabezpieczającego pełnił funkcję zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego i jeżeli nie spełniał warunków wymaganych rozporządzeniem Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541 ze zm.), powinien zostać usunięty i nie stanowić źródła prawa. Dodatkowo strona stwierdziła, że przez 9 lat organ podatkowy pozbawia ją brania udziału w sprawie zaskarżenia czynności egzekucyjnej traktując zaskarżenie jako bezprzedmiotowe i nie zasługujące na merytoryczne rozpatrzenie, co jest rażąco sprzeczne z prawem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie wskazując, że postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w zwykłym toku postępowania. Co istotne instytucja wznowienia postępowania stanowi wyjątek od jednej z fundamentalnych zasad postępowania podatkowego ustanowionej w art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa – zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych, która pełni niezwykle istotną rolę w zakresie ochrony prawa nabytych. Dla tego istotą postępowania prowadzonego w trybie wznowieniowym nie jest ponowne rozpoznanie sprawy, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w treści art. 240 § 1 ustawy O.p.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. ustosunkowując się do stanowiska strony zawartego w skardze stwierdził, iż w niniejszej sprawie skarżąca nie uwiarygodniła przesłanki zawartej w art. 240 § 1 pkt 1 O.p. ponieważ nie przedłożyła organowi dowodu w postaci orzeczenia sądowego potwierdzającego, że kwestionowany dokument był sfałszowany, a w orzecznictwie administracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż nie jest rzeczą organu podatkowego przeprowadzenie tego rodzaju dowodu we własnym zakresie. Odnośnie zarzutu dotyczącego pozbawienia strony możliwości działania w sprawie organ wskazał, że podstawą do zastosowania przepisu art. 240 § 1 pkt 4 O.p. jest uznanie, że strona nie z własnej winy pozbawiona była możliwości udziału w prowadzonym postępowaniu. Tymczasem zarzuty skarżącej dotyczą postępowania egzekucyjnego, a nie postępowania prowadzonego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Dodatkowo akta sprawy potwierdzają, że podatniczka brała czynny udział w toku postępowania; składała szereg pism procesowych, wniosków dowodowych oraz była informowana o terminach i miejscach przeprowadzenia czynności dowodowych, a wreszcie korzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 241 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 ww. ustawy nastąpić może jedynie na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Tymczasem z akt sprawy wynika, że decyzja ostateczna Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1999 została doręczona skarżącej w dniu 22 października 2009 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania skierowany został do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w dniu 23 sierpnia 2012r., a więc z uchybieniem wskazanego terminu.
Za prawidłowe organ uznał także wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., iż w sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.. W szczególności nie można w ocenie organu przyjąć, iż przesłankę tę stanowi twierdzenie skarżącej, że "przedmiot zabezpieczenia stanowił współwłasność strony i nie jest to wspólność małżeńska(...), a zatem organ egzekucyjny_ nie miał prawa do takiego zajęcia, gdyż ustawodawca nie dopuścił w prawie takiego, zabezpieczenia. Organ stwierdził także, że nowe fakty, jak i dowody stanowiące podstawę wznowienia muszą mieć miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej i dotychczas ani organ, ani strona ich nie zgłosił, ani nie ujawnił . Tymczasem dowody w postępowaniu egzekucyjnym, których wiarygodność skarżąca kwestionuje, istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. i były znane organowi podatkowemu. Jednocześnie, czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – P. były znane organom podatkowym i były przedmiotem analizy dokonanej przez sądy administracyjne oraz Ministra Finansów i nie zostały zakwestionowane.
Dodatkowo organ wskazał, iż w kwestii prawidłowości podejmowanych wobec skarżącej czynności egzekucyjnych w odniesieniu do zobowiązania podatkowego za 1999 r. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 129/08 oddalił skargę kasacyjną skarżącej. W uzasadnieniu swego stanowiska NSA wskazał, że w rozpatrywanej sprawie decyzja o zabezpieczeniu wygasła z dniem doręczenia skarżącej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i wystawienia tytułu wykonawczego, nastąpiło bowiem z mocy prawa przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.
W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 24 stycznia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w zakresie wyznaczonym treścią przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, dających podstawę do jej uchylenia bądź też stwierdzenia nieważności decyzji. Tylko bowiem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."), bądź też stwierdzeniem jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych określoną w art. 128 ustawy
z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – zwanej dalej O.p.) decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej lub w ustawach podatkowych. Powołana powyżej zasada pełni bardzo ważną funkcję w zakresie ochrony praw nabytych przez stronę, jak również urzeczywistnia potrzebę stabilizacji porządku prawnego, nadając decyzjom ostatecznym walor trwałości i domniemania prawidłowości. W konsekwencji, wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Odstępstwem od powyższej zasady są tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego.
Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest więc środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Omawiana instytucja ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 Ordynacji podatkowej.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji organu podatkowego drugiej instancji z dnia [...] r., nr [...] dotyczącej określenia D.K. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r.
Oceniając decyzje organów podatkowych w niniejszej sprawie, w świetle przedstawionych kryteriów, Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcia te odpowiadają prawu. Prowadząc postępowanie wznowieniowe organy były związane ogólnymi zasadami postępowania wynikającymi z przepisów Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu, badanie podstaw wznowieniowych zostało dokonane z uwzględnieniem regulacji zawartych w Dziale IV Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej). W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe w myśl art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 191 wymienionej ustawy dokonały oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Sąd stwierdza, że wbrew intencjom strony skarżącej procedura wznowieniowa nie może być wykorzystywana do pełnej i ponownej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
W rozpoznawanej sprawie sądowa kontrola działania Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., orzekającego w dwóch instancjach, sprowadzała się do oceny prawidłowości zastosowania przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowią bowiem: art. 245 § 1 pkt. 2 w związku z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Ramy postępowania zostały zaś zakreślone wskazanymi przez skarżącą podstawami wznowienia zawartymi w art. 240 § 1 O.p. Wedle tych regulacji w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1), jeżeli strona z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu ( pkt 4) oraz wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję (pkt 5). Natomiast zgodnie z brzmieniem art. art. 240 § 2 O.p. jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego, postępowanie z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 lub 2 może być wznowione również przed wydaniem przez sąd orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd odniesie się kolejno do podniesionych w skardze zarzutów.
Sąd w całości podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. stwierdzające brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie wystąpienia przesłanki wynikającej z art. 240 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 240 § 2.
Mając na względzie treść ww. przepisów wskazać należy, iż w odniesieniu do przesłanki wznowieniowej zawartej w art. 240 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej ustawodawca sformułował dodatkowe zastrzeżenia pozwalające na wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, przy wydawaniu której istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe. Tym samym podkreślenia wymaga to, że wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt. 1 w związku z treścią § 2 uwarunkowane jest łącznym wystąpieniem następujących warunków: w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie podatkowej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu, sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Przy czym przez istotne okoliczności faktyczne należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy podatkowej będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną oraz mającą znaczenie prawne. Warto podkreślić, iż od warunku potwierdzenia faktu sfałszowania dowodu przez prawomocny wyrok sądu istnieją dwa wyjątki. Pierwszy – jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste oraz gdy wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego. Sąd zauważa, że tzw. "oczywistość sfałszowania dowodu" dotyczy sytuacji prostego zestawienia dowodów ze stanem faktycznym, które pozwala dostrzec sfałszowanie bez przeprowadzania dowodów i stosownych postępowań mających to wykazać. Podkreślenia wymaga także to, iż zarzut fałszywości musi dotyczyć dowodów mających znaczenie dla mającego być kontrolowanego w trybie wznowieniowym ostatecznego rozstrzygnięcia. Jeżeli idzie o następną, dodatkową obok "oczywistości sfałszowania dowodu", przesłankę wznowienia postępowania wskazać należy niedookreślone w prawie podatkowym pojęcie w postaci "Ochrony interesu publicznego", przez które należy rozumieć ochronę wartości wspólnych dla ogółu społeczeństwa.
Mając zatem na względzie powyższe a także realia przedmiotowej sprawy oraz treść podnoszonych w skardze zarzutów, skład orzekający stwierdza, iż w niniejszej sprawie brak było przesłanki do wznowienia postępowania na tej podstawie. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż kwestia prawidłowości przeprowadzanych wobec podatniczki czynności egzekucyjnych była m.in. przedmiotem rozważań ( w postępowaniu toczącym się w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za 1999 r.) zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 28 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 886/06, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w wyroku z dnia II FSK 129/08 które nie stwierdziły uchybień w tym zakresie.
Całkowicie chybiony jest również zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Ugruntowany jest pogląd, iż aby można było mówić o jej spełnieniu, muszą wystąpić jednocześnie dwie okoliczności, a mianowicie brak udziału strony w postępowaniu oraz brak zawinienia strony w tym zakresie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dotyczy to udziału strony w każdym stadium postępowania, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, zarówno w czynnościach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i tych wszystkich, w których udział strony przewiduje Ordynacja podatkowa. Ze spełnieniem tej przesłanki będziemy mieli do czynienia zarówno wtedy, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu podatkowym, jak i wtedy, gdy nie brała udziału tylko w niektórych czynnościach istotnych dla rozstrzygnięcia. Z kolei o braku winy - co w przepisie określono jako "nie z własnej winy", możemy mówić wówczas, gdy organ podatkowy nie zawiadamia strony o wszczęciu postępowania, o przeprowadzanych dowodach czy też o możliwości zapoznania się z całokształtem zebranego materiału dowodowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z wyroków "nieuczestniczenie w postępowaniu, które stanowi podstawę wznowienia, musi nastąpić bez winy strony. Oznacza to, że jest ono wynikiem błędu proceduralnego organu, którego konsekwencją było niedopuszczenie strony do postępowania" ( por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2002 r., III SA 2415/01, dostępny w bazie internetowej NSA).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że kwestionowana przez skarżącą decyzja z dnia [...] r. określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych została doręczona pełnomocnikowi podatniczki w dniu 22 października 2009 r., tymczasem wniosek o wznowienie postępowania oparty o art. 240 § 1 pkt 4 został złożony w dniu 23 sierpnia 2012 r., a więc niewątpliwie po upływie terminu wskazanego w treści art. 241 § 2 pkt 1 O.p.
W odniesieniu natomiast do zarzutu opartego na art. 240 § 1 pkt 5 Sąd stwierdza, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki musza zostać spełnione łącznie następujące warunki:
1. ujawnią się w sprawie okoliczności lub dowody,
2. są one istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, a więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części,
3. nie były znane organowi, który wydał decyzję,
4. istniały one w dniu wydania decyzji.
Tymczasem stanowisko skarżącej sprowadza się do kwestionowania wiarygodności dowodów dotyczących prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, a wszystkie powoływane dowody zarówno istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] r. jak i były znane organowi podatkowemu. Jak słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. waloru nowej okoliczności faktycznej w pewnością nie można nadać procesom myślowym, wnioskowania, czy posługiwania się wykładnią. Przez pojecie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć zatem należy wyłącznie takie okoliczności, które nie wynikały z badanego w toku postępowania wznowieniowego materiału dowodowego. W ocenie Sądu okoliczności, a raczej subiektywne argumenty skarżącej, nie stanowią takich, które implikowałyby wzruszenie decyzji ostatecznej. Również kwestie dotyczące zajęcia zabezpieczającego będące następstwem decyzji o zabezpieczeniu były przedmiotem oceny dokonanej zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie i z tego powodu w żadnym przypadku nie mogą być traktowane jako przesłanka dająca podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Reasumując Sąd stwierdza, że jak wskazano powyżej istota trybu szczególnego, jakim jest wznowienie postępowania, sprowadza się do zbadania jednostkowej okoliczności lub określonego dowodu ujawnionego po zakończeniu postępowania, a nie do weryfikacji poczynionych w postępowaniu wymiarowym ustaleń w bez mała nieograniczonym zakresie i nie może prowadzić do mnożenia liczby instancji rozstrzygających daną sprawę podatkową, a w konsekwencji do przedłużania postępowania.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadniał zajęcie stanowiska, że przedłożone wraz z żądaniem o wznowienie postępowania dowody oraz powołane okoliczności nie wypełniały łącznych przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 1, pkt 4 oraz pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Na marginesie rozważań niniejszej sprawy należy wskazać, że zarówno kwestia określenia skarżącej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok, jak i kwestia postępowania dotyczącego odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zabezpieczeniu należności pieniężnych były przedmiotem rozpoznania zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokami z dnia 9 czerwca 2009, sygn. akt II FSK 129/08 oraz z dnia 28 czerwca 2012, sygn. akt II FSK 489/11 oddalił skargi kasacyjne skarżącej. Wniosek dotyczący wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 15 października 2009 r. jest zatem w ocenie Sądu niczym innym, jak próbą przedłużania postępowania w sprawie.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
mak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło