I SA/Łd 438/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego, złożyła skargę na decyzję w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że zarówno ona jak i jej mąż nie posiadają środków finansowych na spłatę tych należności. Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, pracuje na część etatu jako kosmetyczka, a w utrzymaniu pomagają jej dorośli synowie. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem, który ze względu na wiek nie może uzyskać pracy. Zdaniem skarżącej realizacja zaskarżonej decyzji pogrąży skarżącą i jej rodzinę w jeszcze większych długach, a skutki realizacji tej decyzji będą nieodwracalne, gdyż zapłata kwoty 9.950 zł zmusi ją do korzystania z pomocy opieki społecznej. Ewentualna egzekucja tej kwoty wiązałaby się z koniecznością licytacji domu, który został zabezpieczony przez bank z tytułu udzielonego kredytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wspomniane "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" oznacza szkodę, której nie można zrekompensować wskutek zwrotu spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, czy też przywrócenia rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powołane tam postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA). Z kolei "trudne do odwrócenia skutki", to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienia NSA: z 26 września 2013 r., II FZ 718/13; z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, CBOSA). Oznacza to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma charakter wyjątkowy, a jego warunkiem jest uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wymienionych w powołanym powyżej przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Obowiązek wykazania powyższych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie skarżąca we wniosku wskazała na swoją trudną sytuację materialną. Dane, co do szczegółów owej sytuacji uzupełniła w dalszej korespondencji prowadzonej w związku ze złożonym równolegle wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na powyższe wskazać należy, że majątek rodziny stanowią nieruchomości w postaci domu o pow. 350 m2 , który małżonkowie wystawili na sprzedaż za kwotę 650.000 zł, i nieruchomości rolnej o pow. 0,9 ha oraz działek rolnych o pow. 0,9 ha. Działki te według oświadczenia skarżącej są w większości niezabudowane, przy czym dwie z nich mają rozpoczętą budowę domów przez nieistniejącą Spółkę (fundamenty i część murów). Średnia cena za 1 m2 w okolicy wynosi ok. 40 zł. Trudno je sprzedać, ponieważ większość mieszkańców wsi podzieliła swoje pola na mniejsze działki i jest bardzo duża podaż oraz niewielki popyt. Skarżąca podkreśliła przy tym, że we wrześniu ma licytację komorniczą na działki niezabudowane (na taką wartość wycenił je biegły rzeczoznawca). Dochód rodziny, jak podała skarżąca, wynosi 210 zł, wydatki zaś opiewają na kwotę 470 zł. W spłacie kredytu (miesięczna rata wynosi ok. 2.200 zł), uregulowaniu opłat za gaz i energię elektryczną skarżącej i jej mężowi pomagają synowie, przeznaczając na ten cel kwotę ok. 2.700 zł miesięcznie. Mąż skarżącej po wypadku, którego doznał w 2006 roku, starał się o rentę, ale otrzymał decyzję odmowną ZUS. Ma uszkodzoną rękę i nie może znaleźć pracodawcy, który go zatrudni. Jednocześnie analiza wyciągów z rachunków bankowych dowodzi, że saldo końcowe rachunku małżonków na dzień 11 lipca 2016 roku opiewało na kwotę -4.800 zł (przy limicie kredytowym w tej samej wysokości). Z nadesłanych oświadczeń wynika także, iż wobec małżonków toczą się postępowania podatkowe i sądowoadministracyjne, wykazana suma blokad na rachunku (zajęcie egzekucyjne) wynosi 493.016,46 zł, skarżąca nie przedstawiła jednak dokumentów potwierdzających tę kwotę. Ponadto z oświadczeń skarżącej wynika także, iż osiągnięty we wcześniejszych latach zysk ze sprzedaży domów uzyskany przez Spółkę, której małżonkowie byli wspólnikami, był niewielki i został opodatkowany przez każdego ze wspólników. Z każdej sprzedanej wówczas działki małżonkowie regulowali swoje zobowiązania i nie gromadzili oszczędności. Z kolei w 2015 roku skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 1.290 zł (według PIT-37). Mając na uwadze powyższe, w szczególności wobec wskazanych przez skarżącą składników majątkowych w postaci licznych działek, w tym dwóch z rozpoczętą budową domów, należało uznać, że skarżąca nie wykazała, że jest osobą znajdującą się w sytuacji, w której ewentualne wykonanie zakwestionowanej decyzji mogłoby prowadzić do realizacji przesłanek warunkujących przyznanie ochrony tymczasowej w reżimie art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślić należy, że sam obowiązek uiszczenia podatku nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Konieczność zapłaty podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika są zwykłym następstwem decyzji (por. postanowienie NSA z 5 grudnia 2012 r., II GZ 455/12, CBOSA). Obowiązkiem wnioskodawcy jest uprawdopodobnienie, że na skutek uiszczenia podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że nawet jeżeli dojdzie do wszczęcia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, nie zostanie ona pozbawiona możliwości normalnej, codziennej egzystencji. W art. 8–10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) ustawodawca wyłączył bowiem spod egzekucji składniki majątkowe, w tym środki na utrzymanie, gwarantując tym samym zobowiązanym i członkom ich rodzin minimum egzystencji, obejmującej tzw. koszyk produktów i usług zapewniających człowiekowi jego normalne potrzeby biologiczne i społeczne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ake.