I SA/Łd 476/20
WyrokWSA w Łodzi2021-03-03
Skład orzekający: Paweł Janicki, Bożena Kasprzak, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja mogłaby zaspokoić zaległości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo orzekły o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Zaistniały wszystkie pozytywne przesłanki odpowiedzialności, a skarżący nie wykazał przesłanek negatywnych zwalniających go od odpowiedzialności, tj. nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie, ani nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja mogłaby zaspokoić zaległości podatkowe w znacznej części. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, gdy powstały zaległości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności V. V. za zaległości podatkowe A Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego, niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 i § 2 O.p. oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących bezskuteczności egzekucji i przesłanek upadłości. Skarżący kwestionował również ustalenia dotyczące stanu majątkowego spółki i braku jego winy w niezłożeniu wniosku o upadłość.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędzia NSA Bogusław Klimowicz, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V. V. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe A Spółki z o.o. w podatku od towarów i usług oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 107 § 1 i § 2 pkt 1, 2, 4, art. 108 § 1, § 2 pkt 3, § 3, art. 116 § 1, § 2 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) dalej jako: O.p., po rozpatrzeniu odwołania V. V. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia V. V. r., którą orzeczono o solidarnej ze Spółką z o.o. A odpowiedzialności podatkowej V. V. za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji i kosztami postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia, o solidarnej ze Spółką, odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe A Sp. z o.o., w związku z pełnieniem funkcji członka zarządu tej Spółki. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz analizie istotnych dla podejmowanego rozstrzygnięcia aspektów stanu faktycznego i prawnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] r., orzekł o solidarnej ze Spółką z o. o. A odpowiedzialności podatkowej V. V., za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji i kosztami postępowania egzekucyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji V. V. zarzucił naruszenie przepisów:
1) art. 116 § 1 i § 2 O.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji kiedy w dacie powstania zaległości podatkowych nie zaistniały przyczyny ogłoszenia upadłości, a nadto stan majątku Spółki pozwalał na zaspokojenie należności podatkowych; błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż dla stwierdzenia bezskuteczności egzekucji wystarczającym jest prowadzenie przez organ podatkowy egzekucji z rachunków bankowych podczas, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu stanowi, iż niezbędne jest wykazanie bezskuteczności egzekucji wobec całego majątku; błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, zgodnie z którym stwierdzenie bezskuteczności egzekucji należy odnosić wyłącznie do należności podatkowych, które jeszcze nie zostały zaspokojone przed wydaniem decyzji o odpowiedzialności solidarnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu stanowi, iż niezbędne jest wykazanie bezskuteczności egzekucji wszystkich zaległości Spółki, w tym. należności które powstały w zbliżonym czasookresie, a zostały zaspokojone w toku postępowania egzekucyjnego;
2) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podzielił argumentację organu podatkowego I instancji, co do zasadności rozstrzygnięcia na podstawie art. 116 O.p., gdyż materiał dowodowy potwierdza ocenę organu I instancji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazując na przepis art. 116 w zw. z art. 107 O.p. podkreślił, iż w niniejszej sprawie wystąpiły wszystkie pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu. Jednocześnie nie zaistniały przesłanki negatywne.
Organ odwoławczy przypomniał, iż osią sporu jest odpowiedzialność za nieuregulowane zaległości podatkowe Spółki w podatku towarów i usług za luty i marzec 2018 r.
Analizując poszczególne z przesłanek wymienionych w art. 116 O.p. organ odwoławczy wskazał, iż od dnia 9 listopada 2017 r. do dnia 27 lipca 2018 r. zobowiązany członkiem zarządu Spółki i w tym też okresie zawiera się termin płatności zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r. Termin płatności zaliczek na podatek od towarów i usług za luty 2018 r. upłynął bowiem w dniu 26 marca 2018 r., natomiast za marzec 2018 r. w dniu 25 kwietnia 2018 r.
W dalszej części argumentacji organ odwoławczy podzielił ocenę wywiedzioną w zaskarżonej decyzji, iż egzekucja z majątku A Spółka z o.o. okazała się bezskuteczna.
Jak wynika z akt sprawy, wobec nieuregulowania zadeklarowanych kwot zobowiązań organ I instancji w dniu 20 kwietnia i 17 maja 2018 r. wystawił tytuły wykonawcze obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018r. Ustalono, iż Spółka pod adresem siedziby w S. wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego, nie prowadziła i nie prowadzi działalności gospodarczej i nie wynajmuje żadnego lokalu. Również z informacji z Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych wynika, iż Spółka nie figuruje w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych, nie posiada ruchomości w postaci pojazdów samochodowych. Organ ustalił, że Spółka posiadała na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za listopad 2017r. w kwocie 43.100,99 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 7.028,00 zł oraz podatku dochodowego od osób fizycznych należnego od płatnika za październik 2017 r. w kwocie 739,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 125,00 zł i grudzień 2017 r. w kwocie 2.066,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 322,00 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził wobec Spółki postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r. W wyniku tego postępowania organ egzekucyjny dokonał m.in.: zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Bu - bank poinformował, że zajęcie nie może zostać zrealizowane z powodu braku środków; zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności w B Spółka z o.o. – która to poinformowała, iż nie ma żadnych zobowiązań wobec Spółki; zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności w C Spółka z o.o., który to podmiot również poinformował, iż nie ma żadnych zobowiązań wobec A Spółka z o.o. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził także wobec Spółki postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł. W wyniku tego postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku A, jednakże bank poinformował, że zajęcie nie może zostać zrealizowane z powodu rozwiązania umowy na prowadzenie rachunku bankowego.
Z uwagi na powyższe ustalenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących, m.in. zaległości płatnika w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r. Z akt sprawy wynika, iż w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych w czasie, gdy Spółka prowadziła działalność organ egzekucyjny uzyskał od stycznia do maja 2018 r. środki na zaspokojenie zaległości Spółki obejmujących podatek od towarów i usług za listopad i grudzień 2017 r. oraz styczeń i luty 2018 r. w kwocie 322.470.93 zł. Organ zaznaczył, iż niezaspokojone zostały zaległości w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r., podatku dochodowym od osób fizycznych za październik i grudzień 2017r., zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł za listopad 2017 r., oraz wobec ZUS. Dodał, iż postępowanie egzekucyjne skierowane było do wszystkich znanych mu składników majątku Spółki, a poszukiwania innego majątku nie przyniosło rezultatów.
Organ odwoławczy podzielił także ustalenie organu I instancji, iż strona nie złożyła we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Wskazując na zapis art. 10 i art. 11 Prawa upadłościowego wyjaśnił, iż istotnym jest ustalenie czy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki oraz jaki czas był właściwym do złożenia wniosku w tym przedmiocie.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności z wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców z dnia 1 czerwca 2020 r. wynika, iż Spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, ani nie otwarto postępowania restrukturyzacyjnego, ani nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu. W odpowiedzi na wezwanie organu odwołujący nadesłał szereg dokumentów oraz wyjaśnił, że w dniu 27 lipca 2018 r. dokonał sprzedaży udziałów Spółce z o.o. D z/s w W.. W paragrafie 3 umowy sprzedaży udziałów zapisano, iż kupującemu znany jest stan Spółki, w szczególności zadłużenie wobec Skarbu Państwa oraz innych podmiotów gospodarczych. Kupujący zapoznał się z dokumentacją i złożył podpisy na bilansie, rachunku zysków i strat oraz zestawieniu obrotów i sald na dzień 25.07.2018 r. W dniu sprzedaży przez stronę udziałów Spółki jej majątek pozwalał na zaspokojenie wszelkich należności podatkowych. Majątek Spółki stanowił środki finansowe, należności - w tym od C oraz majątek ruchomy - w przedstawionym wykazie. Ponadto odwołujący poinformował, iż z uwagi na upływ czasu nie posiada wiedzy na temat aktualnego stanu majątkowego Spółki.
Organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie brak jest możliwości odniesienia się do przesłanki upadłości bilansowej z art. 11 ust. 2 i ust. 5 Prawa upadłościowego, ponieważ Spółka sporządziła bilans wyłącznie za okres 03.07.2017 r. - 25.07.2018 r., chociaż pierwszy rok obrotowy, za który należy złożyć sprawozdanie finansowe upływał 31.12.2018 r. Jednakże ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w przypadku Spółki wystąpiła przesłanka płynnościowa upadłości, tj. przesłanka z art. 11 ust. 1 i ust. 1a ustawy Prawo upadłościowe. Spółka posiadała bowiem nieuregulowane zaległości. Jak wynika z dokumentów sprawy w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu Spółki pierwszą jest zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za październik 2017 r. z terminem płatności do dnia 21.11.2017 r., drugą stanowi zaliczka na zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów z innych źródeł (PPR) za listopad 2017 r. z terminem płatności do dnia 20.12.2017 r. Natomiast trzecią nieuregulowaną zaległością jest zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2017 r., której termin płatności upłynął z dniem 22.01.2018 r. Następnymi nieuregulowanymi zaległościami Spółki są jej należności wobec ZUS, których terminy płatności upływały w okresie od stycznia do lipca 2018 r. W odniesieniu do zaległości w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r., terminy płatności upływały w dniach 26.03.2018 r. i 25.04.2018 r. W ocenie organu uprawnione jest twierdzenie, że opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za październik, listopad i grudzień 2017 r., w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r., oraz zobowiązań wobec ZUS przekroczyło trzy miesiące. Strona winna zatem najpóźniej w pierwszym kwartale 2018 r. złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub otworzyć postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzić układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie dopatrzył się także wystąpienia przesłanki określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p., tj. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy strony. Nie zwalnia bowiem z odpowiedzialności odwołującego fakt, że jako członek zarządu udzielił pełnomocnictwa innej osobie. W konsekwencji nawet świadome i dobrowolne oddanie częściowego zarządzania spółką osobie spoza zarządu nie zwalnia członka zarządu, ani z jego obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w tym organie, ani od odpowiedzialności za jej długi podatkowe.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie została także spełniona przesłanka uwalniająca od odpowiedzialności podatkowej określona w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. gdyż strona nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Organ nie podzielił oceny strony, iż w dniu 27 lipca 2018 r., tj. w dniu zakończenia pełnienia funkcji członka zarządu Spółka miała możliwość wykonywania zobowiązań – w kasie znajdowały się środki na uregulowanie zobowiązań, nadto nie ustalono rzeczywistego stanu wierzytelności C Spółka z o.o. względem Spółki. Wskazując na zgromadzone dokumenty, w tym pisemną odpowiedź C, organ wyjaśnił, iż C nie ma żadnych zobowiązań wobec A, a dotychczasowe zobowiązania zostały skompensowane z wypłaconymi dla pracowników Spółki z o.o. A wynagrodzeniami. Organ poddał w wątpliwość, aby Spółka dysponowała gotówką w kwocie 746.861,90 zł - jak twierdzi strona, bowiem w umowie sprzedaży z dnia 27.07.2018 r. wskazano, że Spółka posiada zadłużenie wobec Skarbu Państwa. Z przedłożonego bilansu wynikają zobowiązania z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych w wysokości 365.032,51 zł. W ocenie organu, w sytuacji gdyby w kasie Spółki rzeczywiście były pieniądze to Spółka uregulowałaby ww. zobowiązania.
Odpowiadając na zarzuty odwołania organ odwoławczy wyjaśnił m.in., iż ustawodawca w przepisie art. 116 O.p. określił jasne przesłanki, nie zwalnia z odpowiedzialności fakt, iż strona nie sprawowała rzeczywiście funkcji członka zarządu, ani udzielenie pełnomocnictwa osobie, która w ramach tegoż dysponowała środkami na rachunku bankowym spółki. Organ podsumował, iż postępowanie dowodowe organu I instancji było wyczerpujące, a wywiedzione z jego analizy wnioski zasługują na podzielnie. Zaznaczył, iż fakt odmiennej oceny tegoż materiału przez stronę nie świadczy o naruszeniu zasad dowodowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 116 § 1 i § 2 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, stanowiące konsekwencję przyjęcia niezgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego, wyrażającego się w niewłaściwym ustaleniu stanu majątkowego Spółki w chwili pełnienia przez skarżącego funkcji Prezesa Zarządu, co z kolei doprowadziło do błędnego zastosowania wobec podatnika odpowiedzialności z art. 116 § 1 i 2, w sytuacji kiedy w dacie powstania zaległości podatkowej nie zaistniały przyczyny ogłoszenia upadłości, a nadto stan majątku Spółki pozwalał za zaspokojenie należności podatkowych; jego błędną wykładnię na tle stanu faktycznego sprawy poprzez uznanie, że nie istnieją okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego jako członka organu osoby prawnej za zaległości Spółki; jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu stanowiska, zgodnie z którym dla stwierdzenia bezskuteczności egzekucji wystarczającym jest prowadzenie przez organ podatkowy egzekucji z rachunków bankowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu stanowi, iż niezbędne jest wykazanie bezskuteczności egzekucji z całego majątku; jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu stanowiska, zgodnie z którym stwierdzenie bezskuteczności egzekucji należy odnosić wyłącznie do należności podatkowych, które jeszcze nie zostały zaspokojone przed wydaniem decyzji o odpowiedzialności solidarnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu stanowi, iż niezbędne jest wykazanie bezskuteczności egzekucji rozpatrując całokształt sytuacji spółki, w tym należności które powstały w zbliżonym czasookresie, a zostały zaspokojone w toku postępowania egzekucyjnego; poprzez przyjęcie, że skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki w związku z wystąpieniem pozytywnej i brakiem negatywnych przesłanek określonych w art. 116 O.p., pomimo że nie faktycznie nie miał możliwości wykonywania funkcji prezesa zarządu i został podstępnie wprowadzony w błąd co do stanu majątkowego spółki oraz jej zobowiązań;
b) art. 11, art. 13 i art. 21 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r., poprzez przyjęcie, że zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki, podczas gdy nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki, co oznacza, że zachodziła przesłanka negatywna orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatnika za zaległości podatkowe spółki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.
Pełnomocnik zarzucił nadto naruszenie szeregu przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. m.in. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach rejestrowych spółki i pominięcie oraz niezbadanie okoliczności wskazanych przez skarżącego, tj., że faktycznie nie sprawował w okresie jakiego dotyczy decyzja funkcji prezesa zarządu spółki; nie podpisywał żadnych dokumentów jak też nie miał świadomości prowadzonych działań i wyłączenie tym samym skarżącemu możliwości wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło bez jego winy.
Wskazując na trafność sformułowanych zarzutów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta będącego siedzibą tutejszego Sądu. Kwestia nadmiernego zagrożenia życia i zdrowia osób uczestniczących w rozprawie jest bezdyskusyjna, nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak zakreślonej kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, iż w zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, obszernie przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
W ocenie Sądu, w postępowaniu organów obu instancji nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów procedury, na które wskazał pełnomocnik w skardze, okoliczności istotne dla przedmiotu sprawy były przedmiotem analizy organów, której rezultaty zostały szczegółowo opisane i ocenione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Podobnie nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowa analiza wystąpienia przesłanek uprawniających do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu.
Przechodząc do istoty sprawy, przypomnieć należy, iż w myśl art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem również osoby trzecie, solidarnie z podatnikiem. Z kolei, stosownie do przepisu art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W myśl przepisu art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu można podzielić na pozytywne i negatywne, przy czym zaistnienie tych ostatnich winien wykazać członek zarządu, aby uchronić się od orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W ocenie Sądu, poprzedzonej analizą okoliczności faktycznych i prawnych, w niniejszej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne, a jednocześnie skarżący nie wykazał przesłanek negatywnych, co obligowało organ do wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, iż w przypadku wystąpienia wszystkich przesłanek pozytywnych przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych, organ nie ma możliwości odstąpienia od rozstrzygnięcia co do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności ze spółką byłego członka zarządu. W tego rodzaju sprawach ustawodawca nie pozostawił organom administracji publicznej luzu decyzyjnego, nie ma zatem możliwości załatwienia sprawy w ramach uznania administracyjnego, uwzględniając chociażby trudną sytuację życiową, czy jak podnosi skarżący okoliczności, które zaistniały po rezygnacji z funkcji prezesa zarządu. W orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.
W niniejszej sprawie okoliczność pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu w czasie powstania przedmiotowych zobowiązań podatkowych jest bezsporna. Zgodnie z Uchwałą nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 9 listopada 2017 r. V. V. został powołany na funkcję prezesa zarządu spółki z o.o. A. Natomiast uchwałą nr 1 z dnia 27.07.2018 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników A Spółka z o.o. odwołało V. V. z funkcji prezesa zarządu Spółki. Zatem od dnia 09.11.2017 r. do dnia 27.07.2018 r. skarżący był członkiem zarządu ww. Spółki. W tym przedziale czasowym zawiera się też termin płatności zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r. Zauważyć bowiem należy, iż termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług zgodnie z przepisem art. 103 ustawy o VAT przypada w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Z kolei w myśl art. 12 § 5 O.p., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Zatem termin płatności podatku od towarów i usług za luty 2018 r. upłynął w dniu 26.03.2018 r., natomiast za marzec 2018 r. - w dniu 25.04.2018 r. Oznacza to, iż w sprawie spełniona została przesłanka odpowiedzialności za zobowiązania, których terminy płatności upływały w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu, wskazana w treści art. 116 § 2 O.p.
W kontekście powyższego, odnosząc się do argumentacji strony, w której pełnomocnik strony zarzuca, iż organy nie przeprowadziły dowodu na okoliczność, kto faktycznie zajmował się zarządzaniem Spółką oraz czy strona posiadała wiedzę i dostęp do dokumentacji potwierdzającej wysokość istniejących zobowiązań podatkowych, podnieść należy, że zarzucanych przez stronę okoliczności nie potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Z akt sprawy wynika, że skarżący faktycznie pełnił obowiązki prezesa zarządu Spółki we wskazanym powyżej okresie, bowiem jak wskazał DIAS w zaskarżonej decyzji, na szeregu dokumentach widnieją jego podpisy, jak np. na oświadczeniu z dnia 30.11.2017 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 06.12.2017 r.), zgłoszeniu NIP-8 z dnia 30.11.2017 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 06.12.2017 r.), oświadczeniu z dnia 28.12.2017 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 29.12.2017 r.), pełnomocnictwie do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej z dnia 30.01.2018 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 30.01.2018 r.), zgłoszeniu NIP-8 z dnia 11.04.2018 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 13.04.2018 r.), pełnomocnictwie do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej z dnia 11.06.2018 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 11.06.2018 r., zgłoszeniu NIP-8 z dnia 19.06.2018 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 20.06.2018 r., oświadczeniu z dnia 19.06.2018 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 20.06.2018 r.), zawiadomieniu o zmianie lub odwołaniu pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej z dnia 26.07.2018 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego w S. w dniu 03.08.2018 r.). Wskazać też trzeba, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., jak wskazał w odpowiedzi na skargę i w swojej decyzji, nie kwestionował faktu, iż strona, działając w imieniu A Spółka z o.o., udzieliła pełnomocnictwa innej osobie (niebędącej członkiem zarządu ani prokurentem) do rachunków bankowych Spółki, jak również do opłacania należności, ale jednocześnie podkreślił, że akta sprawy zawierają liczne dokumenty (wymienione powyżej) podpisane przez skarżącego, jako prezesa zarządu, świadczące o wykonywaniu przez niego funkcji członka zarządu Spółki.
W ocenie Sądu częściowe przekazanie zarządzania Spółką innej osobie, a przy tym brak kontroli czy nadzoru nad jej funkcjonowaniem, nie zwalnia skarżącego jako członka zarządu Spółki od odpowiedzialności za jej zaległości, nie zwalnia członka zarządu ani z jego obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w tym organie, ani od odpowiedzialności za jej długi podatkowe. Pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki jest dobrowolne i strona mogła w każdym czasie z niej zrezygnować, czego nie uczyniła w okresie kiedy upływał termin płatności zobowiązań podatkowych spółki. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż niezasadne jest stanowisko skarżącego, że nie powinien ponosić odpowiedzialności za zaległości Spółki.
Prawidłowe jest również stanowisko organu, odzwierciedlone w materiale sprawy, a dotyczące bezskuteczności egzekucji w stosunku do Spółki. W ocenie Sądu, po lekturze akt administracyjnych sprawy, podzielić należy stanowisko organów wyczerpująco wywiedzione w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, iż zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że egzekucja prowadzona z majątku Spółki okazała się bezskuteczna i nie doprowadziła do wykonania przez pierwotnego dłużnika, ciążących na nim obowiązków o charakterze pieniężnym. Organ podatkowy wobec nieuregulowania zadeklarowanych kwot zobowiązań wystawił w dniu 20.04.2018 r. i 17.05.2018 r. tytuły wykonawcze obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r., a organ egzekucyjny przystąpił do ich realizacji. Organ egzekucyjny prowadząc egzekucję wobec Spółki z o.o. A dokonał zajęcia rachunku bankowego w B S.A. Pismem z dnia 23.04.2018 r. bank poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z powodu braku środków. Następnie na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności w B Spółka z o.o. oraz w C Spółka z o.o., ale pismami z dnia 28.05.2018 r. (Spółka z o.o. B) oraz z dnia 16.07.2018 r. (C Spółka z o.o.) spółki te poinformowały, iż nie mają żadnych zobowiązań wobec A Spółka z o.o. Ponadto ustalono, iż Spółka pod adresem siedziby w S. przy ul. A 8, wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego, nie prowadziła i nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie wynajmuje żadnego lokalu. Również z informacji z Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych z dnia 12.11.2019 r. wynika, iż Spółka nie figuruje w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych. Nie posiada też ruchomości w postaci pojazdów samochodowych, co wynika z wydruku Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia 13.11.2019 r. Ustalono również, że Spółka posiadała na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia zaległości z tytułu: - podatku dochodowego od osób fizycznych należnego od płatnika za październik 2017 r. w kwocie 739,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 125,00 zł oraz za grudzień 2017 r. w kwocie 2.066,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 322,00 zł, - zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za listopad 2017 r. w kwocie 43.100,99 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 7.028,00 zł. Zatem zaległości Spółki z o.o. A wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nieobjętych zaskarżoną decyzją stanowiły łączną kwotę 53.480,99 zł (należność główna 45.905,99 zł). Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził wobec Spółki również postępowania egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł. W wyniku tego postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku A, ale pismem z dnia 30.08.2018 r. bank poinformował, że zajęcie nie może zostać zrealizowane z powodu rozwiązania umowy na prowadzenie rachunku bankowego. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia 15.11.2019 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki z o. o. A na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących, m.in. zaległości w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że z uwagi na brak majątku stało się ono nieskuteczne. Organ egzekucyjny wskazał, iż prowadzenie dalszego postępowania spowoduje powstanie kolejnych wydatków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny obliczył, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, a kontynuacja postępowania służyłaby tylko jego przedłużaniu bez pozytywnego efektu. Dodać przy tym należy, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził również postępowanie egzekucyjne w imieniu innego wierzyciela wobec majątku Spółki, tj. ZUS Oddział w T., na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości Spółki za okres od stycznia do czerwca 2018 r. w łącznej kwocie 168.562,97 zł (na dzień 21.11.2019 r. należność główna wynosiła 141.712,40 zł).
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka z o.o. A prowadziła działalność gospodarczą od lipca 2017 r. do czerwca 2018 r. Po tej dacie nie składała żadnych deklaracji do organu podatkowego, a nowy adres siedziby w S. przy ul. A 8 nie potwierdzał rzeczywistego miejsca prowadzenia działalności Spółki. W toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych w czasie, gdy Spółka prowadziła działalność, organ egzekucyjny uzyskał od stycznia do maja 2018 r. środki na zaspokojenie zaległości Spółki obejmujących podatek od towarów i usług za listopad i grudzień 2017 r. oraz styczeń i luty 2018 r. w kwocie 322.470.93 zł. Niezaspokojone zaś zostały zaległości: w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r., w podatku dochodowym od osób fizycznych za październik i grudzień 2017 r., w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł za listopad 2017 r. oraz wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zatem w zaistniałej sytuacji organy zasadnie uznały, że w sprawie wystąpiła pozytywna przesłanka przeniesienia odpowiedzialności, określona w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w postaci bezskuteczności egzekucji.
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie ww. przesłanki odpowiedzialności podnieść należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny skierowane było do wszystkich znanych mu składników majątku Spółki, a nie tylko rachunków bankowych. Poszukiwania innego majątku Spółki nie przyniosło rezultatów. Ustalono, jak wynika z wcześniejszych wywodów, że brak nieruchomości i pojazdów samochodowych. Ponadto, organowi egzekucyjnemu nie udało się ustalić adresu siedziby czy miejsca prowadzenia działalności Spółki. Doręczone Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. 30.07.2018 r. pismo Biura Rachunkowego E I. F. z 27.07.2018 r., informujące o rozwiązaniu umowy ze Spółką na prowadzenie ksiąg rachunkowych i zwróceniu wszelkiej dokumentacji Spółce, potwierdziło brak możliwości kontaktu ze Spółką i brak dostępu do jej dokumentacji. Jak wynika z akt sprawy, największe rezultaty przyniosła prowadzona egzekucja wobec zaległości obejmujących podatek od towarów i usług za listopad i grudzień 2017 r. oraz styczeń i luty 2018 r. z rachunków bankowych Spółki. Jednak 14.05.2018 r. B S.A. przekazał po raz ostatni organowi egzekucyjnemu środki pieniężne w wysokości 111,42 zł, natomiast 16.05.2018 r. bank - w odniesieniu do kolejnego zajęcia - poinformował, iż brak środków stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia. Z kolei, Bank A S.A. udzielił organowi egzekucyjnemu w dniu 30.08.2018 r. informacji o rozwiązaniu umowy na prowadzenie rachunku bankowego Spółki. Powyższe okoliczności pozostają w sprzeczności z twierdzeniami skarżącego, iż w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu spółka posiadała środki w kasie w wysokości kilkuset tysięcy złotych. Skoro bowiem Spółka posiadała 25.07.2018 r. środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w kwocie 746.861,90 zł - co według pełnomocnika wynika z bilansu sporządzonego na dzień 25.07.2018 r. - to niezrozumiały zdaniem Sądu jest fakt braku tych środków na rachunkach bankowych oraz ich zamykanie przez Spółkę. Przede wszystkim jednak zauważyć należy, iż posiadając - jak twierdzi strona - środki pieniężne, nie zostały uregulowane przez Spółkę deklarowane kwoty zobowiązań wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., czy też wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T., a także zobowiązania z tytułu dostaw i usług. Powyższe ustalenia czynią twierdzenia skarżącego gołosłownymi.
Przechodząc do oceny zaistnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, zdaniem Sądu, organy zasadnie stwierdziły, że skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez winy skarżącego.
Podstawa prawna do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki A powstała w czasie sprawowania przez skarżącego funkcji członka zarządu w Spółce, tj. w okresie obowiązywania ustawy Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 498 ze zm.), w brzmieniu od dnia 01.01.2016 r. Art. 116 § 1 pkt 1 O.p., w brzmieniu obowiązującym po 01.01.2016 r. odwołuje się do ustawy Prawo restrukturyzacyjne, która wprowadziła zmiany w ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze, w tym istotne dla orzekania o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności w art. 11 i art. 21 ustawy. I tak, zgodnie z przepisem art. 10 ustawy Prawo upadłościowe, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 cyt. ustawy, dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, natomiast dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, któremu odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące, przy czym zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli zgodnie z bilansem jego zobowiązania, z wyłączeniem rezerw na zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Zatem, jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Przy czym wymienione w art. 11 Prawa upadłościowego przesłanki upadłości mają byt samoistny i dlatego zaistnienie tylko jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorców, a tym samym obliguje reprezentantów do zgłoszenia w sądzie stosownego wniosku, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego). Trzydziestodniowy termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości liczy się od dnia, w którym wystąpiła podstawa ogłoszenia upadłości, a więc dłużnik stał się niewypłacalny. Dniem tym jest dzień, w którym dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące albo, w którym zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż Spółka z o. o. A nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, ani nie otwarto postępowania restrukturyzacyjnego, ani nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w A Spółce z o.o. pierwszy rok obrotowy, za który należało złożyć sprawozdanie finansowe, upływał 31.12.2018 r. Zatem słusznie organy uznały, że brak było możliwości odniesienia się do przesłanki upadłości bilansowej z art. 11 ust. 2 i ust. 5 Prawa upadłościowego. Natomiast w Spółce, jak podkreślono w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, wystąpiła przesłanka płynnościowa upadłości, tj. przesłanka z art. 11 ust. 1 i 1a ww. ustawy. Spółka posiadała bowiem nieuregulowane zaległości z tytułu: podatku dochodowego od osób fizycznych za październik i grudzień 2017 r., zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł (PPR) za listopad 2017 r., podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r. oraz zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. obejmujących okres od stycznia do czerwca 2018 r. Z powstałych i nieuregulowanych zaległości podatkowych, w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu ww. Spółki, pierwszą jest zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za październik 2017 r. z terminem płatności do dnia 21.11.2017 r., drugą stanowi zaliczka na zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów z innych źródeł (PPR) za listopad 2017 r. z terminem płatności do dnia 20.12.2017 r., natomiast trzecią jest zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2017 r., której termin płatności upłynął z dniem 23.01.2018 r. Następnymi nieuregulowanymi zaległościami Spółki są należności wobec ZUS Oddział w T., których terminy płatności upływały w okresie od stycznia do lipca 2018 r. W odniesieniu do zaległości w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r., terminy płatności upływały w dniach 26.03.2018 r. i 25.04.2018 r. W tym miejscu dodać należy, że Spółka z o. o. A posiadała także zaległości w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r., które uległy zaspokojeniu w wyniku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Nie budzi więc wątpliwości, że w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki A, upływały terminy płatności ww. zobowiązań, a Spółka ich nie regulowała. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za październik, listopad i grudzień 2017 r., w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2018 r, oraz zobowiązań wobec ZUS Oddział w T. obejmujących okres od stycznia do czerwca 2018 r. przekroczyło trzy miesiące. Mając powyższe na uwadze, zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że skarżący winien najpóźniej w pierwszym kwartale 2018 r. złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub otworzyć postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzić układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu Spółki A. Obowiązku tego strona jednak nie dopełniła i nie wykazała, że nie podjęcie wskazanych działań nastąpiło bez jej winy. Członek zarządu powinien monitorować sprawozdania finansowe sporządzane przez spółkę i jeśli spółka zaprzestaje regulowania swoich wymagalnych zobowiązań, a zwłoka w zapłacie przekracza trzy miesiące, winien sporządzić wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. Tym sposobem mógł uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Podjęcie decyzji odmiennej oznacza wzięcie na siebie ryzyka związanego z ewentualnością poniesienia odpowiedzialności za nieuregulowane zobowiązania Spółki, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Dokonana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analiza stanu finansowego Spółki, z uwzględnieniem okresu zaprzestania regulowania zobowiązań wobec Skarbu Państwa w pełni potwierdzała ustalenia organów podatkowych co do możliwości obciążenia skarżącego odpowiedzialnością solidarną za zaległości Spółki. Skarżący nie potrafił ustaleniom organów przeciwstawić żadnych argumentów świadczących o tym, że nie mógł przy dochowaniu należytej staranności zdobyć wiedzy o rzeczywistej sytuacji Spółki, ewentualnie że istniały inne niezależne od niego przeszkody uniemożliwiające złożenie wniosku o upadłość Spółki. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektóre z nich. Nie ma też znaczenia wielkość niewykonanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet bowiem niewykonanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy. Dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości istotne znaczenie ma wyłącznie to, czy dłużnik nie wykonuje wymagalnych zobowiązań. Ponadto w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że w art. 11 ust. 1 ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, lecz z konkretnym zaniechaniem, zaprzestaniem płacenia długów. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (II FSK 2619/19, I GSK 394/17, II FSK 1427/17).
W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych jasno wskazuje się, iż to osoby reprezentujące spółki jako członkowie zarządu odpowiadają za nierzetelne wypełnianie swoich obowiązków. Nie ma w tej sytuacji znaczenia kwestia winy, czy też umyślności. Pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko. Jednocześnie członek zarządu może zrezygnować w każdym czasie ze swej funkcji, natomiast w czasie jej pełnienia powinien na bieżąco znać stan finansów spółki, co za tym możliwość zaspokojenia długów, bowiem pełniona funkcja niesie za sobą zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, a więc i skutki działań osób zatrudnionych.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, iż mimo zaistnienia do tego podstaw skarżący jako członek zarządu Spółki nie wystąpił z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, ani nie otwarto postępowania restrukturyzacyjnego, ani nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Strona zarzuca, iż w okresie pełnienia obowiązków członka zarządu, w dacie powstania zaległości podatkowej nie zaistniały przyczyny ogłoszenia upadłości, a nadto że stan majątku Spółki pozwalał za zaspokojenie należności podatkowych. Odnosząc się do tego zarzutu podnieść należy, że jeżeli faktycznie tak było, to zastanawiające i pozbawione logiki jest, że skarżący jako członek zarządu odpowiedzialny za działalność spółki nie uregulował zaległości publicznoprawnych spółki mimo posiadania środków. Zarzuty skargi w tym zakresie to w istocie powtórzenie zarzutów odwołania, które prawidłowo rozpracował organ II instancji. Strona zarzuca organowi błędną wykładnię, wadliwie przeprowadzone postępowanie, ale na poparcie swych twierdzeń nie wskazuje żadnych konkretów, które faktycznie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Chęć wykazania przez skarżącego braku winy w niezłożeniu wniosku o upadłość Spółki z o.o. A, poprzez ww. wnioski dowodowe, których przeprowadzenie miałoby pokazać dobrą sytuację finansową Spółki, a także okoliczność, iż to nie strona kierowała sprawami Spółki w okresie od 09.11.2017 r. do 27.07.2018 r., nie jest spełnieniem tej przesłanki. Dla celów postępowania w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej, prowadzonego na podstawie art. 116 O.p. informacje, których pozyskania w ramach wniosku dowodowego żąda strona są zbędne, bowiem mogłyby co najwyżej pozwolić precyzyjniej określić sytuację finansową Spółki w latach 2017-2018, natomiast nie wskazałyby faktycznych powodów, dla których zarząd Spółki w osobie skarżącego nie czuwał nad płynnością Spółki, nie regulował wymagalnych zobowiązań w terminie oraz nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości, ani nie otwarto postępowania restrukturyzacyjnego, ani nie zatwierdzono układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Tylko bowiem strona posiada wiedzę, z jakich przyczyn nie dokonała tych czynności.
Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej bezspornym jest również ustalenie organów, iż skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza, że organ egzekucyjny dokonał szeregu działań w celu zaspokojenia wierzyciela publicznoprawnego, a strona jako członek zarządu Spółki nie wskazywała realnego mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby obecnie możliwa.
Skarżący zarzuca, że w toku postępowania informował, iż majątek Spółki w dniu sprzedaży udziałów i odwołania z funkcji członka zarządu pozwalał na zaspokojenie wszelkich należności podatkowych. Według skarżącego majątek ten stanowiły środki finansowe, należne zapłaty w tym m.in. od Spółki C oraz majątek ruchomy (wyposażenie biura). Jednocześnie podkreślił, że z uwagi na znaczny upływ czasu od powyższego zdarzenia nie posiada wiedzy na temat majątku Spółki. Odnosząc się do powyższego zarzutu stwierdzić należy, że zasadnie organ uznał, iż powyższa argumentacja nie spełnia przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Samo wskazanie, iż Spółka miała w przeszłości aktywa, które mogły posłużyć do zaspokojenia przedmiotowych zobowiązań nie może uwolnić skarżącego od odpowiedzialności podatkowej. Przede wszystkim należy podnieść, że rachunki bankowe Spółki zostały zajęte, lecz żadne kwoty pieniężne na zaległości, objęte niniejszą decyzją, nie zostały wyegzekwowane z uwagi na brak środków. Natomiast w sytuacji, gdy w kasie Spółki rzeczywiście były pieniądze, to – jak podniesiono we wcześniejszych wywodach - Spółka powinna je przeznaczyć na zaspokojenie wierzytelności, co do których prowadzono kilka postępowań egzekucyjnych, ale tego nie uczyniła. Powoływanie się obecnie, że w kasie Spółki były pieniądze nie można uznać za skuteczne wskazanie mienia spółki, z którego można było zaspokoić zaległość podatkową. Wyjaśnić należy, że wystąpienie przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. wymaga wskazania przez osobę trzecią mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Wskazane mienie musi faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji rokującej wyegzekwowanie znacznych kwot, w odniesieniu do wysokości zaległości podatkowych oraz przedstawiać realną wartość finansową, przy czym nie może być tak, aby mienia tego poszukiwał organ podatkowy. Dlatego też osoba trzecia chcąc wykazać istnienie powyższej przesłanki winna udowodnić, że majątek, o którym mowa w ww. przepisie spełnia wskazane warunki. Tylko realnie istniejące mienie ze wskazaniem jego położenia, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Jednocześnie mieniem określonym w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. nie jest mienie wskazane przez samo zgłoszenie wniosków dowodowych, które dopiero mają wykazać, że takie mienie istnieje. Jak wskazano powyżej, z materiału dowodowego sprawy wynika, iż Spółka nie posiada majątku, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie jej zaległości, nie prowadzi pod wskazanym w KRS adresem siedziby działalności gospodarczej, nie składa deklaracji podatkowych, została wykreślona z rejestru podatników VAT. Takiego majątku nie wskazał też skarżący w trakcie prowadzonego postępowania, zatem trudno mówić o spełnieniu przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności podatkowej, określonej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p.
Reasumując, analiza zgromadzonego materiału dowodowego i wywiedzione z niego argumenty organów zasługują na podzielenie. Organy wykazały, iż wszystkie przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania Spółki zostały spełnione, przy jednoczesnym braku okoliczności egzoneracyjnych. Organy podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, prawidłowo zebrały cały materiał dowodowy, który następnie poddały wnikliwej i poprawnej ocenie. Organy wnikliwie oceniły wszystkie dowody w kontekście prawidłowo przywołanego stanu faktycznego, a wysnutym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Zgromadzony materiał dowodowy jest bowiem spójny i kompletny, a uzasadnienie decyzji zawiera wskazanie dowodów, które organy wzięły pod uwagę, oraz okoliczności, którym nie dały wiary. Tym samym nie można uwzględnić zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie zaskarżonych decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 1 pkt 4 i § 4 O.p. Okoliczność, że strona nie zgodziła się z przyjętym w sprawie rozstrzygnięciem nie oznacza, że doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego.
Z uwagi na powyższe, sformułowane przez pełnomocnika strony zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego, należy ocenić jako nieuzasadnione.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a należało orzec jak w sentencji.
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło