I SA/Łd 523/15

WyrokWSA w Łodzi2015-10-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym, nawet jeśli podatnik kwestionuje te dane?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego. Podatnik, który kwestionuje prawidłowość tych danych, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Dopiero na podstawie zmienionych danych można wnosić o wzruszenie decyzji podatkowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za rok 2014 dla P. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. ustalającą podatek w kwocie 15 zł, opodatkowując grunty leśne na podstawie danych z ewidencji gruntów. Podatnik zakwestionował dane z ewidencji, twierdząc, że powierzchnia gruntu została pomniejszona i domagał się przywrócenia właściwego stanu wpisów. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku leśnego na rok 2014 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z [...] r. ustalającą P. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za 2014 r. w kwocie 15 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] roku Burmistrz miasta T. na podstawie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 3 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 465 ze zm.) ustalił P. P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku leśnym z tytułu nieruchomości położonej w Z., Gmina Miasto T., działka nr 59/1 na rok 2014 w kwocie 15,00 zł, opodatkowując od stycznia do lipca 2014 roku 0,3811 ha lasów, zaś od sierpnia do grudnia 0,3973 ha lasów. We wniesionym odwołaniu podatnik zakwestionował decyzję organu I instancji. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że jak wynika z danych zawartych w dziale II księgi wieczystej Kw nr [...], wpisanymi do księgi właścicielami przedmiotowej nieruchomości są M. P. w 1/2 części oraz P. P. w 1/4 części i G. P. w 1/4 części. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Ł.- Ś. w Ł. z dnia [...] roku, o sygn. akt [...] spadek po G. P. zmarłej 7 lutego 2002 roku nabył P. P.. Z kolei po zmarłej w dniu 27 kwietnia 1987 roku M. P. postępowanie w sprawie nabycia spadku zostało zawieszone postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. z dnia [...] roku, o sygn. akt [...], z uwagi na niedokonanie przez wnioskodawcę tzn. Gminę T. ogłoszeń spadkowych zgodnie z zobowiązaniem Sądu. Ponadto prawomocnym postanowieniem z dnia [...] roku, o sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w P. stwierdził, że P. P. nabył w drodze zasiedzenia udział wynoszący 1/2 części przedmiotowej nieruchomości w miejsce dotychczasowego współwłaściciela M. P.. Stąd też właścicielem całej wskazanej nieruchomości jest P. P., przy czym podatnik nie ujawnił tego faktu, do czego był jak wskazał organ zobowiązany zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece. Organ wskazał, że z pisma Sądu Rejonowego w P. T. z dnia [...] roku w I Wydziale Cywilnym tego Sądu wynika, iż toczy się postępowanie, o sygn. akt [...], w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia własności w/w nieruchomości na rzecz B. P., P. P. i R. P.. Z ustaleń organu I instancji poczynionych 27 stycznia 2015 r. wynikało, że postępowanie to toczy się nadal. W złożonym odwołaniu, jak i pismach składanych w toku postępowania podatnik oraz jego pełnomocnik podkreślali, że B. P. od 1982 roku oraz R. P. od urodzenia, tj. 1986 r. są jako posiadacze w dobrej wierze współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem w ocenie SKO jeżeli B. P. i jej syn R..P. władają przedmiotową nieruchomością obok właściciela P. P., za jego wiedzą i zgodą, to nie można uznać ich posiadania jako samoistnego, tylko jako użyczenie, a co najwyżej jako posiadanie zależne. Osoby korzystające z cudzej rzeczy za jej zgodą nie dysponują nią tak, jak właściciel, co jest warunkiem przyjęcia posiadania samoistnego. Posiadacze zależni mogą zaś być podatnikami podatku od nieruchomości jedynie w wypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, co wynika z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U z 2014 r., poz 489 ze zm., dalej "u.p.o.l."). Organ wskazał ponadto, że dopóki Sąd prawomocnym postanowieniem nie stwierdzi zasiedzenia przez B. P. i R. P. ww. nieruchomości, dopóty nie można twierdzić w postępowaniu dotyczącym ustalenia zobowiązania podatkowego, że osoby te są samoistnymi posiadaczami ww. nieruchomości. Organ podkreślił, że z wypisu z ewidencji gruntów dotyczącego nieruchomości położonej w Z., Gmina Miasto T., działka nr 59/1 z dnia 24 lipca 2014 roku wynika, że na tę nieruchomość od stycznia 2014 roku do lipca 2014 roku składały się grunty rolne klasy VI o powierzchni 0,1437 ha (zwolnione z podatku rolnego - na podstawie art, 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym), grunty B o powierzchni 393 m² oraz grunty leśne (Ls) o powierzchni 0,3811 ha, zaś od sierpnia 2014 roku do grudnia 2014 roku składały się grunty rolne klasy VI o powierzchni 0,1563 ha (również zwolnione z podatku rolnego - na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym), grunty Bp o powierzchni 105 m2 oraz grunty leśne (Ls VI) o powierzchni 0,3973 ha. Powołując się na treść art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 ust. 3 ustawy o podatku leśnym organ stwierdził, że prawidłowo organ I instancji ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku leśnym opodatkowując 0,3811 ha lasów od stycznia do lipca 2014 r. i od sierpnia do grudnia 2014 r. 0,3973 ha lasów. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 roku Nr 100, poz. 1086 ze zm.) o zaliczeniu danego gruntu do poszczególnych kategorii, decydują zapisy w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, decydujące znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Organy podatkowe są zatem związane zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i zgodnie z nimi ustalają wysokość zobowiązania podatkowego. Właściwy jest zatem wniosek, że dopóki dane ewidencyjne dotyczące obszaru i granic nieruchomości nie zostaną zmienione we właściwym trybie administracyjnym, mają one charakter wiążący. Tym samym zdaniem organu twierdzenia i dowody przedkładane przez stronę, mające świadczyć o odmiennej powierzchni i odmiennym przeznaczeniu gruntów, wobec faktu wiążącej ewidencji gruntów, nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ podkreślił, że w sytuacji, gdy podatnik kwestionuje dane z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Sam organ podatkowy nie może weryfikować poprawności dokonanej klasyfikacji. W skardze do sądu administracyjnego P. P. stwierdził, że powierzchnia gruntu działki nr 59/1 w Z. została bezpodstawnie pomniejszona i należy "przywrócić prawnie do właściwego stanu wszystkie nierzetelne wpisy". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W ocenie Sądu należy przyznać rację organowi, który wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że dla wymiaru podatków rozstrzygające znaczenie mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Chodzi tu w szczególności o ustalenie wymiaru zobowiązania w podatku leśnym. Wniosek ten płynie wprost z treści powołanego przez organy podatkowe art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej "u.p.g.k."). Zgodnie z tym przepisem podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. A zatem jak słusznie wskazał organ o zaliczeniu danego gruntu do poszczególnych kategorii decydują zapisy ewidencji gruntów W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotu podatkowego. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia w zasadzie innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. uchwała NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, ONSAiWSA 2009/5/88, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r. II FSK 1243/08, LEX nr 558871, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., II FSK 1410/07, LEX nr 549643). Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego. (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, LEX nr 490966). Podważenie zapisów w ewidencji bądź też ich zmiana, może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, LEX nr 490966). Co istotne w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, gdyż organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zasadą jest natomiast, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (m.in. wyrok NSA z 21 grudnia 2011 r., II FSK 1160/10, internetowa baza orzeczeń NSA). Należy podkreślić, że ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości, co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.g.k., prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do kompetencji starostów. W sprawach podatkowych nie można kwestionować aktów lub czynności z zakresu prowadzenia ewidencji gruntów. Dlatego też ewidencja ta nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w kontekście i obszarze kontroli legalności wykonywania administracji publicznej w postępowaniach uregulowanych w Ordynacji podatkowej. W orzecznictwie jednolicie się zatem przyjmuje, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (tak w tezie wyroku NSA z 25 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1291/09; wyrok dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zauważyć w tym miejscu należy, że organy podatkowe, związane zasadą legalności wypływającą z art. 120 O.p., zobowiązane są do podejmowania działań na podstawie przepisów prawa. Nie mogą zatem pomijać powyższego uregulowania, ale zobowiązane są do jego ścisłego stosowania w każdej sytuacji, która tego wymaga. Dlatego w każdej sprawie zobowiązane są dokonać wymiaru podatku przyjmując dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W niniejszej sprawie poza sporem jest treść ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla gruntów należących do podatnika. Wynika z niej, że podatnik jest właścicielem nieruchomości położonej w Z. gm. T., działka nr 59/1, na którą od stycznia 2014 roku do lipca 2014 roku składały się grunty rolne klasy VI o powierzchni 0,1437 ha, grunty B o powierzchni 393 m oraz grunty leśne (Ls) o powierzchni 0,3811 ha, zaś od sierpnia 2014 roku do grudnia 2014 roku składały się grunty rolne klasy VI o powierzchni 0,1563 ha, grunty Bp o powierzchni 105 m2 oraz grunty leśne (Ls VI) o powierzchni 0,3973 ha. Słusznie zatem organy podatkowe ustaliły stronie wysokość zobowiązania w podatku leśnym w odniesieniu do gruntów oznaczonych w ewidencji symbolem Ls o pow. 0,3811 ha za okres od stycznia do lipca 2014 r. i o pow. 0,3973 ha za okres od sierpnia do grudnia 2014 r. Działania organów podatkowych okazały się zatem wbrew temu co wynika ze skargi w całości zgodne z prawem. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że jeżeli rzeczywisty stan gruntu zdaniem strony nie pokrywa się z zapisami zawartymi w ewidencji gruntów, należy doprowadzić do uaktualnienia danych zawartych w ewidencji, przy czym jak słusznie podkreślał w zaskarżonej decyzji organ inicjatywa wprowadzenia takich zmian należy do podatnika, który może złożyć stosowny wniosek do organu prowadzącego ewidencję (w tym przypadku – do Starosty Powiatu Ł. W.). Dopiero wprowadzenie odpowiednich zmian w ewidencji gruntów i budynków może mieć wpływ na wymiar podatków skarżącego. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), oddalił skargę. P.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło