I SA/Łd 553/11

WyrokWSA w Łodzi2011-06-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk, Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda, Sędzia WSA Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pomimo trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawcy, działa w granicach uznania administracyjnego, jeśli nie stwierdzono całkowitej nieściągalności zadłużenia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, działa w granicach uznania administracyjnego, jeśli nie stwierdzono całkowitej nieściągalności zadłużenia. Nawet w przypadku trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej wnioskodawcy, organ nie ma bezwzględnego obowiązku umorzenia należności, a decyzja w tej sprawie ma charakter uznaniowy. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ, który prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżąca I. P. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, Zdrowotnego i Fundusz Pracy, powołując się na trudną sytuację finansową, kryzys na rynku, problemy zdrowotne swoje i syna. Prezes ZUS odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzi całkowita nieściągalność zadłużenia, a skarżąca posiada dochody z działalności gospodarczej i zatrudnienia, a także majątek nieruchomy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi I. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, Zdrowotnego i Fundusz Pracy. oddala skargę. . Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własna decyzję z [...] r. o odmowie umorzenia I. P. należności z tytułu: • składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego za okres[...], [...] finansowanych przez ubezpieczonych będących płatnikami składek, w łącznej kwocie 1.708,57 zł., w tym z tytułu: - składek w kwocie 855,57 zł. -odsetek za zwłokę, liczonych na dzień złożenia wniosku o umorzenie, tj. 18.10.2010 r., w kwocie 853,00 zł. • składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 02.2001 - 04.2001, 01.2002, 12.2004, 01.2005, 03.2007, 09.2007, 12.2007 finansowanych przez ubezpieczonych będących płatnikami składek w łącznej kwocie 493,45 zł., w tym z tytułu: -składek w kwocie 240,45 zł. -odsetek za zwłokę, liczonych na dzień złożenia wniosku o umorzenie, tj[...]r., w kwocie 253,00 zł. • składek na Fundusz Pracy, finansowanych przez ubezpieczonych będących płatnikami składek za okres 09.2002, 01.2003 r. w łącznej kwocie 122,12 zł., w tym z tytułu: -składek w kwocie 61,12 zł odsetek za zwłokę, liczonych na dzień złożenia wniosku o umorzenie, tj. 18.10.2010 r. w kwocie 61,00 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Pismem z dnia [...] r. I. P. wystąpiła o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz odsetek od tych składek. W uzasadnieniu wniosku wskazano na trudną sytuację finansową spowodowaną kryzysem na rynku. Zwrócono również uwagę na problemy zdrowotne płatniczki oraz na niepełnosprawność syna i konieczność jego rehabilitacji. Decyzją z [...] r. ZUS odmówił umorzenia zadłużenia z tytułu składek ubezpieczeniowych. Z treści uzasadnienia powyższej wynika, że nie stwierdzono zaistnienia stanu całkowitej nieściągalności. Zakład nie uznał również, że płatniczka wykazała swoją trudną sytuację majątkową i rodzinną, z powodu której nie miałaby możliwości spłaty zadłużenia. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Ponowienie rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności zacytował art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Następnie przedstawiono ustalony stan faktyczny. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą od [...] r. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą jako spółka dwuosobowa wykazała obroty z ryczałtu na [...] r. w wysokości 107.905,25 zł. Dochody z tytułu prowadzonej działalności za 2009 r. wyniosły 61.148,59 zł. Aktualnie jest zatrudniona jako nauczyciel w Zespole Szkół Ogólnokształcących w K. w wymiarze 5/18 etatu oraz w Zespole Szkół w S. w wymiarze 8/18 etatu. W związku z wykonywaną pracą nauczyciela osiąga wynagrodzenie 2.161,09 zł. miesięcznie. Pobiera również zasiłek pielęgnacyjny na syna w wysokości 153,00 zł. miesięcznie. Mąż zatrudniony jest na 1/2 etatu, ale skarżąca nie jest w stanie podać jego dochodów. Innych dochodów nie posiada. Wobec skarżącej nie była prowadzona egzekucja administracyjna ani sądowa. Wskazano, że nie mogło zatem dojść do stwierdzenia przez organ egzekucyjny braku majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji. Skarżąca nie posiada innych zobowiązań oprócz zadłużenia wobec ZUS. Zważono, iż z uwagi na osiągane dochody oraz majątek nieruchomy nie można stwierdzić, że w toku ewentualnej egzekucji nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Ponadto, wysokość nieopłaconych zaległości z tytułu składek jest większa od kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Podzielono stanowisko organu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki stanu całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 pkt 3, 4a, 5 i 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Podniesiono, że zgodnie z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Powołując § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31.07.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. nr 141 poz. 1365 ) dalej w skrócie "rozporządzenie", wskazano, że należy rozważyć czy w niniejszej sprawie spełnione są przesłanki umorzenia zaległych należności składkowych, określone w powołanym rozporządzeniu. Organ, z uwagi na osiągany dochód oraz posiadany majątek nieruchomy ponownie nie stwierdził, by skarżącą znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej. Wskazano, że mąż skarżącej jest zatrudniony na 1/2 etatu, ale jest alkoholikiem. Nie można ustalić jego dochodów. Wobec męża podjęto działania dla skierowania go na leczenie. Skarżąca ma na utrzymaniu również studiującą córkę oraz niepełnosprawnego syna. Syn ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, a skarżąca pobiera w związku z niepełnosprawnością syna zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł miesięcznie. Stan zdrowia syna wymaga licznych zabiegów, rehabilitacji i pobytów w szpitalu. Wiąże się to z koniecznością poświęcenia czasu i środków finansowych dla syna. Miesięcznie skarżąca wydaje około 200,00 zł. na leczenie syna. Syn wymaga poddania go poważnej operacji wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego na którą nie będzie refundacji. Organ drugiej instancji nie stwierdził ponadto, by skarżąca przedłożyła przekonujące dowody, świadczące o jej złym stanie zdrowia. Podniesiono, że w aktach sprawy znajduje się informacja o pobieraniu zasiłku chorobowego w okresie [...] – [...] r. Koszty utrzymania skarżącej wynoszą około 720 zł miesięcznie i obejmują opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę i ścieki. Podniesiono, że powstałe zadłużenie stanowi efekt nieprawidłowych wyliczeń zobowiązania z tytułu składek ubezpieczeniowych za ubiegłe lata. Dodatkowo organ nadmienił, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przedawnienie zobowiązań z tytułu składek następuje po upływie dziesięciu lat od dnia wymagalności. W związku z powyższymi ustaleniami organ drugiej instancji stwierdził, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej (związanej ze zdrowiem syna) i rodzinnej, która uniemożliwia jej spłatę zobowiązania z tytułu składek z powodu okoliczności wywołujących dla zobowiązanej ciężkie skutki. Zaznaczono jednak, że decyzja w sprawie o umorzenie ma charakter uznaniowy. Wskazano, że nawet gdy spełnione są przesłanki umorzenia, Zakład nie ma bezwzględnego obowiązku umorzenia zadłużenia. Kończąc wskazano, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z obowiązkiem opłacania składek ubezpieczeniowych. Ponownie podkreślono, że skarżąca osiąga dochód z tytułu zatrudnienia i w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, posiada majątek nieruchomy. Nie ma również innych zobowiązań. Biorąc pod uwagę powyższe organ zdecydował podzielić stanowisko organu pierwszej instancji o odmowie umorzenia w oparciu o instytucję uznania administracyjnego. Od decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społeczny z [...] r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego, w której wniosła o jej uchylenie i wskazała na trudną sytuację życiową, która nie pozwala na uregulowanie zaległych składek. Nadto, skargę uzasadniła kryzysem panującym na rynku, który odczuwa prowadząc działalność gospodarczą i poinformowała, że ma na utrzymaniu niepełnosprawnego (w stopniu znacznym) syna i córkę (studentkę II roku Politechniki [...] ), a mąż jest alkoholikiem i nic nie łoży na potrzeby rodziny. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł jej oddalenie podnosząc argumentację podniesioną w obu decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i dlatego podlega oddaleniu. Co prawda skarżąca nie wskazała żadnych zarzutów wobec zaskarżonej decyzji, jednak stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd ma obowiązek dokonania kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). W omawianej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ administracji zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ lub mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 205 z 2009 r., poz. 1585 ze zm.), dalej zwanej u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tej ustawy. Stosownie zaś do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność tych składek zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jednakże w uzasadnionych przypadkach należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności według zasad określonych w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Wskazać przy tym należy, że przedstawione powyżej reżimy prawne umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 28 ust. 2 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s., nie są od siebie niezależne i oderwane. W art. 28 ust. 2-3 u.s.u.s. uregulowane zostały podstawowe kwestie w zakresie umorzenia należności z tytułu tych składek oraz przypadki ich całkowitej nieściągalności, natomiast art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dotyczy kwestii umarzania należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. Oba reżimy prawne umarzania należności z tytułu tych składek nawiązują jednak do siebie, co wynika z takich sformułowań, jak "z zastrzeżeniem ust. 3a" oraz "(...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności". Przypadki całkowitej nieściągalności uregulowane zostały wyczerpująco w powołanym wyżej art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Z uwagi zatem na użyty w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "pomimo braku ich całkowitej nieściągalności" uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od ich całkowitej nieściągalności dotyczy także ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. W konsekwencji oznacza to zatem, że przy umarzaniu nieopłaconych przez te podmioty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne zastosowanie będzie miał wymóg wystąpienia precyzyjnie określonych przesłanek całkowitej nieściągalności, a w sytuacji ich niewystąpienia sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy podlegać będzie ocenie organu z punktu widzenia przesłanek określonych w rozporządzeniu. Powyższe rozważania mają istotne znaczenie dla sprawy z uwagi na treść art. 32 u.s.u.s., zgodnie z którym do składek na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W rozpatrywanej sprawie skarżąca była zobowiązana do płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, była więc jednocześnie ubezpieczonym i płatnikiem. Zgodnie z treścią § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z powołanych regulacji wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mimo braku ich całkowitej nieściągalności podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w powołanym wyżej art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek (...) mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane". Oznacza to zatem, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, przy czym wybór ten może być swobodny, ale nie dowolny (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, Lex nr 368197, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 584/09). Podkreślić przy tym należy, że proces podejmowania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter dwuetapowy. Najpierw organ, ustalając istotne okoliczności faktyczne sprawy związane przede wszystkim z sytuacją majątkową, osobistą i rodzinną wnioskodawcy, ocenia czy okoliczności te odpowiadają choćby jednej z przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Przy czym nawet pozytywna ocena występowania tych przesłanek nie obliguje organu do skorzystania z instytucji umorzenia należności z tytułu tych składek. Z kolei drugi etap ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że przesłanki te przemawiają za umorzeniem ww. należności. W kontekście przesłanek określonych w powołanym wyżej § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia szczególne znaczenie ma wnikliwe wyjaśnienie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. A zatem strona w treści wniosku o umorzenie należności, a następnie w toku postępowania, powinna wskazać takie konkretne okoliczności, które będą przemawiały za zastosowaniem wobec niej instytucji umorzenia. Także i Prezes ZUS w toku postępowania powinien wnikliwie ustalić istnienie (lub brak) takich okoliczności, podejmując w tym zakresie, o ile jest to możliwe, także działania z urzędu, niezależnie od informacji uzyskanych od wnioskodawcy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 K.p.a. i zasadą zupełności postępowania dowodowego, o której stanowi art. 77 § 1 tej ustawy. Oczywistym jest jednak, że w toku takiego postępowania to głównie na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek do umorzenia, świadczy bowiem o tym użyty przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 rozporządzenia zwrot "jeżeli zobowiązany wykaże". Wszakże to wnioskodawca, a nie organ, ma pełną wiedzę o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej, osobistej i o przeszkodach w spłacie zadłużenia. Ponadto , decyzja w przedmiocie zastosowania ulgi podejmowana jest na wniosek i w interesie ubezpieczonego, a więc naturalnym jest, że powinien on dołożyć maksymalnych starań w zakresie wykazania podstaw do uwzględnienia wniosku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2449/06, lex nr 328901). Ocena zebranego materiału dowodowego należy do organu prowadzącego postępowanie. Stosownie do art. 80 k.p.a. organ swobodnie ocenia dowody, ważne jest jednak, żeby stan faktyczny został oceniony na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Swoboda w ocenie dowodów nie oznacza dowolności. Przeprowadzony przez organ sposób rozumowania związany z ustalaniem stanu faktycznego sprawy na podstawie różnych, czasem sprzecznych ze sobą, zebranych w sprawie dowodów, przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, powinien być jasny, zrozumiały i oparty o zasady logiki. Następnie, już po zebraniu dowodów i ustaleniu stanu faktycznego sprawy, obowiązkiem organu jest podstawienie tego stanu faktycznego pod odpowiednią normę prawa (subsumcja). Ta czynność powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 1 K.p.a. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organ rozpoznający wniosek strony prawidłowo przyjął, że w stosunku do skarżącej nie zachodzi nieściągalność należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Analiza akt sprawy dowodzi bowiem, że z uwagi na osiągane dochody oraz majątek nieruchomy nie można stwierdzić, że w toku ewentualnej egzekucji nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Sąd podziela stanowisko organu, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej (związanej w szczególności ze zdrowiem syna) i rodzinnej, która uniemożliwia jej spłatę zobowiązania z tytułu składek z powodu okoliczności wywołujących dla zobowiązanej ciężkie skutki. Jednocześnie uzasadniając odmowę umorzenia należności składkowych w ramach posiadanego uprawnienia ( uznania administracyjnego ) organ wskazał ,że strona uzyskuje dochody z tytułu wykonywania zawodu nauczyciela oraz prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto, podkreślić należy, że strona nie wykazała - na co się powołuje w toku postępowania , że to właśnie Ona zmuszona będzie ponieść koszty operacji syna , która ma nastąpić w przyszłości oraz ,że Narodowy Fundusz Zdrowia nie zrefunduje tej operacji. W tych okolicznościach decyzja Prezesa nie nosi cech dowolności, tłumaczy się z podjętego stanowiska. Mając na uwadze powyższe podkreślić należy, że umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych, gdy ze względu na wiek, stan zdrowia i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązywanie się z zobowiązań wobec ZUS (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 395/07, Lex nr 334125, a także wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 grudnia 2009 r. o sygn. akt I SA/Rz 834/09), a w ocenie zasadności umorzenia należy brać pod uwagę okres 10-letniego przedawnienia należności. Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odmawiając umorzenia przedmiotowych należności, nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Podnieść przy tym należy ,że strona może ubiegać się o rozłożenie posiadanej zaległości na stosowne raty a w sytuacji radykalniej zmiany jej sytuacji rodzinnej i materialnej przy założeniu ,że to na niej spoczywała będzie ciężar poniesienia wydatków dotyczących leczenia syna uprawniona będzie do ponownego wnioskowania o umorzenie należności składkowych . Odnosząc się do postępowania w ocenie sądu organ prowadził postępowanie w sposób prawidłowy i spełnił obowiązki wynikające z art. 7 i 77 k.p.a., co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu faktycznym obu decyzji. W uzasadnieniach tych, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparł przy ocenie wykazania przez stronę przesłanek wskazanych we wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. orzekł jak w sentencji wyroku P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło