I SA/Łd 566/10
WyrokWSA w Łodzi2010-08-27
Skład orzekający: Joanna Tarno, Ewa Cisowska-Sakrajda, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku potwierdzenia przez nabywcę wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawca może zastosować stawkę 0% VAT dla dostawy wewnątrzwspólnotowej, jeśli posiada dowody na wywóz towarów z kraju?Ratio decidendi
Dostawa towarów może być uznana za wewnątrzwspólnotową dostawę opodatkowaną stawką 0% VAT tylko wtedy, gdy spełnione są oba warunki: wywóz towarów z kraju oraz przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na nabywcę, a także gdy nabywca zarejestruje tę transakcję jako wewnątrzwspólnotowe nabycie. Brak potwierdzenia nabycia przez kontrahenta w jego dokumentacji podatkowej, nawet przy posiadaniu przez dostawcę dowodów na wywóz towarów, uniemożliwia zastosowanie stawki 0% VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego uchylającą wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania podatkowego. Sporne były transakcje wewnątrzwspólnotowej dostawy przyczep samochodowych udokumentowane fakturami z października i listopada 2004 r. Organ podatkowy zakwestionował zastosowanie stawki 0% VAT z powodu braku potwierdzenia nabycia przez niemieckiego kontrahenta (J. F.) w jego dokumentacji podatkowej, mimo że skarżący przedstawił dowody wywozu towarów z kraju. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za miesiąc październik, listopad, grudzień 2004 r. oraz styczeń, luty, marzec 2005 r. i umorzenia postępowania w sprawie oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., podjętą na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej Op, decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. z dnia [...]r. [...], uchylającą decyzję z dnia [...] . Nr [...] umarzającą postępowanie podatkowe w stosunku do A. S. w części dotyczącej m-ca października 2004r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za ten miesiąc; m-ca listopada 2004r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za ten miesiąc; m-ca grudnia 2004r. w sprawie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za ten miesiąc; m-ca stycznia 2005r. w sprawie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za ten miesiąc; m-ca lutego 2005r. w sprawie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za ten miesiąc; oraz m-ca marca 2005r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za ten miesiąc, i określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2004 w wysokości 2.905zł, listopad 2004 - 700zł, marzec 2005 - 2.747 zł; wysokość nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za grudzień 2004 -132 zł, styczeń 2005 - 5.327 zł; wysokość zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za luty 2005 - 12.897 zł.
W uzasadnieniu tej decyzji podniósł, iż A. S. w prowadzonych ewidencjach oraz złożonych deklaracjach podatkowych VAT-7 za październik i listopad 2004r. wykazał jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów dostawy przyczep samochodowych kontrahentowi niemieckiemu, tj. firmie A. Dostawy te udokumentowane były fakturą Nr 46/10/2004 z dnia 18 października 2004r., na wartość netto 8.298 euro (35.588,46zł), VAT 0%, oraz fakturą Nr 51/11/2004 z dnia 12 listopada 2004r., na wartość netto 1.650 euro (7.075,70), VAT 0%. Do tych faktur dołączono wystawione w dniu 17 czerwca 2005r. noty korygujące, którymi skorygowano numer identyfikacyjny VAT J. F. z [...] na [...].
Z informacji z Aplikacji VIES uzyskanej w dniu 6 czerwca 2005 r. wynikało, jak wywodził organ odwoławczy, że NIP [...] został uaktywniony w dniu 9 maja 2005 r. Powyższe zostało potwierdzone odpowiedzią niemieckich władz podatkowych uzyskaną za pośrednictwem Departamentu Wymiany Informacji VAT w Ministerstwie Finansów w dniu 10 stycznia 2006 r.
Następnie organ powołał art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), zwanej dalej ustawą o VAT, wywodząc, iż wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu wg stawki 0% pod warunkiem, że podatnik po pierwsze dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów; po drugie przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, o którym mowa w art. 99, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Z uwagi na brak aktywności w systemie VIES podatnika z numerem NIP [...] w okresie dokonania transakcji, postanowieniami z dnia [...] r. Nr [...] i Nr [...] organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe za październik i listopad 2004 r.
W toku tego postępowania A. S. przedłożył, jak podniósł organ odwoławczy, dowód w postaci pisma Federalnego Urzędu Skarbowego, Wydział Zamiejscowy S., A. z dnia 14 lutego 2006 r., według którego decyzją z dnia [...] r. J. F. został przydzielony podatkowy numer identyfikacyjny podatku VAT - [...]. Okres ważności przedmiotowego numeru VAT trwał od 1 stycznia 2004 r. do 1 stycznia 2006 r. Powyższy dowód został potwierdzony informacją z Aplikacji VIES uzyskaną w dniu 20 lutego 2006r., z której wynikało, że NIP [...] aktywny był w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 1 stycznia 2006 r. dla J. F.. W wyniku ponownej oceny materiału dowodowego organ uznał, iż powyższe potwierdza fakt przeprowadzenia transakcji wewnątrzwspólnotowych, w tym informacje dotyczące aktywności kontrahenta A. S.. Zarówno na dzień 20 lutego 2006 r., jak również na dzień 19 kwietnia 2007 r. w systemie VIES w module "dane rejestracyjne podatników i kontrahentów", w bloku "zapytania o dane historyczne kontrahentów" widniała informacja, że kontrahent o Nr VAT [...] był aktywny w okresie od 1 stycznia 2004 r. do 1 stycznia 2006r. dla A. Z wygenerowanych wyżej danych dotyczących aktywności kontrahenta wynikało, że podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, tj. nastąpiła dostawa wewnątrzwspólnotowa.
Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że opodatkowując przedmiotową dostawę stawką podatku VAT w wysokości 0%, A. S. nie naruszył prawa podatkowego i na podstawie art. 208 § 1 Op, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] umorzył postępowanie wszczęte postanowieniami z dnia [...] r. Nr [...] i Nr [...] za październik i listopad 2004 r. W dniu 13 sierpnia 2008 r. do Urzędu Skarbowego w T. M. wpłynęła dodatkowa odpowiedź niemieckich władz podatkowych uzyskana za pośrednictwem Departamentu Wymiany Informacji o VAT w Ministerstwie Finansów, zawierająca m.in. notatkę do akt z kontroli podatkowej VAT przeprowadzonej w okresie od dnia 19 marca do dnia 29 kwietnia 2008 r. u A., sporządzona przez Urząd Skarbowy w W.. Udzielenie powyższej informacji nastąpiło na podstawie art. 5 i art. 19 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 218/92 (Dz. Urz. UE seria L nr 264/1 z dnia 15 października 2003r.). Z informacji tej wynikało, iż "w trakcie kontroli podatkowej, którą objęto lata 2004 i 2005 stwierdzono m.in., iż podatnik posiadał w okresie od 01 stycznia 1994 do 31 grudnia 2005 przedsiębiorstwo jednoosobowe "Import, eksport, dystrybucja, sprzedaż łodzi, przyczep do transportu łodzi, osprzętu do sportów wodnych, laminatów, antyków, transport łodzi. Od początku 2006 roku F. J. pracuje już tylko jako pracownik w firmie pośredniczącej w zatrudnianiu pracowników czasowych. Jego kontakty handlowe z firmą B. A. a S. miały miejsce od ok. 1997 do 2005 roku. Przedmiotem współpracy z firmą B. była produkcja i dostawa wszelkiego rodzaju przyczep do samochodów osobowych. Pojazdy były dostarczane, jak wynika z obowiązków podatkowych, przez firmę B. w częściach do W. do firmy C. której właścicielem jest D. O. ([...]). Tam, z części, firma B. montowała gotowe przyczepy. Przyczepy firmy B. były zamawiane przez podatnika na zlecenie i zgodnie z technicznymi zaleceniami firmy D. O.. Zgodnie z oświadczeniem podatnika, przewozem zajmowała się firma B.. Brak jest dokumentów transportowych. Płatności na rzecz firmy B. były uiszczane przeważnie gotówką. W obydwu okresach: II kwartale 2004 i I kwartale 2005 podatnik nabywał przyczepy od firmy B.. Za okres IV kwartału 2004 nie stwierdzono nabycia od firmy B. na rzecz podatnika". Do tej notatki dołączono zestawienie nabyć sporządzone na podstawie dokumentów i zapisów księgowych zgodnie z wyciągami bankowymi i księgami rachunkowymi, na podstawie których stwierdzono, iż w IV kwartale J. F. nie nabył przyczep od firmy B. A. S.. Materiały, sporządzone przez Urząd Skarbowy w W., stanowią dowód, który nie był znany organowi I instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...] r. Nr [...]. Ponieważ wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Op, postanowieniami z dnia [...] od Nr [...] do Nr [...] wznowiono postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług za okres październik 2004r. - marzec 2005r.
Dalej organ odwoławczy podał zawartą w art. 13 ust. 1 ustawy o VAT definicję wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, w myśl której przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Z kolei art. 7 zawiera katalog zdarzeń uznanych na gruncie ustawy o VAT za dostawę towarów. I tak w ust. 1 wskazano, iż przez dostawę towarów (...) rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, a w kolejnych punktach określono czynności traktowane dla potrzeb tej ustawy, na równi z dostawą towarów. Tym samym dla uznania czynności za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów w rozumieniu ustawy o VAT, niezbędne jest przeniesienie na nabywcę owych towarów prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Niezaistnienie tej przesłanki sprawia, że czynność taka nie spełnia wymogów niezbędnych dla uznania jej za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Dostawą wewnątrzwspólnotową nie jest bowiem sama czynność faktyczna, jaką jest wywóz towarów, ale wywóz musi nastąpić w wyniku dokonania dostawy. Dostawca towarów rozpoznaje u siebie wewnątrzwspólnotową dostawę, co do zasady - opodatkowaną stawką 0%, natomiast nabywca rozlicza w swoim państwie wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, opodatkowane stawką krajową właściwą dla danego rodzaju towarów. Dostawa wewnątrzwspólnotowa zakłada więc istnienie dwóch stron transakcji. Aby dana czynność została uznana za taką dostawę, konieczne jest spełnienie wielu warunków odnoszących się do dostawcy oraz do nabywcy. Dana dostawa tylko wówczas może być uznana za wewnątrzwspólnotową dostawę - czego praktycznym wyrazem jest zastosowanie stawki 0%, jeśli zapewnione jest, że dostawa ta będzie opodatkowana w państwie nabywcy towaru, co zagwarantowane jest, jeśli będzie ona uznana za wewnątrzwspólnotowe nabycie. W przypadku gdy niespełnione zostaną określone warunki podmiotowe, zapewniające, że ta sama czynność będzie jednocześnie wewnątrzwspólnotowym nabyciem, wówczas wywóz następujący w wykonaniu dostawy nie będzie wewnątrzwspólnotową dostawą.
Istotą modelu transakcji wewnątrzwspólnotowych jest, jak wywodził organ odwoławczy, faktyczne opodatkowanie dostawy towarów w państwie przeznaczenia, do którego towar jest docelowo przemieszczany. Osiągnięciu tego skutku służy potraktowanie tej jednej czynności jako dwóch zdarzeń, tj. jednego w państwie dostawcy, a drugiego w państwie nabywcy. Dostawa, która ma miejsce na terytorium państwa dostawcy towarów jest opodatkowana stawką 0%, zaś w państwie nabywcy następuje opodatkowanie (jako tzw. wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów) według stawki podatku tam właściwej. Taki a nie inny model opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych sprawia jednak, że powstaje niebezpieczeństwo deklarowania transakcji wewnątrzwspólnotowej, a następnie faktycznego dokonania dostawy krajowej. Skutkuje to brakiem opodatkowania takiej dostawy - jest ona tylko jednokrotnie opodatkowana stawką 0% jako wewnątrzwspólnotowa dostawa, a w związku z brakiem wywozu nie ma miejsca wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, które podlegałoby faktycznemu opodatkowaniu.
Analiza regulacji dotyczących wewnątrzwspólnotowego nabycia pozwala na wskazanie dwóch podstawowych warunków, od spełnienia których uzależnione jest potraktowanie danej czynności jako dostawy wewnątrzwspólnotowej. Pierwszy z tych warunków dotyczy aspektu prawnego transakcji - jego spełnienie ma gwarantować, że czynność ta zostanie potraktowana jako wewnątrzwspólnotowe nabycie w państwie w państwie przeznaczenia i zostanie tam faktycznie opodatkowana. Drugi z warunków dotyczy aspektu faktycznego transakcji - jego spełnienie pozwala na przyjęcie, że faktycznie nastąpił wywóz towarów z jednego państwa członkowskiego (z kraju) i jego transport (przemieszczenie) do innego państwa członkowskiego. Pierwszy warunek jest spełniony, jeżeli dostawy wewnątrzwspólnotowej dokonują wyłącznie podatnicy zarejestrowani i zidentyfikowani na potrzeby tych transakcji. Natomiast drugi warunek jest spełniony wówczas, gdy podatnik jest w posiadaniu stosownych dokumentów świadczących o tym, że dostawa miała miejsce, a więc nastąpiło przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jako właściciel.
W niniejszej sprawie o ile kontrahenci byli zarejestrowanymi i zidentyfikowanymi na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych podmiotami, o tyle brak jest potwierdzenia, że nastąpiło przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jako właściciel. Jak wynika z informacji Urzędu Skarbowego w W., u J. F., nie stwierdzono za IV kwartał 2004 r. nabycia towarów od firmy A. S., tym samym brak przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel przez nabywcę towaru skutkuje, iż nie można uznać transakcji za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Odwołując się do treści art. 13 ust. 1 w związku z art. 7 ustawy o VAT organ uznał, że w październiku i w listopadzie 2004 r. wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów nie wystąpiła, zatem dostawy przyczep samochodowych określone spornymi fakturami podlegają opodatkowaniu według stawki określonej wart. 41 ust. 1 ustawy o VAT, tj. według stawki 22%. A. S. naruszył zatem obowiązki wynikające z art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 i 82 ust. 3 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą kwoty określone w art. 90, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, a w przypadkach określonych w art. 120 ust. 15, art. 125, 134, 138 - dane określone tymi przepisami niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.
Organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w którym A. S. do protokołu spisanego w dniu 7 września 2009r. oświadczył, że po pierwsze firmę B. założył w dniu 27 sierpnia 2001r., nazwa firmy była związana z nazwiskiem poprzedniego dostawcy przyczep dla J. F., tj. B., który miał wypracowaną markę, po drugie - pierwszej sprzedaży dla J. F. dokonał w dniu 7 września 2001 r., natomiast wcześniej J. F. miał kontakty handlowe z firmą P. B. – producenta przyczep tej samej marki, po trzecie - należność za dostawę przyczepy samochodowej, wynikającej z faktury VAT z dnia 12 listopada 2004 r. Nr 51/11/2004 wystawionej dla firmy A. do dnia dzisiejszego nie została uregulowana. Rozbieżności dotyczące okresu rozpoczęcia kontaktów handlowych pomiędzy firmą B. a J.F. wynikające z informacji niemieckich władz podatkowych oraz z oświadczenia podatnika nie mają znaczenia w postępowaniu podatkowym prowadzonym za okres październik 2004 r. - marzec 2005 r. Ponadto rozbieżności te wynikają z faktu, że A. S. przyjął nazwę podmiotu, który wcześniej dokonywał dostawy przyczep na rzecz tego samego odbiorcy.
Organ odwoławczy wskazał nadto, że orzeczenia sądu, również te, których fragmenty przytoczono w odwołaniu, są rozstrzygnięciami w konkretnych sprawach, osadzonymi w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają, w związku z tym nie mają mocy powszechnie obowiązującego prawa i nie mogą być wiążące dla organu odwoławczego przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. Natomiast informacje uzyskane od niemieckich władz podatkowych co do wewnątrzwspólnotowej dostawy są precyzyjne i jednoznacznie wskazują, że w dokumentacji podatkowej J.F. brak jest dowodów potwierdzających za IV kwartał 2004r. nabycia towarów od firmy A.S.. Zatem brak podstaw aby twierdzić, że A.S. dokonał w analogicznym okresie dostawy na rzecz J.F.. Dowód zapłaty za fakturę VAT z dnia 18 października 2004r. Nr 46/10/2004, na który podatnik powołuje się w swoim odwołaniu, nie potwierdza dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Aby uznać, że do niej doszło, niezbędne jest bowiem faktyczne wywiezienie towarów poza granice Polski i następnie opodatkowanie nabycia towarów przez odbiorcę w państwie przeznaczenia. Za bezzasadny uznał zarzut podatnika dotyczący braku reakcji organu I instancji po powzięciu informacji o niewykazaniu transakcji przez J.F.. Organ I instancji do dnia 13 sierpnia 2008r., tj. do dnia wpływu do Urzędu Skarbowego w T. M., pisma niemieckich władz podatkowych, uzyskanego za pośrednictwem Departamentu Wymiany Informacji o VAT w Ministerstwie Finansów, nie był w posiadaniu informacji o rozbieżnościach między wykazaniem przedmiotowych dostaw w informacji podsumowującej, złożonej przez niego w 2005r., a niewykazaniem nabycia przez J.F.. Powyższe pismo było podstawą wznowienia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 13 powołanego rozporządzenia Rady (WE) nr 1798/2003 "wymiana automatyczna", czyli automatyczne przekazywanie określonych z góry informacji państwu członkowskiemu, bez uprzedniego wniosku, zgodnie z góry ustaloną częstotliwością (głównie art. 23-24 oraz art. 27) jest ograniczona do informacji przekazywanych za pomocą informatycznego systemu wymiany informacji o VAT (VIES), a mianowicie informacji o wewnątrzwspólnotowych dostawach towarów i podatnikach VAT. Zgodnie z art. 23 ust. 2 tego rozporządzenia "na podstawie danych przechowywanych zgodnie z art. 22 właściwa władza otrzymuje ze strony innych państw członkowskich automatycznie i bezzwłocznie następujące informacje, do których może również uzyskać bezpośredni dostęp: całkowitą wartość wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów dla osób posiadających numer identyfikacyjny VAT ze strony wszystkich podmiotów zidentyfikowanych dla celów podatku od wartości dodanej w państwach członkowskich dostarczających informacji". Zatem w oparciu o automatyczną wymianę informacji w systemie VIES dokonywaną na bazie informacji podsumowujących można było uzyskać informacje dotyczące wyłącznie dostaw dokonywanych przez podmioty poszczególnych krajów członkowskich. W swoim odwołaniu podatnik stwierdza, iż J.F. był pośrednikiem w sprzedaży przyczep do firmy C. i zarzuca organom podatkowym, że nie przeprowadzono dowodów z przesłuchania na okoliczność przeprowadzonych transakcji, pracownika J. F., tj. Ch. S. oraz Prezesa Zarządu D. Sp. z o.o. K. K.. Zgodnie z dokumentami załączonymi do odwołania z dnia 10 czerwca 2009r., na które powołuje się A.S., J.F. nie był pośrednikiem, lecz nabywcą towaru. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] . Nr [...] odmówił przeprowadzenia tego dowodu uznając, że okoliczności wskazane przez podatnika jako przedmiot dowodów nie mają znaczenia dla sprawy. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw, aby uwzględnić złożony wniosek. Zgodnie z art. 188 Op, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Nie oznacza to jednak, że organ podatkowy ma obowiązek uwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych.
W ocenie organu odwoławczego, w świetle ustaleń niemieckiego organu podatkowego właściwego dla J.F., Prezes firmy D. Sp. z o.o., jak i pracownik J. F. – Ch. S. w żaden sposób nie mogą potwierdzić bądź zaprzeczyć faktowi ewentualnego wystąpienia u J.F. wewnątrzwspólnotowego nabycia. Dowód w postaci informacji zebranych w trakcie kontroli podatkowej VAT przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w W. u J.F. jest istotny z punktu widzenia prawa podatkowego. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia żądania podatnika dotyczącego przeprowadzenia dowodów. Dokonując oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że nie zostały też naruszone przepisy regulujące postępowanie podatkowe, w tym wskazane w odwołaniu przepisy art. 120, art. 121, art. 122 i art. 125 § 1 Op. Organ podatkowy I instancji podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zapewnił stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu podatkowym i dokonał wnikliwej oceny całości zgromadzonych dowodów, nie naruszając zasady ich swobodnej oceny.
W skardze na tą decyzję A. S. wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M.. Decyzji tej zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 oraz art. 42 ustawy o VAT i przyjęcie, że nie zaewidencjonowanie przez odbiorcę towarów dostawy wewnątrz wspólnotowej skutkuje brakiem możliwości zastosowania zerowej stawki VAT, oraz rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 188 Op, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez odmówienie przeprowadzenia dowodu z zeznania świadka.
W uzasadnieniu tej skargi podniósł, iż w dniu 21 października 2004 r. dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy 15 szt. przyczep samochodowych do kontrahenta niemieckiego J.F. (f-ra nr 46/10/2004 z dnia 18 października 2004 r.). Zawiózł te przyczepy osobiście pod wskazany adres przez J. F. do ostatecznego odbiorcy, tzn. do firmy C. w K. Dostawę potwierdził osobiście J.F., jako adresat faktury. W dniu 12 listopada 2004 r. dokonał dostawy 1 szt. przyczepy samochodowej również do J. F., którą odebrał z jego zakładu pracownik J.F. - Ch. S.. Z tą przyczepą udał się do miejscowości K, aby odebrać zakupiony w firmie D. Sp. z o. o. jacht żaglowy. Następnie cały komplet został wywieziony poza granice Rzeczpospolite Polskiej. Na potwierdzenie tego faktu wniósł, jak podniósł w skardze, o przesłuchanie Ch. S. jako świadka, lecz organ skarbowy tego wniosku, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 188 Op, nie uwzględnił. Obydwie dostawy wykazał w złożonej w US w T. M. w dniu 25 stycznia 2005 r. informacji podsumowującej o dokonanych wewnątrzwspólnotowych dostawach/nabyciach za czwarty kwartał 2004 r.
Przeprowadzone przez niemieckie organa skarbowe postępowanie wykazało, iż J. F., pomimo obowiązku, nie wykazał tych transakcji w swojej informacji, nie potwierdziło ono natomiast, że dostarczony towar nie został wywieziony poza granicę naszego kraju, lub że nabywca nie może nim dysponować jak właściciel. O prawie zastosowania zerowej stawki VAT decydują czynniki obiektywne, musi dojść do dostawy towarów, czyli przeniesienia prawa do rozporządzenia nimi jak właściciel; musi nastąpić wywóz towarów za granicę. Gdy firma posiada dowody, że kryteria te są spełnione, a skarżący takie dowody posiada, ma prawo zastosować zerową stawkę VAT. Żaden przepis nie uzależnia tego prawa od zaksięgowania przez odbiorcę takiej transakcji, na co oczywiście dostawca nie ma żadnego wpływu. Przepis art. 42 ustawy o VAT określa dowody potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej i organa skarbowe nie mają upoważnienia do ustalania dodatkowych kryteriów ani nakładania na podatnika dodatkowych obowiązków. Takie działanie jest sprzeczne z prawem zarówno krajowym, jak i Unii Europejskiej.
Powołując wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2009 r., III SA/Wa 3448/08, wywiódł, że nawet gdy towary nigdy nie zostaną dostarczone do odbiorcy, ponieważ zostały skradzione, a więc odbiorca ich nigdy nie zaewidencjonuje w swoich dokumentach, ale posiada dowód, że towary opuściły nasz kraj, ma prawo do zastosowania zerowej stawki VAT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu.
Kontrolując zaskarżoną decyzję w tak zakreślonej kognicji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia stanowiących podstawę prawną tej decyzji przepisów prawa, w szczególności zaś art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Stosownie do tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu może zatem nastąpić, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki, a mianowicie a) wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; b) są one istotne dla sprawy; c) nie były znane organowi, który wydał decyzję; d) istniały w dniu wydania decyzji.
Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne zaś to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., III SA 2484/01, niepubl.). Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Op, nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2004 r., FSK 170/04, opubl. PP 2004, nr 11, poz. 60 czy wyrok NSA z dnia 16 listopada 2001r., III SA 1770/00, niepubl.). Nie jest nową okolicznością też nowa ocena znanych wcześniej okoliczności i dowodów (por. wyrok NSA z 16 listopada 2001 r., III SA 1770/00, nie publikowany). Nowe dowody mają cechę istotnych dla sprawy dopiero wówczas, gdy można na ich podstawie stwierdzić, że gdyby były znane organowi orzekającemu, to mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nowe dowody muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne konieczne dla jej rozstrzygnięcia. Nie sposób mówić o ujawnieniu się nowego dowodu, skoro dowód ten wchodził w skład materiału dowodowego, a okoliczność, iż pracownik prowadzący postępowanie dowód ten zbagatelizował, nie ma żadnego znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000r., III SA 1454/99, ONSA 2001, nr 3, poz. 123, wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2003r., III SA 2013/01 i z dnia 9 kwietnia 2001r., V SA 1831/00, niepubl.).
Regulacja prawna rozdziału 17 Op, zatytułowanego "Wznowienie postępowania", prowadzi też, co podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, do wniosku, iż instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją podatkową, jeśli postępowanie podatkowe przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wA.i procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Op. Nie może być ono jednakże wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2001r., III SA 1974/00, niepubl.). Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego. Odmienne są też zasady rozpoznawania spraw w trybach nadzwyczajnych, w szczególności zaś inna jest waga zakresu przedmiotowego naruszeń prawa uwzględnianych przez organ odwoławczy i inna branych pod uwagę przez organ rozpoznający wniosek o wznowienie postępowania. Naruszenie prawa mogące mieć znaczenie przy rozpoznawaniu sprawy w trybie odwoławczym, np. co do oceny dowodów, nie musi mieć znaczenia w postępowaniu wznowieniowym (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2003 r., III SA 1296/01, niepubl.). Organ prowadzący wznowieniowe postępowanie nie może też wyjść poza zakres podstawy wznowienia (B. Gruszczyński [w:] S.Babiarz, B.Dauter, B. Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa, 2009, s. 832).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż prawidłowo organy podatkowe uznały, iż w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie. Jak bowiem wynika z załączonych akt administracyjnych, organ pierwszej instancji, podejmując w dniu [...]r. decyzję umarzającą postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sporne okresy, nie dysponował dowodem, z którego wynikałoby, iż między niemieckim kontrahentem skarżącego - J.F. a skarżącym nie doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy przyczep samochodowych w październiku i listopadzie 2004r. Informację o tej okoliczności faktycznej podjął dopiero w dniu 13 sierpnia 2008r., kiedy to do siedziby organu za pośrednictwem Departamentu Wymiany Informacji o VAT w Ministerstwie Finansów wpłynęło pismo US w W. z dnia 29 kwietnia 2008r. wraz z załącznikiem zawierającym zestawienie nabyć w 2004r. przez J. F.. Z pisma tego i załącznika wynika m.in., że po przeprowadzeniu kontroli w firmie J. F. z siedzibą w W. nie stwierdzono w IV kwartale 2004r. nabycia węwnątrzwspólnotowego od firmy B. na rzecz tego podatnika. Z zestawiania daty wydania decyzji ostatecznej i daty złożenia tego pisma wynika, iż okoliczności, wynikające z tego pisma nie były znane organowi w dacie podejmowania tej decyzji. Waloru nowych istotnych dla sprawy okoliczności czy dowodów nie mają natomiast załączone do składanych w toku wznowionego postępowania przez skarżącego pism, a mianowicie faktura VAT z dnia 18 października 2004r nabycia 15 sztuk przyczep samochodowych, specyfikacja towaru do tej faktury, oświadczenie J. F. z dnia 21 października 2004r. wraz z potwierdzeniem otrzymania kwoty 8.298 euro wynikającej z tej faktury, oraz faktura z dnia 12 listopada 2004 dostawy 1 sztuki przyczepy samochodowej wraz ze specyfikacją towarową do tej faktury i z oświadczeniem J.F. z dnia 12 listopada 2004r. Dokumenty te były bowiem, jak wynika z załączonych akt, składane przez skarżącego w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...]r. To zaś oznacza, iż w tej dacie były znane organowi zarówno te dokumenty, jak i wynikające z nich okoliczności faktyczne.
W ocenie Sądu, prawidłowo też organy przyjęły, iż wobec ujawnienia w piśmie US w W. z dnia [...]r. i załączniku okoliczności faktycznych, skarżący nie spełnił określonych w art. 13 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535), zwanej dalej ustawą o VAT, warunków uznania wynikających ze wskazanych faktur czynności za dostawę wewnątrzwspólnotową, a w konsekwencji i do zastosowania zerowej stawki podatkowej na podatnie art. 42 ust. 1 ustawy VAT.
Stosownie do tych przepisów przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2-8. Na mocy ust. 2 pakt 1 art. 13, przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że nabywca towarów jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, na mocy ust. 6 wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów występuje, jeżeli dokonującym dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, który zgłosił zamiar dokonywania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów i został zarejestrowany jako podatnik VAT UE zgodnie z art. 97, z zastrzeżeniem ust. 7. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Zgodnie natomiast z art. 42 ust. 1 ustawy o VAT wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0 %, pod warunkiem że: 1) podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów; 2) podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, o którym mowa w art. 99, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju.
Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, wedle którego istotą wewnątrzwspólnotowej dostawy jest faktyczne opodatkowanie dostawy towaru w państwie przeznaczenia (do którego towar jest docelowo przemieszczany). Osiągnięciu tego skutku służy, jak zasadnie zauważył organ, potraktowanie tej jednej czynności jako dwóch zdarzeń, tj. jednego w państwie dostawcy, a drugiego - w państwie nabywcy (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 kwietnia 2009r., I SA/Bk 74/09, LEX nr 496191). Dostawa towarów ma jednakże charakter dostawy wewnątrzwspólnotowej i jest opodatkowana według preferencyjnej stawki 0%, jeżeli spełnia kilka warunków. Należy do nich przeniesienie na odbiorcę prawa do "rozporządzania towarem jak właściciel", wywiezienie towarów z Polski, a także dostarczenie ich do nabywcy na terenie innego kraju UE oraz odpowiednie udokumentowanie dostarczenia ich do nabywcy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2009r., III SA/Wa 3448/08, M.Podat. 2009/7/8). Spośród tych przesłanek sporna między stronami jest pierwsza ze wskazanych przesłanek. Pojęcie rozporządzania towarami jak właściciel w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT należy rozumieć szeroko, jako obejmujące nie tylko uprawnienie do wyzbycia się własności pozyskanych towarów (przeniesienia własności, zrzeczenia się własności, rozporządzenia na wypadek śmierci) czy ich obciążenia (ustanowienia na rzeczy prawa rzeczowego, czy też oddanie rzeczy w dzierżawę lub najem), lecz także prawo korzystania z nabytych towarów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 kwietnia 2009r., I SA/Bd 112/09, LEX nr 497452 czy wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 kwietnia 2009r., I SA/Bd 106/09, LEX nr 500736). Dostawa towarów będzie miała zatem miejsce wtedy, gdy podatnik podejmie określone działanie w celu przeniesienia władztwa nad rzeczą jak właściciel. Samo przeniesienie faktycznego władztwa nad rzeczą jeszcze nie konstytuuje dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT, jeżeli odbiorca nie nabywa jednocześnie prawa do rozporządzania nią jak właściciel (wyrok NSA W-wa z dnia 5 czerwca 2008r., I FSK 739/07, LEX nr 388809 czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007r., III SA/Wa 4273/06, LEX nr 465009). Nie każde przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w ujęciu ekonomicznym można uznać za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z 2004 r. o podatku od towarów i usług, lecz jedynie takie, które z punktu widzenia prawa cywilnego przenosi na nabywcę prawo własności lub prawo umożliwiające nabywcy dysponowanie towarem prawie jak właściciel (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 maja 2009r., I SA/Bd 105/09, LEX nr 497548). Podnieść należy, iż 0% stawka z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów stanowi regułę, od której wyjątkiem jest stosowanie stawki krajowej. Oznacza to, że wykładnia przepisów dotyczących warunków, od których spełnienia zależy prawo do zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej, nie powinna być zawężająca (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2009r., III SA/Wa 1909/08, LEX nr 481548).
Dowodami, tego że dane towary stanowiły przedmiot wewnątrzwspólnotowej dostawy są dokumenty, które łącznie potwierdzają dostarczenie towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Dla udowodnienia faktu wywozu towarów objętych wewnątrzwspólnotową dostawą towarów za granicę, istotne znaczenie ma też treść dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 i 4 ustawy o VAT. Biorąc pod uwagę, że nigdzie nie stanowi się o formie dokumentów, zasadniczo dopuszczalna będzie każda forma, byle uprawdopodobniona była autentyczność tych dokumentów, w tym dokument w formie elektronicznej lub przesłany faksem (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2009r., III SA/Wa 1909/08, LEX nr 481548).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zgodzić trzeba się z organem odwoławczy, wedle którego w październiku i listopadzie 2004r. skarżący nie dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy przyczep samochodowych na rzecz J. F., jak na to wskazuje treść spornych faktur. Z pisma US w W. z dnia 29 kwietnia 2008r. oraz jego załącznika wynika, iż we wskazanych miesiącach J. F., co Urząd ten ustalił na podstawie dokumentów i zapisów księgowych, wyciągów bankowych, nie dokonywał nabycia wewnątrzwspólnotowego od firmy skarżącego B.. Wbrew sugestiom skarżącego, dowodem tej dostawy nie stanowią wielokrotnie przez niego przedkładane dokumenty, tj. faktura VAT z dnia 18 października 2004r. nabycia 15 sztuk przyczep samochodowych, specyfikacja towaru do tej faktury, oświadczenie J. H. z dnia 21 października 2004r. wraz z potwierdzeniem otrzymania kwoty 8.298 euro wynikającej z tej faktury, oraz faktura z dnia 12 listopada 2004 dostawy 1 sztuki przyczepy samochodowej wraz ze specyfikacją towarową do tej faktury i oświadczeniem J.F. z dnia 12 listopada 2004r. Dokumenty te, pomijając okoliczność ich istnienia w toku "postępowania zwykłego" wykluczającą ich uwzględnienie we wznowionym postępowaniu jako nowe dowody, budzą duże wątpliwości co do ich wiarygodności. Z faktur dotyczących miesiąca października i listopada 2004r. wynika, iż transakcja między skarżącym a J.F. została zawarta, jak wskazuje adnotacja o miejscu wystawienia, w T. M. odpowiednio w dniu 18 października i 12 listopada 2004r., z oświadczenia z dnia 21 października 2004r. i z dnia 12 listopada 2004r. sporządzonego zgodnie z jego treścią również w T. M., zaś, że towar został przyjęty do magazynu firmy J.F. Z kolei z zawartego na specyfikacji towarów dotyczącej listopada 2004r. oświadczenia (potwierdzenia odbioru) J.F., osobiście przez niego podpisanego, wynika, iż odebrany towar zostanie wywieziony i sprzedany poza granicami Polski. Treść zawartych w tych dokumentach danych pozostaje jednakże w sprzeczności nie tylko z treścią pisma US w W. z dnia 29 kwietnia 2008r., ale i oświadczeniami samego skarżącego, zawartymi w licznych odwołaniach, składanych od kolejno podejmowanych w sprawie spornego zobowiązania podatkowego decyzjach, jak i skargi. Z pisma niemieckiego organu podatkowego wynika m.in., że przedmiotem współpracy firmy J.F. z firmą B. "była produkcja i dostawa wszelkiego rodzaju przyczep do samochodów osobowych. Pojazdy były dostarczane, jak wynika z obowiązków podatkowych, przez firmę B. w częściach do W. do firmy C., której właścicielem jest D. Ö. (...). Tam z części, firma B. montowała gotowe przyczepy. Przyczepy firmy B. były zamawiane przez podatnika na zlecenie i zgodnie z technicznymi zaleceniami firmy D. Ö.". Z kolei w odwołaniach, a obecnie i w skardze, skarżący wyjaśniał, iż "J. F. był pośrednikiem w sprzedaży wykonywanych przez mój zakład przyczep do C. D. Ö.. D. Ö. (...), który zajmuje się produkcją łodzi żaglowych i motorowych. (...) W dniu 21 października 2004r. osobiście zawiozłem 15 sztuk przyczep samochodowych (faktura nr 46/10/2004 z dnia 18 października 2004r.) do firmy C. w K., a nie do Pana J. F., któremu odbiorca w mojej obecności zapłaciła za dostawę, z czego pan J. F. przyjął kwotę należną dla niego, a kwotę 8.298,00 euro, za pokwitowaniem, którego kserokopię załączam przy odwołaniu od decyzji za miesiąc listopad 2004r, zapłacił mnie. (...) W dniu 12 listopada 2004r. sprzedaną na podstawie faktury nr 51/11/2004 z dnia 12 listopada 2004r. przyczepę odebrał z mojego zakładu w T. M.. Pracownik Pana J. F. Pan Ch. S. (...) z tą przyczepą (...) pojechał do K. odebrać jacht z firmy D. (...)". W zawartym na specyfikacji z dnia 12 listopada 2004r. oświadczeniu J. F. zobowiązał się do wywozu towaru za granicę i jej sprzedaży poza granicami Polski. Z porównania treści powyższych dokumentów wynika bez wątpienia, iż J.F. był jedynie pośrednikiem między firmą skarżącego a firmą C. w K., a to oznacza, iż nie doszło do wynikającej ze spornych faktur transakcji między skarżącym a wskazanym w tych fakturach J.F. i rozporządzenia przyczepami na jego rzecz jak właściciel, a więc i wewnątrzwspólnotowej dostawy między skarżącym a J.F.. Nie budzi też wątpliwości, iż dostawa była dokonywana na rzecz producenta jachtów, a skarżący przyczepy montował w Niemczech z przywiezionych z Polski części. J. F. nie mógł też złożyć w dniu 12 listopada 2004r. w T. M. oświadczenia o przyjęciu przyczepy na stan magazynu swojej firmy z siedzibą w Niemczech, tym bardziej, że jego kierowca pojechał z nią do K. Niespójne są też twierdzenia skarżącego, zgodnie z którymi dostawę towaru w dniu 12 listopada 2004r. odebrał pracownik J. F., skoro to J. F. osobiście w tej dacie potwierdził, jak wynika ze specyfikacji, jego odbiór. Dość wątpliwe jest i to, by w tym samym dniu, tj. w dniu 21 października 2004r., skarżący osobiście zawiózł przyczepy bezpośrednio do firmy C., w sytuacji gdy J. F., będąc w tym samym czasie w T. M. i w K. w Niemczech, złożył, co wynika ze specyfikacji, oświadczenie o ich przyjęciu do swojego magazynu i jednocześnie brał udział w rozliczeniach finansowych, co ma z kolei potwierdzać pokwitowanie wypłaty pieniędzy przez J. F. na rzecz skarżącego i wyjaśnienia skarżącego w odwołaniu, a obecnie i w skardze. Zaprezentowanej oceny nie zmienia treść przywołanego w skardze wyroku sądu administracyjnego, wyrok ten zapadł bowiem w innych okolicznościach faktycznych niż w niniejszej sprawie, a mianowicie wewnatrzwspólnotowej dostawy towaru w razie jego kradzieży podczas transportu poza terytorium RP.
Chybiony, w ocenie Sądu, jest również zarzut skargi naruszenia art. 188 Op poprzez nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków J. F., Ch. S. K. K. na okoliczność, iż J. F. był pośrednikiem sprzedaży przyczep oraz dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy przyczep. Okoliczności te zostały bowiem wyjaśnione innymi dowodami w sprawie, w tym z udziałem samego skarżącego w drodze złożonych przez niego w odwołaniach wyjaśnień, jak i załączonych dokumentów, w tym faktury odbioru jachtu. Nadto okoliczności zakupu jachtu i jego wywozu z Polski nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, przedmiotem tego postępowania jest bowiem dostawa przyczep samochodowych przez skarżącego na rzecz J.F. zgodnie z zakwestionowanymi przez organy podatkowe fakturami, nie zaś na rzecz jakiegokolwiek nabywcy, a okoliczność niekwestionowanego wywozu przyczep poza terytorium Polski nie jest, jak już wskazywano, wystarczająca do uznania, iż w sprawie miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Niezbędne było bowiem jeszcze rozporządzenie towarem jak właściciel, a także opodatkowanie dostawy przez J. F., co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie skoro w jego dokumentacji podatkowej nie odnotowano dostaw w IV kwartale 2004r. Nie sposób też zgodzić się z sugestią skarżącego, iż osoby trzecie, tj. K. K. (producent jachtów), czy pracownik niemieckiego kontrahenta - Ch. S. (kierowca), posiadaliby jakąkolwiek wiedzę na temat prowadzonej przez J. F. działalności gospodarczej, w tym dostaw na rzecz J. F.. Istotne jest i to, że sam skarżący wyjaśnił zarówno w odwołaniach, jak i skardze okoliczność, iż J. F. był pośrednikiem, nie zaś nabywcą.
W sprawie Sąd, badając z urzędu pominiętą przez organy podatkowe obu instancji istotną dla jej rozstrzygnięcia kwestię przedawnienia zobowiązania za październik i listopad 2004r., nie dopatrzył się naruszenia art. 70 § 1 w związku z art. 245 § 1 pkt 3 lit.b Op. Zgodnie z art. 70 § 1 Op zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za wskazane miesiące rozpoczął się z upływem 25 dnia następnego miesiąca, zakończyłby się zaś z dniem 31 grudnia 2009r., o ile wcześniej nie zostałby on przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego lub jego bieg nie zostałby zawieszony (art. 70 § 4 i 6 Op). W niniejszej sprawie decyzja pierwszointancyjna została podjęta w dniu [...]r., tj. przed upływem okresu przedawnienia, decyzja drugoinstancyjna zaś już po upływie tego okresu, co mogłoby oznaczać niedopuszczalność określenia wysokości tego zobowiązania w kwocie wyższej niż wynika to z decyzji ostatecznej. Niemniej jednak z nadesłanych na wezwanie Sądu dokumentów wynika, iż bieg tego terminu został na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Op zawieszony w grudniu 2009r. w następstwie wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania karno – skarbowego, którego przedmiotem jest właśnie sporne zobowiązanie. Pominięcie więc przez organ zbadania kwestii przedawnienia zobowiązania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Sz.Ch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło