I SA/Łd 600/18

Dnia 8 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. F. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w 2013 r. i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 31 sierpnia 2018 r. M. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w 2013 r. i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia wskazując, że strona uzyskała wiedzę o wydaniu zaskarżonej decyzji dopiero w dniu 24 sierpnia 2018 r., w następstwie osobistego kontaktu z SKO w Ł.. Podkreśliła, że nie otrzymała zawiadomień o doręczeniu przesyłki, tj. zarówno pierwotnego, jak i powtórnego awiza, co oznacza, że zaskarżona decyzja nie została faktycznie doręczona. W dalszej części uzasadnienia wniosku przedstawiła analizę wydruku śledzenia przesyłki ze strony emonitoring.poczta-polska.pl dotyczącego przedmiotowej decyzji, z którego wywiodła liczne nieprawidłowości. Nadmieniła, że z uwagi na fakt, iż nie była nadawcą przesyłki, nie miała możliwości przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego. Zdaniem strony powyższe okoliczności jednoznacznie potwierdzają, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącej, co czyni wniosek o przywrócenie terminu całkowicie uzasadnionym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.)- dalej "P.p.s.a.", jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje odmową przywrócenia uchybionego terminu. Oceniając okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu należy stwierdzić, że strona skarżąca składając przedmiotowy wniosek dochowała siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz dokonała uchybionej czynności, tj. złożyła skargę. Nie uprawdopodobniła natomiast braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie natomiast z dyspozycją cyt. art. 86 § 1 P.p.s.a., warunkiem sine qua non do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2010r., sygn. akt I OZ 465/10). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2013r., sygn. akt I OZ 55/13 oraz z dnia 8 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 712/08 – dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik strony skarżącej wskazując na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi podał, że strona uzyskała wiedzę o wydaniu zaskarżonej decyzji dopiero w dniu [...] r., w następstwie osobistego kontaktu z SKO w Ł.. Podkreśliła, że nie otrzymała zawiadomień o doręczeniu przesyłki, tj. zarówno pierwotnego, jak i powtórnego awiza, co oznacza, że zaskarżona decyzja nie została faktycznie doręczona. W dalszej części uzasadnienia wniosku przedstawiła analizę wydruku śledzenia przesyłki ze strony emonitoring.poczta-polska.pl dotyczącego przedmiotowej decyzji, z którego wywiodła liczne nieprawidłowości. Odnosząc się zatem do przedstawionej powyżej argumentacji pełnomocnika strony skarżącej należy w pierwszej kolejności wskazać, że doręczenia decyzji organu I instancji dokonano skutecznie w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.". Doręczenie to znajduje zastosowanie w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie pisma adresatowi w miejscu zamieszkania, miejscu pracy, w lokalu organu administracji lub innym miejscu, gdzie zastanie się adresata) lub art. 43 K.p.a. (doręczenie dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi). W tego typu sytuacji operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w art. 44 § 1 K.p.a., umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni od pierwszego zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, tj. z upływem 14 dnia liczonego od pierwszego zawiadomienia, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.). Dokonując oceny skuteczności doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. należy mieć na uwadze, że muszą być spełnione wszystkie określone w nim warunki, tj. adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Skutek prawny doręczenia mogą mieć tylko takie czynności doręczającego, które realizują wszystkie wymogi określone w art. 44 K.p.a. To, czy wymogi awizowania zostały spełnione, podlega ocenie na podstawie danych zawartych przede wszystkim na kopercie i formularzu potwierdzenia odbioru, na których dokonywane są przez doręczyciela i pracowników operatora pocztowego stosowne adnotacje obrazujące przebieg działań związanych z doręczaniem pisma. Sąd badając, czy spełnione zostały przesłanki doręczenia, o których mowa powyżej, na podstawie podanych informacji stwierdza, czy adresat został zawiadomiony o miejscu przechowywania przesyłki i terminie, w którym można ją odebrać, a także to gdzie, kiedy i z jakiej przyczyny doręczyciel pozostawił awizo, oraz czy doszło do powtórnego (i w odpowiednim odstępie czasowym) awizowania przesyłki. Z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że zaskarżoną decyzję doręczono stronie skarżącej na podany przez nią adres w trybie tzw. fikcji doręczenia (dwukrotne awizo) w dniu 26 czerwca 2018 r. Przesyłkę zawierającą powyższą decyzję awizowano po raz pierwszy w dniu 12 czerwca 2018 r. i złożono ją na okres 7 dni w placówce pocztowej – Agencji Pocztowej ul. A. 8. Zawiadomienie o próbie doręczenia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. W dniu 20 czerwca 2018 r. przesyłkę tę awizowano powtórnie, a następnie w dniu 27 czerwca 2018 r. zwrócono przesyłkę nadawcy z adnotacją " zwrot, nie podjęto w terminie". Skoro zatem strona skarżąca nie odebrała przesyłki we wskazanym terminie, należało uznać ją za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od daty pierwszego awiza, tj. z dniem 26 czerwca 2018 r. Domniemanie doręczenia wynikające z treści cyt. powyżej art. 44 K.p.a., może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki [red.], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 44 K.p.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. Aby jednak wykazać brak winy w uchybieniu terminu powinien dysponować argumentem w postaci przeprowadzonej reklamacji usług pocztowych w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji i Administracji z 26 listopada 2013r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz.U. z 2018 r., poz. 421). W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca podniosła, że nie wszczęła postępowania reklamacyjnego, gdyż nie była nadawcą przesyłki. W tym miejscu wskazać należy na treść art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, prawo wniesienia reklamacji przysługuje - co do zasady - nadawcy. Adresat może reklamację złożyć tylko wówczas, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi. Niemniej jednak Sąd podkreśla, że skarżąca nawet nie podjęła starań o wszczęcie procedury reklamacyjnej związanej z wyjaśnieniem niedoręczenia przesyłki, czego należałoby wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Skoro skarżąca nie dostała przesyłki, to powinna była zainicjować postępowanie reklamacyjne stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo pocztowe. Skoro tego nie uczyniła, to należy uznać, że jej twierdzenie nie zostało poparte żadnymi dowodami skutecznie podważającymi skutki potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej, dołączonego do akt administracyjnych, stanowiącego dokument urzędowy. Pogląd powyższy podzielony został przez Naczelny Sąd Administracyjny np. w postanowieniu z dnia 11 czerwca 2014r., sygn. akt II GZ 278/14 i z dnia 15 grudnia 2016r., sygn. akt I FZ 367/16. Wskazać należy przy tym, że wydruk z serwisu internetowego śledzenia przesyłek poleconych http://emonitoring.poczta-polska.pl, na który powołuje się strona, zawiera tożsame informacje jak zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z dnia 4 czerwca 2018 r. Na marginesie zauważyć jednak trzeba, że stanowi on informację o przemieszczaniu się przesyłki, a więc ma jedynie charakter poglądowy, informacyjny. Nie stanowi jednak dowodu potwierdzającego dokonanie awizowań ani pozostawienie adresatowi zawiadomień w sposób wymagany w art. 44 § 2 K.p.a. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności Sąd nie znalazł argumentów, które pozwoliłyby skutecznie podważyć instytucję tzw. doręczenia zastępczego. Z danych umieszczonych na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy, jednoznacznie wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została wysłana na adres strony i była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego, tj. w dniu 12 czerwca 2018 r. i 20 czerwca 2018 r., o czym doręczyciel poinformował stronę poprzez dwukrotne pozostawienie zawiadomień w skrzynce oddawczej adresata. Przedstawione natomiast we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, że skarżąca nie otrzymała ani pierwszego, ani powtórnego awiza o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, nie zostały skutecznie uprawdopodobnione. Należy podkreślić, że tylko procedura reklamacyjna usługi pocztowej umożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie zastępczym. Tym samym należy uznać, że skutek doręczenia przesyłki w trybie art. 44 K.p.a., nie został przez stronę skarżącą skutecznie obalony. Wobec powyższego Sąd uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu i na podstawie art. 86 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. AKE.