I SA/Łd 825/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprawy ze skargi B.A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki cywilnej p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. B. A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania spółki cywilnej. W skardze tej zawarła też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi nie przedstawiła jednak żadnych okoliczności odnoszących się wprost do tego wniosku, koncentrując się wyłącznie na argumentach mających świadczyć o zasadności żądania uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Z załączonych akt administracyjnych wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu aktu lub czynności administracji publicznej została uregulowana w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do § 3 zdanie pierwsze powołanego przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja prawna wskazanego przepisu, jak podnosi orzecznictwo i doktryna, prowadzi do wniosku, iż wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Na stronie składającej wniosek o wstrzymanie wykonania aktu ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą okoliczności uzasadniające to wstrzymanie, uzasadnienie tego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności faktycznych, brak takiego uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2004r., OZ 22/04, z dnia 30 kwietnia 2004r., OZ 30/04, z dnia 22 grudnia 2004r., OZ 871/04, z dnia 1 czerwca 2004r., OZ 105/04, z dnia 20 lipca 2004r., OZ 214/04, B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168, postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., I FSK 983/08, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach – www.nsa.gov.pl). Wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. W analizowanej sprawie skarżąca, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nie wykazała zaistnienia przesłanek wynikających z powołanego wyżej art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa, nie wskazała bowiem żadnych zdarzeń (okoliczności), które potencjalnie mogłyby zaistnieć, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Nie wykazała w szczególności, jakie w jej konkretnej sytuacji finansowej, życiowej i osobistej szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia zobowiązania podatkowego i na czym owo zagrożenie miałoby polegać. W skardze, zawierającej przedmiotowy wniosek, i jej uzasadnieniu, podniosła jedynie zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji oraz argumenty mające potwierdzać ich zasadność. Zarzuty te nie stanowią jednak przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, nie zostały one bowiem wymienione w art. 61 § 3 ppsa jako przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Rozstrzygając wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd stosownie do art. 64 § 3 w zw. z art. 134 ppsa rozważał także z urzędu zaistnienie w niniejszej sprawie potencjalnych przyszłych przesłanek z art. 61 § 3 ppsa (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005r., II OZ 155/05 OwSS 2005, z. 3, poz. 72 wraz glosą M. Bogusza, GSP-Prz.Orz. 2006, z. 1, s. 1, odmiennie zob. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2009 r., II FZ 39/09, CBOiS i LEX nr 489786, postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I FZ 314/08 LEX nr 494216). Zaistnienia tych przesłanek w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się. Podane w złożonym do akt tej sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej w żaden sposób nie mogą stanowić uzasadnienia wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu, sama okoliczność trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, uzasadniająca zwolnienie z kosztów sądowych, nie prowadzi jeszcze automatycznie do postania obawy wyrządzenia skarżąca szkody lub spowodowania jakiegokolwiek niebezpieczeństwa, zwłaszcza wówczas, gdy wnioskodawca nie wskazuje, tak jak w niniejszej sprawie, jaką szkodę czy niebezpieczeństwo mogłoby spowodować wszczęcie ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Okoliczności te, zdaniem Sądu, wskazują jedynie na trudną sytuację majątkową. Ze złożonego w postępowaniu sądowym wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że skarżąca nie osiąga żadnych dochodów - pozostaje na utrzymaniu matki (oświadczenie z dnia 3 lutego 2010 r. – karta 42 akt) oraz nie posiada żadnych oszczędności ani majątku. Brak jakichkolwiek dochodów i majątku oznacza, iż wszczęcie jakiejkolwiek egzekucji nie tylko nie pozbawi strony środków do życia, bo strona ich i tak nie posiada, ale wręcz nie będzie ona skuteczna, skoro nie ma majątku mogącego ewentualnie podlegać zajęciu. Z kolei wynikająca z załączonego do akt sprawy zawiadomienia o prawie majątkowym, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, z dnia 9 listopada 2009 r., okoliczność podjęcia wobec skarżącej działań zmierzających do przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza jakiegokolwiek potencjalnego niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim podnieść należy, iż zajęcie owej wierzytelności, będące jednym ze środków egzekucyjnych, zostało już dokonane, zaś ewentualne wstrzymania wykonania oznacza wyłącznie niemożność stosowania nowych środków egzekucyjnych, nie uchylenia natomiast środków już zastosowanych. Nadto wierzytelność ze swej istoty ma to do siebie, że skarżąca jako wierzyciel fizycznie nie dysponuje do czasu upływu terminu płatności środkami pieniężnymi z tytułu tej wierzytelności, nie posiada też żadnego roszczenia o ich wypłatę. To zaś oznacza, iż zajęcie tej wierzytelności nie zmienia sytuacji finansowej strony w dacie dokonywania tego zajęcia. Istotne jest i to, że egzekucja należności pieniężnej z rachunku bankowego nie prowadzi co do zasady, do nieodwracalnych skutków. W przypadku należności pieniężnych nie mamy bowiem do czynienia z niemożnością ich wypłaty w przyszłości, w przypadku pozytywnego dla strony zakończenia sporu sądowego organ podatkowy będzie wszak zobowiązany do zwrotu wyegzekwowanych kwot, jako nienależnych. A więc skutki ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji w postaci utraty określonej kwoty pieniężnej zostaną odwrócone poprzez zwrot tej kwoty. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu. t.n