I SA/Łd 84/13
WyrokWSA w Łodzi2013-05-27
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk – Drozda, Teresa Porczyńska, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej zakup usługi naprawy samochodu osobowego, jeśli nie prowadził ewidencji przebiegu pojazdu, ale istnieją inne dowody wskazujące na wykorzystanie pojazdu w działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak ewidencji przebiegu pojazdu nie jest jedynym dowodem potwierdzającym wykorzystanie samochodu dla potrzeb działalności gospodarczej. Organy podatkowe miały obowiązek przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe, wezwać stronę do wskazania dowodów potwierdzających zakres wykorzystania pojazdu w działalności gospodarczej i ocenić zgromadzone dowody. Niewykonanie tych czynności stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktury za naprawę samochodu osobowego Dodge Caravan oraz zakupu paliwa do niego. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, argumentując, że samochód był osobowy, a podatnik nie prowadził ewidencji przebiegu pojazdu, co uniemożliwiało uznanie wydatków za koszt uzyskania przychodów. Podatnik twierdził, że samochód był wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając postępowanie dowodowe za niewyczerpujące.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz M. J. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za lipiec 2006 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz M. J. kwotę 577 (pięćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r., określającą M. J. w podatku od towarów i usług za lipiec 2006 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 2.030 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej w firmie M. J., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie: handlu artykułami do produkcji rolnej, materiałami budowlanymi, gazem w butlach, olejem napędowym oraz usług wykonywania robót ziemnych i usług odśnieżania ustalono, że M. J. dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakup gazu oraz usługi naprawy samochodu marki Dodge Caravan nr rej. EKU 80LC:
- faktura nr [...] z dnia [...]r. wystawiona przez P.P.H.U. "A", K. ul. A 56, wartość netto 28,11 zł, podatek VAT 6,19 zł;
- faktura nr [...] z dnia [...]r. wystawiona przez [...]Serwis B , K. ul. B 26, wartość netto 786,77 zł, podatek VAT 173,09 zł.
Z akt sprawy wynika, że samochód marki Dodge Caravan był ujęty w ewidencji środków trwałych firmy podatnika i został sprzedany w dniu 14.01.2006r. na rzecz R. J.. Samochód ten następnie został nieodpłatnie użyczony podatnikowi na podstawie umowy użyczenia z dnia 06.01.2006r. oraz aneksu do tej umowy, w którym R. J. pozostawia w bezpłatnym użytkowaniu ww. samochód poprzedniemu właścicielowi, tj. M. J.. W trakcie kontroli podatnik przedłożył dowód rejestracyjny ww. pojazdu oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, z którego wynika, że jest to samochód osobowy.
W toku kontroli ustalono, że podatnik nie prowadził ewidencji przebiegu ww. pojazdu, co skutkuje tym, że wydatki ponoszone z tytułu używania samochodu nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu podatku dochodowego od osób fizycznych.
Działając w oparciu o art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług organ podatkowy pierwszej instancji odmówił prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z ww. faktur zakupu.
Powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. określającej w podatku od towarów i usług za lipiec 2006r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 1 .352 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] r. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego (m.in. w dniu 27.03.2012r. przesłuchano M. J. w charakterze Strony) ponownie uznał, że podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie paliwa oraz usługę naprawy samochodu marki Dodge Caravan nr rej. [...], ponieważ - jak wynika z dowodu rejestracyjnego ww. samochodu oraz z zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym, jest to samochód osobowy.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia [...]r. określił w podatku VAT nadwyżkę podatku naliczonego nad podatkiem należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za lipiec 2006r. w wysokości 2.030 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu w pierwszej kolejności odniósł się do przedawnienia zobowiązania podatkowego stwierdzając, że w dniu 11 października 2011 r. podatnika poinformowano o przedstawieniu zarzutów w postępowaniu karno-skarbowym, co spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie.
Przechodząc zaś do meritum sprawy organ podniósł, że organ pierwszej instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalił, że w dniu 14.01.2006r. M. J. sprzedał samochód marki Dodge Caravan R. J. (faktura Nr [...]). Jednocześnie z umowy użyczenia z dnia 06.01.2006r. wynika, że samochód ten został użyczony przez R. J. M. J. od dnia 06.01.2006r. do odwołania (w oświadczeniu złożonym w Urzędzie Skarbowym w K. w dniu 20.04.2012r. M. J. stwierdził, że przy wypisywaniu umowy użyczenia samochodu Dodge Caravan o nr rej. [...] doszło do pomyłki pisarskiej, tj. mylnie została wpisana data zawarcia umowy - zamiast daty 16-01-2006r. wpisano datę 06-01-2006r.; prawdopodobnie podatnik w ww. umowie wstawił rok, miesiąc i ponownie rok. M. J. nadmienił, że najpierw miała miejsce sprzedaż ww. samochodu, a następnie zawarto umowę jego użyczenia), Z akt sprawy wynika, iż R. J. oświadczył, że użycza i użyczał firmie "C" H.U.P. M. J. m.in. samochód Dodge Caravan, oraz że wszelkie koszty związane z eksploatacją spoczywają na firmie "C". Z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika również, że pojazd Dodge Caravan jest samochodem osobowym. Podatnik w trakcie kontroli podatkowej przedstawił bowiem dowód rejestracyjny ww. pojazdu, w którym widnieje zapis: samochód osobowy. Ponadto z zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym wynika, że Dodge Caravan to samochód osobowy. W umowie użyczenia także stwierdzono, że jej przedmiotem jest samochód osobowy Dodge Caravan.
Wskazując na art. 88 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 2006r.) stwierdził, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego. Z orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że dokonując wykładni art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie można przyjąć, że przepis ten znajduje samodzielne zastosowanie podczas oceny prawa do odliczenia podatku naliczonego w kontekście klauzuli stałości, o której jest mowa w art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy VAT, czy też na podstawie art. 176 Dyrektywy 2006/112/WE. W takich sprawach istotnym staje się ustalenie, czy wydatek, który nie mógłby być uznany za koszt uzyskania przychodów, związany jest z działalnością opodatkowaną podatnika. Uznanie, że dany wydatek jest związany z działalnością opodatkowaną zobowiązanego do poniesienia ciężaru publicznoprawnego, implikuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Dlatego też interpretowanie tego przepisu poprzez proste odesłanie do przepisów o podatkach dochodowych, w oderwaniu od norm prawa unijnego, których implementację powinien stanowić, prowadzi do niewłaściwego stosowania norm VI Dyrektywy, a następnie Dyrektywy 112.
Kwestionując zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego nie można ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że wydatek udokumentowany sporną fakturą nie stanowił kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Należy przeprowadzić postępowanie mając na uwadze ewentualne ograniczenia bądź uwarunkowania wynikające z pozostałych przepisów dotyczących podatku od towarów i usług.
Podczas przesłuchania w charakterze Strony w dniu 27.03.2012r. M. J. zeznał, że samochodem Dodge Caravan, np. dowoził paliwo do maszyn, zaopatrzenie, co oznacza zdaniem Strony, że był on wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej. Powyższe zostało potwierdzone przez D. M. (córka podatnika) w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w dniu 20.04.2012r. oraz R. J. (syn podatnika) w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w dniu 12.04.2012r.
W trakcie prowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. ustalił jednakże, że podatnik nie prowadził ewidencji przebiegu ww. pojazdu. Organ stwierdził, że ewidencja powyższa w sposób pośredni pozwoliłaby na zweryfikowanie twierdzeń podatnika, że samochód osobowy marki Dodge Caravan o nr rejestracyjnym [...] służył wykonywaniu tylko czynności opodatkowanych. Brak tej ewidencji powoduje, że nie można wykluczyć, że pojazd ten był używany przede wszystkim dla celów prywatnych.
Reasumując, organ uznał, że podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego w łącznej wysokości 179 zł z faktur dokumentujących wydatki związane z używaniem samochodu osobowego marki Dodge Caravan, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Podatnik nie wykazał bowiem, że samochód ten był wykorzystywany tylko do wykonywania czynności opodatkowanych.
Odnosząc się do zarzutu, że z kopii dowodu rejestracyjnego wynika, iż ładowność samochodu Dodge Caravan wynosi 560 kg, a zatem przekracza 500 kg, nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Organ zauważył, że z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że ww. samochód jest samochodem osobowym. W dowodzie rejestracyjnym, w rubryce rodzaj pojazdu widnieje bowiem zapis: samochód osobowy. Ponadto, jak już wyżej wskazano, prawo do odliczenia podatku naliczonego zostało zakwestionowane na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o podatku VAT.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez podatnika, który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie następujących przepisów:
- art.120, art.121 §1, art.122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 i 4 Ordynacji podatkowej przez sprzeczność ustaleń organu pierwszej instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym,
- art. 86 ust. 1 i ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez zakwestionowanie prawa do odliczenia.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż pojazd marki Dodge Caravan wykorzystywany był przez podatnika wyłącznie do prowadzenia działalności gospodarczej, a co istotne był niezbędny dla charakteru tej działalności. W tej sytuacji istnieje ścisły związek pomiędzy poniesionym przez podatnika wydatkiem na zakup gazu i naprawę pojazdu a prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący ponownie podnosi, że brak ewidencji przebiegu pojazdu zgodnie z ustawą o podatku dochodowym nie jest równoznaczny z brakiem podstaw do odliczenia podatku VAT z faktur związanych z naprawą, czy zakupem gazu do pojazdu.
Skarżący wskazał, że zaliczając wydatki związane z zakupem gazu i naprawą pojazdu do kosztów prowadzenia działalności gospodarczej i wykazując ścisły związek pomiędzy kosztem a uzyskanym przychodem zademonstrował chęć traktowania tych kosztów jako kosztów niezbędnych dla prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskania przychodu. Zdaniem Skarżącego inaczej należy oceniać brak prowadzenia przez podatnika ewidencji przebiegu pojazdu, który to obowiązek wynika z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a inaczej należy oceniać poniesione przez Podatnika koszty w rozumieniu art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania za analizowany okres podatkowy, mimo braku w skardze zarzutu w przedmiocie przedawnienia, Sąd potwierdza zasadność stanowiska organu odwoławczego, że zaskarżona decyzja wydana została przed upływem tego terminu. Zgodnie z art.70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, dalej "O.p." (j.t. Dz.U. 2012. 749. ze zm.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt I FPS 9/08 (Lex nr 499995) przyjęto, że termin przedawnienia określony w art.70 § 1 O.p. odnosi się do wszelkich form wyników rozliczeń podatkowych w podatku od towarów i usług, w tym również formy zwrotu bezpośredniego i pośredniego podatku. W powołanej uchwale NSA zwrócił uwagę, że specyficzne cechy konstrukcyjne podatku VAT, tj. związanie opodatkowania z odliczeniem podatku skutkują, w sytuacji gdy występuje nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, koniecznością zwrotu pośredniego lub bezpośredniego. Zatem obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług to nie tylko poprzednik zobowiązania podatkowego, ale także zwrotu różnicy podatku lub prawa zaliczenia go na następny okres rozliczeniowy. Wobec powyższego zwrot pośredni lub bezpośredni powinien być traktowany w podobny sposób jak zobowiązanie podatkowe.
W analizowanej sprawie termin przedawnienia, liczony od 1.01.2007 r., upłynąłby zgodnie z powołanym art.70 § 1 O.p. w dniu 31.12.2011 r. Z uwagi jednak na ogłoszenie podatnikowi w dniu 11.10.2011 r. (to jest przed upływem terminu przedawnienia) postanowienia o przedstawieniu zarzutów w postępowaniu karno skarbowym, które nie zostało zakończone na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy, termin przedawnienia nie upłynął z uwagi na treść art.70 § 6 pkt.1 O.p. Przepis ten wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Skutek ten powstaje jedynie wówczas, gdy o postępowaniu tym podatnik został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p. Wskazane przesłanki warunkujące zawieszenie terminu przedawnienia zaistniały w tej sprawie. Zatem decyzja organu odwoławczego z 26.11.2012 r., w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za lipiec 2006 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, wydana została przed upływem terminu przedawnienia.
Dla oceny kwestii merytorycznych istotne jest, że podatnik dokonał obniżenia podatku należnego nie tylko o kwotę wynikającą z faktury dokumentującej zakup paliwa (gazu) do samochodu marki Dodge Caravan, ale również o kwotę wynikającą z faktury dokumentującej koszty usługi naprawy tego samochodu. Istotne jest również, że jest to samochód osobowy.
Zgodnie z art.25 ust.1 pkt.3a ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym dalej, "u.p.t.u 1993" (Dz.U. nr 11, poz.60), która utraciła moc obowiązującą z dniem 1.05.2004 r., obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych benzynowych, oleju napędowego oraz gazu wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych lub innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg. W obowiązującej od 1.05.2004 r. ustawie z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług, dalej "u.p.t.u." (j.t. Dz.U.2011.177.1054 ze zm.) ustawodawca kontynuuje w art.88 ust.1 pkt.3) zakaz obniżania kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego w odniesieniu do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych, o których mowa w art. 86 ust. 3 tej ustawy; (uchylony od 1.01.11). Z przywołanego tu art.86 ust.3 wynika, że chodzi o samochody osobowe oraz inne pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony.
Zgodność art.88 ust.1 pkt.3 w zw. z art.86 ust.3 u.p.t.u. z ustawodawstwem unijnym potwierdzona została w orzecznictwie administracyjnym. Podnieść tu należy, że skutki zasady standstill wynikającej 17 ust. 6 VI Dyrektywy VAT, jak też z art. 176 aktualnie obowiązującej dyrektywy nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że obowiązujące od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. normy art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 86 ust. 3 u.p.t.u. - w przypadku zakazu odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia paliw wykorzystywanych do napędu samochodów służących działalności opodatkowanej, znajdują zastosowanie w zakresie w jakim nie rozszerzają kryteriów tych ograniczeń obowiązujących i rzeczywiście stosowanych na dzień 30 kwietnia 2004 r. na podstawie przepisów art. 25 ust. 1 pkt 2, pkt 2a i pkt 3a u.p.t.u. z 1993 r. oraz § 10 ust. 1-4 rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm.). Jedynie w zakresie w jakim wynikające z tych przepisów ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego wykraczają poza obowiązujące i rzeczywiście stosowane na dzień 30 kwietnia 2004 r. na podstawie ww. przepisów ustawy z 1993 r. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i rozporządzenia - przepisy te uznać należy za bezskuteczne w tym zakresie (wyrok NSA z 13.07.2012 r. I FSK 1590/11, LEX nr 1217338).
Norma art. 88 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 86 ust. 3 u.p.t.u. nie rozszerzyła ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego, obowiązującego i rzeczywiście stosowanego w tym zakresie na dzień 30 kwietnia 2004 r., na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3a u.p.t.u. 1993 r. Przepis ten mógł być zatem stosowany w analizowanym okresie podatkowym (np. wyroki NSA z 8.03.2012 r. I FSK 499/11, LEX nr 1136249, I FSK 500/11, LEX nr 1136250). Zasadne było więc wskazanie przez organy podatkowe art.88 ust.1 pkt.3 u.p.t.u. jako podstawy odmowy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, ale tylko wynikający z faktury dokumentującej zakup gazu do samochodu osobowego. Okoliczność, że jest to samochód osobowy wynika z niezakwestionowanej decyzji administracyjnej jaką jest dowód rejestracyjny samochodu.
Wskazane przepisy nie mogły natomiast stanowić podstawy do ograniczenia prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury dokumentującej zakup usługi naprawy samochodu osobowego Dodge Caravan.
Jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji, podstawy takiej nie stanowi w tym przypadku (wbrew stanowisku organu podatkowego I instancji) art. 88 ust. 1 pkt 2 ww. u.p.t.u. (w brzmieniu obowiązującym w 2006r.), zgodnie z którym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego. Zgodnie z art.23 ust.1 pkt.46 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej "u.p.d.o.f." (j.t. Dz.U.2012.361 ze zm.) nie uważa się za koszty uzyskania przychodów poniesionych wydatków zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem pkt 36, z tytułu używania niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych samochodu osobowego, w tym także stanowiącego własność osoby prowadzącej działalność gospodarczą, dla potrzeb działalności gospodarczej podatnika - w części przekraczającej kwotę wynikającą z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za 1 km przebiegu, określonej w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra; w celu ustalenia faktycznego przebiegu samochodu podatnik jest obowiązany do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu. Przebieg pojazdu, o którym mowa w ust. 1 pkt 36 i 46, powinien być, z wyłączeniem ryczałtu pieniężnego, udokumentowany w ewidencji przebiegu pojazdu potwierdzonej przez podatnika na koniec każdego miesiąca. Do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu obowiązana jest osoba używająca tego pojazdu. W razie braku tej ewidencji wydatki ponoszone przez podatnika z tytułu używania samochodów na potrzeby podatnika nie stanowią kosztu uzyskania przychodów (art.23 ust.5 u.p.d.o.f.).
Zasadnie w zaskarżonej decyzji wywiedziono, że art.88 ust.1 pkt.2 u.p.t.u. nie jest sprzeczny z prawem unijnym tylko przy przyjęciu interpretacji, która pozwalała podatnikowi na odliczenie podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług, o ile były one związane z opodatkowaną działalnością prowadzoną przez tego podatnika.
Decydujące znaczenie miało tu zatem ustalenie czy samochód osobowy, dla którego zakupiono usługę jego naprawy, był wykorzystywany w działalności gospodarczej, a więc służył czynnościom opodatkowanym. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tym zakresie przez organy podatkowe nie było wyczerpujące.
Organ odwoławczy zaprezentował pogląd, że brak ewidencji przebiegu pojazdu uniemożliwia weryfikację twierdzeń podatnika, że samochód służył tylko czynnościom opodatkowanym. Nie można w tej sytuacji wykluczyć, jak stwierdził organ, że pojazd ten był używany przede wszystkim dla celów prywatnych. Podatnik nie wskazał bowiem dowodów, które wykazałyby związek pomiędzy poniesionymi wydatkami, a wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. W tej sytuacji podatnik nie mógł, w ocenie tego organu, odliczyć analizowanych wydatków z uwagi na art.86 ust.1 u.p.t.u.
Z art.86 ust.1 wynika, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Ewidencja przebiegu pojazdu nie jest jedynym dowodem potwierdzającym fakt wykorzystywania samochodu dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. W postępowaniu przed organem podatkowym I instancji syn i córka skarżącego zeznawali, że wykorzystywał on samochód do prowadzonej działalności (protokoły z 12.04.2012 r. i z 20.04.2012 r. Świadków tych (ani innych świadków zeznających w toku postępowania podatkowego) nie pytano czy samochód służył wyłącznie do prowadzenia działalności gospodarczej, a jeżeli nie wyłącznie to w jakim zakresie. Nie pytano też o to skarżącego zeznającego dwukrotnie. Nie zażądano od skarżącego wskazania dowodów na potwierdzenie w jakim zakresie samochód był wykorzystywany do działalności gospodarczej.
Powyższe uzasadnia stwierdzenie naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów postępowania podatkowego. Należy tu podkreślić, że to organy podatkowe mają obowiązek podjąć w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym zgodnie z art.122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, dalej "O.p." (j.t. Dz.U. 2012.749 ze zm.). Jako dowód należy dopuścić wszystko co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem (art.180 § 1 O.p.). Obowiązek organów podatkowych - wyjaśnienia wszystkich prawnie istotnych faktów i zebrania całego materiału dowodowego - obejmuje zatem dążenie wszelkimi prawnie dopuszczalnymi sposobami, za pomocą wszystkich dopuszczonych prawem dowodów do ustalenia stanu faktycznego sprawy.
W analizowanym stanie faktycznym organy podatkowe zobowiązane więc były nie do nieograniczonego poszukiwania dowodów, ale przynajmniej do wezwania strony do wskazania dowodów potwierdzających zakres wykorzystywania samochodu do prowadzonej działalności gospodarczej i do oceny dowodów zgromadzonych na tą okoliczność. Nie podjęcie działań zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego na tą okoliczność uzasadnia stwierdzenie naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, a w szczególności art.122, art.187 § 1, art.191 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem zgromadzone dowody pozwoliły na ustalenie w jakim zakresie samochód był wykorzystywany do działalności gospodarczej podatnika, to zakupiona usługa naprawy tego samochodu byłaby niewątpliwie usługą wykorzystaną w ustalonym zakresie do wykonywania czynności opodatkowanych.
Rozpoznając sprawę ponownie należy przeprowadzić postępowanie dowodowe we wskazanym wyżej zakresie, w celu wykazania istnienia przesłanek z art.86 ust.1 u.p.t.u. uzasadniających prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktury dokumentującej zakup usług naprawy samochodu, bądź wykazania ich braku skutkującego wyłączeniem tego prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło