I SA/Łd 862/13
WyrokWSA w Łodzi2013-09-11
Skład orzekający: Cezary Koziński, Paweł Janicki, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług transportowych, określony w art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) ustawy o VAT jako otrzymanie zapłaty, nie później niż 30 dni od wykonania usługi, jest zgodny z art. 66 Dyrektywy 2006/112/WE?Ratio decidendi
Polski przepis art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) ustawy o VAT, który określa moment powstania obowiązku podatkowego w usługach transportowych jako otrzymanie zapłaty, nie później niż 30 dni od wykonania usługi, jest niezgodny z art. 66 Dyrektywy 2006/112/WE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie C-169/12 orzekł, że takie uregulowanie stoi na przeszkodzie przepisom unijnym. W przypadku prawidłowego wystawienia faktury, moment powstania obowiązku podatkowego powinien być określony zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o VAT, tj. z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu od wykonania usługi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą G. S. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r. Organ uznał, że skarżący błędnie ustalił moment powstania obowiązku podatkowego, stosując zasady ogólne zamiast szczególnych przepisów dotyczących usług transportowych. Skarżący kwestionował zgodność krajowego przepisu z prawem unijnym, argumentując, że powinien opodatkować transakcje w momencie wystawienia faktury lub otrzymania zapłaty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz G. S. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję ; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz G. S. kwotę 1473 ( jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt trzy ) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
I SA/Łd 862/13
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., powołując się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749), art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) i ust. 15, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze. zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. określającą G. S. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2007 r. w wysokości 14.575,- zł.
Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie wykonywania usług transportowych, a w wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w Ł. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2007 r. stwierdzono u podatnika błędny sposób ustalania obowiązku podatkowego, tj. w miesiącu wykonania usługi i wystawienia faktury VAT, bez uwzględnienia terminu zapłaty i upływu trzydziestego dnia od dnia wykonania usługi.
Zatem spór w niniejszej sprawie – jak podkreślono - sprowadza się do tego, czy prawidłowo zakwestionowano moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu wykonanych w miesiącu styczniu 2007 r. usług transportowych.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Z przepisu tego wynikają zatem dwa elementy charakterystyczne dla obowiązku podatkowego, tj.: powstanie obowiązku podatkowego jest konsekwencją zaistnienia zdarzenia określonego w ustawach podatkowych oraz obowiązek ten jest nieskonkretyzowaną powinnością przymusowego świadczenia pieniężnego. Prawidłowe określenie momentu powstania obowiązku podatkowego jest zatem bardzo istotne dla właściwego zadeklarowania podatku (zarówno pod względem wyliczenia jego wysokości, jak również terminowości), określenia stawki podatku - obowiązującej w danej chwili dla określonej czynności, a także możliwości skorzystania z prawa do odliczenia podatku. Ustalenie tego momentu pozwala bowiem podatnikowi na przypisanie podatku od danej transakcji do właściwego okresu rozliczeniowego (miesiąca) i jego terminowe zadeklarowanie. Przepis art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, ustanawiający zasadę, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, stanowi jednak jednocześnie, że zasada ta obowiązuje z zastrzeżeniem kolejnych przepisów ustawy.
Niewykluczona jest sytuacja – w ocenie organu odwoławczego - w której możliwe jest określenie różnych momentów powstania obowiązku podatkowego na podstawie kilku przepisów. W takiej sytuacji moment ten należy ustalać na podstawie przepisu najbardziej szczególnego, zgodnie z zasadą "lex specialis derogat legi generali" (norma szczególna uchyla ogólną, tzn. norma ogólna nie znajduje zastosowania w zakresie regulacji objętej normą szczególną), a zatem w przedmiotowej sprawie pierwszeństwo w tym względzie mają regulacje zawarte w art. 19 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług. W przepisie tym bowiem określono moment powstania obowiązku podatkowego w stosunku do wybranych usług i dostaw towarów, których świadczenie lub dostawa powinna - w opinii ustawodawcy - korzystać ze szczególnych zasad powstawania obowiązku podatkowego z uwagi na specyfikę ich wykonywania oraz uwarunkowania obrotu gospodarczego. Zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) ww. ustawy takim szczególnym obowiązkiem podatkowym objęte zostały usługi transportowe. W myśl tego przepisu w przypadku świadczenia usług transportu osób i ładunków kolejami, taborem samochodowym, statkami pełnomorskimi, środkami transportu żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej, promami, samolotami i śmigłowcami, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30. dnia, licząc od dnia wykonania usług. Przy czym otrzymanie części zapłaty (ceny) powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części (art. 19 ust. 15 ustawy o podatku od towarów i usług). Z przepisu tego wynika, iż w przypadku świadczenia usług transportowych moment powstania obowiązku podatkowego związany został z faktem otrzymania zapłaty, który o ile wystąpi do 30. dnia od wykonania usługi, wyznaczać będzie najwcześniejszy moment powstania tego obowiązku. W omawianym przepisie został również określony moment końcowy powstania obowiązku podatkowego dla przypadków, w których zapłata nie pojawia się do 30. dnia od dnia wykonania usługi, a mianowicie następuje on w 30. dniu od dnia wykonania usługi. Ten przepis nie daje w tym zakresie podatnikom żadnego wyboru ani dowolności w ustalaniu momentu powstania obowiązku podatkowego, który powstaje z mocy prawa w ściśle określonym przypadku i czasie.
Analizując zgodność art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług z art. 66 Dyrektywy 2006/112/WE, organ odwoławczy wyjaśnił, że możliwość bezpośredniego stosowania dyrektyw istnieje tylko w dwóch przypadkach: gdy dane państwo członkowskie nie dokonało implementacji postanowień dyrektyw do systemu prawa krajowego w określonym terminie, albo gdy dane państwo członkowskie wprowadziło postanowienia wynikające z dyrektyw do przepisów prawa krajowego w sposób błędny - ograniczając prawa podatnika. Jednakże - w ocenie organu podatkowego - żadna z ww. sytuacji w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. W art. 63 Dyrektywy 2006/112 uregulowano podstawową zasadę podatku od towarów i usług, iż zdarzenie podatkowe ma miejsce i podatek staje się wymagalny w momencie dostarczenia towarów lub wykonania usług. Zaś w art. 66 Dyrektywy 2006/112/WE postanowiono, że w drodze odstępstwa państwa członkowskie mogą postanowić, że podatek VAT staje się wymagalny dla określonych transakcji lub dla określonych kategorii podatników: nie później niż z datą wystawienia faktury, nie później niż w momencie otrzymania zapłaty lub jeżeli faktura nie została wystawiona lub została wystawiona z opóźnieniem w określonym terminie od daty zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego. Powyższą zasadę ustawodawca krajowy powtórzył w art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, który stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Od zasady tej ustawodawca określił liczne wyjątki, które w inny, szczególny sposób regulują moment powstania obowiązku podatkowego. Dotyczy to m.in. usług transportowych, dla których obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30. dnia licząc od dnia wykonania usługi.
Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał aby przewidziany w art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) ustawy o VAT dodatkowy termin 30 dniowy był niedozwoloną modyfikacją odstępstwa ustanowionego w art. 66 lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE dla przypadków, gdy faktura nie zostanie wystawiona lub zostanie wystawiona z opóźnieniem. Struktura językowa art. 66 Dyrektywy jest otwarta. Zgodnie z tym przepisem Państwa Członkowskie mogą postanowić, że podatek staje się wymagalny "nie później niż" w momencie otrzymania zapłaty (art. 66 lit. b/ Dyrektywy). Oznacza to, że prawodawca unijny dał Państwom Członkowskim w omawianym zakresie swobodę określenia momentu powstania obowiązku podatkowego, oznaczając jedynie ostatni dopuszczalny moment wymagalności podatku, a w badanym okresie jest to moment otrzymania zapłaty. Samo sformułowanie "nie później" wskazuje na to, że dopuszczalne jest w świetle Dyrektywy 2006/112/WE inne określenie momentu powstania obowiązku podatkowego, tak długo, jak ustawodawca krajowy zapewni, że momentem ostatecznym (najpóźniejszym) w tym zakresie będzie moment otrzymania zapłaty.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik G. S. wniósł o uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 125 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed TSUE oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez zastosowanie przepisu krajowego, w sytuacji gdy stoi on w sprzeczności z normą prawa unijnego, tj. art. 10 ust. 2 akapit 3 VI Dyrektywy VAT (obecnie art. 66 Dyrektywy 2006/112/WE);
- art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez wybiórcze zastosowanie tego przepisu do niektórych dostaw, zaś odnośnie usług, w stosunku do których kontrahenci nie udzielili informacji, zastosowano art. 19 ust. 4 i pozostawiono rozliczenie podatku VAT bez zmian – bez istnienia podstawy prawnej dla takiego działania;
- rozstrzygnięcie w sprawie, mimo iż strona podnosiła konieczność zawieszenia postępowania podatkowego w związku z zapytaniem prejudycjalnym skierowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny do TSUE, odnośnie zgodności art. 19 ust. 13 pkt 2 litera a) i b) ustawy o podatku od towarów i usług z unormowaniami wynikającymi z art. 66 lit. a) i b) Dyrektywy 112, a rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy (postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., I FSK 484/11).
Pełnomocnik skarżącego uważa, iż celem przepisu art. 19 ust. 13 pkt. 2 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług jest pobranie podatku w czasie i w sposób jak najbardziej dogodny dla podatnika, z uwzględnieniem warunków finansowych podatnika, cyklu i charakteru jego działalności. Przepis miał realizować "zasadę dogodności", którą w najprostszy sposób można ująć w sformułowaniu "płać, gdy otrzymasz pieniądze". Ponieważ w usługach transportowych regułą są długie terminy płatności, to celowym jest opodatkowanie tych transakcji w momencie otrzymania zapłaty "kasowo". Należy zatem stwierdzić, iż polski przepis w części w jakiej uzależnia powstanie obowiązku podatkowego od upływu 30 dnia od dnia wykonania usługi, wobec braku otrzymania zapłaty, nie realizuje postulowanej w nauce prawa podatkowego "zasady dogodności". Z treści przepisu art. 66 Dyrektywy 2006/112 wynika, że państwo członkowskie, w sytuacji prawidłowego i terminowego udokumentowania czynności, nie może określić terminu powstania obowiązku podatkowego w momencie późniejszym niż data wystawienia faktury, albo data otrzymania zapłaty. Ponieważ polska ustawa o VAT uzależnia w art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) powstanie obowiązku podatkowego od upływu pewnego terminu po dniu wykonania usługi w razie braku płatności – niezależnie od tego kiedy została wystawiona faktura – to w tym zakresie narusza art. 66 Dyrektywy; dlatego podatnik bezpośrednio powołując się na przepisy Dyrektywy mógł czynność opodatkować w dacie wystawienia faktury albo w dacie zapłaty za usługę.
Strona skarżąca uważa, iż organy podatkowe zarzucają podatnikowi, że naruszył art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, tzn. że błędnie określił moment powstania obowiązku podatkowego w zakresie świadczonych usług transportowych - na zasadach ogólnych, a nie zgodnie z ww. przepisem, jednocześnie same naruszając ten przepis. W swojej decyzji na stronie 6 Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, iż w przypadku faktur w stosunku do których kontrahenci nie udzielili informacji pozwalających na ustalenie obowiązku podatkowego zgodnie z przepisem szczególnym, organ podatkowy pozostawił rozliczenie podatku bez zmian. Zarówno organ podatkowy I jak i II instancji nie podały jaki to przepis zezwala na wybiórcze stosowanie art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a) ustawy i mimo, iż w swoim rozstrzygnięciu wywiodły, że jest to przepis obligatoryjny do stosowania dla podatnika, to same stosują je wybiórczo - bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r. zawiesił postępowanie sądowe w związku z pytaniem prejudycjalnym jakie zadał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie o sygn. akt I FSK 484/11 – czy unormowania wynikające z art. 66 lit. a), b) i c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (publ. Dz. U.UE L06.347.1 ze zm.; dalej Dyrektywa 112) należy interpretować w ten sposób, iż w przypadku wystawienia przez podatnika faktury dokumentującej usługę objętą dyspozycją przewidzianego w tym artykule uprawnienia dla państwa członkowskiego (odstępstwa od art. 63, 64 i 65 Dyrektywy 112), możliwe jest określenie wymagalności podatku (obowiązku podatkowego) w oparciu o art. 66 lit. b) Dyrektywy 112 na dzień zapłaty, nie później niż 30. dnia od dnia wykonania usługi oraz czy unormowania wynikające z art. 66 lit. a) i b) Dyrektywy 112 należy interpretować w ten sposób, iż sprzeciwiają się one polskim przepisom krajowym przyjętym w art. 19 ust. 13 pkt 2) lit. a) i b) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej jako ustawa o VAT) stanowiącym, iż moment powstania obowiązku podatkowego (zdarzenie, z nastąpieniem którego podatek staje się wymagalny dla niektórych transakcji) dla usług transportowych i spedycyjnych następuje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30. dnia, licząc od dnia wykonania tych usług także wówczas, gdy zostaje wystawiona i doręczona nabywcy faktura najpóźniej w ciągu 7 dni od wykonania usługi przewidująca późniejszy termin płatności, a nabywca usługi uprawniony jest do odliczenia podatku naliczonego za okres, w którym otrzymał fakturę, niezależnie od faktu zapłaty za usługę?
Postępowanie sądowe podjęto postanowieniem z dnia 17 lipca 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług przy wykonaniu usług transportowych Sąd w tym składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z dnia 3 września 2013 r. o sygn. akt I SA/Łd 803/13.
Organy podatkowe określiły moment powstania obowiązku podatkowego zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt. 2 lit. a) ustawy o VAT stanowiącym, że moment powstania obowiązku podatkowego dla usług transportowych i spedycyjnych następuje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia licząc od wykonania tych usług.
Skarżący rozpoznawał moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczonych usług transportowych z chwilą wystawienia faktury, natomiast organy obu instancji przyjęły, za powołanym wyżej przepisem art. 19 ust. 13 pkt. 2 lit. a), że obowiązek podatkowy powstał w terminie 30 dni od dnia wykonania usługi.
Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 maja 2013 r. wydanym w sprawie C-169/12 stanowisko takie jest nieprawidłowe.
Trybunał orzekł, że "Artykuł 66 dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą Rady 2008/117/WE z dnia 16 grudnia 2008 r., należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie unormowaniu prawa krajowego, zgodnie z którym podatek od wartości dodanej w odniesieniu do usług transportowych i spedycyjnych staje się wymagalny w momencie otrzymania całości lub części zapłaty, lecz nie później niż po upływie 30 dni od dnia świadczenia usługi, nawet jeżeli faktura została wystawiona wcześniej i przewiduje późniejszy termin zapłaty."
Zgodnie z art. 63 tej dyrektywy zdarzenie powodujące obowiązek podatkowy ma miejsce, a VAT staje się wymagalny w momencie dostarczenia towarów lub wykonania usług.
Artykuł 66 stanowi natomiast, że w drodze odstępstwa od art. 63, 64 i 65 państwa członkowskie mogą postanowić, że VAT staje się wymagalny dla określonych transakcji lub dla określonych kategorii podatników w jednym z następujących terminów:
a) nie później niż z datą wystawienia faktury,
b) nie później niż w momencie otrzymania zapłaty,
c) jeżeli faktura nie została wystawiona lub została wystawiona z opóźnieniem, w określonym terminie od zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego.
Z pisemnych motywów uzasadnienia wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 maja 2013 roku wynika, że państwa członkowskie wybierając możliwość przewidzianą w art. 66 Dyrektywy 112/WE/2006 są obowiązane do ścisłej implementacji tego przepisu, a po drugie: że najpóźniejszym dopuszczalnym terminem określenia momentu powstania obowiązku podatkowego jest moment otrzymania zapłaty świadczenia, po trzecie: że wybierając "opcję" przewidzianą w art. 66a Dyrektywy mogą skorzystać także z możliwości, o której mowa w art. 66c, po czwarte: że wybór możliwości opisanej w art. 66b wyłącza możliwość jednoczesnego wyboru opcji przewidzianej w art. 66c. Zdaniem Trybunału wynika to "prawdopodobnie" z tego, że zdaniem ustawodawcy (Unii) interes podmiotów gospodarczych w otrzymaniu wynagrodzenia za świadczone usługi jest wystarczającą gwarancją szybkiej zapłaty ceny świadczenia (uwaga czwarta zawarta w tym akapicie uzasadnienia). Wobec tego ustawodawca unijny nie dopuścił, by państwo członkowskie, które wybiera opcję określoną w art. 66b Dyrektywy, wskazywało okres czasu, po upływie którego podatek staje się wymagalny. Taką, sprzeczną z Dyrektywą i orzecznictwem TSUE (w szczególności wyrokiem TSUE z dnia 26 października 1995 roku w sprawie C-144/94 Italittica) "opcję" wybrał polski ustawodawca.
Należy stwierdzić, że do czasu ukazania się wyroku w sprawie C-169/12 orzecznictwo sądów administracyjnych nie było jednolite w przedmiocie oceny zgodności art. 19 ust. 13 pkt. 2 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług z przepisami Dyrektywy 112/WE/2006. Większość składów orzekających przyjmowała, że przepis art. 19 ust. 13 pkt. 2 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług jest zgodny z regulacjami europejskimi. Były jednak orzeczenia, co do istoty zgodne z poglądem wyrażonym przez TSUE w sprawie C-169/12 (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2011 roku w sprawie I FSK 873/10, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2012 roku, w sprawie III SA/Gl 2023/11). W powołanych wyżej wyrokach sądy rozważyły między innymi zakres stosowania regulacji zawartych w art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług w kontekście reguły kolizyjnej lex specialis derogat legi generali, a wobec stwierdzenia błędnej implementacji prawa europejskiego przez polskiego ustawodawcę w art. 19 ust. 13 pkt. 2 lit. a) ustawy o VAT wskazały moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług transportowych i spedycyjnych. W szczególności WSA w Gliwicach stwierdził, że "w przedstawionej sytuacji, gdy norma prawna wynikająca z regulacji określonej w art. 19 ust. 13 pkt. 2 lit. a) i b) została uznana za nieprawidłowo implementowaną do krajowego porządku prawnego, przepisem prawnym o charakterze lex specialis w stosunku do regulacji zawartej w art. 19 ust. 1 u.p.t.u wprowadzającej zasadę, iż obowiązek podatkowy powstaje z chwila wydania towaru lub wykonania usługi jest norma z art. 19 ust. 4 u.p.t.u. W myśl zaś tego przepisu jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Uwzględniając zatem treść tej regulacji szczególnej w stanie faktycznym sprawy, gdzie niespornym jest fakt obowiązku wystawienia faktury VAT z tytułu świadczenia przez stronę skarżącą usług transportowych spedycyjnych i przeładunkowych i gdzie faktury takowe zostały przez stronę skarżącą wystawione, rozpoznanie powstania momentu obowiązku podatkowego winno mieć miejsce w dacie wystawienia faktur". Pogląd ten jest także obecny w doktrynie (zob. Agnieszka Wesołowska, Glosa do wyroku TS z dnia 16 maja 2013 r., C-169/12, LEX ) i jest akceptowany przez skład orzekający rozpoznający tę sprawę.
Wobec faktu, że w tej sprawie - podobnie jak w sprawie rozpoznanej przez WSA w Gliwicach (III SA/Gl 2023/11) - poza sporem pozostaje obowiązek i fakt wystawienia faktur VAT przez skarżącego, organy podatkowe nie miały prawa zakwestionować rozpoznanego przez skarżącego momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu świadczonych przez niego usług transportowych z chwilą wystawienia faktur, a więc zgodnie z normą zawartą w art. 19 ust. 4 ustawy o VAT.
Rozpoznając sprawę ponownie organ podatkowy określi kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za analizowany okres podatkowy z uwzględnieniem uwag sądu dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w usługach transportowych.
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), a na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło