I SA/Łd 964/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. określającą M. S. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok w kwocie 5.193 zł. Wskazane rozstrzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 25 czerwca 2014 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego, r. pr. T. W. nadał listem poleconym w dniu 4 sierpnia 2014 roku. Do skargi załączony został wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w dniu 25 czerwca 2014 r. w siedzibie kancelarii odbywała praktyki absolwentka prawa zatrudniona na czas wakacji letnich. Przy rozpoczęciu praktyk zastrzeżono, że nie jest upoważniona do odbioru korespondencji, gdyż czynności tej mogą dokonywać wyłącznie zatrudnieni w kancelarii aplikanci oraz adresaci. Mimo tych zastrzeżeń praktykantka odebrała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określającą M. S. zobowiązanie podatkowe, a skierowaną do pełnomocnika strony adw. P. K., reprezentującej podatnika w postępowaniu przed organami administracji, zgodnie z pełnomocnictwem znajdującym się w aktach administracyjnych. Odbiór decyzji praktykanta pokwitowała własnym podpisem oraz pieczątką kancelarii. O zaistniałym fakcie nie poinformowała pełnomocnika skarżącego, a odebrana decyzja została pozostawiona w aktach sprawy. O fakcie odbioru ww. decyzji pełnomocnik podatnika dowiedział się dopiero w dniu 29 lipca 2014 r. podczas przenoszenia akt, w związku z przemeblowaniem kancelarii. Z uwagi na fakt, iż adw. P. K. przebywała w tym czasie za granicą w dniu 30 lipca 2014 r. M. S. udzielił pełnomocnictwa r.pr T. W. do wniesienia skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik stwierdził, że prawidłowe doręczenie decyzji nastąpiłoby do rąk adw. P. K. lub też aplikanta radcowskiego zatrudnionego w kancelarii. Zarzucił, iż uchybienie pracownika poczty, który nie upewnił się, że osoba odbierająca korespondencję jest do tego uprawniona oraz samowola praktykantki nie może powodować dla strony negatywnych skutków prawnych w zakresie postępowania sądowego. Dodatkowo podkreślił, że skarżący został poinformowany przez pełnomocnika o zaistniałej sytuacji w dniu 30 lipca 2014 r., a zatem wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś zgodnie z § 4 ww. przepisu w załączeniu do wniosku złożona została skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a.). W świetle postanowień powołanych przepisów uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki, a mianowicie strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Tytułem wstępu należy podkreślić, że na etapie postępowania przed organami administracji, jak wynika z akt administracyjnych pełnomocnikiem skarżącego była adwokat P. K., prowadząca kancelarię pod adresem Ł., ul. A 69 lok. 4, a więc takim samym, pod którym znajduje się Kancelaria Prawna r.pr. T. W., któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok przed sądami administracyjnymi wszystkich instancji. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej we wniosku Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący działał wszak przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, od którego należy oczekiwać należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru prowadzonej działalności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2008 r. I OZ 496/08). Należy podkreślić, iż staranne wykonywanie zawodu ma na celu reprezentowanie swoich klientów w taki sposób, aby minimalizować możliwości wystąpienia sytuacji, kiedy klient bez swej winy nie może dochodzić swoich praw. W ten sposób najpełniej będzie realizowana dbałość o dobro i interesy klienta. W związku z tym zaniedbania osób, którymi posługuje się profesjonalny pełnomocnik, obciążają jego samego, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność czy w ramach prowadzonej działalności profesjonalny pełnomocnik korzysta usług zatrudnionego personelu, czy też pracowników kancelarii. Zawodowy charakter działalności powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Nie ma przy tym znaczenia charakter prawny formy zatrudnienia w kancelarii osoby wykonującej powierzone jej czynności. To oznacza, że nawet w sytuacji zlecania pewnych czynności swoim pracownikom czy stażystom, pełnomocnik nie jest zwolniony z obowiązku starannego ich wykonania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I GZ 1/09). Pełnomocnik winien zapoznać osobę odbywającą staż z jej uprawnieniami i obowiązkami. Zaniedbania w tym zakresie stanowią zawinioną przyczynę uchybienia terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona (w wąskim tego słowa znaczeniu) ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w szerokim tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 1935 r., C.III 258/35, OSP z 1936 r., poz. 150; akceptowane przez J. Gudowskiego [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo, Warszawa 1998 r., t. 1, s. 318, uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 września 1992 r., III CZP 112/92, OSNC z 1993 r., nr 5, poz. 75; akceptowanej przez J. Gudowskiego [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., t. 1, s. 240,). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego sam przyznał, że winę za uchybienie terminowi do wniesienia skargi ponosi pracownik kancelarii – jako osoba praktykująca/ucząca się właściwego wykonywania pracy, a zatem w ocenie Sądu, winna pozostawać pod szczególnym nadzorem zarówno pozostałych pracowników kancelarii, jak i samego pełnomocnika. Dodatkowo odnosząc się do uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd stwierdza, że osoba doręczająca pismo nie ma każdorazowo obowiązku sprawdzania, czy odbierająca je osoba uprawniona jest do odbioru pism w sytuacji, gdy doręczenie dokonane jest pod adresem lokalu stanowiącego siedzibę kancelarii adwokackiej (czy też radcowskiej). Obowiązkiem prowadzących kancelarię jest takie właśnie zorganizowanie odbioru korespondencji, aby dokonywała jej wyłącznie osoba upoważniona oraz podjęcie takich działań organizacyjnych wykluczających możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 200/13). Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. E.B.