I SA/Łd 98/15
WyrokWSA w Łodzi2015-03-26
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Tomasz Adamczyk, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, wydana na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może zostać utrzymana w mocy po stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności tego przepisu z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe na podstawie przepisu, który następnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP, narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym, zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ustalającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Organy podatkowe ustaliły, że wydatek na zakup nieruchomości nie znalazł pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę rozważenia kwestii możliwości zaoszczędzenia środków w sytuacji upływu czasu, inflacji i denominacji pieniądza. W trakcie postępowania zmarła skarżąca, a sprawę podjęli jej następcy prawni. Dodatkowo podniesiono zarzut niezgodności przepisu stanowiącego podstawę decyzji z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł.; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 2000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Adamczyk, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 roku sprawy ze skargi C. M., G. M. oraz D. M. – następców prawnych J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku, nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 18 października 2010 r. J. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Wyrokiem z dnia 25 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1370/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. w przedmiocie ustalenia J.M. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. ustalił skarżącej zobowiązanie z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., w wysokości 192.956 zł. Organ pierwszej instancji w wyniku przeprowadzonych czynności ustalił, że w analizowanym okresie podatniczka poniosła wspólnie z mężem łączne wydatki w kwocie 19.788,40 zł tj. wydatki J. M. (9.120 zł), wydatki C. M. (10.491 zł) oraz podatek od nieruchomości (176,80 zł). Określając wysokość przychodów w analizowanym okresie, uzyskanych przez małżonków M., organ uwzględnił dochód z emerytury J. M. (17.388,20 zł), z emerytury C. M. (26.985 zł) oraz dochód kasowy z działalności gospodarczej J. M. (207.449,29 zł). Przychody te wyniosły łącznie 251.822,49 zł. Nadwyżka przychodów nad wydatkami w ww. okresie wyniosła 232.034,09 zł, z czego na podatniczkę przypadała kwota 116.017,04 zł. Ponadto ustalono, że w 2004 r. podatniczka poniosła wydatek sfinansowany z majątku odrębnego na zakup nieruchomości położonej w K. przy ul. A (257.275 zł). Jeżeli chodzi o przychody wchodzące w skład majątku odrębnego podatniczki organ pierwszej instancji ustalił, że w badanym okresie podatniczka nie uzyskała tego rodzaju przychodów. Ostatecznie ustalono, że wydatki podatniczki w kwocie 257.275 zł nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów i od tej kwoty ustalono wysokość wymienionego na wstępie zobowiązania podatkowego.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego organ dokonał następujących ustaleń. Organ przyjął, że w latach 1970-1991 podatniczka wraz z mężem prowadzili hodowlę nutrii (w okresie 1985-1991 wspólnie z synem, G. M.). Na stałe utrzymywanych było 40 szt. dorosłych (matek), które kociły się dwa razy w roku, przy czym średnio w miocie było 6 szt. młodych. Do uboju nadawały się półroczne zwierzęta. Karmę dla zwierząt stanowiły warzywa i trawa uprawiana na działce sąsiadów, suchy chleb, obierki z warzyw otrzymywane ze stołówki Zespołu Szkół A w W., śrutowane zboże, kukurydzę, odpady marchwi, buraków, ziemniaków otrzymywane od rodziców posiadających gospodarstwo rolne, a także odpady jabłek, sałaty, cukinii, marchwi, liście buraków i ziemniaków, słoneczniki pozyskiwane z własnych upraw. Kosztów opieki weterynaryjnej nie ponosili, nie zatrudniali również pracowników. Hodowlę prowadzili w celu pozyskania skór; mięsa nie sprzedawali – wykorzystywali je na własne potrzeby. Uwzględniając fakt, że za jedną wysuszoną skórę małżonkowie M. otrzymywali cenę w kwocie stanowiącej równowartość 120 kg pszenicy organ podatkowy ustalił łączny dochód z tego źródła, przyjmując nadto, że przychód z tego tytułu nie był związany z jakimikolwiek kosztami.
W zakresie dochodów uzyskanych z hodowli drobiu i upraw warzyw i owoców organ przyjął, że sad owocowy prowadzili w latach 1971-2004, a ogród warzywny na gruncie o powierzchni 500 m² od 1971 r. do dnia dzisiejszego. Ponadto uprawiali warzywa w szklarni znajdującej się na budynku domu gospodarczego o powierzchni 40 m² i w tunelach foliowych na ziemi o łącznej powierzchni 40 m². Zbiory przeznaczali na potrzeby własne. Sprzedawali jedynie nadwyżki osobom, które same przyszły do ich domu. Przyjmując za wiarygodne oświadczenia małżonków M. organ uznał, że nie ponosili kosztów ww. upraw (tunele nie były ogrzewane, szklarnia na budynku gospodarczym ogrzewana sporadycznie piecykiem tzw. trociniakiem, trociny otrzymywali bezpłatnie ze stolarni Przedsiębiorstwa Budowlanego, nie stosowali nawozów i oprysków, nasiona i sadzonki pozyskiwali z własnych upraw, nie zatrudniali pracowników). W zakresie hodowli drobiu ustalono, że była ona prowadzona w pomieszczeniach pod i za budynkiem gospodarczym. W okresie zimowym podatnicy posiadali 40 kur, w letnim 100 kur oraz 20 indyków. Karmę pozyskiwali z odpadków ze stołówki ZSB w W., odpadów warzyw z ogrodu. Nie korzystali z opieki weterynaryjnej, ogrzewanie nie było potrzebne, nie zatrudniali pracowników. Hodowla pozwalała na sprzedaż 3 mendli jaj dziennie. Mięso wykorzystywano na potrzeby własne. Jeżeli chodzi o wielkość przychodów uzyskanych z upraw i hodowli organ przyjął, za podatnikami, że kształtowały się one na poziomie umożliwiającym pokrycie kosztów utrzymania. Organ przyjął, że koszty utrzymania w latach 1971-2004 rodziny podatniczki były w całości pokryte dochodami z hodowli drobiu oraz upraw warzyw i owoców.
Dodatkowo organ ustalił, że w latach 1996-2000 podatniczka prowadziła działalność gospodarczą opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych w zakresie handlu detalicznego i hurtowego oraz obwoźnego artykułami przemysłowymi. Siedziba firmy znajdowała się w miejscu zamieszkania podatników, nie zatrudniano pracowników, jedynym środkiem trwałym był samochód ciężarowy MAN nabyty w 2000 r. za 122.000 zł. Wyposażeniem firmy były materiały i urządzenia biurowe. Organ przyjął, ze w latach 1998-2000 podatniczka uzyskiwała z tego tytułu dochody wskazane w jej oświadczeni z 24 lutego 2003 r. skierowanym do Urzędu Skarbowego w W. Wobec braku danych dotyczących lat 1996-1997 organ wyliczył przy zastosowaniu wskaźniku rentowności wyliczonego za wskazane wyżej lata 1998-2000.
Wskazano również, że w okresie od 1960 do uzyskania uprawnień emerytalnych w 1992 r. podatniczka pracowała jako nauczyciel najpierw w Szkole B w D., a następnie w Zespole Szkół A w W. Z kolei C. M. pracował od 1957 r. jako nauczyciel w Szkole B w D., a w latach 1968-1991, w Technikum C w W. – zawsze na 1,5 etatu. Po przejściu na emeryturę pracował jeszcze w dodatkowym wymiarze godzin w ZSZ nr 2 w W. Oboje oświadczyli, że uzyskiwali w miejscu pracy wynagrodzenie właściwe dla pracowników oświaty. W celu wyjaśnienia wysokości uzyskiwanych tam dochodów organ odwoławczy zwrócił się do ww. szkół z zapytaniem o dane dotyczące wynagrodzeń każdego z małżonków. Z odpowiedzi uzyskanej z Zespołu Szkół Nr 1 w D. wynikało, że nie zachowały się w tamtejszym archiwum żadne dokumenty (listy płac, karty wynagrodzeń) za okres, kiedy małżonkowie M. pobierali tam wynagrodzenia. Z kolei z ZSZ w W. uzyskano dane dotyczące podatniczki za okres od 1984 do 1992 r. Dane powyższe uzupełniono informacją z ZUS o dochodach uzyskanych z tytułu świadczenia emerytalnego pobieranego przez podatniczkę w okresie od listopada 1990 r. do końca 1991 r. oraz C. M. w okresie od września 1987 do końca 1991 r.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w toku postępowania małżonkowie M. złożyli oświadczenie, że posiadane oszczędności przechowywali w skrytce w domu, o której wiedzieli tylko oni. Wskazano ponadto, że z wyliczenia dokonanego w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącej podatku dochodowego podatniczki za 2002 r. wynikało, że cała kwota oszczędności jakie mogli zgromadzić w latach 1970-2001 tj. 239.210,23 zł, została uwzględniona przy rozliczeniu 2002 r., a w związku z tym – na początku 2003 r. nie dysponowali środkami zgromadzonymi w latach ubiegłych.
W zakresie wydatków poniesionych przez małżonków M. w 2004 r. organ odwoławczy przyjął je w wysokości ujawnionej w złożonych w toku postępowania oświadczeniach podatniczki i jej męża. Ponieważ zaś ujawnione w tym okresie przychody przekraczały wydatki małżonków organ odwoławczy nie kwestionował rozliczenia podatkowego skarżącej w tym zakresie.
Dyrektor Izby Skarbowej zakwestionował natomiast, za organem pierwszej instancji, możliwość pokrycia przez podatniczkę z majątku odrębnego wydatku na zakup nieruchomości położnej w K. przy ul. A, i w tym zakresie wymierzył jej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych we wskazanej na wstępie wysokości.
W skardze na przedstawioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 20 § 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.), poprzez błędne i nierzetelne ustalenie mienia, które zgromadziła w latach poprzedzających rok 2004 oraz niewłaściwe ustalenie środków, którymi dysponowała w tym okresie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w zakresie, w jakim organy podatkowe uchyliły się od ustalenia dochodów z pracy skarżącej w charakterze nauczycielki w latach 1970-1983. Uwzględniono bowiem jedynie wynagrodzenie, jakie uzyskiwała ona w latach 1984-1992, zaś w przypadku jej małżonka w latach 1972-1991, chociaż z niekwestionowanych przez organy podatkowe oświadczeń małżonków wynikało, że skarżąca jako nauczycielka pracowała od roku 1960, zaś jej mąż od roku 1957. W pozostałym zakresie rozstrzygnięcie organów podatkowych Sąd uznał za prawidłowe. W pozostałym zakresie rozstrzygnięcie organów podatkowych sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 1931/11 uchylił rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi. NSA podkreślił, że przedmiotem sporu jest możliwość pokrycia przez skarżącą z majątku odrębnego wydatku na zakup nieruchomości położnej w K.-przy ul. A. Sąd podkreślił, że WSA nie zakwestionował ustaleń i ocen organów podatkowych, że wydatek w kwocie 257.275.00 zł, stanowiący podstawę ustalenia braku pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu, podatniczka sfinansowała z majątku odrębnego. W tym stanie rzeczy dochody męża podatniczki, których badanie zlecił organom podatkowym Sąd pierwszej instancji, niewątpliwie nie mogły stanowić pokrycia podatkowo znaczącego niedoboru w majątku odrębnym jego żony. Ze sprawy nie wynika bowiem jakakolwiek podstawa, na której dochody ze stosunku pracy męża podatniczki stanowić by miały dochody majątku odrębnego jego żony.
W odniesieniu natomiast do dochodów ze stosunku pracy skarżącej za lata 1970-1983 nie wynika, żeby dochody te tworzyły majątek odrębny podatniczki, nie zaś współwłasność małżeńską podatniczki i jej męża. Zdaniem Sądu drugiej instancji WSA nie rozważył dostatecznie, czy dochody te, jeśli w istocie zasilały majątek odrębny strony, z którego miał zostać sfinansowany wydatek roku 2004 – mogły zostać zaoszczędzone w sytuacji gdy od ich uzyskania upłynął relatywnie znaczny czas, w którym ponadto miały miejsce okresy inflacji oraz denominacja pieniądza. Zaniechanie dokładnego, wnikliwego, wszechstronnego rozważenia wszystkich przywołanych powyżej okoliczności stanowiło, zdaniem NSA, istotne i oczywiste naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w obszarze sądowej kontroli prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe art. 122, art. 187 § 1 i 3 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.
Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 772/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z uwagi na śmierć skarżącej zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.
W następstwie ustania ustawowych przyczyn zawieszenia, zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 772/13 Sąd podjął zawieszone postępowanie z udziałem następców prawnych zmarłej J. M.
Pismem procesowym z dnia 16 marca 2015 r. pełnomocnik G. M. podniósł dodatkowo zarzut niewłaściwego zastosowania art. 210 § 1 pkt 4 w zw. z art. 240 § 1 pkt 8 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisu prawa o którego niezgodności z Konstytucją RP orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09. Pełnomocnik podkreślił, iż w niniejszej sprawie nie powinno budzić wątpliwości, że skoro powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi samoistną przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, to tym samym wypełnia ono dyspozycję przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Fundamentalną kwestią pozostaje, że w toku rozpoznania sprawy w istotny sposób zmienił się stan prawny w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 (opublikowanym w Dz. U. z 27 sierpnia 2013 r., poz. 985), w którym stwierdzono, że art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP.
W konsekwencji przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., nie może zostać uznany za zgodną z prawem podstawę rozstrzygnięcia spraw podatkowych oraz podstawę ich kontroli przez sądy administracyjne, ponadto nie może stanowić podstawy prawnej wszczynania i kontynuowania postępowań podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt II FSK 2673/11, a także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 marca 2014 r., I SA/Po 896/13, dostępne na stronie internetowej: www.cbois.nsa.gov.pl).
W myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Orzeczenia te mają także charakter prawotwórczy, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (por. B. Banaszak Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009 s. 835-853 ).
Trybunał Konstytucyjny w obszernym uzasadnieniu powołanego wyroku stwierdził m.in., że mechanizm opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach jest obarczony bardzo poważnymi wadami legislacyjnymi dotyczącymi jego konstrukcji, natomiast wprowadzając szczególnie restrykcyjną instytucję podatku od dochodów nieujawnionych, ustawodawca unormował ją jedynie w trzech lakonicznych przepisach prawnych, z których dwa okazały się wyjątkowo nieprecyzyjne i niejednoznaczne, podczas gdy instytucjom zdecydowanie mniej skomplikowanym, a przede wszystkim mniej ingerującym w konstytucyjne prawa jednostek, poświęca całe akty normatywne. Trybunał Konstytucyjny zauważył także, że w rzeczywistości poddane kontroli przepisy prawne tworzą jedynie szkielet instytucji, gdyż jej treść została ukształtowana dopiero w praktyce, co w oczywisty sposób musi budzić poważne zastrzeżenia z punktu widzenia zasady demokratycznego państwa prawnego, a w takim wypadku nie jest wystarczające, by podatnik znał obowiązujące regulacje prawne, w celu ustalenia przysługujących mu praw i ciążących na nim obowiązków powinien równolegle zapoznać się ze stanowiskiem organów podatkowych oraz orzecznictwem sądowym.
Z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika ponadto, że główne zarzuty, które skierowane zostały pod adresem tej regulacji to: wyjątkowo niejasne ukształtowanie pojęcia przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych, brak jednoznacznego określenia zasad dotyczących biegu terminu ustalenia zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od dochodów nieujawnionych (przedawnienia), zastrzeżenia związane z rozkładem ciężaru dowodu w postępowaniu dotyczącym tego podatku i określeniem zakresu obowiązków dokumentacyjnych ciążących na podatnikach, a także zastrzeżenia odnoszące się do opodatkowania przychodów wynikających z czynności niemogących być przedmiotem prawnie skutecznej umowy oraz zbiegu instytucji ustalenia podatku od dochodów nieujawnionych i określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Kierując się powyższymi ustaleniami Sąd stwierdził, że pomimo, iż zaskarżona decyzja Izby Skarbowej w Ł. została wydana na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. przed ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to dokonując sądowej kontroli decyzji, skład orzekający w sprawie nie mógł tego wyroku pominąć. Zasada, zgodnie z którą sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonego aktu na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jego wydania, nie ma bowiem zastosowania w przypadku derogacji przepisu dokonanej przez orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Wynika to z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", na podstawie którego sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa, o którym mowa w tym przepisie, może nastąpić również po wydaniu decyzji administracyjnej, gdy podstawą wznowienia postępowania administracyjnego jest stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu będącego podstawą prawną decyzji (art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej). Jeżeli więc w toku postępowania sądowoadministracyjnego zapadnie wyrok stwierdzający niekonstytucyjność normy, na której oparto decyzję administracyjną, istnieje konieczność uchylenia takiej decyzji (por. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyd. 2, Warszawa 2010, s. 50–51, a nadto wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1002/12, dostępny na stronie: www.cbois.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze, że w powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. o niekonstytucyjności przepisu art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., który to przepis stanowił podstawę wydania zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że w zaistniałym stanie faktycznym doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego), a zatem obie decyzje podlegały uchyleniu.
Jednocześnie w tych okolicznościach sprawy Sąd za zbędne uznał odnoszenie się do kwestii zasadności pozostałych zarzutów podniesionych w skardze.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 200 p.p.s.a. Sąd postanowił o zwrocie wpisu sądowego od skargi. Wobec braku wniosku pełnomocnika następcy prawnego J. M. o zasądzenie należnych kosztów do momentu zamknięcia rozprawy Sąd nie orzekł o wynagrodzeniu zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło