II SA/Łd 10/25

WyrokWSA w Łodzi2025-03-21

Skład orzekający: Michał Zbrojewski, Robert Adamczewski, Tomasz Porczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji kruszywa naturalnego na terenie parku krajobrazowego, wydana w związku z odmową uzgodnienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Odmowa uzgodnienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, ze względu na naruszenie zakazów obowiązujących na terenie parku krajobrazowego (w tym zakazu trwałego zniekształcania rzeźby terenu), jest wiążąca dla organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Raport środowiskowy nie wykazał braku negatywnego wpływu na walory przyrodnicze parku.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla kontynuacji eksploatacji kruszywa naturalnego na terenie Parku Krajobrazowego. Wójt Gminy odmówił wydania decyzji, powołując się na odmowę uzgodnienia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie wiążącego charakteru postanowienia RDOŚ oraz brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2025 roku sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 28 października 2024 roku znak SKO.4161.26.24 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala skargę. dc II SA/Łd 10/25 Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w miejscowości C. (dalej: skarżąca lub Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 28 października 2024 roku (znak SKO.4161.26.24) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. z 30 sierpnia 2024 roku (znak: OŚr.6220.3.32.2023.MB) odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm.) [dalej: ustawa środowiskowa]. Z akt sprawy wynika, że decyzją z 30 sierpnia 2024 roku Wójt Gminy P. odmówił K. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w miejscowości C. ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "C. [...]" w kat. C i na działkach nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Rozstrzygnięcie zostało uzasadnione brakiem uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi. Od powyższej decyzji skarżąca spółka wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała prawidłowość rozstrzygnięcia i zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem: a) art. 77 ust. 1 i 3 ustawy środowiskowej poprzez wydanie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postanowienia o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji kruszywa naturalnego, podczas gdy organ uzgadniający miał obowiązek ustalenia, czy cała inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku, tj. zmierzająca do rozszerzenia działalności istniejącej od ponad dwudziestu lat kopalni, zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska, b) art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej poprzez błędne uznanie, że odmowne postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest wiążące dla organu wydającego decyzję środowiskową, podczas gdy nie ma ono takiego charakteru, c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz 107 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i pominięcie faktów mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. nieustalenie w toku postępowania dowodowego przez organ, czy inwestycja miałaby mieć wpływ na ludzi oraz środowisko i wydanie decyzji wyłącznie na podstawie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w oparciu o cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym także wskazujący, że wniosek dotyczy inwestycji planowanej, a nie zrealizowanej i zakończonej, d) art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. m.in. ze względu na przyjęcie pozaprawnych kryteriów odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, e) art. 6-9, art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: - lakoniczne powielenie stanowiska przyjętego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, podczas gdy organ powinien był samodzielnie przeanalizować zgromadzony materiał dowodowy, oprzeć się na samodzielnej argumentacji i merytorycznie rozpoznać sprawę, co nie nastąpiło, - dowolne i nienależyte rozważenie argumentacji podniesionej przez skarżącego w toku postępowania i brak merytorycznego rozpoznania sprawy, pomimo, że organ był do tego zobligowany, - pominięcie przez organ I instancji w toku zgromadzonego materiału dowodowego kwestii wariantowania planowanego przedsięwzięcia, w sytuacji gdy zarówno wariant realizacyjny (inwestora), jak i prezentowany wariant alternatywny są wariantami racjonalnymi, możliwymi do wykonania z ekonomicznego, technicznego i prawnego punktu widzenia, a zastosowanie któregokolwiek z nich spowoduje osiągnięcie zamierzonego celu, f) naruszenie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 oraz art. 85 ustawy środowiskowej w zw. z § 3 ust. 1 pkt 54a rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich zastosowanie i wydanie decyzji negatywnej dla inwestora, podczas gdy w danym wypadku zachodziły podstawy do wydania decyzji pozytywnej. W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę decyzji i wydanie zgody na realizację przedsięwzięcia oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego. Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podniósł w pierwszej kolejności, że Spółka wystąpiła do Wójta Gminy P. o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "C. [...]" w kat. C i na działkach nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Ww. przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowiskowo wskazanego w § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret 3, 4, 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Następnie Kolegium podkreśliło, że postanowieniem z 2 stycznia 2024 r. organ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia raportu środowiskowego. Po analizie treści raportu organ specjalistyczny, tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia postanowieniem z 2 lipca 2024 r. W rezultacie przeprowadzonego postępowania, w tym mając przede wszystkim na względzie brak uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, Wójt Gminy P. wydał decyzję odmowną. Kolegium podkreśliło, że Spółka nie zaskarżyła postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z 2 lipca 2024 r. Wobec powyższego Kolegium uznało, że akt ten jest ostateczny, a ponadto ma charakter wiążący. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że obszar objęty inwestycją znajduje się po wschodniej stronie drogi polnej prowadzącej z miejscowości C. do miejscowości S. Działki, na których udokumentowano złoże, stanowią grunty rolne VI klasy bonitacyjnej i lasy V i VI klasy bonitacyjnej. Teren złoża położony jest w [...] Parku Krajobrazowym. Obszar złoża wraz z otoczeniem stanowi teren pagórkowaty. Na działkach nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] znajduje się wyrobisko eksploatacyjne o głębokości ok. 8,0 - 25,0 m. Powierzchnia całego obszaru dokumentowanego złoża "C. [...]" wynosi 10,0 ha. Po zakończeniu działalności górniczej inwestor zaplanował przeprowadzenie rekultywacji terenów poeksploatacyjnych w kierunku leśno-rolnym. Realizacja inwestycji wiązałaby się z koniecznością usunięcia roślinności leśnej pokrywającej przedmiotowy teren. Kolegium ponadto zwróciło uwagę, że zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Wojewody Łódzkiego z 24 listopada 2005 r., nr 45/2005 w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj. Łódzk. z 2005 r. Nr 348, poz. 3119) [dalej: rozporządzenie Wojewody], [...] Park Krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju. W § 2 rozporządzenia ustalono szczególne cele ochrony Parku. Kolegium wskazało dalej, że przywołane rozporządzenie w § 3 formułuje jednocześnie określone zakazy, które dotyczą obszaru parku, tj. zakazuje się: 1) realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu art. 51 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150), za wyjątkiem tych przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oddziaływania na środowisko, wykazała brak niekorzystnego wpływu na walory przyrodnicze parku krajobrazowego; 2) umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, lęgowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności w ramach racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej, rybackiej i łowieckiej; 3) likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych; 4) pozyskiwania do celów gospodarczych skał, w tym torfu oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin j zwierząt, w granicach projektowanego obszaru Natura 2000 [...], kod obszaru [...]; 5) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych; 6) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej; 7) budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegu rzeki W., z a wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej oraz obiektów zlokalizowanych na terenach istniejącej zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej, z wyłączeniem strefy zagrożenia powodziowego; (zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 7, nie dotyczy obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego); 8) likwidowania, zasypywania i przekształcania zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno - błotnych; 9) wylewania gnojowicy, z wyjątkiem nawożenia własnych gruntów rolnych; 10) prowadzenia chowu i hodowli zwierząt metodą bezściółkową; 11) utrzymywania otwartych rowów ściekowych i zbiorników ściekowych; 12) organizowania rajdów motorowych i samochodowych; 13) używania łodzi motorowych i innego sprzętu motorowego na otwartych zbiornikach wodnych. Kolegium przywołało stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, zgodnie z którym zrealizowanie przedsięwzięcia będzie w szczególności sprzeczne z celami ochrony [...] Parku Krajobrazowego wymienionymi w § 2 ust. 6 pkt 1 (ochrona krajobrazu o wybitnych walorach naturalnych - wielkoprzestrzennych obszarów leśnych) i 7 ww. rozporządzenia Wojewody (ochrona przed eksploatacją surowców naturalnych) oraz § 2 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia Wojewody (ochrona najatrakcyjniejszych terenów turystycznych (obszary leśne) przed degradującym zagospodarowaniem). Zrealizowanie przedsięwzięcia spowoduje także naruszenie zakazów wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 5 ww. rozporządzenia, tj. zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu art. 51 ustawy– Prawo ochrony środowiska, za wyjątkiem tych przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oddziaływania na środowisko, wykazała brak niekorzystnego wpływu na walory przyrodnicze parku krajobrazowego (pkt 1) oraz zakazu wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych (pkt 5). Kolegium, powołując się na stanowisko organu specjalistycznego, wskazało, że w przedłożonym raporcie nie wykazano braku niekorzystnego wpływu na walory przyrodnicze Parku. Charakter planowanej działalności - eksploatacja odkrywkowej kopaliny oraz skala przedsięwzięcia, na terenach o niskim stopniu przekształcenia antropogenicznego, spowoduje naruszenie walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz istotne, nieodwracalne zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania terenu. Zmiana charakteru zagospodarowania nie będzie również obojętna dla możliwości prawidłowego funkcjonowania dziko występujących gatunków zwierząt i roślin oraz siedlisk cennych przyrodniczo. Dojdzie ponadto do zaburzenia drożności korytarza ekologicznego, jakim są tereny leśne oraz do ograniczenia swobodnej migracji fauny. Dodatkowo nastąpi trwałe zniekształcenie rzeźby terenu, przez które należy rozumieć działania polegające na zaburzeniu stosunków wysokościowych (zmiana rzędnych terenu) oraz układu nachyleń i przebiegu naturalnych granic rzeźby. Do prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu zaliczyć należy prace, które prowadzą do zniszczenia lub przekształcenia form rzeźby terenu w sposób oznaczający utratę cech morfologicznych danego typu rzeźby (w tym przypadku powstanie wyrobiska o głębokości do 30 m). Wiąże się ona z istotnymi zmianami ukształtowania danego terenu w wyniku przemieszczania znacznych ilości mas ziemnych. Realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia będzie skutkować zmianą rzeźby terenu mającą charakter trwały, tzn. że po dokonaniu czynności zmieniających rzeźbę terenu nie będzie możliwe powrócenie do stanu pierwotnego. Planowany czas eksploatacji omawianego przedsięwzięcia nie jest jednoznacznie ograniczony w czasie. Przewiduje się, że eksploatacja złoża trwać będzie przez ok. 10 lat, jednakże określenie to jest nieprecyzyjne, a w przypadku spadku zapotrzebowania na wydobywany surowiec, okres ten może ulec wydłużeniu (wydobycie w obecnie eksploatowanej część złoża trwa już kilkanaście lat). Dodatkowo rekultywacja wyrobiska jest procesem długotrwałym i należy przeprowadzić ją w terminie do 5 lat od zaprzestania działalności. Z powyższego wynika, że znaczna deformacja obecnego ukształtowania przedmiotowego terenu będzie istnieć przez dłuższy czas i nie ulegnie szybkim zmianom, co także wpisuje się w definicję słowa trwały. Ponadto rekultywacja jaka zostanie przeprowadzona po zakończeniu eksploatacji złoża nie pozwoli na przywrócenie jego pierwotnego charakteru, szczególnie w przypadku rolnego kierunku rekultywacji. W przypadku leśnego kierunku rekultywacji, trzeba mieć również na uwadze, że wzrost lasu jest procesem stosunkowo powolnym i długotrwałym. Jednocześnie organ podniósł, że planowana działalność nie ma związku z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych, zatem przewidziane odstępstwa od zakazu nie mają zastosowania. Organ stanął na stanowisku, iż wyjątki od zakazów wskazane w art. 17 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie mają zastosowania, ponieważ przedsięwzięcie nie będzie związane z wykonywaniem zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych; wykonywaniem zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa; prowadzeniem akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym; realizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej inwestycją celu publicznego. W odniesieniu do zakazów, o których mowa powyżej, Kolegium przypomniało, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi wskazał, iż w zgromadzonej dokumentacji, pomimo wezwania, nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości, że nie zostaną one naruszone. Analiza dotycząca powyższych zakazów opiera się na stwierdzeniu braku ich naruszenia bez poparcia tego danymi i dowodami. W inwentaryzacji przyrodniczej wskazano również, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia inwestor wystąpi do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi o odstępstwo od zakazów określonych w art. 51 ust. 1 i 1 a oraz art. 52 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przyrody w stosunku do odnotowanych gatunków roślin i zwierząt będących pod ochroną gatunkową, dlatego prawdopodobne jest również naruszenie zakazu, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 - zakaz umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, lęgowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności w ramach racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej, rybackiej i łowieckiej. Prace związane z udostępnianiem i wydobywaniem kopaliny i przemieszczeniem mas ziemnych (w tym nadkłady skały płonnej), z uwagi na znaczną skalę i charakter mogą zatem prowadzić do złamania zakazu. Pomijając fakt mocy wiążącej postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z 2 lipca 2024 r. (co już samo stanowi podstawę do odmowy wydania decyzji środowiskowej), w ocenie Kolegium należy także wskazać, że argumentacja organu specjalistycznego, uwzględniona przez organ pierwszej instancji, jest słuszna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie na objętym wnioskiem obszarze wpłynie destrukcyjnie na świat fauny, jak i flory obszaru chronionego oraz silnie zniekształci istniejącą rzeźbę terenu. Ten negatywny wpływ będzie utrzymywał się co najmniej przez kilkadziesiąt lat. Nie można zapominać, że teren ten został objęty ochroną z uwagi na cenne walory przyrodnicze. Fakt prowadzenia dotychczasowej eksploatacji kopaliny nie może przemawiać za dalszym wydobyciem kruszywa na kolejnych obszarach parku, a tym samym ich degradacją. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. Spółka z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w miejscowości C. zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego przez ich niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, tj.: 1) art. 77 ust. 1 i 3 ustawy środowiskowej, poprzez wydanie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postanowienia o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji kruszywa naturalnego, podczas gdy organ uzgadniający miał obowiązek ustalenia, czy cała inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku, tj. zmierzająca do rozszerzenia działalności istniejącej od ponad dwudziestu lat kopalni, zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska, 2) art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej poprzez błędne uznanie, że odmowne postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest wiążące dla organu wydającego decyzję środowiskową, podczas gdy nie ma ono takiego charakteru, a nadto Kolegium bezzasadnie wskazuje na brak zaskarżenia przez skarżącego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z 2 lipca 2024 roku w sytuacji, gdy skarżący nie otrzymał tego postanowienia, co zresztą potwierdza Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi w piśmie z 15 listopada 2024 roku. 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz 107 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i pominięcie faktów mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. nieustalenie w toku postępowania dowodowego przez organ, czy inwestycja miałaby mieć wpływ na ludzi oraz środowisko i wydanie decyzji wyłącznie na podstawie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w oparciu o cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym także wskazujący, że wniosek dotyczy inwestycji planowanej, a nie zrealizowanej i zakończonej, 4) art. 8, 9, art. 10 § 1 k.p.a. m.in. ze względu na przyjęcie pozaprawnych kryteriów odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. 5) art. 6. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. i art.107 § 3 k.p.a. poprzez: a. lakoniczne powielenie stanowiska przyjętego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, podczas gdy organ winien był samodzielnie przeanalizować zgromadzony materiał dowodowy, oprzeć się na samodzielnej argumentacji i merytorycznie rozpoznać sprawę, co nie nastąpiło; b. dowolne i nienależyte rozważenie argumentacji podniesionej przez skarżącego w toku postępowania i brak merytorycznego rozpoznania sprawy, pomimo że organ był na podstawie obowiązujących przepisów do tego zobligowany, c. pominięcie przez organ I instancji w toku zgromadzonego materiału dowodowego kwestii wariantowania planowanego przedsięwzięcia, w sytuacji gdy zarówno wariant realizacyjny (inwestora) jak i prezentowany wariant alternatywny są wariantami racjonalnymi, możliwymi do wykonania z ekonomicznego, technicznego i prawnego punktu widzenia, a zastosowanie któregokolwiek z nich spowoduje osiągnięcie zamierzonego celu, 6) naruszenie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 oraz art. 85 ustawy środowiskowej w powiązaniu z § 3 ust. 1 pkt 54 a rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich zastosowanie i wydanie decyzji negatywnej dla inwestora, podczas gdy w danym wypadku zachodziły podstawy do wydania decyzji pozytywnej w zakresie realizowanej inwestycji i określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, 7) art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą administracyjną, w tym brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji czego nie dokonano rzeczywistych ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy zaszły podstawy do ustalenia opłaty dodatkowej, a także czy w sposób prawidłowy wyliczono skarżącemu należną opłatę eksploatacyjną; 8) naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy z pominięciem słusznego interesu strony oraz z pominięciem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wobec powyższego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie o zmianę poprzez uwzględnienie wniosku i wydanie zgody skarżącemu na realizację przedsięwzięcia; ponadto strona wniosła o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1627) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) [dalej: ustawa p.p.s.a.]. Dokonując kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Przenosząc określone w przepisach ustawy p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy P. odmawiającą dla strony skarżącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na kontynuacji eksploatacji kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "C. [...]" w kat. [...] i na działkach nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w obrębie C., gmina P. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowiły przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm.) [dalej: ustawa środowiskowa]. Zgodnie z art. 59 ust. 1 powoływanej ustawy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. W pierwszym przypadku obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika z przepisów prawa materialnego, natomiast w drugim przypadku, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może zostać stwierdzony przez uprawniony organ na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej. Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne lub fakultatywne określa rozporządzenie. Z art. 80 ustawy środowiskowej wynika, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ma charakter związany, co oznacza że odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w tej ustawie. Organ właściwy do wydania decyzji jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania, które zostały określone w przepisach tego aktu. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 (art. 77 ust. 1 pkt 1: jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska [...]); 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. W sprawie pozostaje niekwestionowane, że planowane przedsięwzięcie zakwalifikowano zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz jednocześnie zaliczono do § 3 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret 3, 4, 7 tego rozporządzenia. Spór niniejszy zasadniczo skupił się wokół skutków prawnych postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków realizacji spornego przedsięwzięcia oraz poprawności oceny tego przedsięwzięcia w kontekście przepisów z zakresu ochrony środowiska. Jednocześnie poza sporem pozostaje, że rozważana inwestycja miałaby lokalizację na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Na gruncie niniejszej sprawy zaakcentowania wymaga, że obowiązek przeprowadzenia oceny został stwierdzony postanowieniem Wójta Gminy P. z 2 stycznia 2024 r. wydanym na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej. Godne zauważenia jest także to, że inwestor nie skorzystał z prawa do złożenia zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie. Postanowienie to zatem jest wiążące, w szczególności co do zakresu raportu poddanego ocenie w niniejszej sprawie. Przypomnienia jednocześnie wymaga, że raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Następnie inwestor złożył raport oddziaływania, który w ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska okazał się niekompletny, bowiem pismem z 12 marca 2024 r. wezwano inwestora w szczególności do wykazania braku sprzeczności spornego przedsięwzięcia z zakazem wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych – wprowadzonym na terenie [...] Parku Krajobrazowego. W odpowiedzi na wezwanie inwestor złożył aneks nr 1 do raportu, w którym wskazał, że w przytoczonym zakazie mowa o trwałym zniekształceniu rzeźby terenu, a takowe nie będzie miało miejsca w przypadku realizacji planowanego przedsięwzięcia, ponieważ będzie to tylko czasowe zniekształcenie rzeźby terenu w miejscu i czasie eksploatacji kopalni. Po zakończeniu eksploatacji inwestycji nastąpi etap likwidacji, a jednocześnie rekultywacji tego terenu, który przywróci stan środowiska przed eksploatacją kruszyw. Proces inwestycyjny polegający na wydobyciu kruszywa można podzielić na 3 etapy: - etap realizacji i przygotowania do eksploatacji, który będzie się tu wiązał z usunięciem fragmentu występującego lasu oraz zwałowaniem nadkładu, który potem zostanie wykorzystany do odtworzenia warstwy humusu; - etap eksploatacji - tu wydobycia kruszywa naturalnego - piasku; - etap likwidacji i rekultywacji terenu - będzie miał na celu przywrócenie stanu pierwotnego, a więc charakteru terenów leśnych i rolnych jakie tu występują. Postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z 2 lipca 2024 r. odmówiono uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ specjalistyczny w szczególności podniósł, że w tym przypadku powstanie wyrobisko o głębokości do 30 m, co wiąże się z istotnymi zmianami ukształtowania danego terenu w wyniku przemieszczania znacznych ilości mas ziemnych. Realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia będzie skutkować zmianą rzeźby terenu mającą charakter trwały, tzn. że po dokonaniu czynności zmieniających rzeźbę terenu nie będzie możliwe powrócenie do stanu pierwotnego. Planowany czas eksploatacji omawianego przedsięwzięcia nie jest jednoznacznie ograniczony w czasie. Przewiduje się, że eksploatacja złoża trwać będzie przez ok. 10 lat, jednak określenie to jest nieprecyzyjne, a w spadku zapotrzebowania na wydobywany surowiec, okres może ulec wydłużeniu (wydobycie w obecnie eksploatowanej części złoża trwa już kilkanaście lat). Dodatkowo rekultywacja wyrobiska jest procesem długotrwałym i należy przeprowadzić ją w terminie do 5 lat od zaprzestania działalności. Zdaniem organu specjalistycznego z powyższego wynika, że znaczna deformacja obecnego ukształtowania przedmiotowego terenu będzie istnieć przez dłuższy czas i nie ulegnie szybkim zmianom, co także wpisuje się w definicję słowa trwały. Ponadto rekultywacja jaka zostanie przeprowadzona po zakończeniu eksploatacji złoża nie pozwoli na przywrócenie jego pierwotnego charakteru, szczególnie w przypadku rolnego kierunku rekultywacji. W przypadku leśnego kierunku rekultywacji, trzeba mieć również na uwadze, że wzrost lasu jest procesem stosunkowo powolnym i długotrwałym. Jednocześnie planowana działalność nie ma związku z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciw lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych, zatem przewidziane odstępstwa zastosowania. Mając na uwadze powyższe, w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska realizacja naruszy ww. zakaz. W ramach analizy ww. zakazów organ stwierdził ponadto, iż nie można zastosować wyjątków od zakazów określonych w art. 17 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, gdyż przedsięwzięcie nie będzie związane z wykonywaniem planu zadań wynikających z planu ochrony, zadań ochronnych lub planu zadań ochronnych; wykonywaniem zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa; prowadzeniem akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym; realizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej inwestycją celu publicznego. Organ specjalistyczny podkreślił, iż w odniesieniu do powyższych zakazów w zgromadzonej dokumentacji, pomimo wezwania w tym zakresie, nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości, że nie zostaną naruszone. Analiza dotycząca powyższych zakazów opiera się na stwierdzeniu braku ich naruszenia bez poparcia tego danymi i dowodami. Następnie organy rozstrzygające sprawę ponowiły argumentację jaką przedstawił organ specjalistyczny. Odnosząc się do istoty sporu o charakter prawny uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Sąd w składzie orzekającym zważył, że ustawodawca, obligując organ rozpoznający sprawę do dokonania uzgodnienia z innymi wyspecjalizowanymi w danej dziedzinie organami, zakłada, że z racji posiadania odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, wspomogą one w sposób istotny proces decyzyjny. W kontrolowanym postępowaniu niekwestionowanym obowiązkiem organów było rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie (w tym wypadku był to Wójt Gminy P., a w II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu). Ocena całego materiału dowodowego, w tym raportu, należała właśnie do tych organów. Niemniej jednak opinie i uzgodnienia są jednym z elementów rozważanych przez organ orzekający. Podkreślić przy tym należy, że w przepisie art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej ustawodawca wprowadził wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem a opinią organu współdziałającego w wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Istotne jest zatem rozróżnienie mocy wiążącej opinii i uzgodnienia dla postępowania głównego. W tej materii już wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne, wskazując, że uzgodnienie - w przeciwieństwie do opinii - jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej; przy czym jego wynik jest niezbędny dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas gdy postępowanie uzgodnieniowe obarczone jest wadami proceduralnymi (por. wyrok NSA z 20 czerwca 2007 r., II OSK 922/06, a także wyrok WSA w Łodzi z 20 października 2011 r., II SA/Łd 810/11). Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy i zarazem podzielając przywołane powyżej poglądy sądów administracyjnych Sąd w składzie niniejszym potwierdza zasadność stanowiska Kolegium, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia uzależniona jest od istotnie kształtującego ją postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Brak zatem pozytywnego uzgodnienia uniemożliwia wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Natomiast zakwestionowanie takiego postanowienia i jego ponowna ocena jest możliwa w toku postępowania toczącego się na skutek odwołania od decyzji środowiskowej. Uwzględnienie odwołania może jednak nastąpić jedynie wtedy, gdy naruszenie prawa przy wydawaniu postanowienia, na które nie służy zażalenie, miało wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Kielcach z 13 października 2018 r., II SA/Ke 456/18). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, bowiem organ II instancji wyczerpująco przeanalizował postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i zasadnie uznał, że takie naruszenia prawa nie występują. Sąd nie dostrzegł w tym zakresie powoływanego w skardze naruszenia. Choć decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uzależniona jest od niezaskarżalnego i istotnie kształtującego ją postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, w szczególności w przypadku odmowy uzgodnienia warunków jego realizacji, to jednak powinno ono podlegać wnikliwej kontroli organu odwoławczego. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, że niezaskarżalne i nieweryfikowalne postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym będzie bezwzględnie dyktować wynik postępowania głównego. Wobec faktu, że organ pierwszoinstancyjny wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym jako związany tym postanowieniem, nie może go oceniać, to oczywistym jest, że do jego kontroli uprawnionym jest organ nadrzędny, rozpoznający odwołanie od decyzji głównej. Skarżąca Spółka wprawdzie podniosła w skardze, że nie doręczono jej postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 2 lipca 2024 r., jednak nie powstrzymało to strony od zawarcia w odwołaniu zarzutu (w pkt 1 odwołania) skierowanego właśnie w stosunku do tego rozstrzygnięcia. Następnie Kolegium w motywach zaskarżonej decyzji nie pominęło tej właśnie kwestii i odniosło się wyraźnie do skutków prawnych wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska postanowienia w przedmiocie odmowy uzgodnienia. Wyjaśnić zatem należy, że co prawda ustawodawca wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie uzgodnieniowe, ale nie wyłączył jednocześnie stosowania art. 142 k.p.a. (który stanowi, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji). Stąd wyprowadza się, że postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia (zarówno pozytywne jak i negatywne) może zostać przez stronę zaskarżone wyłącznie w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, w przypadku zakwestionowania w odwołaniu niezaskarżalnego postanowienia, w oparciu o treść art. 142 k.p.a., organ odwoławczy nie wydaje na skutek takiego zaskarżenia odrębnego postanowienia (rozstrzygnięcia); uwzględnienie podnoszonych w odwołaniu od decyzji zarzutów odnoszących się do postanowienia, na które nie służy zażalenie, znajduje wyraz w uwzględnieniu odwołania i stosownym rozstrzygnięciu na podstawie art. 138 k.p.a. Stanie się tak jednakże tylko wtedy, gdy naruszenie prawa przy wydaniu postanowienia, na które nie służy zażalenie, miało wpływ na wynik sprawy. Jeśli postanowienie uzgodnieniowe nie budzi wątpliwości, bądź jego nieprawidłowości nie mają wpływu na wynik sprawy, organ odwoławczy ocenia je również wyłącznie w uzasadnieniu decyzji dając wyraz tej ocenie w swoim rozstrzygnięciu (por. przykładowo wyrok NSA w sprawie III OSK 1824/21 oraz powołane tam orzecznictwo). Należy zatem uznać, że istota sprawy została zatem rozstrzygnięta w postępowaniu odwoławczym i w tych okolicznościach niedoręczenie stronie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska było wprawdzie uchybieniem, jednak nie miało wpływu na wynik końcowy postępowania. Nie można bowiem w tej sprawie pomijać, że u podstaw zaskarżonej decyzji legło negatywne stanowisko organu uzgadniającego odnośnie przedłożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W toku postępowania organy zwróciły uwagę, że sporna inwestycja ma być zlokalizowana w całości w granicach [...] Parku Krajobrazowego. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Nr 45/2005 Wojewody Łódzkiego z 24 listopada 2005 roku w sprawie [...] Parku Krajobrazowego w granicach województwa łódzkiego zmienione rozporządzeniem Nr 14/2008 Wojewody Łódzkiego z 4 czerwca 2008 w sprawie [...] Parku Krajobrazowego w granicach województwa łódzkiego jest aktem prawa miejscowego, którego treść organy miały obowiązek uwzględniać w toku kontrolowanego postępowania. Istotnie wobec powyżej wspomnianej zmiany rozporządzenia w parku obowiązuje zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu art. 51 ustawy - Prawo ochrony środowiska, za wyjątkiem tych przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oddziaływania na środowisko, wykazała brak niekorzystnego wpływu na walory przyrodnicze parku krajobrazowego. Niewątpliwy jest też zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych. Inwestor miał możliwość poprawienia lub uzupełnienia raportu na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w celu wykazania, że sporna inwestycja nie narusza zakazów obowiązujących w parku krajobrazowym. Bez wątpienia raport jest podstawowym dowodem w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji środowiskowej, który powinien być kompletny, rzetelny i spójny. Mimo, iż raport jest dokumentem prywatnym, sporządzanym na zlecenie inwestora, to niewątpliwie powinien zostać poddany starannej ocenie organów orzekających zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania dowodowego wyrażonymi w przepisach art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z uwagi na to, iż zawiera on w zdecydowanej mierze informacje wymagające wiedzy specjalistycznej, jego merytoryczną ocenę przeprowadzają organy wyspecjalizowane, głównie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dając wyraz tej ocenie, właśnie w postanowieniu w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Przechodząc zaś do kluczowej okoliczności należy dostrzec, że w orzecznictwie wskazuje się, iż trwałe zniekształcenie rzeźby terenu polega na zmianie struktury gruntu i jego właściwości fizycznych w wyniku nadsypywania materiału, zniszczenia warstwy gleby i przerwania procesów glebotwórczych, bądź też przez samą zmianę rzeźby terenu polegającą na zaburzeniu stosunków wysokościowych (zmiana rzędnych terenu) oraz układu nachyleń i przebiegu naturalnych granic rzeźby (wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., II OSK 3562/19, wyrok WSA w Warszawie z 16 listopada 2018 r., IV SA/Wa 1876/18). W rozpatrywanej sprawie skład orzekający przychyla się do poglądu wyrażonego przez organy rozstrzygające (a popartego uzgodnieniem dokonanym przez organ specjalistyczny), iż sporna inwestycja doprowadziłaby do naruszenia zakazów obowiązujących w [...] Parku Krajobrazowym. Z analizy zebranych akt wynika, że w zamiarze inwestora jest zarówno zniszczenie warstwy gleby i przerwanie procesów glebotwórczych, jak również zmiana rzędnych terenu w perspektywie co najmniej kilkunastu lat (uwzględniając zamiar eksploatacji przez około 10 lat i dodatkowo 5-letni okres na rekultywację). Taka prognoza nie jest nieuprawniona w kontekście treści skargi, gdyż sama strona skarżąca podniosła, że dotychczasowa eksploatacja trwa już od ponad 20 lat. Uwzględniając całokształt tak prowadzonej działalności przyjdzie stwierdzić, że rozważane zmiany w terenie obejmowałyby czasokres co najmniej 35 lat, czyli ponad czas trwania jednego pokolenia ludzi i z takiej perspektywy objawią się już jako nieodwracalne i trwałe zmiany. Niezależnie od powyższego należy także przychylić się do poglądu organów, iż złożony przez inwestora raport nie był wystarczająco przekonujący w zakresie możności zastosowania wyjątku z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, który wyłącza zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu art. 51 ustawy - Prawo ochrony środowiska do tych przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oddziaływania na środowisko, wykazała brak niekorzystnego wpływu na walory przyrodnicze parku krajobrazowego. W niniejszej sprawie organy przekonująco wykazały, że wniosek inwestora objął teren znajdujący się w obszarze chronionym ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe, a właśnie te ostatnie zostałyby naruszone przez trwałą zmianę rzeźby tereny. Reasumując, skład orzekający doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja znajduje umocowanie bezpośrednio w stwierdzeniu, że sporna inwestycja narusza przepisy rozporządzenia Wojewody Łódzkiego z 24 listopada 2005 r., nr 45/2005 w sprawie [...] Parku Krajobrazowego zmienionego rozporządzeniem Nr 14 / 2008 Wojewody Łódzkiego z 4 czerwca 2008 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego w granicach województwa łódzkiego. Zdaniem Sądu kontrola decyzji wydanych w niniejszej sprawie nie wykazała naruszeń prawa, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, a tym bardziej poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 2 lipca 2024 r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło