II SA/Ke 456/18
WyrokWSA w Kielcach2018-10-23
Skład orzekający: Dorota Chobian, Agnieszka Banach, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, jeśli jest ono sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub zakazami ustanowionymi w przepisach odrębnych, nawet jeśli strona skarżąca podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji ma obowiązek odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli planowane przedsięwzięcie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub zakazami ustanowionymi w przepisach odrębnych. Taka sprzeczność, zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, uniemożliwia wydanie decyzji pozytywnej, niezależnie od ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża wapieni dewońskich. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, wskazując na sprzeczność planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zakazami ustanowionymi w rozporządzeniu dotyczącym strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi Kopalni [...] Sp. z o.o. w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] Sp. z o.o. w M., od decyzji Wójta Gminy P. z [...], którą orzeczono o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na: "Eksploatacji złoża wapieni dewońskich "[...] 2", gm. P.", realizowanego przez [...] Sp. z o. o. w M., z uwagi na: ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...] III" w części położonej na obszarze gminy P., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy w P. z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 98 poz. 1050) oraz zakazy ustanowione w rozporządzeniu Nr 5/2005 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2005r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej [...] - Białogon, gmina [...], powiat kielecki (Dz. U. Woj. [...] z 2005r. Nr 220 poz. 2610) i rozporządzeniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 11 lipca 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej [...] Białogon, gmina [...], powiat kielecki (Dz. Urz. Woj. [...] 2017.2277), na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że sprawa odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań była już przedmiotem postępowania instancyjnego Kolegium, które uchyliło w całości poprzednią decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na brak przeprowadzenia przez organ pełnej i dogłębnej analizy oraz oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy, w tym także brak dokonania oceny zgodności wnioskowanego przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji zwrócił się do Głównego specjalisty ds. planowania przestrzennego w Urzędzie Gminy w P. o wydanie opinii urbanistycznej w zakresie zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu. W odpowiedzi uzyskano informację, że planowany obszar górniczy "[...] V" oznaczony na przedłożonych w sprawie załącznikach graficznych jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu. Po złożeniu przez inwestora uzupełnienia, dokumentacja została przedstawiona Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej, która stanowi organ doradczy wójta w sprawach planowania i zagospodarowania przestrzennego. Komisja ta w dniu 19 kwietnia 2017 r. przedstawiła swoje stanowisko i orzekła o zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; jednocześnie sformułowała wniosek o skorygowanie Załączników do aneksu Nr 1 i Nr 2 do raportu oddziaływania na środowisko poprzez doprowadzenie do zgodności z przedłożonym, poprawionym przebiegiem projektowanego obszaru górniczego [...] III.
W wyniku przedstawionego przez inwestora uzupełnienia organ I instancji wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz zwrócił się do Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej o ponowne przeanalizowanie opinii w zakresie zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...] III". Postanowieniem z 6 grudnia 2017 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia z uwagi na naruszenie przepisów prawa.
Dalej organ odwoławczy podał, że wnioskiem z 20 grudnia 2013 r. [...] Sp. z o. o. w M. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża wapieni dewońskich "[...] 2" gm. P., proponowany teren górniczy obejmował również m. [...], gm. M. oraz częściowo obręb 0013, 0003, 0008, 0018, 0014 m. K.. Planowane przedsięwzięcie polegało na kontynuacji wydobywania i przeróbki kopaliny ze złoża wapieni dewońskich "[...] 2" w miejscowości [...] na działkach o nr ewid. [...], oraz w obrębie działki nr ewid. [...],. W ramach planowanego przedsięwzięcia przewidywano prowadzenie eksploatacji w obrębie całego złoża "[...] 2" w warstwie zawodnionej, w części wschodniej złoża na powierzchni ok. 7,8 ha oraz w części zachodniej na powierzchni ok. 4,8ha. Wskazano, że w związku z planowaną eksploatacją złoża konieczne będzie prowadzenie odwadniania wyrobiska. W ocenie Kolegium planowane przedsięwzięcie należy do kategorii mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dodało, że dotychczasowa działalność Spółki związana z eksploatacją złoża prowadzona była na podstawie koncesji Wojewody. Dotyczyła ona wydobycia kopaliny ze złoża "[...] I" w warstwie suchej, dwoma poziomami eksploatacyjnymi. W związku z wydobyciem praktycznie całych zasobów w granicach obszaru górniczego i zakończeniem eksploatacji złoża, Marszałek Województwa [...] stwierdził wygaśnięcie tej koncesji.
Dalej Kolegium zauważyło, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...] III" w części położonej na obszarze gminy P., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 98 poz. 1050), część analizowanego obszaru, na którym planowane jest przedsięwzięcie, znajduje się na terenach oznaczonych symbolem: PG 1 - teren zakładu przeróbczego; PG 2 - teren zwałowiska; PG 3 - teren powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych; P - tereny przemysłu. Dla terenu oznaczonego symbolem PG1 - teren zakładu przeróbczego, ustala się przeznaczenie terenu: podstawowe: tereny obiektów produkcyjnych zakładu przeróbczego, dopuszczalne: składy, magazyny, obiekty socjalne, zabudowa garażowa i gospodarcza oraz usługi. Dla terenu oznaczonego symbolem PG3 - teren powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych, ustala się przeznaczenie terenu: teren powierzchniowej eksploatacji w obszarze górniczym. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 6 planu obowiązuje zakaz prowadzenia wszelkich prac wydobywczych poza terenem funkcjonalnym PG3.
Jak wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...] III" - w części położonej na obszarze Gminy P. ustalenia w nim zawarte stanowią podstawę do określenia sposobu zagospodarowania terenu objętego planem (§ 6 ust. 1). Plan zawiera integrację wszelkich działań podejmowanych w granicach terenu górniczego w celu m. in. wykonania uprawnień określonych w koncesji (§ 5 ust. 2 pkt. 1). Ponadto dla terenu oznaczonego symbolem PG3 - teren powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych, ustalono, że dopuszcza się eksploatację powierzchniową zgodnie z koncesją oraz projektem zagospodarowania złoża i planem ruchu zakładu górniczego; po zaprzestaniu działalności wydobywczej ustala się rekultywację terenu w kierunku leśnym (§ 23 ust. 2 lit. d) i f). Zgodnie z § 28 ust. 4 teren objęty granicami planu położony jest w terenie górniczym "[...] III", którego granice ustanowiono w koncesji Wojewody.
Powyższy plan miejscowy został sporządzony dla wydobycia złoża dopuszczonego w koncesji lub jej zmiany - jeżeli jego ustalenia w sposób oczywisty daje się dostosować do nowego stanu prawnego, bez uszczerbku dla ich istoty, co podkreślono również w § 6 ust. 3 planu. Zgodnie z zapisem zawartym w uzasadnieniu uchwały z 22 lutego 2011 r. plan zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego powinien zawierać integrację wszelkich działań podejmowanych w granicach terenu górniczego w celu: 1) wykonania uprawnień określonych w koncesji; 2) zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego; 3) ochrony środowiska, w tym obiektów budowlanych. Jak wynika z ustaleń przedmiotowego planu zmiany zagospodarowania i użytkowania terenów nie mogą naruszać wymagań, w szczególności dotyczących ochrony środowiska, gospodarki wodnej oraz ochrony dóbr kultury i krajobrazu, określonych w przepisach szczególnych (§ 7 ust. 3).
W takich okolicznościach, zdaniem organu odwoławczego, wobec wydobycia całych zasobów złoża i wygaśnięcia ww. koncesji pozostaje do wykonania rekultywacja w kierunku leśnym, wskazana zarówno w koncesji jak i w ustaleniach obowiązującego planu miejscowego. W dniu posiedzenia składu orzekającego Kolegium w niniejszej sprawie dotychczas obowiązujący plan miejscowy nie został zmieniony w taki sposób, by dopuszczał kontynuację wydobywania i przeróbki kopaliny ze złoża wapieni dewońskich "[...] 2" w miejscowości [...] na działkach o nr ewid.: [...],oraz w obrębie działki nr ewid.[...],, w tym prowadzenie eksploatacji w obrębie całego złoża w warstwie zawodnionej, w części wschodniej złoża na powierzchni ok. 7,8ha oraz w części zachodniej na powierzchni 4,8ha wraz z prowadzeniem odwadniania wyrobiska. Zatem ustalenia obowiązującego planu dotyczą możliwości eksploatacyjnych kopalni, które zostały już wykorzystane i dopuszczalnym jest obecnie jedynie rekultywacja w kierunku leśnym.
Kolegium podkreśliło, że ponieważ zakres planowanej inwestycji nie jest zgodny z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ jest zobligowany do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla zamierzenia inwestycyjnego stanowiącego całość.
Realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia łączy się nierozerwalnie z koniecznością odwodnienia kopalni. Tymczasem, w przedmiotowym planie miejscowym wskazano, że w zakresie ograniczania uciążliwości obiektów obowiązuje zakaz budowy ujęć wód podziemnych do celów niezwiązanych z zaopatrzeniem w wodę ludności lub produkcją żywności (§12 ust. 1 pkt 4). Ujęcie wód podziemnych jest to zespół urządzeń służących do poboru wód podziemnych z jednego punktu, wielu punktów lub z pewnego obszaru w celu zaopatrzenia użytkownika lub w określonym celu np. odwodnienia wyrobiska kopalni. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo Wodne, do urządzeń wodnych służących kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystania z nich należą m.in. obiekty służące do ujmowania wód podziemnych, czyli ujęcia wód podziemnych.
Jak wynika z przedłożonego raportu o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowe złoże jest zawodnione, a jego eksploatacja będzie wymagała ciągłego odwodnienia wyrobiska górniczego. Odwodnienie złoża będzie prowadzone tzw. sposobem otwartym. Wody z odwodnienia zakładu górniczego gromadzone w rząpiu przy pomocy pomp przesuwnych i węży strażackich, odprowadzane będą poprzez osadnik, rurociąg tłoczny grawitacyjny oraz rów otwarty do rzeki Bobrzy. Oznacza to konieczność wykonania konkretnych obiektów służących do ujmowania wód podziemnych.
Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie organ I instancji wskazał, że celem uchwalenia analizowanego miejscowego planu było umożliwienie uzyskania koncesji na eksploatację złoża w kierunku zachodnim i południowym, wyłącznie w warstwie suchej. Ponadto na stronie 13 "Prognozy oddziaływania na środowisko wskazano, że w świetle opracowań hydrogeologicznych dla złoża "Górki Szczukowskie", eksploatacja wapieni poniżej zwierciadła wód dewońskich nie może być prowadzona, z uwagi na ochronę wód oraz na przewidywane wysokie dopływy do wyrobiska. W niniejszej sprawie także ustalono, że złoże wapieni "[...] 2" znajduje się w obszarze ochronnym GZWP nr [...],[...], określonym w zatwierdzonym przez Ministra Środowiska Dodatku do "Dokumentacji hydrogeologicznej rejonu eksploatacji (RE) [...] w tym GZWP [...] [...]" (decyzja z ...). W obszarze tym wprowadzono między innymi zakaz eksploatowania kopalin poniżej zwierciadła wody. W zamierzeniu obszar ochronny GZWP będzie ustanowiony przez Dyrektora RZGW w Krakowie.
Organ II instancji zaznaczył, że w odniesieniu do ujawnienia złoża wapieni dewońskich "[...] 2" w Bilansie zasobów złóż kopalin w Polsce, Komisja nie podważyła jej ważności ani zasadności, a zarzut przedstawiony w odwołaniu, że opinia nie zawiera informacji o dopuszczeniu eksploatacji w Studium jest niezasadny, ponieważ na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bada się zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a nie ze Studium, które nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego.
Następnie Kolegium podało, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie wydał rozporządzenie Nr 5/2005 z dnia 26 sierpnia 2005 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej [...] - Białogon, gmina [...], powiat Kielecki (Dz. U. Woj. [...] z 2005 r. Nr 220 poz. 2610 ze zm.). Przedmiotowe przedsięwzięcie znalazło się na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej [...] - Białogon, która została ustanowiona ww. rozporządzeniem, stanowiącym akt prawa miejscowego. Utworzenie strefy ochronnej ma służyć ochronie jakościowej i ilościowej wód podziemnych. W przywołanym rozporządzeniu ustanowione zostały zakazy obowiązujące na tym terenie, w tym zakaz "lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych dla potrzeb innych niż zwykłe korzystanie z wód" (§ 4 ust 1 pkt 1). Zgodnie z raportem o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowe złoże jest zawodnione, a jego eksploatacja będzie wymagała ciągłego odwodnienia wyrobiska górniczego. Odwodnienie złoża będzie prowadzone tzw. sposobem otwartym. Zgodnie z definicją podaną w "Słowniku hydrogeologicznym" (Państwowy Instytut Geologiczny, 2002) odwodnienie otwarte to "odwodnienie grawitacyjne, polegające na grawitacyjnym odprowadzaniu napływających wód za pomocą sztolni i otwartych rowów poza obszar górotworu rozciętego wyrobiskami". Założono, że wody z odwodnienia zakładu górniczego gromadzone w rząpiu i przy pomocy pomp przesuwnych i węży strażackich odprowadzane będą poprzez osadnik, rurociąg tłoczny, grawitacyjny oraz rów otwarty do rzeki Bobrza.
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie, jako organ właściwy w sprawie ustanowienia stref ochronnych, w piśmie z 29 czerwca 2017 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wskazał, że "odwodnienie wyrobiska górniczego związane jest z ujęciem wód podziemnych dopływających do wyrobiska oraz ich odprowadzaniem pozą obszar wyrobiska". Działanie to uznane zostało przez Dyrektora RZGW za sprzeczne z określonym w § 4 ust 1 pkt 1 rozporządzenia nr 5/2005, tj. zakazem lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych dla potrzeb innych niż zwykłe korzystanie z wód, wprowadzonym ze względu na ochronę zasobów wód podziemnych eksploatowanych przez ujęcie wód podziemnych [...] - Białogon. Dodatkowo podkreślono, że ujęcie wód podziemnych to zespół urządzeń służących do poboru wód podziemnych z jednego punktu, wielu punktów lub z pewnego obszaru w celu zaopatrzenia użytkownika lub w określonym celu np. odwodnienia wyrobiska kopalni. Odwodnienie to czynności związane z obniżeniem zwierciadła wód podziemnych poprzez ich drenaż, w celu np. udostępnienia złoża. W zależności od stosowanych metod odwadniania górotworu można wyróżnić odwodnienie sposobem studziennym lub odwodnienie otwarte. W każdym jednak przypadku w celu ujęcia i poboru wód podziemnych wykonane muszą być służące temu obiekty. Urządzeniem wodnoprawnym jest zaś - zgodnie z art. 16 pkt 65 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. urządzenie lub budowla służąca do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym m.in. obiekt służący do ujmowania wód powierzchniowych oraz wód podziemnych.
Zdaniem Kolegium, z powyższych względów argumenty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W dacie orzekania przez organy obowiązywało bowiem ww. rozporządzenie mające charakter aktu prawa miejscowego, statuujące zakaz lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych w miejscu, gdzie miało znajdować się przedmiotowe przedsięwzięcie. Tego rodzaju zakaz sam w sobie, niezależnie od postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powodował konieczność wydania w tym przypadku decyzji odmownej we wnioskowanym zakresie. Istotnym w sprawie jest także to, że Regionalna Komisja do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko uznała, że "odwodnienie wyrobiska [...] spowodowałoby zmniejszenie zasobów eksploatacyjnych ujęcia komunalnego [...] - Białogon, które dostarcza około 70% wody dla miasta [...]. Omawiane przedsięwzięcie znajduje się w strefie ochrony pośredniej ujęcia, w której obowiązuje zakaz budowy nowych ujęć wód podziemnych (w tym przypadku odwodnienia wyrobiska kopalni). Szkodliwy sposób odwodnienia kopalni mógłby mieć wpływ także na gminne ujęcie wody w Szczukowskich Górkach i studnie głębinowe sąsiednich zakładów przemysłowych. Istotnym elementem stanowiska Komisji był także zakaz wydobywania kopalin poniżej zwierciadła wód podziemnych w obszarze ochronnym GZWP nr [...],[...].
Ustalono, że złoże wapieni "[...] 2" znajduje się w obszarze ochronnym GZWP Nr 417, określonym w Dodatku do "Dokumentacji hydrogeologicznej rejonu eksploatacji (RE) [...] w tym GZWP [...][...]", zatwierdzonym decyzją Ministra Środowiska z [...]W obszarze tym wprowadzono między innymi zakaz eksploatowania kopalin poniżej zwierciadła wody. W zamierzeniu obszar ochronny GZWP ustanawiany jest przez Dyrektora RZGW w Krakowie, a zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2017.1566 ze zm.), która weszła w życie dnia 1 stycznia 2018r. przez Wojewodę, na wniosek Wód Polskich.
Kolegium zauważyło, że jedną z podstaw wydania decyzji negatywnej była dla organu I instancji m.in. odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...]. Postanowieniem tym organ odmówił uzgodnienia i określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. W obszernym uzasadnieniu postanowienia organ ochrony środowiska wykazał, że wnioskowane przedsięwzięcie będzie naruszało przepisy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy odrębne. Dodał, że zgromadzona w sprawie dokumentacja wskazuje na znaczący wpływ planowanego odwodnienia na zasoby i jakość wód podziemnych ujęcia komunalnego, a interes publiczny wyrażający się zaopatrzeniem Miasta [...] w wodę należy uznać za nadrzędny. Niemniej jednak, jak wskazał Regionalny Dyrektor, już sama okoliczność, że lokalizacja i realizacja planowanego przedsięwzięcia nie jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania jest niecelowe. Powyższe rozumowanie, w ocenie Kolegium jest zasadne i znajduje potwierdzenie w ugruntowanym, wskazanym przez organ, orzecznictwie sądowym. Kolegium analizując zasadność rozstrzygnięcia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydanym w badanym postępowaniu nie dopatrzyło się naruszenia prawa. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny, ale jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowane. Nie ma więc podstaw do wnioskowanego przez odwołującą Spółkę uchylenia omawianego postanowienia, a tym bardziej podjęcia w stosunku do organu, który je wydał wnioskowanych w odwołaniu działań.
Organ II instancji stwierdził, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, jako organ właściwy w sprawie ustanowienia stref ochronnych, pismem z 27 maja 2015 r. przedstawił stanowisko w przedmiotowej sprawie podając, że odwodnienie wyrobiska górniczego związane jest z ujęciem wód podziemnych dopływających do wyrobiska oraz ich odprowadzaniem poza obszar wyrobiska. Działanie to uznane zostało przez Dyrektora RZGW za sprzeczne z przepisem określonym w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nr 5/2005 tj. zakazem lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych dla potrzeb innych niż zwykłe korzystanie z wód, wprowadzonym ze względu na ochronę zasobów wód podziemnych eksploatowanych przez ujęcie wód podziemnych [...] - Białogon.
Pismem z 2 czerwca 2015 r. Urząd Miasta [...] również zajął stanowisko w niniejszej sprawie wskazując, że wpływ odwodnienia wyrobiska, przy rosnącym natężeniu antropopresji może spowodować, znaczące pomniejszenie ilości wody głównego użytkowego poziomu wodonośnego oraz zanieczyszczenie wód podziemnych eksploatowanych przez studnie przedmiotowego ujęcia, a w konsekwencji może doprowadzić do poważnych problemów w zaopatrzenie w wodę pitną aglomeracji [...]. Zwrócono uwagę, że powstanie leja depresji w wyniku pogłębienia wyrobiska górniczego do poziomów eksploatacyjnych +228m n.p.m. i +215m n.p.m. i zrzutu wód w ilościach od 6 5OOm³/d do 13 250m³/d będzie miało istotny wpływ w kształtowaniu zasobów i obiegu wody na terenie stanowiącym obszar zasobowy ujęcia [...] - Białogon.
Odnosząc się do przedłożonej, przy odwołaniu, dokumentacji hydrogeologicznej złoża wapieni dewońskich [...] 2, Kolegium podniosło, że opracowana została ona w sierpniu 2011 r. a zatem niepełne siedem lat wstecz. Powoduje to wątpliwości co do aktualności ustaleń jej autorów. Zawiera w swej treści, oprócz opisu stanu obecnego i planowanego, charakterystyki ogólnej złoża wapieni dewońskich, budowy geologicznej rejonu złoża "[...] 2", projektowanego sposobu odwodnienia złoża, także warunki hydrogeologiczne rejonu złoża wpływu odwodnienia na stosunki wodne rejonu złoża. Przytaczając część dokumentacji dotyczącej stosunków wodnych rejonu złoża SKO stwierdziło, że nie jest ona przekonująca, gdyż nie udowadnia i w sposób jednoznaczny nie uzasadnia stanowiska Spółki w tej kwestii. Przedłożona dokumentacja w tym zakresie nie opiera się na żadnych badaniach czy analizach własnych; zawiera jedynie niczym niepotwierdzone ogólnikowe stwierdzenia: "nie przewiduje się".
Kończąc organ odwoławczy zaznaczył, co do kwestii ponownego wystąpienia do organów, w tym do Dyrektora RZGW oraz Wodociągów K sp. z o.o., że te, nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy. Ma bowiem rację Spółka, że ustawodawca nie uzależnił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od ich stanowiska czy uzgodnienia. W niniejszej sprawie decydujący wpływ na wynik sprawy mają ustalenia obowiązującego planu miejscowego.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, a także uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...], [...] Sp. z o.o. w M., zarzuciła obrazę:
1. art. 6 i art. 8 kpa poprzez dokonaną wykładnię rozszerzającą art. 80 ust.2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, polegającą na badaniu zgodności przedsięwzięcia z innymi aktami prawa miejscowego (Rozporządzenie Dyrektora RZGW w Krakowie nr 5/2005), badaniem zgodności przedsięwzięcia z wydanymi decyzjami administracyjnymi - decyzją Ministra Środowiska z [...], zatwierdzającą dokumentację hydrogeologiczną GZWP [...][...];
2. art. 7, art. 75, art. 77, 78 i art. 80 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony postępowania, a także niewzięcie przez organ pod uwagę całokształtu materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego i brak wywiązania się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału zgromadzonego w aktach, w wyniku czego zostały wyprowadzone nielogiczne i nieuzasadnione wnioski oraz wydana błędna decyzja utrzymująca w obrocie prawnym wadliwą decyzję organu I instancji;
3. art. 9 kpa - w związku z niedopełnieniem obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
4. art. 10 § 1 kpa w związku z nie wykonaniem przez Kolegium obowiązku pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy, złożenia wniosków dowodowych oraz zajęcia stanowiska w sprawie;
5. art. 81 kpa - w związku z uznaniem wszystkich istotnych okoliczności za udowodnione, bez zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się, przed zakończeniem postępowania dowodowego, co do zgromadzonych i przeprowadzonych dowodów;
6. art. 15 kpa - poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego (brak oceny zgromadzonego materiału dowodowego, brak ustalenia stanu faktycznego) i poprzestaniu na kontroli decyzji organu I instancji i to wyłącznie w granicach zarzutów odwołania, co skutkowało wadliwym przeprowadzenia postępowania w II instancji;
7. art. 107 § 3 kpa - w związku z faktem, że uzasadnienie faktyczne i prawne, jest fragmentaryczne i szczątkowe, pomija szereg okoliczności faktycznych bądź prawnych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonej decyzji;
8. art. 138 § 2 kpa - w związku z brakiem wydania decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a nie wyjaśniony zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
9. art. 142 kpa poprzez nie ustosunkowanie się do zarzutów strony co do treści postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ i błędne przyjęcie, że postanowienie uzgodnieniowe jest wiążące także na etapie postępowania odwoławczego z 6 grudnia 2017 r.
10. naruszeniem art. 5 i 6 ustawy Prawo Ochrony Środowiska, w związku z nadużyciem przezorności i uznanie w oparciu o domniemanie administracyjne, że zamierzone przedsięwzięcie stanowi zagrożenie dla ujęcia wód podziemnych dla aglomeracji kieleckiej.
W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor podał, że niezgodności planowanego przedsięwzięcia nie można wywodzić kierując się troską o ochronę zasobów wodnych użytkowanych przez Spółkę Wodociągi Kieleckie, jak również powoływać się na zapisy decyzji Ministra Środowiska z [...]zatwierdzającej dokumentację hydrogeologiczną GZWP [...][...].
Dalej strona skarżąca zwróciła uwagę na prawidłowość wykładni § 4 ust. 1 Rozporządzenie Nr 5/2005 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2005 r. i zrównaniu eksploatacji złoża wapieni dewońskich [...] 2 z budową nowego ujęcia wód podziemnych. Wskazała, że przeanalizowała wiele aktualnie obowiązujących Rozporządzeń RZGW, w tym na przykład Rozporządzenie nr 5/2010 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku z dnia 5 października 2010 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej gminnego ujęcia wód podziemnych na terenie wsi Górna Grupa gm. Dragacz. Lokalizowanie nowych ujęć wody podziemnej jest odrębnym zakazem od zakazu eksploatacji kopalin metodą odkrywkową, co wynika z postulatu wykładni literalnej ustanowionych zakazów. Już Sąd Najwyższy w uchwale z 7 czerwca 2001 r., słusznie zauważył, że skoro ustanawia się zakazy od konstytucyjnie wyrażonej zasady wolności gospodarczej, to oznacza to konieczność dokonywania w pierwszej kolejności wykładni gramatycznej jej przepisów, bowiem sięganie do innych rodzajów wykładni byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby wykładnia językowa nie mogła doprowadzić do jednoznacznego ustalenia treści analizowanej normy prawnej. Dlatego też skarżąca stwierdziła, że nie uznaje mocy wiążącej dokonanej przez Dyrektora RZGW w Krakowie, wykładni "własnej" Rozporządzenia Nr 5/2005. Ponadto dalsza eksploatacja złoża wapieni dewońskich jest zgodna z zapisami planu miejscowego przyjętego Uchwałą Rady Gminy P.z dnia 22 lutego 2011 r., a dokumentacja geologiczna złoża wapieni dewońskich "[...] 2" w kategorii C1 w miejscowości [...], została przyjęta przez Marszałka Województwa. Uniemożliwienie więc dalszej eksploatacji złoża może być odczytane jako uniemożliwienie stronie korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem co może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą Skarbu Państwa względem Spółki.
Wnoszący skargę zarzucił także, że dane hydrogeologiczne, w oparciu o które Dyrektor RZWG w Krakowie zajął stanowisko o braku możliwości realizacji planowanego przedsięwzięcia, są w świetle stanowiska ekspertów nieaktualne. Wskazał, że dane hydrogeologiczne w oparciu o które wprowadzono rozporządzenie nr 5/2005, nie się bezterminowe i wymagają co najmniej raz na 10 lat aktualizacji. Na marginesie zaznaczył, że decyzje ustanawiające strefy ochronne ujęć wody wydawane były na 10 lat.
Wnoszący skargę podniósł, że w dokumencie o nazwie "Analiza uwarunkowań dla prowadzenia skutecznej ochrony zasobów wodnych ujęć wód podziemnych zbiorowego zaopatrzenia, po zniesieniu obowiązku ustanawiania stref ochronnych" z marca 2009 zawarto informację, że stan czystości gruntów i wód podziemnych w strefie ochronnej ujęcia Białogon uległ już znacznej poprawie. W tym opracowaniu zawarto też informację, że w strefie ochrony pośredniej ujęcie Białogon znajdują się tereny, które nie wymagają ochrony. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącego należy rozstrzygnąć, czy przedsięwzięcie "Eksploatacja złoża wapieni dewońskich [...] 2, gm. P." faktycznie znajduje się na terenie wymagającym ochrony, gdyż w świetle opracowań naukowych z lat 2009 i kolejnych sporządzonych przez pracowników PIG można mieć do tego wątpliwości.
Odnośnie opinii z 29 września 2017 r., której wiążący charakter przypisuje Kolegium, skarżący wskazał, że dane i wstępne założenia nie mogą prowadzić do opinii końcowej o niezgodności zamierzonego przedsięwzięcia z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zapis § 6 ust. 3 planu miejscowego, że zmiana przepisów odrębnych związanych z treścią ustaleń planu nie powoduje potrzeby zmiany tych ustaleń, jeżeli w sposób oczywisty daje się je dostosować do nowego stanu prawnego, bez uszczerbku dla ich istoty - nie może, zdaniem skarżącego być podstawą oceny zgodności przedsięwzięcia "Eksploatacja złoża wapieni dewońskich [...] 2" z przepisami obowiązującego planu. Przywołany przepis planu jest jedynie zapisem intertemporalnym, który stosuje się do oceny wpływu zmiany stan prawnego na treść uchwalonego planu (co w sposób oczywisty oznacza brak prawnej dopuszczalności oceny przedsięwzięcia przez pryzmat § 6 ust. 3). Wreszcie przywołana opinia nie odnosi się w ogóle do kwestii utraty zgodności obowiązującego planu z przepisami wydanymi po dacie jego uchwalenia, a w szczególności nowej ustawy Prawo geologiczne i górnicze z dnia 9 czerwca 2011 r. Kończąc powyższy wątek skarżący zarzucił, że organ zasygnalizował, że w sprawie podjęcia Uchwały Rady Gminy P.z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...] III" w części położonej na obszarze gminy P., zostało złożone zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Jednak Kolegium zaniechało zbadania czy czynności prowadzone przez Prokuraturę mają charakter zagadnienia wstępnego.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7. art. 75. art. 77, 78 i art. 80 kpa, autor skargi podniósł, że nie może być akceptacji do braku prowadzenia dowodu z dokumentacji hydrogeologicznej zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa [...], poprzez uznanie go za nieaktualny i tym samym nieistotny dla prowadzonego postępowania. Zaznaczył, że odwołanie się do danych zawartych w dokumentacji hydrogeologicznej jest niezbędne do zestawienia danych empirycznych z hipotezą zagrożenia dla 70% zasobów ujęcia wód podziemnych Miasta [...], w przypadku kontynuacji wydobycia. Brak tych ustaleń stwarza wątpliwości co do rzeczywistej indywidualnej sytuacji skarżącej.
W dalszej części skargi strona podniosła, że na etapie odwoławczym doszło do naruszenia art. 81 kpa, gdyż organ odrzucił z naruszeniem wymogów procesowych dowód w postaci dokumentacji hydrogeologicznej, uznając "że nie opiera się on na żadnych badaniach ani analizach własnych". W opinii strony takie stwierdzenie oznacza brak poszanowania rangi tego dokumentu, który musiał być sporządzony ściśle z wymogami obowiązującego wówczas Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 października 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie.
Co do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa, wnoszący skargę zarzucił, że organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji jedynie stan faktyczny sprawy, nie podając - na tle obowiązującego prawa - żadnych własnych wniosków czy ocen, ani informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienie RDOS oraz opinia PPIS. Ponadto Kolegium "jednym zdaniem" odrzuciło ustalenia dowodowe zawarte w dokumentacji hydrogeologicznej, a także skoncentrowało się na opisywaniu przebiegu sprawy, przytaczaniu zapadłych stanowisk i opinii, a nie na argumentach i zarzutach podniesionych w odwołaniu. Skarżąca stwierdziła, że argumenty zawarte w odwołaniu jak i w skardze wskazują, że szereg okoliczności kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy pozostało bez wyjaśnienia, w tym czy zagrożenie dla wód podziemnych jest jedynie hipotetyczne, czy też wielce prawdopodobne.
Odnośnie naruszenia art. 142 kpa autor skargi uznał, że Kolegium odstąpiło od oceny prawidłowości wydanego przez RDOŚ postanowienia uzgodnieniowego i "nie zauważyło", że Dyrektor RDOŚ w [...] wystąpił do Dyrektora RZGW w Krakowie, Dyrektora OUG w [...]ach, Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] o zajęcie stanowiska w sprawie przedsięwzięcia pn. "Eksploatacja złoża wapieni dewońskich [...] 2, gm. P." oraz wniósł o zmianę opinii GKUA, co do zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym, podając jakiego stanowiska oczekuje.
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o wymienienie przesłanek faktycznych oraz przesłanek prawnych uprawniających do pominięcia wskazania zawartego w decyzji kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]ach, że Dyrektor RZGW nie jest organem uprawnionym do wydania opinii lub uzgodnień w postępowaniu w sprawie ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia, skoro Wójt Gminy jak i Dyrektor RDOŚ są związani prawnie wskazanymi przez organ odwoławczy "okolicznościami", jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy (vide: wyrok NSA z 21 lutego 2012 r., II GSK 9/11). Dyrektor RDOŚ nie jest podmiotem uprawnionym do kwestionowania opinii wydanych przez GKUA w zakresie zgodności z planem miejscowym. Wynik spornego postępowania uzgodnieniowego (mającego charakter akcesoryjny), nie zwalniał organu odwoławczego od obowiązku skontrolowania postanowienia uzgodnieniowego.
Zdaniem skarżącego, analizując treści uzasadnień obu zapadłych decyzji doszukać się można nadużycia zasady przezorności, co do potrzeby szczególnej ochrony wód podziemnych kosztem poświęcenia eksploatacji cennych kopalin ujawnionych w "Bilansie zasobów złóż kopalin w Polsce". Jednocześnie w oparciu o domniemanie administracyjne przyjęto, że zamierzone przedsięwzięcie stanowi zagrożenie dla ujęcia wód podziemnych, dla aglomeracji kieleckiej. Skarżąca Spółka stwierdziła, że Kolegium nie dokonało ustaleń własnych w zakresie rzeczywistego oddziaływania odkrywki na wody podziemne, poprzestając jedynie na parafrazie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, czyniąc to przy tym w ten sposób, że nie można rozgraniczyć części poglądów, które mogłyby być jego autorstwa. Ogólnikowej i gołosłownej kontestacji oceny oddziaływania na środowisko nie towarzyszyły przy tym wymagane kontrdowody przeprowadzone przez organy. Skarżący końcowo zaznaczył, że o ile organ I instancji postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska był związany, to już SKO winno rozpatrzyć zgodność tego postanowienia z prawem, tymczasem ocena Kolegium ogranicza się do powtórzenia stanowiska organu uzgadniającego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 2018.1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że jest ona zgodna z prawem.
Przedmiotem skargi była decyzja utrzymująca w mocy odmowę określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na :"Eksploatacji złoża wapieni dewońskich "[...] 2", gm. P.", realizowanego przez [...] Sp. z o.o. w M., z uwagi na: ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...] III" w części położonej na obszarze gminy P., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy w P. z dnia [...] (dalej mpzp [...] III lub mpzp lub plan) oraz zakazy ustanowione w rozporządzeniu Nr 5/2005 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2005 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej [...]-Białogon, gmina [...], powiat kielecki (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 98 poz. 1050), dalej rozporządzenie Dyrektora RZGW nr 5/2005 i rozporządzeniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 11 lipca 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej [...]-Białogon, gmina [...], powiat kielecki (Dz. Urz. Woj. [...] 2017.2277).
Zasadniczym powodem tego negatywnego dla inwestora rozstrzygnięcia było ustalenie przez organy administracji, że planowane przedsięwzięcie jest sprzeczne z postanowieniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także narusza zakazy ustanowione w przepisach odrębnych, tj. we wspomnianym wyżej rozporządzeniu RZGW. Takie ustalenie natomiast w świetle art. 80 ust. 2 u.i.ś. uniemożliwia wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a przez to wyłącza możliwość realizacji na przedmiotowym terenie wskazanego we wniosku inwestora przedsięwzięcia. Zarzuty skargi zmierzały przede wszystkim do wykazania naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, a nadto zarzucały naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 i 6 Prawa ochrony środowiska poprzez nadużycie zasady przezorności i uznanie w oparciu o domniemanie administracyjne, że zamierzone przedsięwzięcie stanowi zagrożenie dla ujęcia wód podziemnych dla aglomeracji kieleckiej.
Z takimi zarzutami skargi nie sposób się zgodzić, przy czym na wstępie konieczne jest odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero niewadliwe i wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej ustalenia organów administracji pozwalają na ocenę zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Wbrew przedstawionym w skardze zarzutom naruszenia przepisów postępowania, organy administracji prawidłowo ustaliły wystarczające dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne. Należy zauważyć przy tym, że żaden spośród zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania, nie dotyczył wprost i bezpośrednio zasadniczego ustalenia będącego wystarczającą podstawą zaskarżonej decyzji, tj. tego, że planowane przedsięwzięcie jest sprzeczne z postanowieniami obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli bowiem plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem, wydać decyzję odmowną w sprawie środowiskowych uwarunkowań, bez konieczności badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko, ani przeprowadzania postępowania uzgodnieniowego z innymi organami.
Zarzuty te dotyczyły natomiast dodatkowych, wskazanych w uzasadnieniu decyzji SKO z [...] powodów odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Pierwszy z nich dotyczył obrazy zasady legalności (art. 6 kpa) i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa) poprzez dokonaną wykładnię rozszerzającą art. 80 ust. 2 u.i.ś. polegającą na badaniu zgodności przedsięwzięcia z innymi aktami prawa miejscowego (rozporządzeniem Dyrektora RZGW w Krakowie nr 5/2005), badaniem zgodności przedsięwzięcia z wydanymi decyzjami administracyjnymi – przy czym omawiany zarzut wymienił tylko jedną decyzję, tj. decyzję Ministra Środowiska z [...] zatwierdzającą dokumentację hydrogeologiczną GZWP [...][...]. Z takiego sformułowania tego zarzutu widać, że nie odnosi się on w ogóle do kwestii sprzeczności przedmiotowego zamierzenia z mpzp [...] III, przez co nie może podważać ustaleń organów w tym zakresie. Natomiast poglądu skarżącej spółki odnośnie wadliwej wykładni art. 80 ust. 2 u.i.ś. Sąd nie podziela. Ma bowiem rację organ II instancji powołując się na pogląd wyrażony w postanowieniu WSA w Kielcach ach z 17 lutego 2010 r., II SA/Ke 34/10, że mimo braku odesłania w u.i.ś. określającej przypadki wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do przepisów odrębnych (za wyjątkiem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli został uchwalony), ratio legis uregulowań w niej zawartych, którym jest ochrona środowiska naturalnego, nakazuje sięgać do innych przepisów, a zwłaszcza tych, które w sposób bezwzględnie obowiązujący zakazują lokalizowania na danym terenie pewnych inwestycji - właśnie ze względu na ochronę środowiska. Ponadto należy zauważyć, że odesłanie do przepisów szczególnych, do których należą również akty prawa miejscowego takie jak rozporządzenie RZGW ws. ujęcia wody, znajduje się w zapisach mpzp [...] III. W rozdziale 3 tego planu określającym ogólne ustalenia realizacyjne, znalazł się bowiem § 7 ust. 3 pkt 3 stanowiący, że zmiany zagospodarowania i użytkowania terenów nie mogą naruszać (...) wymagań (...) dotyczących ochrony środowiska, gospodarki wodnej (...) określonych w przepisach szczególnych. Wynika stąd, że stwierdzenie braku zgodności lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami mpzp [...] III, może dotyczyć też wymagań dotyczących ochrony środowiska i gospodarki wodnej określonych w rozporządzenie Dyrektora RZGW nr 5/2005. Brak tej zgodności dostrzega natomiast nawet skarżąca spółka, skoro w drodze omawianego zarzutu próbuje zakwestionować samą możliwość badania zgodności planowanego przedsięwzięcia z przepisami tego rozporządzenia. Z kolei zapisy tego rozporządzenia nie pozostawiają zdaniem Sądu wątpliwości co do tego, że na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej [...] - Białogon, który został ustanowiony ww. rozporządzeniem, nie jest dopuszczalne lokalizowanie nowych ujęć wód podziemnych dla potrzeb innych niż zwykłe korzystanie z wód (§ 4 ust. 1 pkt 1). Analogiczny zapis znalazł się również w samym mpzp [...] III (§ 12 ust. 1 pkt 4). Sąd podziela przy tym ustalenie organu II instancji, że planowana przez skarżącą spółkę dalsza eksploatacja zawodnionego złoża wapieni dewońskich "[...] II", będzie wymagała ciągłego odwodnienia wyrobiska górniczego, które zgodnie z przedłożonym w sprawie raportem o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko, miałoby być prowadzone sposobem otwartym wiążącym się z koniecznością wykonania konkretnych obiektów służących do ujmowania wód podziemnych.
Zarzut naruszenia art. 7, 75, 77, 78 i 80 kpa sprowadza się do twierdzenia, że organ II instancji zaniechał zebrania pełnego materiału dowodowego w drodze uzupełnienia tego materiału, a w szczególności zaniechał przeprowadzenia dowodu z dokumentacji hydrogeologicznej zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa, poprzez uznanie go za nieaktualny i nieistotny dla postępowania. Brak tych ustaleń stwarza wątpliwość co do rzeczywistej indywidualnej sytuacji skarżącej. Odnosząc się do takiego zarzutu należy zauważyć, że wspomniana dokumentacja hydrogeologiczna miała, w ocenie strony skarżącej, służyć zestawieniu danych empirycznych z hipotezą zagrożenia dla 70% zasobów ujęcia wód podziemnych miasta [...] w przypadku kontynuacji wydobycia. Okoliczność ta nie mogła mieć istotnego znaczenia dla sprawy, ponieważ konieczność ochrony tego ujęcia wód podziemnych wynikała z treści obowiązującego prawa, tj. rozporządzenie Dyrektora RZGW nr 5/2005 oraz mpzp [...] III. Nawet więc wykazanie, że hipoteza zagrożenia dla 70% zasobów ujęcia wód podziemnych w przypadku kontynuacji wydobycia, jest nieprawdziwa, nie miałoby wpływu na stwierdzenie zgodności lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami mpzp, a tylko co najwyżej mogłoby być przyczynkiem do ewentualnych prac zmierzających do zmiany tego planu, czy też rozporządzenia RZGW ws. ujęcia wody. Zawarty we wspomnianej dokumentacji hydrologicznej pogląd, że w związku ze znaczną odległością złoża mającego być odwadnianym od miejskiego ujęcia wody w Białogonie i od najbliższej studni tego ujęcia oraz w związku z położeniem kamieniołomu "[...] 2" w widłach rzek Bobrzy i Sufraganiec, nie ma przeciwwskazań do prowadzenia odwodnienia kopalni bo nie przewiduje się wpływu odwodnienia na stan ujęcia komunalnego w Białogonie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ nie powoduje jakiejkolwiek zmiany wymienionych wyżej, powszechnie obowiązujących przepisów prawa miejscowego, z których wynika niedopuszczalność kontynuacji wydobywania kopaliny ze złoża wapieni dewońskich "[...] 2" w warstwie zawodnionej.
Kolejny zarzut skargi dotyczył naruszenia art. 9 kpa, statuującego zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Tymczasem z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że dotyczy on naruszenia zasady ochrony praw nabytych, zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, bezpieczeństwa i stabilności obrotu prawnego, a także rei iudicate decyzji administracyjnej zatwierdzającej dokumentację hydrogeologiczną. Poza ostatnio wymienioną decyzją nie skonkretyzowaną jednak datą, ani znakiem, w uzasadnieniu omawianego zarzutu nie podano, o jakie prawa nabyte, przez kogo nabyte i jakimi aktami, skarżącej spółce chodzi, przez co niej jest możliwe odniesienie się do takich zarzutów. Odnośnie wymienionej decyzji zatwierdzającej dokumentację hydrogeologiczną, należy zauważyć, że dla stwierdzenia naruszenia rei iudicate, czyli powagi rzeczy osądzonej znajdującej swój normatywny wyraz w treści art. 156 § 1 pkt 3 i 16 § 1 kpa, konieczne jest wykazanie tożsamości podmiotowej i przedmiotowej sprawy zakończonej wcześniejszą ostateczną decyzją, ze sprawą rozpatrywaną później. Nie dociekając, jaką konkretnie decyzję zatwierdzającą dokumentację hydrologiczną autor skargi miał na myśli, należy stwierdzić, że żadna taka decyzja nie może spełniać przesłanki tożsamości ze sprawą zakończoną zaskarżoną decyzją, skoro ta ostatnia sprawa nie dotyczyła zatwierdzania dokumentacji hydrologicznej, ale odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża wapieni dewońskich.
Naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 10 § 1 kpa, skarżąca spółka upatrywała w braku pouczenia przez organ II instancji strony skarżącej, o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, co miało uniemożliwić stronie dokonanie konkretnych czynności procesowych, jak na przykład zawnioskowanie o przesłuchanie w charakterze strony wytwórcy odpadów.
Odnosząc się do tego zarzutu należy zauważyć, że jego skuteczność, jako zarzutu naruszenia przepisów postępowania zależy od wykazania, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadku zarzutu naruszenia zasady, o jakiej mowa w art. 10 § 1 kpa, konieczne jest wskazanie, jakich konkretnie czynności, które mogły by mieć istotny wpływ na wynik sprawy, strona została pozbawiona na skutek nie zawiadomienia jej przez organ II instancji przed wydaniem decyzji, o możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tymczasem autor skargi jako jedyną czynność, której został pozbawiony, wskazał uniemożliwienie stronie zawnioskowania o przesłuchanie w charakterze strony wytwórcy odpadów. Ponieważ jednak niniejsza sprawa nie dotyczyła odpadów, taki wniosek ani nie mógł być uwzględniony przez organ administracji, ani tym bardziej uniemożliwienie jego złożenia nie mogło mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Ponadto należy zauważyć, że organ II instancji nie prowadził nowego postępowania dowodowego, lecz oparł swoje ustalenia na dowodach zgromadzonych i znanych stronie już na etapie postępowania przed organem I instancji, przez co dodatkowo naruszenie przez SKO w [...]ach zasady określonej w art. 10 § 1 kpa nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
Zarzut naruszenia art. 81 kpa sprowadzał się do zakwestionowania odrzucenia przez SKO w [...] dowodu w postaci dokumentacji hydrologicznej z uzasadnieniem, że nie opiera się ona na żadnych badaniach, ani analizach własnych. Tak skonkretyzowany zarzut nie dotyczy jednak możliwości uznania za udowodnioną okoliczności faktycznej, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, o czym stanowi art. 81 kpa, ale naruszenia uregulowanej w art. 77 § 1 kpa zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Uwzględniając jednak przedstawioną wyżej ocenę wspomnianej dokumentacji hydrologicznej, jako nie mogącej mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że nie przeprowadzenie dowodu z niej przez organ II instancji nie stanowiło jakiegokolwiek naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Należy przypomnieć, że zasadniczym i w zasadzie wystarczającym powodem odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przez skarżącą spółkę przedsięwzięcia, było to, że część terenu inwestycji znajduje się na obszarze objętym ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, nie dopuszczającymi lokalizacji tego rodzaju i zakresu inwestycji, co wyłączało potrzebę przeprowadzania w sprawie postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, a w tym badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko, czy stosunki wodne na obszarze strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej [...] – Białogon ustanowionej w sposób prawem przewidziany. Jak to słusznie zauważyło Kolegium, taka wykładnia wynika z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA w Warszawie z 24 listopada 2017 r., IV SA/Wa 1743/17, WSA w Warszawie z 23 listopada 2017 r., VIII SA/Wa 177/17, NSA w Warszawie z 7 listopada 2017 r., II OSK 581/16, WSA w Krakowie z 6 listopada 2017 r., II SA/Kr 1054/17, NSA w Warszawie z 10 października 2017 r., II OSK 2460/16).
Naruszenie art. 15 kpa miało polegać, w ocenie strony skarżącej, na zaniechaniu przez organ odwoławczy przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego (braku oceny zgromadzonego materiału dowodowego i braku ustalenia stanu faktycznego) i poprzestaniu na kontroli decyzji organu I instancji i to wyłącznie w granicach zarzutów odwołania. Nie zgadzając się z takim zarzutem należy zauważyć, że organ II instancji na 2, 3, 4 i 5 stronie uzasadnienia swej decyzji, obszernie przedstawił stan faktyczny sprawy oraz podjęte w niej czynności, zwłaszcza po zwrocie akt do organu I instancji po uchyleniu poprzedniej decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] decyzją SKO w [...] z dnia [...]. Następnie na ponad 10 stronach organ II instancji dokonał ponownej, wnikliwej analizy sprawy, również w aspekcie zarzutów odwołania, dokonując też oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przy czym ustalenia organu i ponowna ocena zasadnie ograniczyły się do tych ustaleń i dowodów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu omawianego zarzutu podniesiono, że strona oczekiwała ustalenia przez SKO, czy organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy wykonał wskazania dowodowe oraz czy nie popełnił takich błędów w postępowaniu, jak opieranie treści rozstrzygnięcia na stanowisku RZGW w Krakowie czy Wodociągów Kieleckich. Następnie skarżąca zarzuciła, że Kolegium stwierdziło ponowienie wcześniej wymienionych uchybień, ale uznało, że pozostają one bez wpływu na prawidłowość decyzji wydanej przez organ I instancji.
Taki pogląd organu II instancji zasługuje jednak na akceptację.
W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada podobna do znanej z procedury sądowoadministracyjnej zasady związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu (art. 153 p.p.s.a.). Dlatego poglądy wyrażone we wcześniejszej decyzji organu odwoławczego, nie muszą być podzielane przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez ten sam organ.
Kolejny zarzut skargi dotyczył wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji i naruszenia w ten sposób wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Konkretyzując go autor skargi podniósł, że brak jest w uzasadnieniu własnych wniosków czy ocen oraz informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w uzgodnieniu RDOŚ w [...] i w opinii PPIS.
Nie zgadzając się z takimi zarzutami należy zauważyć, że wszystkie wskazane akty zostały poddane w toku sprawy analizie i w wymaganym zakresie wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Brak wskazania informacji o tym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowi natomiast tylko naruszenie przepisów postępowania, które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a przez to nie mogło spowodować uwzględnienia skargi.
W toku postępowania została sporządzona na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 u.i.ś. opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stwierdzająca potrzebę oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W oparciu o nią, a także opinię RDOŚ w [...], Wójt Gminy P. wydał w dniu [...] na podstawie art. 63 ust. 1 u.i.ś. postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia w sprawie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Następnie, w ramach tej oceny doszło do sporządzenia i złożenia do akt sprawy raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast negatywne uzgodnienie RDOŚ w [...] zawarte w postanowieniu tego organu z [...], zostało wydane na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.ś.
Brak opisu początkowego etapu postępowania, a w tym i odniesienia się do opinii PPIS w [...] z [...] stanowi naruszenie przepisów postępowania, tj. wymogu z art. 107 § 3 kpa dotyczącego przedstawienia przebiegu postępowania, ale bez wpływu na wynik sprawy, skoro konsekwencją tamtej opinii było postanowienie Wójta Gminy P. stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a następnie raport oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, który podlegał dalszej analizie. W jej ramach SKO między innymi stwierdziło, że z treści raportu wynika, że przedmiotowe złoże jest zawodnione, a jego eksploatacja będzie wymagała ciągłego odwodnienia wyrobiska górniczego. Odwodnienie złoża będzie prowadzone sposobem otwartym. Wody z odwodnienia zakładu górniczego gromadzone w rząpiu przy pomocy pomp przesuwanych i węży strażackich odprowadzane będą przez osadnik, rurociąg tłoczny, grawitacyjny oraz rów otwarty do rzeki Bobrzy. Oznacza to konieczność wykonania konkretnych obiektów służących do ujmowania wód podziemnych (str. 7-8 uzasadnienia decyzji organu II instancji). W innym miejscu organ stwierdził, że realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia łączy się nierozerwalnie z koniecznością odwodnienia kopalni, co koliduje z zawartym w § 12 ust. 1 pkt 4 mpzp [...] III zakazem budowy ujęć wód podziemnych dla celów niezwiązanych z zaopatrzeniem ludności w wodę lub produkcją żywności (str. 7 uzasadnienia decyzji SKO). Jak z przytoczonych fragmentów widać, Kolegium, wbrew omawianemu zarzutowi skargi wyjaśniło, w jaki sposób i w jakim zakresie został w sprawie uwzględniony raport oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Podobnie organ wyjaśnił w uzasadnieniu swej decyzji, jakie znaczenie dla jego rozstrzygnięcia miało negatywne uzgodnienie RDOŚ w [...]ach zawarte w postanowieniu z 7 grudnia 2017 r. Wyjaśnił szczegółowo z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że jedną z podstaw wydania decyzji negatywnej była dla organu I instancji odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, wyjaśnił jaki charakter ma takie uzgodnienie i w jaki sposób może być zakwestionowane. Następnie ocenił stanowisko RDOŚ jako trafne, przedstawiając i akceptując trzy zasadnicze powody jego przyjęcia. Na koniec stwierdził, że nie ma podstaw prawnych do wnioskowanego przez Spółkę w odwołaniu, uchylenia tego postanowienia, a tym bardziej do podjęcia w stosunku do RDOŚ wnioskowanych w odwołaniu działań (k. 11- 13 uzasadnienia decyzji organu II instancji). W tej sytuacji omawiany zarzut braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do uzgodnienia RDOŚ, należy uznać nie tylko za niezasadny, ale nawet za niezrozumiały.
Organ odniósł się również do przedłożonej przez stronę dokumentacji hydrologicznej, opisując na stronie 15 decyzji jej zawartość, wyrażając swój pogląd na jej temat oraz krótko uzasadniając go. Zważywszy na wskazaną wyżej ocenę wspomnianej dokumentacji hydrologicznej dokonaną przez Sąd, sposobu odniesienia się do niej przez SKO w uzasadnieniu decyzji, w żadnym razie nie można uznać za naruszający przepis art. 107 § 3 kpa.
Ponieważ Sąd uznał sprawę za wyjaśnioną w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie, a także nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania, nie było zasadne też oczekiwanie zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 2 kpa i wydanie decyzji kasacyjnej oraz stawianie w związku z tym zarzutu niezastosowania tego przepisu. Wbrew zarzutowi skargi, nie można przyjąć, aby szereg okoliczności kluczowych dla rozstrzygnięcia nie zostało wyjaśnionych, w tym, czy zagrożenie dla wód podziemnych jest jedynie hipotetyczne, czy wielce prawdopodobne. Jak to już wyżej wyjaśniono, konieczność ochrony ujęcia wody podziemnej [...] – Białogon wynikała z treści obowiązujących norm prawa miejscowego; rozporządzenia nr 5/2005 Dyrektora RZGW w Krakowie z 26 sierpnia 2005 r. ws. ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej kiece – Białogon, gmina [...], powiat kielecki oraz mpzp [...] III. Nawet więc wykazanie, że hipoteza zagrożenia dla 70% zasobów ujęcia wód podziemnych w przypadku kontynuacji wydobycia, jest nieprawdziwa, nie miałoby wpływu na stwierdzenie zgodności lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami mpzp, a tylko co najwyżej mogłoby być przyczynkiem do ewentualnych prac zmierzających do zmiany tego planu, czy też rozporządzenia RZGW ws. ujęcia wody.
Nie jest prawdą, że organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów strony co do treści postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ w [...]ach i błędnie przyjął, że postanowienie to jest wiążące także na etapie postępowania odwoławczego. Jak to już wyżej wyjaśniono odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa, Kolegium wyjaśniło, jaki charakter ma postanowienie uzgodnieniowe wydawane na podstawie art. 77 ust. 1 u.i.ś. i że choć jest niezaskarżalne z mocy art. 90 ust. 8 u.i.ś. wyłączającego stosowanie art. 106 § 5 kpa, może być zakwestionowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji, o czym stanowi art. 142 kpa. Kolegium powołało się trafnie w tym zakresie na pogląd wyrażony w wyroku NSA z 21 lutego 2012 r., II OSK 2544/11 – str. 12 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Następnie SKO dokonało samodzielnej oceny zasadności rozstrzygnięcia RDOŚ nie dopatrując się istotnego naruszenia prawa. Oceniając stanowisko RDOŚ za trafne, organ II instancji przedstawił i zaakceptował trzy zasadnicze motywy stanowiska organu uzgodnieniowego, tj. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru górniczego "[...] III" w części położonej na obszarze gminy P., zakazy ustanowione w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzeniu Dyrektora RZGW nr 5/2005 oraz znaczący wpływ planowanego odwodnienia na zasoby i jakość wód podziemnych ujęcia komunalnego [...] – Białogon w konfrontacji z nadrzędnym interesem publicznym wyrażającym się potrzebą zaopatrzenia miasta [...] w wodę. Zauważył przy tym słusznie, że już sama okoliczność, iż lokalizacja i realizacja planowanego przedsięwzięcia nie jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania jest niecelowe. W świetle takich, zasługujących na akceptację wywodów organu II instancji, omawiany zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 142 kpa nie jest zrozumiały, ani tym bardziej nie nadaje się do uwzględnienia.
Jedyny sformułowany w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczył art. 5 i 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2018.799 t.j.), dalej Prawo ochrony środowiska i miał polegać na nadużyciu przezorności i uznaniu w oparciu o domniemanie administracyjne, że zamierzone przedsięwzięcie stanowi zagrożenie dla ujęcia wód podziemnych dla aglomeracji kieleckiej. Takie sformułowanie tego zarzutu, w kontekście ustaleń organu, że powodem odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia była już sama okoliczność, że lokalizacja i realizacja planowanego przedsięwzięcia nie jest zgodna z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego powoduje, że zarzut ten nie mógł być skuteczny. Trzeba bowiem powtórzyć, że nawet gdyby przyjęty zarówno przez organ uzgodnieniowy - RDOŚ w [...]ach, jak i przez organ odwoławczy pogląd, że zamierzone przedsięwzięcie stanowi zagrożenie dla ujęcia wód podziemnych wykorzystywanych dla aglomeracji kieleckiej, okazał się fałszywy, to bez zmiany mpzp [...] III oraz rozporządzenie Dyrektora RZGW nr 5/2005 i tak nie byłoby dopuszczalne uwzględnienie wniosku strony o wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Podsumowując i uzupełniając powyższe rozważania należy stwierdzić, co następuje.
W związku z treścią kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy przepisu art. 80 ust. 2 u.i.ś. należy stwierdzić, że już same ustalenia obowiązującego planu miejscowego uniemożliwiały określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Chodzi o zapisy zawarte w:
1. § 12 ust. 1 pkt 4 planu, który w zakresie ochrony środowiska oraz ograniczania uciążliwości obiektów, zakazuje budowy ujęć wód podziemnych do celów niezwiązanych z zaopatrzeniem w wodę ludności lub produkcją żywności (podczas, gdy planowane przez skarżącą spółkę przedsięwzięcie ma polegać na kontynuacji wydobycia ze złoża wapieni dewońskich "[...] 2", w warstwie zawodnionej, co nierozerwalnie wiąże się z koniecznością ciągłego odwadniania wyrobiska górniczego, a to z kolei wymaga wybudowania urządzeń służących do poboru wód podziemnych z obszaru tego wyrobiska, definiowanych w art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. d Prawa wodnego z 18 lipca 2001 r. jako obiekty służące do ujmowania wód podziemnych, czyli ujęcia wód podziemnych),
2. § 12 ust. 2 pkt 2 planu, który w celu zminimalizowania i ograniczenia negatywnych oddziaływań na środowisko ustala rekultywację w kierunku leśnym po zakończeniu eksploatacji złoża, co w sprawie nastąpiło w związku z wydobyciem praktycznie całych zasobów w granicach obszaru górniczego i zakończeniem eksploatacji złoża skutkującym stwierdzeniem wygaśnięcia koncesji decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia 14 czerwca 2016 r.,
3. § 23 pkt 1 i pkt 2 lit d oraz pkt 5 planu, gdzie dla terenu oznaczonego symbolem PG3 – teren powierzchniowej eksploatacji surowców mineralnych ustalono jako przeznaczenie tego terenu powierzchniową eksploatację w obszarze górniczym, dopuszczenie eksploatacji powierzchniowej zgodnie z koncesją oraz projektem zagospodarowania złoża i planem ruchu zakładu górniczego oraz dopuszczono eksploatację złoża do poziomu +221 m npm, (podczas gdy planowane przez skarżącą spółkę przedsięwzięcie ma polegać na kontynuacji wydobycia ze złoża wapieni dewońskich "[...] 2" w miejscowości [...] na działkach o numerach ewidencyjnych [...]i,9, [...]i,[...] i [...],, w warstwie zawodnionej, między innymi w części zachodniej na powierzchni ok. 4,8 ha na rzędnej + 215 m npm, a więc poniżej rzędnej dopuszczonej w planie),
4. § 7 ust. 3 pkt 3 planu, gdzie w ramach ogólnych ustaleń realizacyjnych planu stwierdzono, że zmiany zagospodarowania i użytkowania terenów nie mogą naruszać między innymi wymagań dotyczących ochrony środowiska, gospodarki wodnej określonych w przepisach szczególnych. Ten ostatni zapis, w ocenie Sądu pozwala, a ściślej nakazuje, sięganie w ramach dyspozycji normy zawartej w art. 80 ust. 2 u.i.ś., również do przepisów szczególnych, w tym zwłaszcza do rozporządzenia Dyrektora RZGW nr 5/2005. Nie można więc mówić o zarzucanym w punkcie 1 skargi naruszeniu przepisów art. 6 i 8 kpa poprzez dokonanie przez organy administracji rozszerzającej wykładni art. 80 ust. 2 u.i.ś. Wspomniane rozporządzenie Dyrektora RZGW nr 5/2005 w § 4 ust. 1 pkt 1 zakazuje na terenie ochrony pośredniej, a więc również na terenie planowanego przez skarżącą spółkę przedsięwzięcia, lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych dla potrzeb innych niż zwykłe korzystanie z wód. Jak to natomiast już wyżej wyjaśniono, planowane przez skarżącą spółkę przedsięwzięcie wymaga wybudowania na obszarze planowanego wyrobiska górniczego nowego ujęcia wód podziemnych.
Za istotny dla sprawy, choć nie mieszczący się w kategorii przepisów szczególnych, które w myśl § 7 ust. 3 pkt 3 planu, nie mogą być naruszane przez planowane zmiany zagospodarowania i użytkowania terenów, aby nie naruszać wymagań dotyczących ochrony środowiska, czy gospodarki wodnej - należy uznać również dodatek do dokumentacji hydrogeologicznej rejonu eksploatacji [...], w tym GZWP (Głównego Zbiornika Wód Podziemnych) [...][...], zatwierdzony decyzją Ministra Środowiska z dnia [...], określający obszar ochronny GZWP [...][...]. Nie było w sprawie kwestionowane, że przedmiotowe złoże wapieni [...] 2 znajduje się na obszarze objętym ochroną tego Głównego Zbiornika Wód Podziemnych. W obszarze tym natomiast wprowadzono między innymi zakaz eksploatowania kopalin poniżej zwierciadła wody, co planuje robić skarżąca spółka w ramach objętego sprawą przedsięwzięcia. Wprawdzie do przewidzianego w prawie wodnym ustanowienia obszaru ochronnego GZWP w drodze aktu prawa miejscowego jeszcze nie doszło, to jednak kierując się określonymi w art. 5 i 6 Prawa ochrony środowiska zasadami kompleksowości ochrony środowiska, zapobiegania i przezorności, można uzupełniająco uwzględnić potrzebę ochrony wspomnianego Głównego Zbiornika Wód Podziemnych [...][...], już na etapie niniejszego postępowania.
Kolejnym istotnym i uzasadnionym powodem odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, była odmowa uzgodnienia i określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przez skarżącą spółkę przedsięwzięcia, zawarta w postanowieniu RDOŚ z [...].
Jak to trafnie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wynik postępowania w sprawie takiego uzgodnienia jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe obarczone jest wadami proceduralnymi. Zakwestionowanie takiego postanowienia i jego ponowna ocena jest oczywiście możliwa w toku postępowania toczącego się na skutek odwołania od decyzji wydanej w sprawie środowiskowych uwarunkowań w postępowaniu głównym, o czym stanowi art. 142 kpa (por. wyrok NSA 21 lutego 2012 r., II OSK 2544/11). Organ prowadzący postępowanie główne jest jednak zobowiązany do uzyskania uzgodnienia, o jakim mowa w art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.ś. oraz uwzględnienia jego treści. Uwzględnienie podnoszonych w odwołaniu zarzutów odnoszących się do postanowienia, na które nie służy zażalenie, znajduje swój wyraz w uwzględnieniu odwołania i związanym z tym rozstrzygnięciu, przewidzianym w art. 138 kpa. Stanie się tak jednakże tylko wtedy, gdy naruszenie prawa przy wydawaniu postanowienia, na które nie służy zażalenie, miało wpływ na wynik sprawy (wyrok WSA w Poznaniu z 16 października 2013 r., II SA/Po 644/13). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, ponieważ SKO w wnikliwie przeanalizowało postanowienie RDOŚ z [...], zwłaszcza w kontekście zawartych w odwołaniu zarzutów odnoszących się do tego postanowienia i zasadnie uznało, że nie ma w nim naruszeń prawa mogących mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności trzeba zauważyć, że powody odmowy uzgodnienia wskazane w tym postanowieniu, zostały zaakceptowane zarówno przez organy administracji, jak i przez Sąd, o czym szczegółowo była wyżej mowa. Dlatego należy uznać brak wspomnianego uzgodnienia za kolejny uzasadniony powód utrzymania w mocy decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Uwzględniając powyższe rozważania, bezzasadność podniesionych w skardze zarzutów oraz brak okoliczności podważających zaskarżoną decyzję, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło