II SA/Po 644/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-10-16
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać wydana, jeśli raport o oddziaływaniu na środowisko jest niepełny, a organ uzgadniający (RDOŚ) odmówił uzgodnienia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo postąpiły, odmawiając wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak pozytywnego uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, wynikający z niepełnego raportu o oddziaływaniu na środowisko, uniemożliwia wydanie takiej decyzji. Raport zawierał istotne braki dotyczące m.in. analizy akustycznej, wariantów inwestycji oraz sposobu magazynowania odpadów, co uniemożliwiało prawidłową ocenę wpływu przedsięwzięcia na środowisko.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na prowadzeniu punktu zbierania odpadów. Organ I instancji stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i zwrócił się o uzgodnienie warunków do RDOŚ oraz opinię do PPIS. RDOŚ odmówił uzgodnienia z powodu niepełności raportu, a PPIS wydał opinię z zastrzeżeniami. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Inwestor złożył skargę do WSA, zarzucając błędy w ocenie raportu i postępowaniu organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi K. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań; oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie – wskazując jako podstawę prawną: art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) oraz art. 77 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.; dalej: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku lub w skrócie: u.u.i.ś.) – po rozpatrzeniu odwołania K. M. (prowadzącego działalność gospodarczą jako Przedsiębiorstwo [...]) od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody realizację przedsięwzięcia pod nazwą "[...]" na działce nr [...] w miejscowości [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Przedmiotowe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. K. M. prowadzący Przedsiębiorstwo [...] wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy K. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "»[...]« na działce o nr ewid. [...] zlokalizowanej w m. [...] gm. [...]".
Po wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie organ I instancji, uznając, że przedmiotowa inwestycja zaliczana jest do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 81 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397), a zatem przedsięwzięć, dla których przeprowadzenie oceny ich oddziaływania na środowisko może być wymagane, postanowieniem z dnia 27 czerwca 2012 r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Wobec tego na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu (dalej: "RDOŚ") oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: "PPIS") o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia, dołączając do wniosku raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz informację, że teren inwestycji nie jest objęty aktualnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
PPIS w opinii sanitarnej z dnia [...] października 2012 r. ([...]) zaopiniował pod względem wymagań higieniczno-sanitarnych środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia, formułując również określone zastrzeżenia. Natomiast RDOŚ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]) odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z uwagi na to, że z dwukrotnie uzupełnianych przez inwestora materiałów, ze względu na ich ogólnikowość i niepełność, nie można ocenić oddziaływania inwestycji na środowisko i w konsekwencji nie można stwierdzić, czy planowane przedsięwzięcie będzie spełniało wymagania ochrony środowiska określone w obowiązujących przepisach prawa.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2013 r. organ I instancji stwierdził, że brak w raporcie istotnych informacji o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a zwłaszcza brak przedstawienia zakresu oddziaływania akustycznego tej inwestycji, rodzajów i ilości zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia w odniesieniu do emisji hałasu dla najbliżej położonych terenów usytuowanych w potencjalnym zasięgu oddziaływani, brak szczegółowego przedstawienia miejsc i sposobów magazynowania poszczególnych odpadów zaplanowanych do zbierania, brak wykazania, że sposoby magazynowania odpadów zapewnią skuteczną ochronę środowiska gruntowo-wodnego uniemożliwia prawidłową weryfikację raportu i ocenę, jaki będzie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Tym samym powyższe uzasadniało w ocenie organu odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
W odwołaniu, uzupełnionym pismem pełnomocnika z dnia [...] lutego 2013 r., K. M. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy. Podniósł, że przedmiotowa decyzja jest nieuzasadniona i nie do przyjęcia z uwagi na interesy jego przedsiębiorstwa ewentualne skutki dla działalności zakładu. Podkreślił, że kwestia hałasu nie może być argumentem przemawiającym za wydaniem decyzji odmownej, a teren przeznaczony pod planowaną inwestycję już wcześniej był wykorzystywany pod działalność gospodarczą. Zwrócił uwagę na to, że uzyskał pozytywną opinię PPIS, który dysponował tym samym materiałem, na podstawie którego orzekał RDOŚ. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, że trudno ocenić uciążliwość hałasową przedsięwzięcia w sytuacji, gdy w raporcie i uzupełnieniach wyraźnie opisano całą specyfikę działalności, tj.: dowóz sporadyczny odpadów i ich zmagazynowanie, ruch pojazdów ograniczony praktycznie do maksymalnie kilku pojazdów transportowych dziennie, prowadzenie wszystkich prac wewnątrz hal magazynowych, wyładowywanie odpadów w miejscu najbardziej oddalonym od obszarów mieszkalnych. Ponadto podniósł, że ze względu na przedmiot działalności i jego skalę brak podstaw do żądania specjalistycznych obliczeń poziomu hałasu przy zastosowaniu specjalnych programów do wnikliwych analiz hałasowych. Odnosząc się do uwag i protestów zgłaszanych w trakcie postępowania przez okolicznych mieszkańców, skarżący uznał je za bezzasadne, zwłaszcza, że na terenie działki, na której planowana jest realizacja przedsięwzięcia, wcześniej istniała baza napraw sprzętu rolniczego, punkt tankowania pojazdów, miejsce parkowania maszyn i urządzeń rolniczych, zatem hałas był zapewne większy niż związany z realizacją jego inwestycji.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ II instancji podzielił stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2013 r. Kolegium podkreśliło, że brak pozytywnego uzgodnienia ze strony RDOŚ obligowało organ do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W ocenie organu zasadnie przedmiotową inwestycję zaliczono do przedsięwzięć, dla których może być stwierdzony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko – § 3 ust. 1 pkt 81 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., wobec tego organ prowadzący postępowanie główne przed wydaniem decyzji obowiązany był zasięgnąć opinii organu państwowej inspekcji sanitarnej oraz uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.i.ś.). Powołując się na stanowisko orzecznictwa, Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zasadnie przyjął, iż brak pozytywnego uzgodnienia RDOŚ uniemożliwia wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ odwoławczy zaznaczył, że o ile stanowisko państwowej inspekcji sanitarnej nie wiąże organu prowadzącego postępowanie główne, to stanowisko regionalnego dyrektora ochrony środowiska wiąże organ wydający decyzję środowiskową, a uzgodnienie to można zaskarżyć w odwołaniu od decyzji odmownej decyzji środowiskowej. Kolegium wyjaśniło, że brak uzgodnienia w niniejszej sprawie prowadzić może jedynie do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał na lokalizacje planowanego przedsięwzięcia i bezpośrednie sąsiedztwo terenów wielorodzinnej zabudowy mieszkaniowej (odległość ok. 35 m.) i terenów zabudowy zagrodowej (100 i 120 m), a także sąsiedztwo ośrodka zdrowia, szkoły i świetlicy wiejskiej w odległości ok. 120-300 m od terenu inwestycji. Powołując się na dopuszczalne poziomy hałasu na terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zabudowy zagrodowej (55dBA w przorze dziennej i 45 dBA w porze nocnej) wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2007 r. nr 120, poz. 826 ze zm.), Kolegium stwierdziło, że tereny te wymagają ochrony akustycznej, co determinuje konieczność ustalenia w sposób szczegółowy i konkretny przewidywanej emisji hałasu do środowiska z terenu planowanego przedsięwzięcia, w szczególności przez określenie poziomu hałasu na granicy zakładu z działką nr [...], tj. na granicy terenów wymagających ochrony akustycznej. Wobec tego za zasadne organ uznał żądanie zawarte w wezwaniach do uzupełnienia raportu kierowane do inwestora przez RDOŚ, a dotyczące przeprowadzenia analizy akustycznej dla wariantu najkorzystniejszego z punktu widzenia oddziaływania na środowisko, z uwzględnieniem emisji hałasu w ciągu jednego dnia ze wszystkich źródeł hałasu przedstawionych w raporcie i uzupełnieniu raportu. Kolegium wyraziło stanowisko, że w jego ocenie, poza innymi uchybieniami raportu, pominięte zostało przez inwestora źródło hałasu, jakim jest praca pompy specjalistycznej do wypompowywania olejów przepracowanych. Ponadto wytknęło, że zarówno w raporcie, jak i w jego uzupełnieniach inwestor przedstawił kwestie rodzaju i ilości zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia w odniesieniu do emisji hałasu w sposób ogólnikowy poprzez stwierdzenie, że: dopuszczalne normy hałasu ze względu na niewielką skalę przedsięwzięcia nie zostaną przekroczone; wskazanie tylko potencjalnych źródeł emisji hałasu i to – zdaniem Kolegium – nie wszystkich oraz podanie nieprecyzyjnych danych co do czasu emitowania przez te źródła hałasu do środowiska, na co zwrócił też uwagę RDOŚ w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r.; brak przedstawienia w raporcie metod oceny hałasu, przedstawienia obliczeń rozprzestrzeniana hałasu (w formie graficznej) i określenia, jaki będzie przewidywalny jego poziom.
Ponadto wytknął dalsze uchybienia raportu, m.in. w zakresie przedstawienia wariantu alternatywnego, zarzucając, że inwestor poprzestał tylko na przedstawieniu w raporcie tzw. "wariantu zerowego", z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., jak i co do innych obligatoryjnych elementów raportu, określonych m.in. w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 66 ust. 1 pkt 18 u.u.i.ś. Zakwestionowaniu podlegał również opis sposobu przechowywania poszczególnych rodzajów odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych, akcentując, że raport nie odnosi się w sposób szczegółowy do sposobów i miejsc magazynowania innych odpadów poza olejami przepracowanymi (odpadów z grupy nr 13), w tym zarówno odpadów niebezpiecznych, jak i odpadów z innych kategorii, co nie pozwala dokonać oceny sposobów tego magazynowania pod względem zapewnienia skutecznej ochrony środowiska gruntowo-wodnego oraz pod kątem zabezpieczenia punktu zbierania odpadów przed ewentualnym mieszaniem się odpadów. W tym zakresie organ zwrócił uwagę na aktualne brzmienie przepisów art. 21 i art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21), którym wcześniej odpowiadały przepisy art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. nr 185, poz. 1243 ze zm.), na które powołał się w swoim postanowieniu organ uzgadniający.
W ocenie Kolegium przedstawiony przez inwestora raport, pomimo jego dwukrotnego uzupełnienia, nie zawiera wszystkich ustawowo wymaganych elementów niezbędnych do prawidłowej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Wobec tego organ odwoławczy uznał postanowienie RDOŚ za prawidłowe, zaś decyzję Burmistrza z dnia [...] 2013 r. za trafną, skoro braki raportu uniemożliwiły przeprowadzenia jednoznacznej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a tym samym, czy będzie spełniało wymagania ochrony środowiska określone w obowiązujących przepisach prawa.
W skardze na decyzję Kolegium z dnia [...] kwietnia 2013 r. inwestor domagał się uchylenia ("usunięcia z obiegu prawnego") zaskarżonej decyzji Kolegium i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podtrzymał argumentację wcześniej przedstawioną w odwołaniu, nie zgadzając się z oceną przedłożonego operatu dotyczącego oddziaływania inwestycji na środowisko. Nie podzielił poglądu o zastrzeżeniach ze strony PPIS, który to organ opiniujący zaakceptował z zastrzeżeniami (uwagami) przedstawioną przez skarżącego propozycję realizacji inwestycji i podobnie mógł postąpić RDOŚ, czego jednak nie uczynił, mimo ze dysponował takim samym materiałem jak PPIS. Przedstawił polemiczny pogląd, że kwestia hałasu została opisana w przedłożonych przez inwestora materiałach w sposób wystarczający w raporcie i jego uzupełnieniu, a inwestycja, która nie będzie emitowała ponadnormatywnego hałasu jest planowana w miejscu, w którym wcześniej prowadzono działalność, która wiązała się z pewną uciążliwością hałasową. Nadto wskazał na istniejące już w okolicy źródła potencjalnego hałasu. Podobnie nie zgodził się z zastrzeżeniami RDOŚ co do braków opisu oddziaływania inwestycji (składowania odpadów) w zakresie ochrony środowiska gruntowo-wodnego. Zakwestionował stanowisko Kolegium co do uciążliwości dla otoczenia planowanej inwestycji, wskazując na dotychczasowe znacznie szersze spektrum działalności, jaka była wykonywana na terenie, na którym planuje prowadzenia punktu zbierania odpadów, a stanowiła znacznie większą uciążliwość. Odnosząc się do zarzutu Kolegium w zakresie nieprzedstawienia innych alternatywnych wariantów wobec zaproponowanego przez inwestora, stwierdził, że w sytuacji, gdy inne rozwiązanie nie wchodzi w sferę potencjalnej realizacji, dlatego alternatywą dla planowanej inwestycji jest tzw. "wariant zerowy", czyli rezygnacja z jej wykonania. Nadto uznał, ze w raporcie przedstawił odpowiednie streszczenie w języku niespecjalistycznym. Powołał się też na przebieg spotkania z mieszkańcami [...] i wyjaśnianie wszystkich kwestii objętych pytaniami, jak również na pominięcie przez organ propozycji inwestora co do bezpieczeństwa inwestycji poprzez ograniczenie wielkości dziennej maksymalnej zbiórki odpadów oraz maksymalnej ilości zmagazynowanych odpadów na terenie planowanego "[...]" [przedsięwzięcia]. Nie zgodził się również z sugerowaniem, że zamierza prowadzić nieselektywną zbiórkę odpadów, bowiem w raporcie wskazano tylko, że niektóre oleje [przepracowane] o zbliżonych parametrach będą zlewane do jednego pojemnika, co dopuszczają obowiązujące przepisy, nie ma natomiast żadnych zapisów co do mieszania odpadów o różnych kodach, a tym bardziej mieszania odpadów niebezpiecznych z innymi niebezpiecznymi bądź nie. Inwestor podniósł również niezrozumiałą dla niego przewlekłość postępowania, co podważa jego zaufanie do organów.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i podnosząc, że zarzuty skarżącego dotyczące dotychczasowego sposobu wykorzystania terenu inwestycji nie mogą mieć znaczenia dla oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia, wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. skarżący podtrzymał argumentację i wnioski skargi, którą poparł również obecny na rozprawie uczestnik postępowania M. K. Natomiast uczestnik R. J. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tym miejscu należy zauważyć, że przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium, którą została utrzymana w mocy wydana przez organ I instancji decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, którą odmówiono określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na prowadzeniu punktu zbierania odpadów, określonego we wniosku inwestora z dnia [...] kwietnia 2012 r. jako "»[...]« na działce o nr ewid. [...] zlokalizowanej w m. [...] gm. [...]".
Materialnoprawną podstawę wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W osnowie decyzji organu I instancji z dnia [...] 2013 r. organ posłużył się wprawdzie nieaktualnym już pojęciem "decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia", ale nie miało to wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, który to termin pochodzi z czasów, kiedy problematykę wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w ramach oceny oddziaływania na środowisko regulowały obowiązujące do dnia 14 listopada 2008 r. przepisy art. 46 i następne rozdziału 2. działu V ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.), zastąpione odpowiednimi regulacjami w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku. Aktualnie obowiązujące przepisy art. 71 ust. 1 i następne rozdziału 3. działu V tej ostatniej ustawy, obowiązującej od dnia 15 listopada 2008 r., odnoszą się do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.
Pomimo tej nieadekwatności terminologicznej nie ulega wątpliwości, że organy obydwu instancji prowadziły postępowanie na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, które zastosowały w sprawie, na co wskazują przepisy wskazane w podstawach prawnych wydanych decyzji.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 powołanej ustawy przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji wymienionych w tym przepisie – m.in. decyzji o warunkach zabudowy (pkt 3) i decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 1) oraz zezwolenia na przetwarzanie odpadów i zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów wydawanego na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (pkt 21) – konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymóg uprzedniego ustalenia środowiskowych uwarunkowań odnosi się do przedsięwzięć enumeratywnie wymienionych w rozporządzeniu do ustawy. W dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania obowiązywało w powyższym zakresie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397) znajdujące zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie jest postępowaniem mającym na celu udzielenie zezwolenia na lokalizację lub realizację i prowadzenie inwestycji (to następuje na etapie m.in. uzyskiwania decyzji w wyżej przywołanych sprawach). Postępowanie to dotyczy – co należy podkreślić – planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (zob. wyroki NSA: z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 696/09 oraz z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 988/09 – dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Szczególny cel postępowania w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, którym jest określenie wymagań i parametrów planowanej inwestycji w zakresie ochrony środowiska powoduje, że decyzja powyższa musi zawierać szczególne elementy, określone w art. 82 ust. 1 u.u.i.ś.
W przedmiotowej sprawie nie jest kwestią sporną pomiędzy stronami to, że planowane przedsięwzięcie zostało wymienione w § 3 ust. 1 pkt 81 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, skoro przedsięwzięcie inwestora obejmuje również zbieranie odpadów w postaci złomu. Tym samym zasadne było wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedzone oceną oddziaływania inwestycji na środowisko, na co wskazuje treść przepisów art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Postępowanie to z uwagi na treść art. 63 ust. 1 i 4 u.u.i.ś. winno było zostać poprzedzone nałożeniem w drodze postanowienia – określającego jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, jak to miało miejsce w sprawie. Właściwy do wydania przedmiotowej decyzji organ I instancji (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś.) obowiązek taki stwierdził w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012 r. ([...]), poprzedzonym zasięgnięciem na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 3 u.u.i.ś. opinii RDOŚ (postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...]) oraz opinii PPIS (postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...]). Organy opiniujące, po zapoznaniu się z wnioskiem inwestora i kartą informacyjną przedsięwzięcia, o której mowa w art. 64 ust. 2 i art. 74 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś., określiły zarazem wymagania co do zakresu raportu oddziaływania na środowisko, a zakres przedmiotowego raportu został zakreślonym postanowieniem organu I instancji z dnia [...] czerwca 2012 r.
Tutejszy Sąd podkreśla, że w świetle wymogów stawianych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określonych w art. 82 ust. 1 u.u.iś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach musi m.in. określać warunki wykorzystania terenu z uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt 1 lit. b), a w razie potrzeby wynikającej z oceny oddziaływania na środowisko powinna zobowiązywać inwestora do podejmowania działań, które służyć mają zapobieganiu, ograniczaniu oraz monitorowaniu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (pkt 2 lit. b). Rozstrzygnięcia co do tych elementów powinny zaś wynikać z przedłożonej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, a jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, z przedłożonego przez inwestora raportu (wraz z uzupełnieniami). Wniosek i raport inwestora podlegają zaś analizie odpowiednio przez RDOŚ, który wyraża swoje stanowisko w uzgodnieniu (art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.iś.) i przez PPIS, który wydaje opinię (art. 77 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś). Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę m.in. wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 (art. 80 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.) oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.).
Co istotne w niniejszej sprawie, uzgodnienie w drodze postanowienia (art. 77 ust. 3 u.u.i.ś.), w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracyjny rozstrzygający sprawę w postępowaniu głównym. Uzgodnienie to jest – tak jak i postanowienie organu opiniującego, o którym mowa w art. 77 ust. 1 pkt 2 – niezaskarżalne (nie przysługuje na nie zażalenie), bowiem w art. 77 ust. 7 u.u.i.ś. wyłączono możliwość stosowania art. 106 § 3, 5 i 6 kpa. Treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydawana jest przez organ decydujący po przeprowadzeniu wymaganego uzgodnienia. Postępowanie w sprawie uzgodnienia ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, to jednak jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 810/11, LEX nr 1153783 – dostępny jw.). Postanowienie, o jakim mowa w art. 77 ust. 3 u.u.i.ś., nie ma jednak mocy wiążącej dla organu prowadzącego postępowanie główne w zakresie wyboru właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Nie zwalnia również organu prowadzącego postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego, stosownie do wymogów wynikających z przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Zakwestionowanie postanowienia o uzgodnieniu inwestycji jest natomiast możliwie w drodze odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji, ze względu na treść art. 142 kpa, który stanowi, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 711/09, LEX 597798, w przypadku zakwestionowania w odwołaniu niezaskarżalnego postanowienia, w oparciu o treść art. 142 kpa, organ odwoławczy nie wydaje na skutek takiego zaskarżenia odrębnego postanowienia (rozstrzygnięcia). Uwzględnienie podnoszonych w odwołaniu od decyzji zarzutów odnoszących się do postanowienia, na które nie służy zażalenie, znajduje swój wyraz w uwzględnieniu odwołania i związanym z tym rozstrzygnięciem, przewidzianym w art. 138 kpa. Stanie się tak jednakże tylko wtedy, gdy naruszenie prawa przy wydaniu postanowienia, na które nie służy zażalenie, miało wpływ na wynik sprawy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że stanowisko organów obydwu instancji, a zwłaszcza wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko Kolegium, w odniesieniu do braków przedstawionej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest trafne. Organ II instancji prawidłowo na etapie postępowanie odwoławczego rozpatrzył zarzuty inwestora przeciwko stanowisku RDOŚ wyrażonemu w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r. Organ skontrolował prawidłowość formalną odmowy RDOŚ uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, jak i dokonał samodzielnej analizy przedstawionego przez stronę raportu (wraz z uzupełnieniami), którego zapisy w odniósł do własnych spostrzeżeń w zakresie uciążliwości hałasowej planowanego przedsięwzięcia. Tym samym zadośćuczynił wymogom skontrolowania przedmiotowego uzgodnienia w trybie art. 142 kpa.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ II instancji, odnosząc się do zarzutów odwołania, wskazał na bezpośrednie sąsiedztwo terenów wielorodzinnej zabudowy mieszkaniowej (odległość ok. 35 m.) i terenów zabudowy zagrodowej (100 i 120 m), a także sąsiedztwo ośrodka zdrowia, szkoły i świetlicy wiejskiej w odległości ok. 120-300 m od terenu inwestycji, na którym planowana jest lokalizacja przedsięwzięcia. Wobec tego trafnie odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, które reguluje dopuszczalne poziomy hałasu na terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zabudowy zagrodowej – 55dBA w porze dziennej i 45 dBA w porze nocnej (Tabela nr 1, Lp.2 i 3). Niewątpliwie tereny te wymagają ochrony akustycznej, o której mowa w art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), co determinuje konieczność ustalenia w sposób szczegółowy i konkretny przewidywanej emisji hałasu do środowiska z terenu planowanego przedsięwzięcia, w szczególności przez określenie poziomu hałasu na granicy zakładu z działką nr [...], tj. na granicy terenów wymagających ochrony akustycznej. Takiego wniosku nie może zmieniać powołanie się przez skarżącego na to, że wcześniej na terenie objętym planowanym przedsięwzięciem prowadzona była działalność gospodarcza w szerokim rozmiarze i nie było zastrzeżeń co do oddziaływania hałasu na sąsiednie tereny. Właściwe organy oceniają bowiem potencjalne oddziaływanie na środowisko aktualnie zamierzonego przedsięwzięcia, nie zaś działalności, która już nie jest wykonywana na tym terenie. Przedstawiony raport nie wyjaśniał wszystkich kwestii pozwalających na przeprowadzenie analizy akustycznej dla wariantu najkorzystniejszego z punktu widzenia oddziaływania na środowisko, z uwzględnieniem emisji hałasu w ciągu jednego dnia ze wszystkich źródeł hałasu przedstawionych w raporcie i uzupełnieniu raportu. Na wnikliwość rozpatrzenia sprawy przez Kolegium wskazuje również i to, że, poza innymi uchybieniami raportu, w raporcie tym pominięte zostało przez inwestora wskazanie i omówienie potencjalnego źródła hałasu, jakim jest praca pompy specjalistycznej do wypompowywania olejów przepracowanych, które ma zamiar zbierać inwestor w zakresie planowanego przedsięwzięcia. Inne uchybienia związane były natomiast ze sposobem przedstawienia w uzupełnionym w raporcie kwestii rodzaju i ilości zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia w odniesieniu do emisji hałasu. Wobec braków raportu w postaci podania nieprecyzyjnych danych co do czasu emitowania hałasu do środowiska przez źródła wskazane w raporcie, nieprzedstawienia w raporcie metod oceny hałasu i specjalistycznych obliczeń rozprzestrzeniana hałasu (w formie graficznej), jaki i określenia przewidywalnego jego poziomu (na co zwrócił też uwagę RDOŚ w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r.), nie sposób było przyjąć bezkrytycznie konkluzji raportu, że dopuszczalne normy hałasu ze względu na niewielką skalę przedsięwzięcia nie zostaną przekroczone.
Sąd podziela także stanowisko Kolegium co do oceny braków raportu m.in. w zakresie przedstawienia wariantu alternatywnego. Trafny jest zarzut organu odwoławczego, że inwestor poprzestał tylko na przedstawieniu w raporcie tzw. "wariantu zerowego", co stanowi naruszenie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy. Uwzględniając bowiem specyfikę realizacji każdego przedsięwzięcia, raport oddziaływania na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia. Z postanowień przywoływanego przepisu wynika, że powinny zostać uwzględnione trzy warianty: proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Nie można jednak wykluczyć sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty (por. wyroki NSA z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1137/10, LEX nr 1083542 i z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 2516/10 – dostępne jw.). Niemniej jednak trzeba zarazem mieć na uwadze, że w świetle art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie podejmowane. Wariant niepodejmowania przedsięwzięcia nie może być uznany za racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy (patrz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 864/10, ONSAiWSA 2012/3/48). W związku z tym, jeżeli wariant przedstawiony do realizacji przez wnioskodawcę nie jest wariantem najkorzystniejszym, to w zasadzie w raporcie powinny być omówione co najmniej trzy różne warianty planowanego przedsięwzięcia. Należy zatem wyraźnie podkreślić, że wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego – sytuacja taka mogłaby wystąpić przy wariantach przedsięwzięcia, zakładających jego realizację dokładnie w tym samym miejscu i z technicznego punktu widzenia niewiele różniących się od siebie (tak K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Dz.U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227; LEX/el., stan prawny na: 31 stycznia 2013 r., komentarz do art. 66). Wobec tego niezależnie od tego, jaki wariant satysfakcjonuje inwestora, raport powinien pozwolić na ocenę, czy i w jakim stopniu przedsięwzięcie będzie oddziaływało na środowisko, a ponadto, czy istnieje jest jego inny racjonalny wariant, jak i wariant korzystniejszy niż zaproponowany przez inwestora (wariant najkorzystniejszy dla środowiska), nawet jeżeli inwestor nie ma zamiaru tego ostatniego wariantu realizować. Tymczasem przedstawione przez stronę w raporcie okoliczności nie wskazywały na inne warianty realizacji inwestycji w zakresie zbierania odpadów, a zarazem nie stanowiły podstawy do jednoznacznej oceny, że zaproponowany przez skarżącego kształt planowanej inwestycji jest jedynym wariantem możliwym (brak wariantu alternatywnego) ani tym bardziej do uznania, że wariant ten jest zarazem wariantem najkorzystniejszym dla środowiska.
Co się tyczy różnic w ocenie przedmiotowej inwestycji przez PPIS oraz RDOŚ podnieść należy, że organy te w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach działają w granicach swoich zadań i kompetencji. Powiatowy państwowy inspektor sanitarny w zakresie zadań określonych w ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
(Dz.U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.), w odniesieniu do zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności m.in. do sprawowania nadzoru nad warunkami higieny środowiska (art. 1 pkt 1), w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Natomiast regionalny dyrektor ochrony środowiska w zakresie zadań określonych w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku, w tym przeprowadzanie ocen oddziaływania przedsięwzięć na środowisko lub udział w tych ocenach (art. 131 ust. 1 pkt 2). Organy te autonomicznie dokonały oceny przedsięwzięcia, wydając rozstrzygnięcia w wyżej opisanych i omówionych już różniących się formach. Stanowisko PPIS wyrażone w opinii z dnia [...] października 2012 r., jakkolwiek wymagane prawem i pomocne dla organu prowadzącego postępowanie główne, nie było dla tego organu wiążące w sprawie, w przeciwieństwie do uzgodnienia RDOŚ z dnia [...] grudnia 2012 r. Kolegium zasadnie podzieliło zastrzeżenia RDOŚ w stosunku do przedłożonego raportu, jak i warunków prowadzenia przedsięwzięcia, uznając, że na podstawie dokumentacji przedstawionej przez inwestora nie można dokonać oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko.
Należy również podkreślić, że ograny orzekające w sprawie w istocie nie zarzuciły skarżącemu, iż zamierza nieprawidłowo gromadzić odpady (przechowywać w nieprawidłowy sposób) lub prowadzić ich nieselektywną zbiórkę, lecz że przedstawiona przez niego dokumentacja planowanej inwestycji nie pozwala na ocenę, czy zamierzone sposoby ich przechowywania, wobec braku szczegółowości raportu w tym zakresie, zapewnią skuteczną ochronę środowiska gruntowo-wodnego oraz zabezpieczenie przed ewentualnym mieszaniem się odpadów. Trafnie Kolegium zwróciło uwagę na aktualne brzmienie przepisów art. 21 i art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach i potrzebę oceny przedsięwzięcia z przepisami ustawy pod kątem zgodności inwestycji w zakresie postępowania z odpadami niebezpiecznymi, jaki i zbierania i transportu odpadów, a także ich magazynowania (art. 25 ustawy o odpadach). W tych warunkach zarzut Kolegium dotyczący braków raportu w zakresie art. 66 ust. 1 pkt 18 u.u.i.ś. (w zakresie wymogu streszczenia w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu) stanowił jedynie dopełnienie przedstawionej oceny raportu i możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Odnoszenie się szczegółowo do tego zarzutu nie ma zatem doniosłego znaczenia w sprawie, wobec uznania za trafne merytorycznych zastrzeżeń dotyczących opisu planowanej inwestycji, uniemożliwiających należytą ocenę tego przedsięwzięcia w zakresie jego wpływu na środowisko.
Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi okazały się niezasadne, stąd też skarga podlegała oddaleniu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło