II SA/Łd 1000/22
WyrokWSA w Łodzi2023-01-27
Skład orzekający: Robert Adamczewski, Agata Sobieszek-Krzywicka, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej, jeśli wnioskodawca składa kolejny wniosek o ten sam status, który został już prawomocnie odmówiony, a nowe dowody nie zmieniają zasadniczo stanu faktycznego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy wnioskodawca składa kolejny wniosek o ten sam status, który został już prawomocnie odmówiony, a nie zachodzą oczywiste zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniające odmienne rozstrzygnięcie. W takiej sytuacji występuje "inna uzasadniona przyczyna" uniemożliwiająca wszczęcie postępowania, związana z powagą rzeczy osądzonej (res iudicata).Stan faktyczny
Skarżący W.K. złożył kolejny wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej, mimo że jego poprzedni wniosek w tej samej sprawie został prawomocnie odmówiony decyzją z 2019 r., a skarga kasacyjna oddalona wyrokiem NSA z 2022 r. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wystąpiła powaga rzeczy osądzonej. Skarżący twierdził, że przedłożył nowe dowody i że jego pismo powinno być traktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając odmowę wszczęcia postępowania za zasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W.K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 17 października 2022 r.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 stycznia 2023 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 17 października 2022 r. nr DSE3-K0918-D6774-36/22 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę. ał
Postanowieniem z dnia 17 października 2022 r., nr DSE3-K0918-D6774-36/22 wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) – dalej: k.p.a., Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr DSE2-K0971-D6774-33/22 o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie potwierdzenia W.K. statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że z wnioskiem o potwierdzenie wyżej wskazanego statusu W.K. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 27 czerwca 2022 r. Z akt sprawy wynika nadto, że przedmiotowy wniosek był kolejnym wnioskiem strony w tym przedmiocie, gdyż ostateczną decyzją z dnia 28 lutego 2019 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po rozpatrzeniu wniosku W.K. z dnia 17 listopada 2017 r., odmówił skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 762/19 skargę oddalił. Od powyższego wyroku strona wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która to skarga, na dzień 27 czerwca 2022 r. nie została jeszcze rozpoznana. Wobec powyższego pismem z dnia 1 lipca 2022 r. skarżący został poinformowany, że złożony przez niego wniosek z dnia 27 czerwca 2022 r. zostanie rozpatrzony po zwrocie akt z NSA.
Wyrokiem z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2728/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną W.K.
Pismem z dnia 8 sierpnia 2022 r. skarżący poinformował organ, że wnosi o rozpatrzenie jego wniosku z dnia 27 czerwca 2022 r. jako kolejnego wniosku, w oparciu o nowe dokumenty ujawnione w obecnym czasie. Wskazał, iż z uwagi na swój podeszły wiek oraz zły stan zdrowia, jak również mając na uwadze hipotetycznie pozytywne uwzględnienie złożonego w dniu 27 czerwca 2022 r. wniosku, będzie rozpatrywał wycofanie skargi z sądu.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2022 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, iż treść przedłożonego przez skarżącego w dniu 27 czerwca 2022 r. wniosku jest tożsama z treścią uprzednio złożonego wniosku strony z dnia 17 listopada 2017 r., rozpatrzonego negatywnie ostateczną decyzją z dnia 28 lutego 2019 r. Wobec powyższego w sprawie wystąpiła inna uzasadniona przyczyna, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., co obligowało organ do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W.K. wnosił o jego uchylenie oraz wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 lutego 2019 r. Skarżący podnosił, że wbrew stanowisku organu brak jest podstaw do uznania, iż w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka res iudicata. Wskazał, że w sierpniu 2022 r., w toku prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania chciał przedłożyć do akt sprawy pismo z nowymi dowodami, jednakże wniesiona przez niego skarga kasacyjna została rozpoznana przez sąd w lipcu 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, o czym strona nie wiedziała. Z uwagi na powyższe w czerwcu 2022 r. złożył do organu nowy wniosek, który winien być potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie. W ocenie skarżącego kwestionowane zażaleniem postanowienie stanowi formalną przeszkodę dla rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, stąd też winno zostać uchylone.
Wobec faktu wniesienia powyższego pisma procesowego w terminie otwartym do wniesienia zażalenia, jak również wobec wątpliwości, co do charakteru wniesionego pisma, skarżący pismami z dnia 7 września 2022 r. oraz z dnia 3 października 2022 r. wezwany został do sprecyzowania czy pismo z dnia 31 sierpnia 2022 r. stanowi zażalenie na postanowienie z dnia 18 sierpnia 2022 r., czy też wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wskazaną wyżej ostateczną decyzją z dnia 28 lutego 2019 r.
W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 15 października 2022 r. skarżący oświadczył, że pismo z dnia 31 sierpnia 2022 r. należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Powyższe oświadczenie wpłynęło do organu w dniu 17 października 2022 r., po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia.
Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia 17 października 2022 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 18 sierpnia 2022 r. Uzasadniając organ wskazał na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz przywołał podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia, to jest art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odwołując się do wypracowanego na tle powyższego przepisu orzecznictwa sądów administracyjnych organ wskazał, iż za "inna uzasadniona przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania uznaje się między innymi sytuację, w której postępowanie w tej samej sprawie (w rozumieniu podmiotowym i przedmiotowym) toczy się, zostało wydane rozstrzygnięcie lub brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania. Dalej organ wskazał, że na gruncie rozpoznawanej sprawy bezspornym pozostaje, iż złożony przez skarżącego wniosek z dnia 27 czerwca 2022 r. stanowi kolejny wniosek o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Kwestia ta była już bowiem przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek skarżącego z dnia 17 listopada 2017 r., zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 28 lutego 2019 r. o odmowie uwzględnienia żądania strony. Prawidłowość wydanego w tym zakresie rozstrzygnięcia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2728/21. Wobec powyższego, w sprawie wystąpiła inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie przedmiotowego postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 k.p.a., co obligowało organ do podjęcia negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Odnosząc się natomiast do podnoszonych w treści zażalenia kwestii dotyczących konieczności wznowienia postępowania administracyjnego organ wskazał, iż wszczęcie przewidzianego prawem nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego – wznowienia postępowania administracyjnego, wymaga odrębnego wniosku strony w tym zakresie.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W.K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucał naruszenie:
- art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy złożony przez niego wniosek o nadanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej oparty został o uzupełnione, nowe dowody w stosunku do dowodów, na podstawie których wydana została poprzednia negatywna dla skarżącego ostateczna decyzja o odmowie przyznania przedmiotowego statusu, co obligowało organ do merytorycznego rozpatrzenia wniosku z dnia 27 czerwca 2022 r.;
- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w treści wniosku skarżący wskazywał także na potrzebę wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 lutego 2019 r.;
- art. 136 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek uzupełniającego postępowania dowodowego, pomimo że, co podkreśla skarżący, materiał dowodowy zgromadzony w poprzednim postępowaniu nie jest wystarczający do rozstrzygnięcia w przedmiocie uprawnienia strony do przyznania jej statusu działacza opozycji antykomunistycznej;
- art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a. poprzez brak należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wydanie rozstrzygnięcia bez uwzględnienia słusznego interesu strony oraz niewyjaśnienie rzeczywistego charakteru żądania wnioskodawcy.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację wskazując, iż dowody przedstawione we wniosku z dnia 27 czerwca 2022 r. stanowiły nowe, uzupełnione okoliczności w stosunku do materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zakończonego decyzją z dnia 28 lutego 2019 r. Podkreślił, że w sierpniu 2022 r. nowe dowody w sprawie chciał przedstawić do akt toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania. Jednakże prawomocny wyrok w tej sprawie zapadł już w dniu 5 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, o czym strona nie miała jakiejkolwiek wiedzy, gdyż odpis orzeczenia został doręczony pełnomocnikowi dopiero w dniu 12 sierpnia 2022 r. Z tych też względów skarżący złożył w dniu 27 czerwca 2022 r. nowy wniosek, który winien zostać potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie, o czym strona informowała wyraźnie organ w odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia charakteru złożonego przez nią pisma z dnia 31 sierpnia 2022 r. Jednocześnie w ocenie skarżącego brak przeprowadzenia jakiegokolwiek uzupełniającego postępowania dowodowego, co do nowych dowodów przedstawionych przez stronę, stanowiło celowe działanie organu, zmierzające niejako z góry do zamknięcia sprawy z powodu rzekomej podstawy w postaci res iudicata. W uzasadnieniu skargi strona wyraźne sformułowała, że wniesione przez nią pismo z dnia 31 sierpnia 2022 r. stanowiło zarówno zażalenie na postanowienie z dnia 18 sierpnia 2022 r. oraz wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 28 lutego 2019 r.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie Organ wskazał ponadto, że postanowieniem z dnia 15 listopada 2022 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 28 lutego 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga W.K. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi W.K. uczynił postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 17 października 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia 18 sierpnia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie potwierdzenia skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000)- dalej: k.p.a.
Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Stosownie zaś do treści art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1 służy zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a.).
Przywołany wyżej przepis art. 61a § 1 k.p.a. reguluje swoistego rodzaju postępowanie wstępne, do którego przeprowadzenia zobligowany jest organ administracji, celem dokonania weryfikacji żądania strony, pod kątem zaistnienia warunków i możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w danej sprawie. Przy czym wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie bada merytorycznie wniosku, a ogranicza się jedynie do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z treści analizowanego przepisu wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, do których należą: wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną lub niemożność wszczęcia postępowania z jakichkolwiek innych przyczyn. Przy czym co istotne przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, co oznacza, że ich ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Jeżeli natomiast kwestia ta wymaga poczynienia szerszych ustaleń, zwłaszcza w kontekście argumentów podawanych przez wnioskodawcę, bądź jest nieoczywista, to w takich sytuacjach organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie, celem wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości i w zależności od wyniku przeprowadzonych czynności, bądź orzec merytorycznie, co do zasadności wniosku, bądź też, w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyroki NSA z 20 grudnia 2020 r., II OSK 2579/20; z 14 października 2020 r., II OSK 1622/20; wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2020 r., VII SA/Wa 714/20; wyrok WSA w Szczecinie z 18 marca 2021 r., II SA/Sz 324/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, iż jakkolwiek pierwsza z przesłanek – "wniesienie podania przez osobę niebędąca stroną", co do zasady nie powinna budzić wątpliwości interpretacyjnych, to druga z przesłanek – "inne uzasadnione przyczyny" nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. Należy przez nią jednak rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W doktrynie prawa oraz orzecznictwie sądów administracyjnych do takich uzasadnionych przyczyn zalicza się m.in.: wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, powagę rzeczy osądzonej, sprawę w toku, upływ terminu prawa materialnego skutkujący brakiem możliwości domagania się przyznania określonego uprawnienia (zob. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 61a; wyroki WSA w Gliwicach z dnia: 25 maja 2022 r., II SA/Gl 25/22; II SA/Gl 289/22; wyrok WSA w Krakowie z 25 kwietnia 2022 r., II SA/Kr 1625/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać również należy, że stosownie do treści art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Natomiast w myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
W rozpoznawanej sprawie wydane w pierwszej instancji postanowienie z dnia 18 sierpnia 2022 r. podjęte zostało przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych sprawującego centralny urząd administracji rządowej w randze ministra. Tym samym stosownie do powołanych wyżej art. 61a § 2 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 od wydanego w dniu 18 sierpnia 2022 r. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego skarżącemu przysługiwało prawo wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niemniej jednak niewłaściwe oznaczenie przewidzianego prawem środka zaskarżenia pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Dalej wskazać należy, iż w okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym pozostaje, że wnioskiem z dnia 17 listopada 2017 r. skarżący wystąpił o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Żądanie strony w powyższym zakresie zostało rozpatrzone odmownie ostateczną decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 lutego 2019 r. Zasadność powyższego rozstrzygnięcia potwierdza załączony do akt sprawy prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 2728/21 orzekający o oddaleniu skargi kasacyjnej W.K. wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 762/19 oddalającego skargę strony na wskazaną wyżej decyzję z dnia 28 lutego 2019 r.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że wnioskiem z dnia 27 czerwca 2022 r. skarżący ponownie wystąpił o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Powyższe potwierdza jednoznaczna treść załączonego do akt sprawy pisma skarżącego z dnia 8 sierpnia 2022 r. oraz argumentacja prezentowana przez stronę zarówno przed organem administracji, jaki i na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie z treści przedłożonej wraz z wnioskiem z dnia 27 czerwca 2022 r. dokumentacji nie wynika, co słusznie podnosi organ administracji, aby w sprawie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych bądź też prawnych, które uzasadniałyby wydanie odmiennego, niż wcześniej wydanego rozstrzygnięcia żądania skarżącego w tym przedmiocie.
Wobec powyższego w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę, z uwagi na tożsamość obu wskazanych wyżej wniosków skarżącego, zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym, jak również wobec faktu, iż wcześniejszy wniosek z dnia 17 listopada 2017 r. został rozpatrzony odmownie ostateczną decyzją z dnia 28 lutego 2019 r., Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasadnie uznał, że w sprawie wystąpiła "inna uzasadniona przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie postępowania administracyjnego z wniosku strony złożonego w dniu 27 czerwca 2022 r. Powyższe obligowało organ do odmowy wszczęcia postępowania w drodze postanowienia, wydanego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Tym samym zarzut skargi, co do naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Wbrew stanowisku skarżącego w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak już bowiem wcześniej wskazano z treści pisma procesowego W.K. z dnia 8 sierpnia 2022 r. wprost wynika, że złożony przez stronę, w dniu 27 czerwca 2022 r. wniosek, stanowi kolejny wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Co prawda w treści przywołanego pisma procesowego skarżący oświadczył, że opiera swoje żądanie o nowe dowody, jednakże nie wnosił o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 28 lutego 2019 r. w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Żądanie wznowienia postępowania administracyjnego strona sformułowała dopiero w piśmie z dnia 31 sierpnia 2022 r., które co wynika między innymi z treści tego pisma, jak i z treści wniesionej skargi stanowiło również zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) na postanowienie z dnia 18 sierpnia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Tym samym bez wpływu na wynik sprawy pozostaje powoływane przez stronę, dokonane na wezwanie organu, sprecyzowanie charakteru pisma z dnia 31 sierpnia 2022 r. jako wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 28 lutego 2019 r. Na marginesie wskazać należy, iż zawarte w piśmie procesowym z dnia 15 października 2022 r. wyjaśnienia skarżącego w powyższym zakresie, pomimo dwukrotnych wezwań z dnia 7 września 2022 r. oraz z dnia 3 października 2022 r., zostały złożone w urzędzie dopiero w dniu 17 października 2022 r., po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, do czego organ zobowiązany był w określonym prawem terminie.
Ponadto jak wynika z akt sprawy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia 28 lutego 2019 r. został rozpatrzony w odrębnym postępowaniu zakończonym postanowieniem Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 listopada 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego.
Za nieuzasadnione Sąd uznał również zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, jak i art. 136 k.p.a. W tym zakresie wskazać raz jeszcze należy, iż przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowiący podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, reguluje swoiste postępowanie wstępne, do którego przeprowadzenia zobligowany jest organ administracji, celem dokonania weryfikacji żądania strony, pod kątem zaistnienia warunków i możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w danej sprawie. Przy czym wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie bada merytorycznie wniosku, a ogranicza się jedynie do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym, wobec stwierdzenia innej uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania na wniosek skarżącego z dnia 27 czerwca 2022 r., procedujący w sprawie organ administracji nie przeprowadzał jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, w tym dowodowego, a co za tym idzie nie mógł naruszyć zarówno art. 7, jak i art. 136 k.p.a. Ponadto Sąd stwierdza, iż prowadząc postępowanie organ działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Jednocześnie organ wyjaśnił stronie przesłanki, jakimi organ kierował się przy podjęciu kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.), a strona miała zapewniony czynny udział w toku całego postępowania (art. 10 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
is
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło