II SA/Łd 1009/13

Dnia 8 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 roku sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi B. P., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania J. G., działając na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...] ustalił na wniosek K. S. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. 627, położonej w K. przy ul. A 68A. Wspomniana decyzja została doręczona stronom postępowania przez pracownika Urzędu Miejskiego w K.. Ze zwrotnego potwierdzeniu odbioru załączonego do akt sprawy organu I instancji wynika, że decyzja skierowana do J. G. została doręczona dorosłemu domownikowi w dniu 21 maja 2013 r. W dołączonym do akt sprawy oświadczeniu, osoba doręczająca decyzję wskazała, że przyjęcie decyzji w dniu 21 maja 2013 r. własnoręcznym podpisem pokwitował J. G. - syn adresata. Do akt dołączono również kartę pracy doręczyciela, gdzie syn adresata w dniu 21 maja 2013 r. potwierdził odbiór decyzji własnoręcznym podpisem, tożsamym jak na potwierdzeniu odbioru. W odwołaniu od tej decyzji z dnia 5 czerwca 2013 r., które wpłynęło do organu w tym samym dniu, J. G. wskazał, że odbiór decyzji organu I instancji nastąpił w dniu 23 maja 2013 r. W piśmie z dnia 21 czerwca 2013 r. J. G. ponownie potwierdził, że odbiór decyzji nastąpił w dniu 23 maja 2013 r. Jednocześnie wyjaśnił, że decyzję otrzymał jego syn J., podpisując się nieczytelnie, a ponadto przy podpisie nie widniała data otrzymania. Jego zdaniem pracownik doręczający pismo mógł wpisać datę 21 maja 2013 r. i powstał błąd urzędniczy. Wyjaśnił, że przy podpisie syn nie był poinformowany, że ma wpisać własnoręcznie datę otrzymania, lecz podpis odbioru korespondencji. Zaznaczył, że syn wpisał datę i godzinę odbioru na kopercie i był to dzień 23 maja 2013 r., godzina 850. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji przywołał brzmienie art. 42 § 1, art. 43, art. 46 § 1, art. 129 § 2, art. 57 § 1, art. 58 § 1 i 2 K.p.a. i wskazał, że biorąc pod uwagę jednoznaczne dowody w postaci dokumentów, a mianowicie oświadczenie pracownika Urzędu Miasta w K. o doręczeniu decyzji dorosłemu domownikowi, synowi adresata J. G. w dniu 21 maja 2013 r., który podjął się oddania przesyłki adresatowi, należy stwierdzić, że omawiana decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 21 maja 2013 r. Jednocześnie nie dano wiary wyjaśnieniom złożonym przez stronę, iż jej syn J. G. pokwitował przyjęcie decyzji w dniu 23 maja 2013 r., gdyż nie są one wiarygodne i przekonujące. Dalej Kolegium wskazało, że pouczenie o możliwości zaskarżenia zamieszczone w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i brzmi następująco: "Od niniejszej decyzji służy stronom odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które należy wnieść za pośrednictwem Prezydenta Miasta K. w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia". Odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem właściwego organu I instancji i organ ten przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do Kolegium. Termin do wniesienia odwołania od w/w decyzji dla J. G. rozpoczął bieg od następnego dnia po dniu doręczenia decyzji, tj. od dnia 22 maja 2013 r. i upłynął z dniem 4 czerwca 2013 r., który był dniem powszednim (wtorek) i jednocześnie ostatnim dniem ustawowego terminu przysługującemu stronie do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Odwołanie J. G. od decyzji organu I instancji z dnia [...] wpłynęło do organu I instancji w dniu 5 czerwca 2013 r., a więc z uchybieniem terminu przysługującego stronie do wniesienia tego środka. W niniejszej sprawie strona wnosząc odwołanie nie wyjaśniła jednocześnie, co było przyczyną uchybienia terminu, ani też nie wniosła o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, wobec czego nie został spełniony żaden z warunków wymienionych w art. 58 K.p.a. Wskazane braki nie dają podstaw do rozpatrzenia sprawy w trybie art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Ustalony stan faktyczny sprawy uzasadniał stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. G. podniósł przede wszystkim zarzuty przeciwko decyzji organu I instancji o ustaleniu warunków zabudowy i podtrzymał stanowisko o doręczeniu decyzji o warunkach zabudowy do rąk jego syna J. w dniu 23 maja 2013 r. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie Kolegium poinformowało, że B. i J. G. wnioskiem z dnia 23 lipca 2013 r. zwrócili się do Kolegium o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji o warunkach zabudowy i obecnie sprawa jest w toku. Postanowieniem z dnia 30 października 2013 r. referendarz sądowy WSA w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższe postanowienie, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2014 r. sygn. akt II OZ 200/14. W piśmie procesowym z dnia 11 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu poparł skargę oraz wnioski dowodowe i wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu na etapie postępowania przed WSA oraz postępowania zażaleniowego przed NSA. Uzasadniając pismo pełnomocnik powtórzył w zasadzie argumenty wywiedzione w skardze podkreślając, że decyzję odebrał syn skarżącego od gońca z Urzędu Miasta w dniu 23 maja 2013 r. w godzinach porannych (po godz. 8.00). Świadkiem tego faktu był W. K., którego zeznaniom Kolegium nie dało wiary poprzestając na zeznaniach gońca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest orzeczenie o charakterze procesowym, jakim jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 K.p.a. Stosownie do treści tego przepisu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Badając legalność zaskarżonego postanowienia, zauważyć należy, iż przepis art. 134 K.p.a., w swym brzmieniu jest jednoznaczny i obliguje organ administracyjny wyższego stopnia do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, w każdym przypadku, gdy spełnione zostaną przesłanki do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Ma on charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, iż jego zastosowanie nie jest uzależnione od uznania organu administracyjnego. W ocenie sądu, organ II instancji słusznie zastosował art. 134 K.p.a., jako konsekwencję uchybienia terminu do złożenia odwołania przez J. G. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...]. Zgodnie z dyspozycją art. 129 § 1 K.p.a. odwołanie należało wnieść do właściwego organu odwoławczego (w tym wypadku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.) za pośrednictwem organu, który wydał decyzję - to jest Prezydenta Miasta K.. Termin do złożenia odwołania wynosił czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdyby decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§ 2 art. 129). W świetle załączonych do akt administracyjnych dokumentów nie budzi wątpliwości fakt, iż decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 21 maja 2013 r. w trybie art. 43 K.p.a., a mianowicie doręczenie decyzji nastąpiło do rąk dorosłego domownika - syna skarżącego J. G., o czym świadczą jego własnoręczny podpis na zwrotnym pokwitowaniu odbioru przesyłki oraz na karcie pracy doręczyciela załączonej do akt sprawy. Wprawdzie kwestia daty, w której nastąpiło doręczenie rozstrzygnięcia organu I instancji była kwestionowana przez skarżącego zarówno w toku postępowania administracyjnego jak również w skardze do sądu, który twierdził, że otrzymał decyzję organu I instancji w dniu 23 maja 2013 r., to jednak podjęte przez Kolegium czynności wyjaśniające dowiodły zasadności stanowiska organu o doręczeniu przesyłki w dniu 21 maja 2013 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zresztą skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela podkreśla się, że gdy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje inna data doręczenia aniżeli wskazywana przez stronę, organ zobowiązany jest do wyjaśnienia tej rozbieżności. W tej sytuacji organ winien wezwać stronę do wypowiedzenia się w tym przedmiocie i ewentualnego przedłożenia dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a następnie dokonać ich oceny. Co do zasady możliwe jest ustalenie innej daty doręczenia decyzji niż wskazana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że została ona podana omyłkowo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2328/10 – Lex nr 1125517). Dążąc zatem do ustalenia rzeczywistej daty doręczenia decyzji organu I instancji Kolegium uzupełniło akta administracyjne sprawy o wspomnianą wyżej kartę pracy doręczyciela jak również o pisemne oświadczenie osoby doręczającej (gońca M. P.), z którego wynika, że przyjęcie decyzji w dniu 21 maja 2013 r. pokwitował własnoręcznym podpisem syn skarżącego J. G.. Skarżący natomiast w odpowiedzi na wezwanie Kolegium, poza gołosłownymi twierdzeniami o powstaniu "błędu urzędniczego" na skutek celowego wpisania innej daty doręczenia przez osobę doręczającą oraz, że odbiór decyzji pokwitował własnoręcznym podpisem jego syn J. G., który na kopercie wpisał datę - 23 maja 2013 r. i godzinę odbioru - 850, nie przedłożył żadnych wiarygodnych dowodów na badaną okoliczność. Dodać w tym miejscu trzeba, że syn skarżącego pokwitował odbiór przesyłki własnoręcznym podpisem, nie nanosząc - jak twierdzi skarżący - samodzielnie daty jej doręczenia, co mogłoby świadczyć o ewentualnym naruszeniu dyspozycji art. 46 § 1 K.p.a., w myśl którego odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia, gdyby na zwrotnym pokwitowaniu odbioru przesyłki brak było naniesionej daty doręczenia. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że art. 46 § 1 K.p.a. nie wymaga, aby odbierający pismo własnoręcznie nanosił na zwrotne poświadczenie odbioru pisma datę tego odbioru. Data doręczenia musi być natomiast wskazana aby odbierający pismo mógł również ją potwierdzić własnoręcznym podpisem (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 934/09 -Lex nr 595623). W rozpoznawanej sprawie bez wątpienia data na zawrotnym pokwitowaniu odbioru przesyłki naniesiona odręcznie prawdopodobnie przez osobę doręczającą jest tożsama z datą uwidocznioną na karcie pracy doręczyciela, pod którymi podpisał się syn skarżącego. W tej sytuacji organ prawidłowo przyjął, że termin do wniesienia odwołania biegł od dnia 22 maja 2013 r. do dnia 4 czerwca 2013 r. Upłynął on jednak bezskutecznie, gdyż odwołanie od decyzji opatrzone datą 5 czerwca 2013 r. zostało złożone przez stronę w siedzibie organu I instancji w tym samym dniu, to jest 5 czerwca 2013 r. Uchybienie terminu, o którym mowa w art. 129 K.p.a. było w tej sytuacji oczywiste. Zauważyć przy tym wypada, że strona składając odwołanie po terminie w żaden sposób nie wytłumaczyła przyczyn tego spóźnienia, a w szczególności nie podała, iż nastąpiło ono bez jej winy. W treści odwołania strona jasno wyraziła swoje niezadowolenie wobec decyzji Prezydenta Miasta K. w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Na marginesie podnieść trzeba, że poza zakresem rozważań sądu pozostawała decyzja organu I instancji o warunkach zabudowy, której w znacznej mierze dotyczyły zarzuty skargi. Przedmiotem sądowej kontroli w tym postępowaniu było wyłącznie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze sąd w punkcie pierwszym sentencji wyroku orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu rozstrzygnięto w punkcie drugim sentencji wyroku w trybie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. d w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). a.tp.