II SA/Łd 1010/14
WyrokWSA w Łodzi2015-04-15
Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Anna Stępień, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości podlegającej podziałowi ma interes prawny w postępowaniu o podział nieruchomości, uzasadniający jego status strony?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie posiada interesu prawnego w postępowaniu o podział nieruchomości, który uzasadniałby jego status strony. Podział nieruchomości, zgodny z prawem i planem miejscowym, nie wpływa na prawa i obowiązki właściciela sąsiedniej działki, a jedynie potencjalne interesy faktyczne, takie jak konieczność zgłoszenia budowy ogrodzenia czy możliwość urządzenia wspólnego zjazdu, nie stanowią podstawy do uznania go za stronę postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która zatwierdziła podział nieruchomości gruntowej należącej do M.S. na działki, w tym działkę pod drogę wewnętrzną. Skarżący, właściciel sąsiednich działek, zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że nie został uznany za stronę postępowania, co pozbawiło go możliwości obrony swoich praw i wpływu na sposób podziału, który jego zdaniem negatywnie wpłynął na jego działki poprzez utworzenie dróg wewnętrznych i potencjalne problemy z dostępem do drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości gruntowej oddala skargę. a.bł.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Burmistrza A. z dnia [...]. znak: [...]o odmowie zatwierdzenia podziału nieruchomości gruntowej położonej w A. przy ul. A nr 90, oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 160/1 o powierzchni 1,1499 ha w obrębie [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowiącej własność M. S., na działki o nr: 160/9-160/16, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 93 ust.1, 2 i 3, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1, art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm., powoływanej dalej jako u.g.n.) w punkcie pierwszym uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz w punkcie drugim zatwierdziło podział nieruchomości gruntowej położonej w A. przy ul. A nr 90, oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 160/1 o powierzchni 1,1499 ha w obrębie [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowiącej własność M. S., na działki nr:160/9 o powierzchni 0,2810 ha, 160/10 o powierzchni 0,1200 ha, 160/11 o powierzchni 0,1200 ha, 160/12 o powierzchni 0,1200 ha, 160/13 o powierzchni 0,1200 ha, 160/14 o powierzchni 0,1200 ha, 160/15 o powierzchni 0,1246 ha, 160/16 o powierzchni 0,1443 ha, zgodnie z mapą sytuacyjną do celów prawnych z projektem podziału, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego - zasobu powiatowego prowadzonego przez Starostę Z. - Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej ID dniu [...] nr ewid. [...], stanowiącą załącznik do niniejszej decyzji, pod warunkiem, że przy zbywaniu działek nr: 160/11, 160/12, 160/13, 160/14, 160/15, 160/16 zostaną dla nich ustanowione odpowiednie służebności na działce nr 160/9, wydzielonej pod drogę wewnętrzną, w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej, przy czym za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż tych działek wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki nr 160/9.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...]. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku M.S., Burmistrz A. orzekł o odmowie zatwierdzenia podziału nieruchomości gruntowej położonej w A. przy ul. A nr 90, oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 160/1 o powierzchni 1,1499 ha w obrębie [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowiącej własność wnioskodawczyni, na działki nr: 160/9-160/16, zgodnie z załączoną do wniosku mapą z projektem podziału nr ewid. [...].W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji szczegółowo opisał przebieg postępowania poprzedzającego jej wydanie, wskazując między innymi, że postanowieniem z dnia [...] nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło postanowienie Burmistrza A. z dnia [...] znak: [...] i pozytywnie zaopiniowało wstępny projekt podziału ww. nieruchomości jako zgodny
z ustaleniami planu miejscowego. Jak wynika z dalszej części uzasadnienia, stanowisko to jest kwestionowane przez Burmistrza A., który podtrzymał swoją wcześniejszą opinię o niezgodności proponowanego podziału działki nr 160/1 z planem miejscowym, wyrażoną w uchylonym postanowieniu. Podniósł przy tym argumenty dotyczące możliwości zagospodarowania projektowanych do wydzielenia działek gruntu zgodnie z funkcją przewidzianą w planie dla danego terenu i rzekomych ograniczeń w zagospodarowaniu działek sąsiednich. Organ pierwszej instancji prezentował także pogląd, że zatwierdzenie podziału ww. nieruchomości zależy od uzyskania zgody zarządcy drogi publicznej na lokalizację zjazdu z drogi wewnętrznej - projektowanej do wydzielenia działki nr 160/9. Wyjaśnił, iż prowadzono w tym zakresie korespondencję z właścicielką nieruchomości, która została poinformowana o konieczności wykonania jednego zjazdu na drogę publiczną, obejmującego działkę nr 160/9 i sąsiednią, niebędącą jej własnością działkę nr 159/14. Jako alternatywę przedstawiono stronie rozważenie możliwości zmiany koncepcji podziału nieruchomości. W świetle całokształtu treści uzasadnienia decyzji przyczyną wydania rozstrzygnięcia o odmowie zatwierdzenia podziału działki nr 160/1 był brak współdziałania ze strony M.S. co do lokalizacji zjazdu oraz niezgodność podziału tej nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego.
Od powyższej decyzji odwołała się M.S. W treści odwołania strona podniosła zarzut rażącego naruszenia przez Burmistrza A. przepisów prawa materialnego w szczególności art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 6, art. 7 (samoistnie i w związku z art. 77 § 1), art. 8 i art. 11 K.p.a. W związku z tymi uchybieniami wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Ł. w punkcie pierwszym uchyliło zaskarżoną decyzję w całości oraz w punkcie drugim zatwierdziło podział nieruchomości gruntowej .
W wyniku rozpatrzenia sprawy podziału nieruchomości gruntowej położonej
w A. przy ul. A nr 90, oznaczonej jako działka nr 160/1
o powierzchni 1,1499 ha w obrębie [...], stanowiącej własność M.S.,
w jej całokształcie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. ustaliło, że:
1) zebrany w tej sprawie materiał dowodowy nie wymaga uzupełnienia, 2) podział przedmiotowej nieruchomości zgodnie z koncepcją podziału przedstawioną przez jej właścicielkę, uwidocznioną na mapie z projektem podziału nr ewid. [...], jest zgodny z prawem. W konsekwencji Kolegium uznało, iż zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy, to znaczy zatwierdzenia proponowanego podziału działki nr 160/1.
Uzasadniając to stanowisko, Kolegium w pierwszej kolejności odniosło się do przesłanki zgodności podziału z ustaleniami planu miejscowego. Wobec pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]. nr SKO.5836/20[...]11, wydanym w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem treści art. 93 ust. 1 i 2 tej ustawy i przepisów prawa miejscowego, niedopuszczalne jest ponowne jej badanie, a tym bardziej kwestionowanie stanowiska wyrażonego przez organ drugiej instancji na dalszych etapach postępowania.
Zdaniem organu odwoławczego w analizowanym stanie faktycznym nie zachodzi sytuacja, z którą wiązałaby się możliwość przyjęcia przez Burmistrza A. innych ustaleń niż te, które wynikają z postanowienia nr SKO.5836/2011. Na marginesie Kolegium stwierdziło, że nie jest okolicznością pozbawiającą to postanowienie mocy wiążącej korekta numeracji projektowanych do wydzielenia działek gruntu, jakiej dokonano w okresie między wydaniem opinii co do zgodności podziału z planem miejscowym a wydaniem decyzji. Tego rodzaju zmiana, niemająca wpływu na przebieg granic wydzielanych działek ani ich powierzchni, nie stanowi istotnej zmiany koncepcji podziału nieruchomości.
Wątpliwości organu odwoławczego nie wzbudziło także okoliczność, iż projekt podziału działki nr 160/1 przedłożony przez M.S. spełnia wymogi określone w art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie zapewnienia wszystkim projektowanym do wydzielenia działkom gruntu dostępu do drogi publicznej. Przewidziano w nim bowiem wyodrębnienie działki nr 160/9 jako drogi wewnętrznej, służącej obsłudze komunikacyjnej działek budowlanych o numerach: 160/11-160/16, pozbawionych bezpośredniego dostępu do istniejącej drogi publicznej - ul. A (w przeciwieństwie do działki nr 160/10, przylegającej do działki zajętej pod tę drogę). Wydzielenie drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem i ustanowienie na niej odpowiednich służebności dla innych wydzielonych działek gruntu jest jedną z dopuszczonych przez ustawodawcę form dostępu do drogi publicznej, co wprost wynika z dyspozycji powołanego wyżej przepisu prawa. Wymaga jednak wprowadzenia do treści rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu podziału nieruchomości warunku ustanowienia służebności na drodze wewnętrznej przy zbywaniu działek pozbawionych bezpośredniego dojazdu do drogi publicznej, zgodnie z treścią art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spełniona jest również ostatnia z przesłanek dopuszczalności podziału działki nr 160/1, gdyż z wnioskiem o jej podział wystąpiła właścicielka nieruchomości ujawniona w księdze wieczystej nr [...] (nr PESEL podany w księdze wieczystej i w rejestrze gruntów potwierdza, że mimo różnych nazwisk chodzi o tę samą osobę), czyli podmiot dysponujący interesem prawnym w żądaniu dokonania podziału nieruchomości. Wniosek o podział przedmiotowej nieruchomości, będący podstawą wszczęcia postępowania, został złożony w dniu 29 września 2011 r., a następnie podtrzymany w dniu 13 kwietnia 2012 r.
Ustosunkowując się do zarzutów strony podniesionych w treści odwołania w stosunku do organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., że w znacznym stopniu są one uzasadnione. Zaskarżona decyzja Burmistrza A. została bowiem wydana z naruszeniem prawa materialnego - art. 93 ust.1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez uznanie, że proponowany podział działki nr 160/1 jest niezgodny z ustaleniami planu miejscowego, pomimo że kwestia zgodności z planem została pozytywnie rozstrzygnięta w wiążącym dla organu ostatecznym postanowieniu z dnia [...] nr [...], a także z istotnym naruszeniem przepisów postępowania: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami ani z przepisów ustaw szczególnych nie wynika, by warunkiem zatwierdzenia podziału nieruchomości było uprzednie uzgodnienie lokalizacji zjazdu z tej nieruchomości na drogę publiczną. Jedynym uzgodnieniem, chociaż nie w ścisłym znaczeniu wynikającym z art. 106 K.p.a., jakie wymagane jest w trakcie postępowania podziałowego, jest wyrażenie opinii przez ten sam organ, który jest też właściwy do wydania decyzji, w trybie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję złożył R.M. W treści skargi zawarto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 61 § 4 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i nieuznanie R. M. za stronę postępowania w przedmiocie podziału działki nr 160/1 położonej w A., a w konsekwencji także niepoinformowanie skarżącego o wszczęciu tego postępowania,
2. naruszenie art. 6, 7, 8 i 10 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego sprzecznie z przepisami prawa oraz z naruszeniem interesu jednostki – R.M., które to naruszenie realizowało się w drodze pominięcia skarżącego jako strony postępowania, w konsekwencji czego skarżący nie brał udziału w postępowaniu podziałowym i został pozbawiony ochrony przysługującego mu interesu prawnego,
3. naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do podnoszonych przez Burmistrza A. w decyzji z dnia [...] kwestii możliwości zagospodarowania działek powstałych w wyniku podziału działki 160/1 zgodnie z zaproponowanym planem, a także powstałych w wyniku tego podziału ograniczeń w zagospodarowaniu działek sąsiednich, tj. działek 159/5-159/13, których właścicielem jest R.M.
Skarżący wniósł o uchylenie: zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. [...]., nr [...] i postanowienie Burmistrza A. z dnia [...].[...]oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Burmistrzowi A.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż na mocy zaskarżonej decyzji działkę 160/1 podzielono w ten sposób, iż z jej skrajnej zachodniej części, utworzono działkę 160/9, na której urządzona miała być droga wewnętrzna umożliwiająca pozostałym wydzielonym wówczas działkom 160/11-160/16 dostęp do drogi publicznej
ul. A. W konsekwencji działki skarżącego o numerach 159/5-159/13 graniczą
z obu stron, zachodniej i wschodniej, z drogami wewnętrznymi: pierwotnie utworzoną na działce 159/14 (ul. B) oraz nową, na działce 160/9 utworzoną w wyniku podziału. Działka 159/14 została urządzona w ten sposób, iż na jej północnej części utworzono zjazd z drogi publicznej ul. A. Podobne przeznaczenie przewidywała zaskarżona decyzja wobec północnej części działki 160/9, która w tym zakresie bezpośrednio styka się z działką 159/14.
W dniu [...] Urząd Miejski w A.wydał decyzję lokalizacyjną 26/2013 dla zjazdu publicznego na działce 160/9. W piśmie z dnia 13 stycznia 2014 r. skierowanym do skarżącego Urząd Miejski w A. poinformował, iż preferowanym rozwiązaniem pod względem ekonomicznym jest wykonanie jednego wspólnego zjazdu z ul. A na terenie działek 159/14 i 160/9. Jednocześnie wskazano, iż na inwestora zjazdu ulokowanego na działce 160/9 nałożono obowiązek udrożnienia rowu na odcinku 10 m przed i za zjazdem, co w konsekwencji będzie wiązało się z odcięciem dostępu do ul. B. Dlatego też zaleceniem Urzędu jest wykonanie jednego wspólnego zjazdu publicznego na działkach 159/14 i 160/9 bądź też wybudowanie dwóch odrębnych zjazdów w tym samym czasie.
W ocenie skarżącego pozostaje mu bądź urządzić wraz z właścicielem działki 160/9 wspólny zjazd z ul. A, zezwalając tym samym na bezpłatne korzystanie przez nieograniczoną ilość użytkowników drogi publicznej z działki 159/14 (będzie to tak naprawdę potwierdzenie istniejącego stanu rzeczy), bądź też zaniechać urządzania wspólnego zjazdu i zostać pozbawionym możliwości zjazdu z ul. A do ul. B znajdującej się na działce 159/14 i stanowiącej obecnie jedyną drogę łączącą działki 159/5-159/13 z drogą publiczną.
Uzasadniając interes prawny do zaskarżenia decyzji strona powołała się na prawo własności przysługujące jej do działek 159/5-159/13 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem skarżącego - w związku z utworzeniem drogi wewnętrznej na działce 160/9 - ciąży na nim obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzenia na każdej z działek 159/5-159/13, które z ww. działką bezpośrednio graniczą. W konsekwencji podziału przeprowadzonego zaskarżoną decyzją, po stronie skarżącego pojawiły się uregulowane ustawowo nowe obowiązki, które w sposób bezpośredni wpływają na zakres uprawnień do swobodnego dysponowania własnością działek 159/5-159/13.
W ocenie skarżącego pozbawiono go możliwości obrony swoich praw, ale także zaprezentowania propozycji kompromisowego podziału działki 160/1, który polegać ma na wydzieleniu działki przeznaczonej pod drogę wewnętrzną w pasie wschodnim działki 160/1. Tym samym zachowane zostałyby wymogi przewidziane w art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a działki 159/5-159/13 posiadałyby wspólną granicę z działkami powstałymi w wyniku podziału działki 160/1.
Skarżący nie miał możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, a także podejmowania czynności zmierzających do ochrony przysługujących mu praw. Taki stan rzeczy pozostaje również w sprzeczności z naczelnymi zasadami rządzącymi postępowaniem administracyjnym zawartymi w art. 6, 7 i 8 k.p.a. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., bowiem Kolegium całkowicie pominął i nie ustosunkował się okoliczności negatywnego wpływu planu podziału na działki sąsiednie, tj. istotę interesu prawnego skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Ponadto Kolegium podtrzymało stanowisko, iż w niniejszym postępowaniu skarżącemu (jako właścicielowi sąsiedniej nieruchomości) nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu podziałowym, bowiem w wyniku spornego podziału nie doszło do zmiany zewnętrznych granic nieruchomości wnioskodawczyni. W ocenie organu wydzielona droga wewnętrzna spełnia wymogi określone miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Łodzi z dnia 4 grudnia 2014 roku skarżącemu przywrócono termin do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do merytorycznego rozpoznania.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach art. 145 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Kontroli Sądu została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr [...] z dnia [...]., po rozpatrzeniu odwołania M.S. od decyzji Burmistrza A. z dnia [...]. znak: [...]o odmowie zatwierdzenia podziału nieruchomości gruntowej położonej w A. przy ul. A nr 90, oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 160/1 o powierzchni 1,1499 ha w obrębie [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowiącej własność M.S., na działki o nr: 160/9-160/16.
Organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 93 ust.1, 2 i 3, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1, art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz w punkcie drugim zatwierdziło podział nieruchomości gruntowej położonej w A. przy ul. A nr 90, zgodnie z wnioskiem właścicielki.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny.
Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Powszechnie uznaje się, że interes prawny, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie prawa, musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego. W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stronami postępowania podziałowego są wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości. Z treści art. 93-98 u.g.n. wynika bowiem, że w zasadzie o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu), nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym nawet właściciel nieruchomości przyległej (sąsiedniej) do nieruchomości podlegającej podziałowi nie jest stroną postępowania o podział nieruchomości, gdyż brak jest podstaw do uznania, aby posiadał interes prawny do występowania w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r. sygn. akt I SA 285/99, niepubl., wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2248/98, publ. ONSA 2002, z. 2, poz. 69).
Uprawnienia właściciela w tym zakresie mogą być ograniczone tylko w przypadkach, kiedy z mocy wyraźnego przepisu podział nieruchomości może być dokonany z urzędu lub na wniosek osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości.
W rozpatrywanej sprawie zarzuty skarżącego przedstawione dopiero na etapie skargi złożonej bezpośrednio do sądu okazały się być bezzasadne. Skarżący wprawdzie graniczy swoją nieruchomością z nieruchomością M.S., która została podzielona na jej wniosek, to jednak podział ten nie wpływa w żaden sposób na prawa i obowiązki skarżącego. Wszystkie zarzuty podniesione w skardze przedstawione wyżej sprowadzają się w istocie do uzasadniania swego interesu prawnego w niniejszym postępowaniu. Utworzenie w wyniku podziału drogi wewnętrznej, bądź jakiejkolwiek innej drogi publicznej wbrew twierdzeniom skarżącego nie uzasadnia jego interesu prawnego. Konieczność dokonania zgłoszenia w przypadku zamiaru wybudowania ogrodzenia od strony drogi publicznej, albo od miejsca o dostępności publicznej wynikająca z przepisów ustawy prawo budowlane ( art. 30 ust. 1 pkt 3) świadczyć może co najwyżej o interesie faktycznym skarżącego.
Kolejnym źródłem interesu prawnego, według skarżącego jest art. 140 kodeksu cywilnego stanowiący o prawach właściciela nieruchomości sąsiedniej graniczącej z nieruchomością podlegającą podziałowi. Naruszenia swych praw R.M. upatruje w naruszeniu granic jego nieruchomości na skutek dokonanego podziału i w tym zakresie na poparcie swego stanowiska przywołuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd w składzie niniejszy podziela oczywiście ten pogląd NSA, który przyznaje przymiot strony w postępowaniu podziałowym sąsiadowi jeżeli podział nieruchomości wykracza poza granice dzielonej nieruchomości i narusza prawo własności sąsiada. Jednak dokonany podział nie narusza granic nieruchomości skarżącego, granice te są ustalone i nie sporne między działką R. M.i M. S.
Samo przywołanie trafnego poglądu prawnego czy słusznej interpretacji przepisu nie przesądza automatycznie o prawie bycia stroną w postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym, bez wypełnienia normy prawnej czy zastosowania właściwej interpretacji prawa stanem faktycznym uzasadniającym jego zastosowanie.
Z powodu braku interesu prawnego skarżącego w toczącym się postępowaniu podziałowym nie brał on w nim udziału, a więc trudno się w takiej sytuacji skutecznie powoływać na naruszenie zasad postępowania administracyjnego w sytuacji gdy nie jest się jego stroną, co potwierdza przeprowadzone postępowanie dowodowe. Powyższa uwaga tyczy się również zarzutu odnoszącego się do art. 107 § 1 i § 3.
Dana osoba posiada więc interes prawny tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie decyzji (czy postanowienia) mogłoby wpłynąć na jej sytuację prawną, zmieniając ją w jakikolwiek sposób. Jakkolwiek zatem, zgodzić należy się z tezą, iż jednym ze źródeł interesu prawnego, o którym stanowi art. 28 k.p.a., może być prawo cywilne, a w szczególności prawa rzeczowe, jednakże nie zmienia to faktu, że musi istnieć związek pomiędzy określoną normą (np. prawa cywilnego) a sytuacją prawną danego podmiotu, kształtowaną w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny jest przy tym określany jako osobisty, konkretny, aktualny i prawnie chroniony, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013r., sygn.akt I OSK 1957/11, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1336345). Posiadanie przez dany podmiot statusu strony nie zależy przy tym od subiektywnej oceny owego podmiotu w tym zakresie, zaś okoliczności występujące w danej sprawie muszą w sposób nie budzący wątpliwości wskazywać na przesłanki określone w art. 28 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013r., sygn.akt I OSK 1874/11, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1336332).
Konkludując dotychczasowe uwagi Sąd, podziela stanowisko organów administracji, które nie uznały za stosowne powiadamiać skarżącego o toczącym się postępowaniu administracyjnym z uwagi na to, iż w tej sprawie nie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o podziału nieruchomości wywołany wnioskiem M. S. jako jej właścicielki.
Mając powyższe na względnie, Sąd uznał działanie organu administracji w niniejszej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się też naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło