II SA/Łd 1013/14

Dnia 13 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi S. M. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 kwietnia 2014 roku w sprawie II SAB/Łd 14/14 1. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. kwotę 296,95 (dwieście dziewięćdziesiąt sześć 95/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. Pismem z dnia 16 września 2014 r, S.M. wniósł skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 kwietnia 2014 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 14/14, przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Przedmiotowym wyrokiem Sąd zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od uprawomocnienia się orzeczenia. Skarżący podał, że orzeczenie Sądu z dnia 9 kwietnia 2014 r. uprawomocniło się dnia 29 maja 2014 r. Pismem z dnia 1 września 2014 roku skarżący wezwał organ do wykonania wyroku Sądu, a organ pozostał bezczynny przez kolejne dwa tygodnie. W skardze do sądu administracyjnego S. M. na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. za niewykonanie wyżej wskazanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Ponadto wniósł o poinformowanie w trybie art. 155 §1 powołanej wyżej ustawy organów zwierzchnich o stwierdzonych, rażących uchybieniach organu powiatowego, który - zdaniem S.M. - w sposób przewlekły i nieskuteczny prowadzi postępowanie od kilku lat. W skardze zawarto również wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności budowy i przystąpienia do użytkowania budynku handlowego zlokalizowanego przy ulicy A nr 4h w B., nr ewid. 340/32, 340/33, 340/34 obręb [...] B. wszczęte zostało na wniosek U.Z. i S.M. Decyzją z dnia [...]. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył przedmiotowe postępowanie z uwagi na brak podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia. S.M. w trybie art. 127 K.p.a. złożył odwołanie od w/w rozstrzygnięcia. Organ II instancji decyzją z dnia [...] nr [...]uchylił w całości przedmiotową decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w sposób rażący naruszył prawo nie załatwiając sprawy w ustawowym terminie i wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy. Dalej organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że w dniu 23 grudnia 2013 r., S.M. złożył skargę na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania. Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 14/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, tj. dnia 29 maja 2014 r. Pismem z dnia 1 września 2014 r. skarżący wezwał organ do wykonania wskazanego wyroku. W dniu 22 września 2014 r. skarżący złożył za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponowną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Odnosząc się do przedmiotowej skargi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił, iż sprawa jest skomplikowana i jej załatwienie wymaga dużej ilości czasu. Wskazał, że obiekt zrealizowany został około 23 lata temu, pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r. Nie odnaleziono kompletnej dokumentacji projektowej dotyczącej realizacji przedmiotowego obiektu, co utrudnia prowadzenie postępowania. Utrudnienie stanowi również realizacja obiektu w dwóch etapach na podstawie odrębnych pozwoleń, z których jedno jest pozwoleniem czasowym. Dodatkowo organ powołał się na zawiłość, wielowątkowość prowadzonych postępowań z udziałem S.M., problemy kadrowe, finansowe oraz szeroki zakres kompetencji. Jednocześnie nadmienił, że w sytuacjach występującego zagrożenia zdrowia i życia w związku ze złym stanem technicznym obiektów w powiecie, organ podejmuje działania związane z usunięciem zagrożenia, lecz równocześnie naraża się na bezczynność innych w postępowaniach z zakresu samowoli budowlanej. Ponadto w odpowiedzi na skargę wskazano, że organ podejmował próby wyjaśnienia S.M. przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie kilkakrotnie i stara się usprawnić pracę jednostki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art.154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z powołanych wyżej przepisów wynikają przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby Sąd mógł wymierzyć organowi grzywnę. Niezbędne jest zatem ustalenie, czy organ pozostaje w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania albo po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Ponadto strona przed wniesieniem skargi do Sądu musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że skarżący przed złożeniem skargi do Sądu na niewykonanie wyroku, pismem z dnia 1 września 2014 r., wezwał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 kwietnia 2014 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 14/14. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2013, s. 596). W przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, termin do jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Termin ten jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu wynikającego z art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) i nie podlega przedłużeniu. Przenosząc powyższe na grunt sprawy w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w punkcie pierwszym sentencji wyroku zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia sprawy wszczętej z urzędu w przedmiocie legalności wybudowania i użytkowania budynku handlowego zlokalizowanego przy ulicy A nr 4h w B. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Natomiast w punkcie drugim wyroku sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto orzeczono o zwrocie kosztów postępowania na rzecz S.M. Wyrok uzyskał przymiot prawomocności od dnia 29 maja 2014 r. Organ otrzymał prawomocny wyrok wraz z aktami administracyjnymi w dniu 12 czerwca 2014r. W aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o tym, że od tejże daty organ przeprowadził jakiekolwiek czynności w sprawie. W konsekwencji należy stwierdzić, że organ nie podjął żadnych działań w celu wykonania przedmiotowego wyroku, a sytuacja tak nie może być akceptowana w demokratycznym państwie prawnym, w którym organy państwowe są obowiązane do stosowania prawa i respektowania wyroków sądowych. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zwrócił uwagę na skomplikowany charakter sprawy, braki w dokumentacji projektowej dotyczącej obiektu stanowiącego przedmiot postępowania, problemy kadrowe i finansowe organu. W tym miejscu podnieść należy, że bezczynność organu skutkująca możliwością zastosowania środków prawnych określonych w art. 154 p.p.s.a. nie może być uzależniona od jakichkolwiek problemów strukturalnych organu. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają bowiem znaczenia okoliczności związane ze stopniem zawiłości sprawy, ilością prowadzonych postępowań z udziałem S.M., małą liczbą pracowników w stosunku do ilości prowadzonych spraw czy niewielką ilością funduszy pozostających w dyspozycji organu. Okoliczności te mogą jedynie wpływać na wysokość grzywny nałożonej na organ za niewykonanie prawomocnego wyroku (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 83/14, postanowienie NSA z dnia 20 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt I OZ 449/08, wyrok NSA z dnia 1 października 2010 roku w sprawie o sygn. akt I OSK 1166/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl) W tym miejscu wyjaśnić należy, że grzywna wymierzana na podstawie art. 154 p.p.s.a. ma charakter represyjny. Ma za zadanie dyscyplinowanie organów administracji do wykonywania w sposób zgodny z prawem wyroków sądów administracyjnych. Żądanie wymierzenia grzywny zawarte w skardze jest dla sądu administracyjnego wiążące w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 p.p.s.a. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określa art. 154 § 6 p.p.s.a. W myśl wskazanego przepisu grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd określając wysokość grzywny bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a zwłaszcza okres pozostawania przez organ w bezczynności oraz podjęte działania w celu załatwienia sprawy. Uwzględniając przytoczone powyżej okoliczności Sąd w niniejszej sprawie wymierzył grzywnę w wysokości 1000 zł uznając, iż kwota ta będzie stanowić wystarczający i adekwatny do stopnia naruszenia prawa środek dyscyplinujący Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i przymuszający do wykonania przedmiotowego wyroku tutejszego Sądu z dnia 9 kwietnia 2014 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 14/14. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. IB