II SA/Łd 1013/18
WyrokWSA w Łodzi2019-05-09
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Paweł Janicki, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę dotyczącą prawa do zasiłku celowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione, ponieważ ujawnienie dochodu z tytułu stażu przez stronę skarżącą stanowiło istotną, nową okoliczność faktyczną, która istniała przed wydaniem pierwotnej decyzji, ale nie była znana organowi pierwszej instancji. Okoliczność ta uzasadniała wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a nie merytoryczne rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku celowego przyznanego B. M. przez Burmistrza Miasta T. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że strona uzyskała dochód ze stażu, o którym nie poinformowała organu, co miało wpływ na jej sytuację dochodową. B. M. wniosła sprzeciw od decyzji Kolegium. Pełnomocnik skarżącej zarzucił, że organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozpoznać sprawę, a nie wydawać decyzję kasatoryjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 roku sprawy ze sprzeciwu B. M. od decyzji kasatoryjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] dotyczącej prawa do zasiłku celowego 1.oddala sprzeciw; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. C., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A. 14/5, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. MR
Decyzją z [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." oraz art. 3, art. 8, art. 39 i art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1508) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1058) uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta T. z [...] r. nr [...] w sprawie zasiłku celowego.
Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że Burmistrz Miasta T., decyzją z dnia [...] r.., nr: [...], uchylił w całości własną, ostateczną decyzję z dnia [...] r., nr [...], ustalającą na rzecz B. M. prawo do zasiłku celowego przyznanego w miesiącu [...] r. w wysokości 150,00 złotych, z przeznaczeniem na częściowe pokrycie opłat za energię elektryczną i gaz.
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że 28.12.2017r. B. M. złożyła wniosek nr 1 na pokrycie kosztu opłaty za energię elektryczną oraz gaz i wniosek nr 2 o przyznanie tzw. "ekwiwalentu węglowego" na pokrycie kosztu opłaty za centralne ogrzewanie, wskazując w nim, że jest osobą bezrobotną, samotnie gospodarującą. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. został przyznany zainteresowanej zasiłek celowy w [...] w wysokości 150,00 zł. na częściowe pokrycie kosztów opłat za energię elektryczną i gaz (wniosek nr 1 z dnia 28.12.2017r.) oraz na częściowe pokrycie opłat za centralne ogrzewanie tzw. " ekwiwalent węglowy" (wniosek nr 2 z dnia 28.12.2017r.).
Następnie 24.01.2018r. B. M. złożyła wniosek z prośbą o pomoc finansową w formie zasiłku okresowego, wskazując w nim, że jest osobą bezrobotną , samotnie gospodarująca. Pracownik socjalny podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego poinformował zainteresowaną o konieczności przedstawienia aktualniej karty wizyt z PUP w Ł., czego strona nie przedstawiała, w związku z czym w 12.02.2018r. wystąpiono do Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. ul. A [...] o potwierdzenie faktu rejestracji zainteresowanej w ewidencji osób bezrobotnych w PUP w Ł. W dniu 26.02.2018r. (data wpływu do Ośrodka) PUP w Ł. poinformował, że Pani B. M. figurowała w ewidencji bezrobotnych od dnia 30.05.2017r. do 17.09.2017r. (bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych).
W dniu 12.03.2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Ł. poinformował, że B.M. w okresie od 01.09.2017r. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych, wyszczególniając okresy: od 18.09.2017r. do 13.10.2017r. oraz w okresie od 23.10.2017r. do 08.11.2017r. z tytułu osoby pobierającej stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które została skierowana przez powiatowy urząd pracy lub innych niż powiatowy urząd pracy podmiot kierujący. Zaś 16.03.2018r. Urząd Skarbowy w Ł. poinformował tut. ośrodek, że nie odnotowano dokumentów wymiarowych podatnika za wskazany okres (włączając dokumenty od podatnika podatku dochodowego, deklaracje i zeznania podatkowe).
W toku postępowania B. M. wyjaśniła ponadto, że uczestniczyła w stażu zawodowym w Centrum Edukacji i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w Ł. ul. B [...] Ł. W związku z pozyskaną informacją w dniu 14.03.2018r. wystąpiono do w/w instytucji z zapytaniem o przebieg stażu oraz osiągniętego z tego tytułu dochodu. Pismem z dnia 26.03.2018r. (data wpływu do Ośrodka) Centrum Edukacji i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w Ł. poinformowało, iż Pani B. M. odbyła staż w okresach 18.09.2017r.-13.10.2017r. oraz 23.10.2017r. -08.11.2017r., z tego tytułu uzyskała wynagrodzenie w następującej wysokości: - 801,58 zł. (data wypłaty 09.10.2017); 1356,52 zł. (data wypłaty 09.11.2017r.); 493,28zł. (data wypłaty 29.12.2017r.).
W związku ze zgromadzonym materiałem MOPS w T. zawiadomieniem [...] z dnia 30.04.2018r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne zmierzające do uchylenia m.in. decyzji nr [...] z dnia [...] r.
Biorąc pod uwagę powyższe, Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. stanął na stanowisku, zgodnie z którym w sytuacji dochodowej B. M. doszło do zmiany, która obligowała organ do uchylenia prawa do zasiłku celowego za grudzień 2017 r. Zawiadomienie doręczono zainteresowanej w dniu 17.05.2018r. i poinformowano o możliwości ustosunkowania się do przedmiotu sprawy. Organ ustalił, że dochód strony w listopadzie 2017 r. za miesiąc poprzedzający kształtował się na poziomie 801,58 zł, zaś w [...] r. za miesiąc poprzedzający wyniósł 1356,52 zł, a zatem przekraczał kwotę kryterium dochodowego uprawniającego do korzystania z zasiłku celowego, które w obowiązującym stanie prawnym wynosiło 634 zł, zaś zmiana sytuacji dochodowej strony swoim zakresem przekroczyła 10% odpowiednio ustalonego kryterium dochodowego, co spowodowało konieczność uchylenia w całości decyzji z [...] r. ustalającej stronie prawo do zasiłku celowego w [...] r. na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej.
Uchylając decyzję organu I instancji SKO w Ł. podkreśliło w pierwszej kolejności, że oceniając prawidłowość zastosowania przez Burmistrza Miasta T. art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, w celu uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] r., nr [...], iż okolicznością, która ma zasadnicze znaczenie dla wyboru trybu jej wzruszenia jest uzyskanie przez B. M. wynagrodzenia w listopadzie 2017r. z tytułu udziału w stażu (co potwierdza załączone do akt sprawy akt sprawy zaświadczenie Centrum Edukacji i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z siedzibą w Ł. przy ul. B z dnia 20 marca 2017r.), o czym strona nie poinformowała organu administracji w chwili składania wniosku o przyznanie zasiłku celowego, a co w sposób istotny wpływało na jej ówczesną sytuację dochodową. O fakcie tym organ I instancji powziął wiedzę dopiero 26 marca 2018 r., a więc po dacie wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie uprawnień do ww. świadczenia. Odwołując się następnie do treści art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego Kolegium wskazało, że uzyskanie przez stronę wynagrodzenia z tytułu uczestniczenia w stażu organizowanym przez Centrum Edukacji i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w okresie od września do listopada 2017r. stanowi bezwzględną przesłankę wznowienia postępowania w sprawie ustalenia prawa B.M. do zasiłku celowego za wskazany okres.
Uchylając decyzję organu I instancji SKO stwierdziło, że co do co do zasady organ I instancji w sposób prawidłowy uznał, iż uzyskanie przez stronę dochodu w listopadzie 2017r. w wysokości 1.356,62 złotych wpływa w sposób znaczący na uprawnienia wynikające z treści decyzji Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r., nr [...], tak w części dotyczącej wyboru trybu postępowania w celu uchylenia decyzji pierwotnej stwierdza, że powinien być zastosowany inny, niż będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji Kolegium podkreśliło, że kwestia wyboru właściwego trybu uchylenia decyzji z dnia [...] r. miała w niniejszej sprawie znaczenie zasadnicze, przesądziła również o rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które uchyla zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta T. i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. celem wyeliminowania uchybień o charakterze proceduralnym.
Podsumowując SKO podkreśliło, że zaistnienie istotnych okoliczności faktycznych (lub dowodów) istniejących w dniu wydania decyzji administracyjnej, a nieznanych organowi, który ją wydał, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Uchylenie zaś decyzji pierwotnej w trybie art. 145 § 1 k.p.a. wymaga również od organu administracji ponownego podjęcia rozstrzygnięcia, co do kwestii uregulowanej decyzją uchyloną, a zatem ponownego rozpatrzenia wniosku strony.
Od ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. B.M. wniosła sprzeciw do sądu administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Wniesiony sprzeciw nie zawierał argumentacji strony skarżącej.
W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego. Organ podkreślił, że istotą sprzeciwu jest zakwestionowanie przez skarżącą zastosowania przez organ wyższego stopnia normy zawartej w art. 138 § 2 k.p.a.
W ocenie organu II instancji, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, stosownie do przepisu art. 138 § 2 k.p.a., co wykazano w zaskarżonej decyzji Kolegium.
W piśmie procesowym z 26 kwietnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał organowi odwoławczemu podstawy do merytorycznego rozpoznania sprawy, a zatem nie zachodziły podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej. W konsekwencji pełnomocnik wniósł o uwzględnienie sprzeciwu skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprzeciw nie jest zasadny.
W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 935 dalej ustawa nowelizującą), która wprowadziła zmiany między innymi do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej, w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu znacznie uproszczono, bowiem organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1). Skróceniu uległy też terminy procesowe: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c. § 1), organ, który wydał zaskarżoną decyzję, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania (art. 64c § 4), a sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1).
Według nowego brzmienia przepisów p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151 a § 1 zd. 1. p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151 a § 2 p.p.s.a.).
Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http:/orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że na tle przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ I instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2007r., sygn. akt II SA/GI 439/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Decyzja kasacyjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie (por.np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 maja 2014r., sygn. akt I SA/Sz 1256/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, "gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a." (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., II SA/Kr 997/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Reasumując, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 1386/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2016r., sygn. akt II OSK 1427/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją obowiązywania zasady praworządności jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Powyższe obowiązki, ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie I instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie wbrew stanowisku pełnomocnika strony skarżącej nie jest ocena, czy też wynagrodzenie uzyskane przez skarżącą winno być wliczane do dochodu strony, czy też nie zgodnie z art. 8 ust. 4 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej lecz zasadność zastosowania przez SKO w Ł. normy wynikającej z art. 138 § 2 k.p.a.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie regulacji art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uznać należy za prawidłowe. Trafna jest bowiem konkluzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., że katalog przesłanek uzasadniających zmianę decyzji, wynikający z art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ma charakter zamknięty. Zgodnie z powołanym przepisem decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
Stosownie natomiast do brzmienia art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości sądu, że uzyskanie przez skarżącą wynagrodzenia z tytułu uczestnictwa w stażu zorganizowanym przez Centrum Edukacji i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w okresie od września do listopada 2017 r. stanowi bezwzględną przesłankę wznowienia postępowania w sprawie ustalenia prawa skarżącej do zasiłku celowego w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji po pierwsze fakt ów miał istotny wpływ na uprawnienia strony do świadczeń wynikających z ustawy o pomocy społecznej a po wtóre bez wątpienia istniał w dniu ustalania prawa do przedmiotowego świadczenia oraz nie był znany organowi I instancji w dacie orzekania.
Należy zwrócić uwagę na wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, ma zastosowanie do zmian w sytuacji majątkowej lub osobistej strony, jakie nastąpiły po wydaniu decyzji przyznającej określone świadczenie (por. wyroki NSA z 17 kwietnia 2014 I OSK 988/13 i z 14 października 2015, I OSK 517/14). W sytuacji natomiast, gdy istotne dla przyznania świadczenia okoliczności faktyczne miały miejsce przed wydaniem decyzji ustalającej prawo do świadczenia, ale zostały ujawnione po jej wydaniu, kodeks postępowania administracyjnego, stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przewiduje możliwość wykorzystania instytucji wznowienia postępowania administracyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja nie uchybia normie art. 138 § 2 p.p.s.a., na podstawie art. 151 a § 2 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu sprzeciwu jako bezzasadnego.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18) jak w pkt 2.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło