II SA/Łd 1046/18
WyrokWSA w Łodzi2019-01-24
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Wiktor Jarzębowski, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca zadania z zakresu gospodarki leśnej dla lasu rozdrobnionego o powierzchni do 10 ha, niestanowiącego własności Skarbu Państwa, wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasu, jest zgodna z prawem, nawet jeśli właściciel twierdzi, że drzewostan został zniszczony przez nawałnicę i uzyskał zgodę na jego usunięcie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja ustalająca zadania z zakresu gospodarki leśnej dla lasu rozdrobnionego jest zgodna z prawem, nawet jeśli drzewostan został zniszczony przez nawałnicę. Podstawą prawną jest art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, który nakłada na właścicieli obowiązek ponownego wprowadzenia roślinności leśnej w ciągu 5 lat od usunięcia drzewostanu. Charakter gruntu jako lasu w ewidencji gruntów i budynków jest decydujący, a wola właściciela ma rolę drugorzędną. Decyzja ta jedynie określa zadania, a nie nakłada bezpośredniego obowiązku wykonania, który następuje w osobnym trybie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. ustalającą zadania z zakresu gospodarki leśnej dla lasu o powierzchni 0,46 ha. Postępowanie wszczęto z powodu stwierdzonego wylesienia. Skarżąca A. M. podnosiła, że drzewa zostały zniszczone przez nawałnicę, uzyskała na ich usunięcie zgodę i że organ niezasadnie nakazuje zalesienie części terenu rolnego. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej oddala skargę. a.bł.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania A. M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2017 r., poz. 788 ze zm., dalej jako: ustawa) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej.
Z ustalonego dla potrzeb sprawy stanu faktycznego wynika, iż zawiadomieniem z dnia 20 marca 2018 r. wydanym przez Leśnictwo Miejskie w Zarządzie Zieleni Miejskiej w Ł. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej dla lasu rosnącego w Ł. przy ul. A 12A. Opisane postępowanie wszczęto w ramach sprawowanego przez Prezydenta Miasta Ł. nadzoru nad gospodarką leśną w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa w granicach Miasta Ł. Bezpośrednim powodem wszczęcia postępowania było stwierdzone, w trakcie kontroli stanu lasu, wylesienie, tj. usunięcie drzewostanu bez wymaganej zgody w wydzieleniu leśnym [...]) w granicach działek nr 69/1 i 69/2. Przeprowadzono czynności wyjaśniające, w tym oględziny w terenie ww. działek.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. ustalił dla lasu zinwentaryzowanego jako wydzielenie leśne [...]) o powierzchni 0,46 ha, na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym działek 69/1 i 69/2, do wykonania przez właściciela lasu zadania z zakresu gospodarki leśnej. Ustalone zadania to odnowienie, tj. ponowne wprowadzenie roślinności leśnej na wylesiony grunt leśny o powierzchni 0,18 ha przy użyciu rodzimych gatunków drzew, w łącznej liczbie około 1250 szt; pielęgnacja wprowadzonych odnowień w ok. 5 pierwszych latach od założenia uprawy oraz czyszczenie wczesne w przedziale wieku 5-10 lat; trzebież późna. Organ określił termin wykonania odnowienia do końca 2022 roku, zaś termin wykonania pozostałych prac do dnia 31 grudnia 2026 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. wyjaśniła, iż usunięte drzewa zostały zniszczone w wyniku nawałnic i na ich usunięcie miała zgodę Wydziału Ochrony Środowiska UM[...]. Aktualnie odrastają tam już młode drzewa. Strona podkreśliła, iż organ niezasadnie nakazuje zalesić nie tylko teren zagajnika, ale i teren upraw rolnych, nadto nie zgadza się z wytycznymi co do gatunków drzew i ich ilości, jakie określił organ w decyzji.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium wyjaśniło, iż przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy ustawy o lasach, a konkretnie art. 19 ust. 3 w związku z art. 2, art. 3 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 8, art. 13 ust. 1, art. 21 ust. 2. Wskazując na ww. normy prawne Kolegium wyjaśniło, iż stosownie do art. 3 pkt 1 ustawy lasem jest m.in. grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków. Natomiast w art. 6 pkt 3 ustawy definiuje właściciela lasu - jako osobę fizyczną lub prawną będącą właścicielem albo użytkownikiem wieczystym lasu oraz osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą posiadaczem samoistnym, użytkownikiem, zarządcą lub dzierżawcą lasu. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 ustawy właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do: 1) zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk, 2) ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu, 3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej, 4) przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia celów osiągnięcia gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3 u.l., 5) racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji przez: a) pozyskiwanie drewna w granicach nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu, b) pozyskiwanie surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu w sposób zapewniający możliwość ich biologicznego odtwarzania, a także ochronę runa leśnego. Ponadto, w odniesieniu do wskazanej w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach inwentaryzacji stanu lasów, stanowiącej podstawę faktyczną decyzji w przedmiocie określenia zadań z zakresu gospodarki leśnej, wskazano, iż przeprowadza się ją na zlecenie starosty (art. 21 ust. 2 u.l.), z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz.U. z 2012 r. poz. 1302; dalej rozp. MŚ).
Przechodząc do istoty sprawy Kolegium ustaliło, w wyniku analizy materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, że grunt, do którego odnosi się zaskarżona decyzja, stanowi las w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, gdyż jako część wydzielenia leśnego [...]) jest - zgodnie z danymi inwentaryzacji stanu lasu sporządzonej w dniu 26 kwietnia 2018 r. (na lata od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2026 r.) - gruntem o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha (powierzchnia całego wydzielenia wynosi 0,85 ha), częściowo pokrytym roślinnością leśną, a w części przejściowo jej pozbawionym (wskutek zniszczenia drzew przez nawałnice), który jednak nie utracił przez to charakteru gruntu przeznaczonego do produkcji leśnej (por. np. zapisy w rejestrze gruntów dotyczące rodzaju użytków w odniesieniu do działek nr: 69/1 i 69/2 w obrębie [...]). Las ten - jak wynika ze wzmiankowanej inwentaryzacji - wchodzi w skład kompleksu lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha. Nie stanowi własności Skarbu Państwa, lecz jest przedmiotem współwłasności osób fizycznych: A. M. i A. P.-M. osób wpisanych jako współwłaściciele nieruchomości złożonej z działek nr ew. 69/1 i 69/2 w księdze wieczystej. Z uwagi na powyższe Kolegium oceniło, iż określenie zasad z zakresu gospodarki leśnej w stosunku do lasu będącego przedmiotem postępowania następuje w trybie przewidzianym w art. 19 ust. 3 ustawy, tj. w drodze decyzji starosty (prezydenta miasta w mieście na prawach powiatu) wydanej na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.
Organ zaznaczył, iż zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty ma kwestia zgodności treści kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z wytycznymi określającymi zasady i kierunki prowadzenia gospodarki leśnej, wynikającymi z aktualnej inwentaryzacji stanu lasu, przeprowadzonej m.in. dla wydzielenia leśnego [...]).
W ocenie organu odwoławczego aktualna inwentaryzacja stanu lasu, dotycząca m.in. przedmiotowego wydzielenia leśnego, została sporządzona z uwzględnieniem wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu, a tym samym może stanowić podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy. Inwentaryzacja stanu lasu składa się z mapy (część graficzna która nazywa lasy) oraz opisu taksacyjnego lasu (cechy taksacyjne lasu jak np. wiek, skład gatunkowy, zwarcie itp.). Dla tego lasu (oznaczenie) - [...]) opis taksacyjny wskazuje typ siedliskowy lasu (w uproszczeniu możliwości produkcyjne siedliska - środowiska) jako BMśw (bór mieszany świeży). Inwentaryzacja stanu lasu (w opisie taksacyjnym) wskazuje, iż właściwy TŚL (typ siedliskowy lasu - czyli skład gatunkowy, który zapewni sukces gospodarczy, tj. produkcję drewna na odpowiednim poziomie) to: DB.B-SO (drzewostan złożony głównie z sosny zwyczajnej i w mniejszym stopniu dębu bezszypułkowego). Inwentaryzacja stanu lasu w części opisowej wskazuje, ile dokładnie sosny a ile dębu w procentach. Zasady Hodowli Lasu - podstawowy dokument gospodarki leśnej regulujący szczegółowo hodowlę lasu określa m.in. orientacyjną liczbę sadzonek w odnowieniach sztucznych. Kolegium nie ma również zastrzeżeń do ustalonej więźby, czyli sposobu rozmieszczenia miejsc sadzenia. Podkreślić ponadto należy, iż zadania określone w kwestionowanej decyzji:
1) mieszczą się w zakresie pojęcia gospodarki leśnej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako działalność leśna w zakresie ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych;
2) służą realizacji zasad, według których - stosownie do art. 8 ustawy - prowadzi się gospodarkę leśną, a mianowicie zasad: powszechnej ochrony lasów (pkt 1), trwałości utrzymania lasów (pkt 2) i ciągłości funkcji lasów (pkt 3);
3) odpowiadają nałożonemu na właścicieli lasów - w art. 13 ust. 1 ustawy - obowiązkowi trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, w tym: zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych), ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu oraz pielęgnowania i ochrony lasu.
Ustosunkowując się do zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że przedmiotowa decyzja nie stanowi żadnej kary, ale jest konsekwencją regulacji ustawy o lasach. Właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu (art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy). Nie ma żadnego znaczenia powód usunięcia drzewostanu i organ nie kwestionuje, że było to efektem nawałnic. Nie ma również znaczenia, że pracownicy Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa bezpodstawnie uznali, że miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 142 ze zm.). Skarżąca z tego tytułu nie ponosi żadnych konsekwencji. Jeżeli z dokumentacji wynika, że na danym terenie znajduje się las, to właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania.
A. M. zaskarżyła powyższą decyzję SKO w całości, a składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach, poprzez błędne przyjęcie, że strona jest zobowiązana do zalesienia ilością 1250 drzew, podczas gdy nawałnica uszkodziła cztery drzewa, które za zgodą organu zostały przez stronę usunięte, co wypełniło obowiązek wynikający z ww. przepisu; - art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach, poprzez wydanie decyzji określającej obowiązek wynikający ze wskazanego przepisu wyłącznie w stosunku do osoby skarżącej, podczas gdy nie jest ona jedyną właścicielką nieruchomości. Nadto, strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, podczas gdy dokładna analiza sprawy i materiału dowodowego doprowadziłaby do konkluzji uzasadniającej żądanie skarżącej; - art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w odniesieniu do stanu faktycznego w sposób lakoniczny, ograniczający się de facto do kilku zdań, a w pozostałym zakresie do przytoczenia przepisów prawa, które dla skarżącej są niezrozumiałe; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] r., podczas gdy w niniejszej sprawie winno mieć zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, zgodnie z żądaniem strony.
W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniło, że adresatami zaskarżonej decyzji są współwłaściciele wpisani w księdze wieczystej założonej dla działek nr 69/1 i 69/2, a nie tylko skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zam.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Nadto, co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd podzielił stanowisko wyczerpująco przedstawione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż w zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt: II FSK 1665/06 – dostępny, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy w niniejszej sprawie, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia zadań z zakresu gospodarki leśnej.
Sięgając do przepisów ustawy zasadniczej przypomnieć trzeba, że każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa (art. 86 Konstytucji RP). Z art. 81 ust. 1 Prawa ochrony środowiska wynika, że ochrona zasobów środowiska realizowana jest na podstawie ustawy oraz przepisów szczególnych, a ust. 4 tego przepisu stanowi, że szczegółowe zasady ochrony lasów określają przepisy ustawy o lasach. Z kolei z art. 1 ustawy o lasach wynika, że określa ona zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową, przy czym jak stanowi art. 2 przepisy tej ustawy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt II OSK 95/14).
Źródła ograniczeń prawa własności właścicieli prywatnych lasów tkwią zatem w zasadach konstytucyjnych znacznie te prawa ograniczając i nakładając na właścicieli lasów ustawowe obowiązki, wynikające z zasad określonych w art. 8 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem gospodarkę leśną prowadzi się według następujących zasad:
1) powszechnej ochrony lasów,
2) trwałości utrzymania lasów,
3) ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów,
4) powiększania zasobów leśnych.
Z kolei w art. 13 ust. 1 ustawy czytamy, iż właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do:
1) zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk;
2) ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu;
3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej;
4) przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3;
5) racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji przez pozyskiwanie drewna w granicach nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu, pozyskiwanie surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu w sposób zapewniający możliwość ich biologicznego odtwarzania, a także ochronę runa leśnego.
Z przytoczonych zasad wynika zatem m.in. obowiązek ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu i obowiązek przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3 ustawy. Wobec tak sformułowanych zasad wola właściciela gruntu, w zakresie sposobu wykorzystywania gruntu leśnego odgrywa rolę drugorzędną. Jeżeli zatem podmiot jest właścicielem gruntu opisanego w ewidencji gruntów i budynków jako las to winien się liczyć z obowiązkami obciążającymi właściciela lasu a opisanymi wprost w ustawie o lasach. Przy czym podnieść należy, że zmiana lasu chociażby na użytek rolny jest dopuszczalna (art. 13 ust. 2, ust. 3 ustawy), jednakże dopóki dany użytek widnieje jako las w ewidencji gruntów i budynków, dopóty właściciel tegoż użytku, tegoż lasu winien liczyć się z określonymi prawami i obowiązkami względem tego gruntu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 19 ust. 3 ustawy. Stanowi on, iż dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów.
Kwestią niebudzącą wątpliwości jest zatem obowiązek starostów sporządzenia inwentaryzacji stanu lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, nie stanowiących własności SP. Bezsprzecznie również art. 19 ust. 3 ustawy daje staroście kompetencję do określenia właścicielowi lasu, w formie decyzji wydanej na podstawie inwentaryzacji stanu lasów, zadań z zakresu gospodarki leśnej. Sformułowanie użyte we wskazanym przepisie "zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja", wskazuje, iż decyzja ta określa jedynie zadania z zakresu gospodarki leśnej. Natomiast nałożenie obowiązku wykonania zadań z gospodarki leśnej odbywa się w trybie art. 24 ustawy. Ujęcie przez ustawodawcę decyzji określającej zadania z gospodarki leśnej i decyzji nakładającej obowiązek wykonania zadań z gospodarki leśnej w dwóch odrębnych przepisach, jednoznacznie wskazuje na ich wyodrębnienie. Każda z tych decyzji wydawana jest w oparciu o odrębną, samodzielną podstawę materialno-prawną. Decyzje te różnią się od siebie pod względem charakteru, funkcji, jak i przesłanek warunkujących możliwość ich wydania (por. wyroki WSA w Szczecinie z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 350/13, z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1114/12).
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca jest współwłaścicielką gruntu, który stanowi las w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, jako część wydzielenia leśnego [...]) jest - zgodnie z danymi inwentaryzacji stanu lasu sporządzonej w dniu 26 kwietnia 2018 r. (na lata od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2026 r.) - gruntem o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha (powierzchnia całego wydzielenia wynosi 0,85 ha), częściowo pokrytym roślinnością leśną, a w części przejściowo jej pozbawionym (wskutek zniszczenia drzew przez nawałnice), który jednak nie utracił przez to charakteru gruntu przeznaczonego do produkcji leśnej (por. np. zapisy w rejestrze gruntów dotyczące rodzaju użytków w odniesieniu do działek nr: 69/1 i 69/2 w obrębie [...]). Przedmiotowa inwentaryzacja stanu lasu, jak prawidłowo ocenił organ, została sporządzona z uwzględnieniem wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu. Tym samym wspomniana inwentaryzacja zasadnie stanowiła podstawę wydania zaskarżonej decyzji wobec stwierdzonego w lutym 2018 roku wylesienia na omawianym terenie, wylesienia odkrytego w trakcie kontroli stanu lasu i ustalenia, iż właściciel nie uzyskał zgody na wyłączenie przedmiotowego gruntu leśnego z produkcji leśnej w trybie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ani w trybie ustawy o lasach, ani też zgody w formie decyzji na pielęgnację lasu, w tym ścinkę drzew przed osiągnieciem wieku rębności.
Reasumując, obowiązkiem starostów jest sporządzenie inwentaryzacji stanu lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności SP. Sporządzenie zaś takiej inwentaryzacji prowadzi do wydania decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej, stosownie do zapisu art. 19 ust. 3 ustawy. Z uwagi na charakter prawny zaskarżonej decyzji, wobec niebudzących wątpliwości zapisów ustawy o lasach Sąd w pełni podziela stanowisko wywiedzione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje argumentacja skarżącej, iż w zasadzie na tym obszarze lasu nie było, tylko kilka drzew, w świetle bowiem przywołanych już zapisów ustawy, istotne jest jak dany grunt jest opisany w ewidencji gruntów i budynków, a działki których współwłaścicielem jest skarżąca są bezsprzecznie opisane w ewidencji jako las. Do czasu zmiany tegoż zapisu w ewidencji gruntów i budynków, poprzez zmianę lasu np. na użytek rolny, właściciel takiego lasu winien liczyć się z ograniczeniem prawa własności jako właściciela prywatnego lasu tkwiącym w zasadach konstytucyjnych. Podobnie bez wpływu na wynik postępowania pozostają wyjaśnienia, iż te kilka drzew, które rosło na ww. działkach zostało zniszczonych podczas nawałnicy, silnej wichury, które miały miejsce w 2017 roku, a na których uprzątnięcie strona uzyskała stosowne pozwolenie. Jak bowiem zostało to zaakcentowane, a co wynika wprost z zapisów ustawy, zaskarżona decyzja jest wydana w oparciu o ustalenia wynikające z inwentaryzacji stanu lasu sporządzonej w dniu 26 kwietnia 2018 r. (na lata od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2026 r.) i skoro z tegoż dokumentu wynika, iż na danym terenie, zaewidencjonowanym jako las, lasu nie ma, nastąpiło wylesienie, to starosta ustala zadanie polegające na ponownym wprowadzeniu na ten teren roślinności leśnej. Zauważyć trzeba, iż ponowne wprowadzenie roślinności leśnej w okresie do 5 lat od usunięcia drzew bez wymaganej zgody jest obowiązkiem właściciela wprost unormowanym w art. 13 ust 1 pkt 2 ustawy.
Nadto, jak już Sąd wyjaśniał, decyzja wydana w oparciu o art. 19 st. 3 ustawy, a taką obecnie Sąd kontroluje, jedynie określa zadania z zakresu gospodarki leśnej. Nie jest to decyzja wydana na podstawie art. 24 ustawy, która może być wydana wobec ustalenia, iż właściciel lasu nie wykonuje zadań zawartych w decyzji wydanej na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy, ale dopiero po upływie terminu wskazanego w tej decyzji. W sytuacji zaś gdy, jak oświadczyła strona na działkach odrasta młodnik, to przed wydaniem stosownej decyzji organ obowiązany będzie uwzględnić stan faktyczny, tj. nasadzenia w terenie, co być może będzie się wiązało ze zmniejszeniem ilości drzew, jaką właściciel lasu zobowiązany będzie ponownie wprowadzić.
W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organ prowadzący postępowanie wypełnił zawarte w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego reguły i obowiązki. Stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony, na podstawie wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego. Organ w sposób wystarczający wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględnił stanowiska strony skarżącej. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśnił podstawę prawną decyzji oraz przytoczył przepisy prawa, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Fakt, iż strona skarżąca odmienne ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Wręcz przeciwnie organ podjął niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydał trafne rozstrzygnięcie, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło