II SA/Łd 1099/15
WyrokWSA w Łodzi2016-02-26
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję przyznającą dodatek do zasiłku rodzinnego w trybie art. 155 k.p.a., jeśli pierwotna decyzja została wydana z błędną wykładnią prawa materialnego, a zmiana tej decyzji jest zgodna z późniejszą uchwałą NSA?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję przyznającą dodatek do zasiłku rodzinnego w trybie art. 155 k.p.a., nawet jeśli decyzja ta jest związana, pod warunkiem, że pierwotna decyzja została wydana z wadliwą wykładnią prawa materialnego. Spełnienie wszystkich przesłanek z art. 155 k.p.a., w tym zgody strony, interesu społecznego lub słusznego interesu strony, oraz braku przepisów szczególnych sprzeciwiających się zmianie, uzasadnia uchylenie lub zmianę wadliwej decyzji, nawet jeśli okres świadczeniowy już upłynął, a postępowanie zostało zainicjowane przez Prokuratora.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Prokuratora o zmianę ostatecznej decyzji przyznającej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Prokurator powołał się na uchwałę NSA, zgodnie z którą dodatek przysługuje na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, uznając, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uległy zmianie i nie ma podstaw do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Skarżąca E. M. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o świadczeniach rodzinnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 roku sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej przyznania zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia [...], nr [...]. LS
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), art. 5 ust. 1, art. 8 pkt 2, art. 10, art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114 - w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P. z dnia [...] o odmowie zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] w zakresie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem Z. M. w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2014 r. do dnia 31 października 2015 r.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 24 lipca 2015 r. do organu I instancji wpłynął sprzeciw Prokuratora Rejonowego w P. z wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., przyznającej świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na rzecz dzieci: A., W. i Z. M. wraz z dodatkiem do zasiłki rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na rzecz W. M., poprzez przyznanie przedmiotowego dodatku również na rzecz Z. M. Prokurator sprzeciw swój oparł na rozstrzygnięciu uchwały NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, zgodnie z którą dodatek, o którym mowa w art.10 ust. 1 ustawy, w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci.
Ponieważ zgodnie z art. 185 § 1 k.p.a. sprzeciw prokuratora powinien być rozpatrzony i załatwiony w terminie trzydziestu dni od daty jego wniesienia, organ I instancji w dniu 28 lipca 2015 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania. Następnie zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej o zajęcie stanowiska. Wobec braku odpowiedzi przedłużono termin załatwienia sprawy do dnia [...] i w tym dniu organ I instancji wydał decyzję o odmowie zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] Organ I instancji wskazał, iż zapis art. 10 ust. 2 ustawy jasno przewiduje, iż dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, w kwocie 400 zł miesięcznie. Nadto, uchwały NSA nie stanowią źródła prawa, a przepisy regulowane ustawą o świadczeniach rodzinnych w kwestii dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie przebywania na urlopie wychowawczym do dnia dzisiejszego nie uległy zmianie. Organ obowiązany jest kierować się przepisami prawa, a te zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy stanowią, iż dodatek przysługuje w kwocie 400 zł miesięcznie.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji E. M. podniosła, iż decyzją z dnia [...] przyznany jej został dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego tylko na W. M. w kwocie 400zł miesięcznie. W ocenie strony winien jej zostać przyznany dodatek w wysokości 800zł, gdyż pracodawca udzielił urlopu wychowawczego na dwoje dzieci urodzonych podczas jednego porodu, o czym mówi uchwała NSA z dnia 24 czerwca 2014 r.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania i zwrócił uwagę na zasadę trwałości decyzji ostatecznych oraz szczególny charakter trybu wynikającego z art. 155 k.p.a. Zaznaczył, iż na podstawie tej normy prawnej można uchylić i zmienić decyzję ostateczną jeżeli spełnione są następujące przesłanki: strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji oraz za uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak którejkolwiek z przesłanek czyni zastosowanie art. 155 k.p.a. niedopuszczalnym. Przy czym postępowanie prowadzone w omawianym trybie nie może również prowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W warunkach niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, iż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych jasno określają warunki i sposób ustalania prawa do świadczeń rodzinnych a decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany. Dalej, niesporne jest, że strona spełnia wszystkie przesłanki warunkujące możliwość przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, co znalazło wyraz w rozstrzygnięciu ostatecznej decyzji z dnia [...], które jest rozstrzygnięciem związanym a organ nie ma swobody w ocenie przesłanek. Okoliczności podnoszone przez stronę w odwołaniu nie mogą być uwzględnione, nie mogą stanowić podstawy wzruszenia decyzji przyznającej świadczenia w trybie art. 155 k.p.a. Kolegium dodało, iż wydanie decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. skutkuje tym, że jest to decyzja konstytutywna, wywołująca skutki ex tunc, nie ex nunc, a zatem od dnia kiedy wejdzie w życie nowa decyzja ostateczna. Zatem, nawet przy założeniu, że istnieje podstawa do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. nie ma możliwości przyznania świadczenia z datą wsteczną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w E. M. zarzuciła naruszenie art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w konsekwencji utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy w sytuacji, gdy z treści uchwały z dnia 26 czerwca 2014 r. wynika wprost, iż dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego wynosi 400zł na każde z dzieci, a nie na jedno. Nadto naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż przepis ten nie może mieć zastosowania do weryfikacji decyzji podjętych w wyniku wadliwej wykładni prawa materialnego. Naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy winna być uchylona. Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem.
W ocenie sądu, lektura uzasadnienia zaskarżonych decyzji w kontekście przesłanek wynikających z trybu nadzwyczajnego reglamentowanego w przepisie art. 155 k.p.a., uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego tych rozstrzygnięć. Zdaniem sądu nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem organu I jak i II instancji, iż w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy niedopuszczalna jest zmiana ostatecznej decyzji Burmistrza P. z dnia [...]
Na wstępie rozważań przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, niezbędne jest spełnienie czterech wymienionych w przepisie przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą winien przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony, niezbędna jest zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Z redakcji wskazanego przepisu wynika także, że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy, zatem uchylenie lub zmiana rozstrzygnięcia pozostawiona jest uznaniu organu administracyjnego.
Rozważając wskazane przesłanki stwierdzić należy, iż nie budzi wątpliwości spełnienie pierwszej z przesłanek, gdyż decyzja Burmistrza P. z dnia [...], którą sprzeciwem objął Prokurator i której zmiany domaga się skarżąca, jest decyzją ostateczną. Nadto, za uchyleniem lub zmianą przedmiotowej decyzji niewątpliwie przemawia interes społeczny, którego wyrazicielem w okolicznościach sprawy jest Prokurator, ale i słuszny interes strony, co wydaje się nie budzić wątpliwości. Zmiana przedmiotowej decyzji będzie społecznie akceptowalna w warunkach państwa prawa i pożądana ze względu na cel jaki ma osiągnąć a wyrażany zasadą równego traktowania osób pozostających w takiej samej sytuacji, poprzez realizowanie prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługującego do zasiłku rodzinnego na każde z dzieci urodzone podczas jednego porodu. Niewątpliwie interes strony jest słuszny, bo jest on zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego. Pogląd o przysługiwaniu prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługującego na każde z dzieci urodzone podczas jednego porodu, a nie tylko na jedno (wybrane dowolnie przez organ, jak stało się to w przypadku skarżącej) jest jednoznacznie prezentowany w orzecznictwie sądowym (por. uchwała NSA z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 15/13, wyroki NSA: z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2857/13, z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt OSK 66/14, z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1834/13 – dostępne, jak i pozostałe orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezsprzecznie spełniona jest i kolejna z przesłanek, a mianowicie zgoda strony na zmianę decyzji w trybie omawianego przepisu, konsekwentnie i jednoznacznie wyrażona, a potwierdzona lekturą dokumentów niniejszej sprawy. Zdaniem sądu nie budzi wątpliwości spełnienie ostatniej z przesłanek dopuszczających zastosowanie przepisu art. 155 k.p.a., jako że wśród obowiązujących przepisów prawa nie ma przepisu szczególnego, który sprzeciwiałby się zmianie omawianej decyzji ostatecznej. W szczególności nie jest takim przepisem art. 32 ustawy. W myśl tegoż przepisu, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Już lektura poszczególnych przesłanek przytoczonej normy prawnej wskazuje, iż ten tryb zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej będzie miał zastosowanie w zupełnie odmiennych przypadkach, niż okoliczności przedmiotowej sprawy. Przede wszystkim stosownie do art. 32 ustawy, aby zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w oparciu o tę podstawę była możliwa, musi wystąpić zmiana sytuacji faktycznej lub prawnej, opisana w przepisie, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Nadto, jak podkreśla piśmiennictwo, ustawodawca poczynił założenie, że decyzja która ma być zmieniana lub uchylana w trybie art. 32 ustawy jest wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a świadczeniobiorca spełnia wszelkie przesłanki do jego uzyskania w dacie wydawania decyzji. Omawiana instytucja w założeniu ma bowiem zastosowanie do sytuacji faktycznych, gdy w trakcie wypłaty świadczenia wystąpiła jedna z okoliczności, o których stanowi komentowany przepis, czyli zmianie uległ "pierwotny" stan sprawy (z chwili ustalania prawa do świadczenia), a która spowodowała konieczność zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji (por. Katarzyna Małysa-Sulińska (red.), Anna Kawecka, Joanna Sapeta, Komentarz do art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, System Informacji Prawnej LEX). W warunkach kontrolowanej sprawy brak jest analogii z przywołanymi założeniami. Nie można mówić o zgodności z prawem ostatecznej decyzji z dnia [...] Dostrzec bowiem trzeba, iż uchwała NSA sygn. akt I OPS 15/13, podjęta została w dniu 24 czerwca 2014 r., a więc przed ustaleniem prawa do świadczenia wymienioną wyżej decyzją i wprawdzie nie spowodowała bezpośredniej zmiany przepisu art. 10 ustawy, to niewątpliwie w dacie rozstrzygania przez organ I instancji o przyznaniu prawa istniały i znane były temu organowi pozytywne przesłanki do przyznania skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na każde z dzieci urodzonych podczas jednego porodu, wynikające z przywołanej uchwały. Nie wystąpiła również żadna zmiana w sytuacji strony opisana w przepisie art. 32 ustawy.
Z kolei zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., odmiennie niż przewiduje to art. 32 ustawy, może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, na podstawie której tę decyzję "pierwotną" wydano. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Zatem, dokonując oceny decyzji, w stosunku do której strona domaga się zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a., konieczne jest poddanie ocenie także przepisu prawa materialnego, na podstawie którego wydano decyzję "pierwotną" (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 86/11). Tryb nadzwyczajny z art. 155 k.p.a. wymaga zatem tego samego stanu faktycznego i prawnego. Niewątpliwym jest, iż w okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z tym samym stanem faktycznym i prawnym. Podjęcie przez NSA uchwały z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, nie skutkowało zmianą przepisu art. 10 ustawy, a jedynie prawidłową jego wykładnią. Nie uległ zmianie także ustalony pierwotnie stan faktyczny sprawy.
Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należało, że wszystkie przesłanki z art. 155 k.p.a. zostały spełnione, a tym samym, w okolicznościach faktycznych i prawnych ustalonych dla potrzeb niniejszej sprawy, dopuszczalne było zastosowanie wskazanego trybu nadzwyczajnego.
Zdaniem sądu, na drodze do zmiany przedmiotowej decyzji ostatecznej z dnia [...] nie stoi również fakt, iż przedmiotowej decyzja wydana m.in. w oparciu o art. 10 ustawy, jest decyzją związaną.
Zasadność poglądu o niestosowaniu nadzwyczajnych trybów z art. 154 i 155 k.p.a. w stosunku do decyzji związanych ma miejsce wówczas, gdy decyzja o charakterze związanym wydana w postępowaniu zwykłym podjęta została zgodnie z obowiązującym prawem, wówczas to zmiana lub uchylenie takiej decyzji w trybie art. 154 i 155 k.p.a. mogłoby prowadzić do naruszenia prawa. Stąd też poprawność takiego ustalenia zależy od konkretnego przypadku w ocenie którego rozważenia wymaga, czy decyzja związana wydana została zgodnie z prawem, a tym samym, czy zmiana lub uchylenie decyzji związanej doprowadzi faktycznie do stanu sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym. Niewątpliwie na podstawie wskazanych przepisów może być zmieniona lub uchylona decyzja ostateczna prawidłowa, wydana zgodnie z przepisami prawa, jak i decyzja wadliwa prawnie. Celem postępowania administracyjnego jest wydanie prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Jeżeli rozstrzygniecie nie jest zgodne z prawem możliwe jest jego wzruszenie przy pomocy niekonkurencyjnych trybów nadzwyczajnych. Jeżeli nie zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności lub przesłanki wznowieniowe, to ocena wadliwości może być przedmiotem postępowania o uchylenie lub zmianę decyzji odpowiednio w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 1932/13 oraz z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 339/10). Decyzja ostateczna z dnia [...] została wydana na podstawie art. 10 ustawy, niemniej jednak niewątpliwie w wyniku wadliwej jego wykładni. Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie to właśnie zmiana ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. spowoduje, iż zostanie podjęte rozstrzygnięcie zgodne z przepisami prawa.
Zdaniem sądu, przeszkody do zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] nie może stanowić również upływ okresu na jaki świadczenie zostało skarżącej przyznane. Niewątpliwie uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. następuje ze skutkiem prawnym ex nunc, a nie ex tunc, tak jak w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Niemniej jednak przypomnieć należy, iż sprzeciw Prokuratora zawierający wniosek o zastosowanie omawianego trybu wpłynął w czasie, gdy okres świadczeniowy jeszcze nie upłynął. Świadczenie przyznano skarżącej decyzją z dnia [...] na okres od dnia 1 listopada 2014 r. do dnia 31 października 2015 r., natomiast sprzeciw Prokuratora inicjujący postępowanie w sprawie zmiany decyzji złożony został w dniu 24 lipca 2015 r., co więcej okres świadczeniowy nie upłynął również w dacie orzekania przez organ I instancji, co miało miejsce w dniu [...]Decyzja przyznająca świadczenie expirowała dopiero przed wydaniem rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego. W myśl zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) przedmiotowa sprawa powinna być załatwiona w terminie zakreślonym art. 185 § 1 k.p.a., co pozwoliłoby uniknąć niekorzystnych dla strony skutków. Dodać przy tym należy, że rzeczą organu administracji jest prowadzenie postępowania wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Nieskomplikowana materia niniejszej sprawy oraz fakt, iż jej załatwienie nie wymagało postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 2 i 3 k.p.a.), winno skutkować wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia przed końcem okresu świadczeniowego. W tych okolicznościach, w państwie prawa skarżąca nie powinna ponosić tak daleko idących i dotkliwych finansowo konsekwencji niedziałania organu w terminie, a wskazane naruszenie procedury niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.
Dodatkowo podnieść należy naruszenie przez organy praw Prokuratora w kontrolowanym postępowaniu, również stanowiące uchybienie przepisom procesowym mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie wniosek o zastosowanie trybu nadzwyczajnego z art. 155 k.p.a. zawarty został w sprzeciwie Prokuratora. I choć Prokurator, który bierze udział w postępowaniu nie jest stroną postepowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., to jest podmiotem, któremu służą prawa strony postępowania. Niewątpliwie przy tym Prokurator nie jest adresatem decyzji załatwiającej sprawę, lecz winna być mu ona doręczona do wiadomości w celu umożliwienia skorzystania z uprawnień procesowych, czego jednak nie uczynił organ I, ani II instancji, pozbawiając tym samym wskazany podmiot możliwości działania (por. T. Lewandowski: Udział prokuratora w postępowaniu administracyjnym – prawa strony służące prokuratorowi, sprzeciw oraz skarga do sądu administracyjnego, Lex/el 2014).
Ponownie rozpoznając sprawę, organ administracji, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną przez sąd w motywach wyroku, winien dokonać ponownej oceny wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. zawartego w sprzeciwie Prokuratora, zapewniając również prawidłowe poszanowanie praw procesowych tego podmiotu.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz ją poprzedzającą.
MR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło