II SA/Łd 1159/13

Dnia 5 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2014 roku sprawy ze skargi B. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1) oddala skargę, 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania B. A. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...]. Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 20 marca 2013 r. B. A. wystąpił do Wójta Gminy D. o umorzenie zadłużenia powstałego z tytułu wypłaty na rzecz uprawnionych D. oraz W. A. świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zaliczek alimentacyjnych. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy D. odmówił umorzenia zadłużenia z tytułu świadczeń wypłaconych na rzecz osób uprawnionych – D. i W. A. w postaci zaliczek alimentacyjnych w łącznej kwocie 14.490,00 zł oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w łącznej kwocie 22.800,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty wskazując, że pobyt dłużnika w zakładzie karnym nie może być uznany za przesłankę uzasadniającą umorzenie należności. Ponadto, wnioskodawca nie dokonał spłaty, nawet częściowej, swojego zadłużenia, nie interesuje się sytuacją bytową swojej rodziny i nie utrzymuje kontaktu z dziećmi. W odwołaniu od tej decyzji B. A. podkreślił, iż w związku z pobytem w zakładzie karnym nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia, a tym samym spłaty swojego zadłużenia. Przytoczył również tezy orzecznictwa sądów w zakresie oceny przesłanek umorzenia zobowiązania, które w jego ocenie powinny być uwzględnione. Zdaniem odwołującego, w obecnej sytuacji życiowej znalazł się w wyniku okoliczności losowych, na które nie miał wpływu. Podkreślił, że czyni bezskuteczne starania o uzyskanie zgody na pracę na terenie Polski. Czuje się dyskryminowany przez organy administracji. Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), art. 27 ust. 1, art. 30 ust. 1 i 2 i art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1228 ze zm.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium przywołało brzmienie art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86, poz. 732 ze zm.) i wyjaśniło, że kwota zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na rzecz osób uprawnionych – D. i W. A. - ustalona w odrębnym postępowaniu - wynosi 14.490,00 zł (decyzja z dnia [...] r. nr [...]). Wskazując następnie na regulację art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ wskazał, że w tej sprawie egzekucja należności alimentacyjnych, prowadzona wobec B. A. jest od lat całkowicie bezskuteczna, a zatem brak jest podstaw do choćby częściowego umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Warunki umorzenia zadłużenia z tytułu zwrotu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych określone zostały przez ustawodawcę w sposób jednoznaczny i wiążący. Stosownie do powyższych przepisów, bezwzględnym warunkiem umorzenia zadłużenia jest skuteczność egzekucji należności świadczeń alimentacyjnych. Powoływane przez odwołującego okoliczności dotyczące jego sytuacji życiowej pozostają zatem w tym przypadku poza zakresem postępowania. W dalszej części uzasadnienia, Kolegium odniosło się do zasadności umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych na rzecz osób uprawnionych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wysokość świadczeń należnych do zwrotu ustalona została w odrębnym postępowaniu i wynosi 22.800 zł (decyzja z dnia [...] r. nr [...]). Przywołując brzmienie art. 27 ust. 1 i art. 30 ust. 2 ustawy Kolegium wyjaśniło, że użyty w powyższych przepisach zwrot "może umorzyć" wskazuje, iż instytucja ta ma charakter uznaniowy. W sprawie niniejszej organ I instancji ustalił, iż dłużnik (37 Iat) jest cudzoziemcem, obywatelem Republiki Armenii, bez prawa pobytu na terenie Polski oraz - obecnie - bez możliwości zatrudnienia. W chwili obecnej dłużnik przebywa w Zakładzie Karnym w [...]., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Koniec kary przypada na 2031 r. Ze zgromadzonych dokumentów wynika zarazem, iż dłużnik jest osobą pełnosprawną i zdolną do pracy, jednakże żadna z instytucji nie jest zainteresowana jego zatrudnieniem. Analizując powyższe okoliczności Kolegium stwierdziło, że sytuacja życiowa B. A. jest trudna, jednak wnioskodawca w tej sytuacji znalazł się z własnej winy, a zatem trudno uznać ją za szczególnie uzasadnioną. Sam pobyt w zakładzie karnym nie może zostać uznany za dostateczną przesłankę do stosowania ulg w spłacie zobowiązania, w tym przede wszystkim do umorzenia należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kwestia ta wielokrotnie była rozpatrywana przez sądy administracyjne, orzekające w sprawach o podobnych stanach faktyczno-prawnych. Orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane i jednolite, że okoliczność pobytu w zakładzie karnym, nawet w przypadku odbywania kary dożywotniego pozbawienia wolności, nie uzasadnia dostatecznie zastosowania nadzwyczajnego środka jakim jest umorzenie zadłużenia. Umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek świadczeń alimentacyjnych. Okolicznością taką nie jest odbywanie kary pozbawienia wolności, gdyż stanowi ona efekt zabronionych działań zobowiązanego. Za wyjątkową nie może być bowiem uznana sytuacja będąca efektem działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji. W rozpoznawanej sprawie, Kolegium nie znalazło podstaw do zastosowania wobec dłużnika powyższej ulgi. W obecnej sytuacji, B. A. znalazł się w wyniku własnych działań i decyzji. Obecne stosowanie ulg w spłacie zobowiązania prowadziłoby w istocie do nagradzania tychże decyzji, w postaci uchylenia obowiązku spłaty zobowiązań. Sytuacja taka w oczywisty sposób kłóciłaby się z zasadami sprawiedliwości i praworządności. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacane są w zastępstwie osób zobowiązanych do alimentacji, które z różnych powodów nie są w stanie swych zobowiązań regulować samodzielnie. Osoby takie zwykle znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, nie posiadają dostatecznych środków na wywiązywanie się ze swoich zobowiązań wobec dzieci - stąd z czasową pomocą dla ich rodzin wychodzą organy państwa. Pomoc ta udzielana jest w zastępstwie osób zobowiązanych do alimentacji, a nie zamiast tych osób. Wypłata świadczeń alimentacyjnych przez organy państwa stanowi swoisty kredyt udzielany osobom zobowiązanym do alimentacji, który to kredyt winien zostać przez te osoby spłacony. Zwrotność wypłacanych świadczeń, i to zwrotność wraz z odsetkami, stanowi podstawową zasadę pomocy państwa w tym obszarze. Niezależnie od powyższej argumentacji, dotyczącej sytuacji samej rodziny, rozważyć należy też inne, istotne w sprawie okoliczności - tj. przyczyny powstania zadłużenia oraz ochronę interesu społecznego. Zadłużenie w niniejszej sprawie powstało wobec niewywiązywania się B. A. z obowiązku alimentacyjnego wobec córek. Obecne żądanie oddania tej kwoty jako wypłaconej w czasowym zastępstwie dłużnika, nie powinno być zatem postrzegane jako dodatkowa uciążliwość czy kara, ale jako prosty zwrot świadczeń, które zostały niejako wyłożone w imieniu dłużnika na poczet jego zobowiązań alimentacyjnych. Stosowanie ulg w spłacie powyższych zobowiązań byłoby sprzeczne z interesem społecznym, prowadziłoby bowiem do obciążenia osobistymi obowiązkami dłużnika, całego społeczeństwa. Kończąc wywody Kolegium podniosło, że w przypadku gdy wysokość ustalonego zobowiązania przekracza możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego, przysługuje mu prawo wystąpienia do sądu z pozwem o obniżenie alimentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. A. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy, powtarzając w zasadzie argumenty z odwołania od decyzji organu I instancji. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach kwestionowanej decyzji. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy D. o odmowie umorzenia skarżącemu zadłużenia z tytułu wypłaconych na rzecz jego córek zaliczek alimentacyjnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "ustawa". W rozumieniu art. 30 ustawy, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, a wiec przede wszystkim należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy oraz należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100% jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów (ust. 1). Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną (ust. 2). Użyty w obu ustępach przywołanego wyżej unormowania zwrot "może" oznacza, że decyzja administracyjna w sprawie umorzenia należności oparta jest na uznaniu administracyjnym. Zatem, organ administracyjny nawet w przypadku jednoznacznego ustalenia, że spełnione są przesłanki umorzenia nie jest zobligowany do uwzględnienia wniosku w tym przedmiocie. Niezależnie od podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia organ w jego uzasadnieniu zobligowany jest z należytą starannością wyjaśnić, jakie konkretnie przesłanki zadecydowały o takim, a nie innym załatwieniu wniosku. Zakres swobody organu działającego w ramach uznania administracyjnego, wynikający z przepisów prawa materialnego, ograniczony jest ogólnym zasadami postępowania administracyjnego w art. 7 K.p.a. Zgodnie z tą zasadą treść i zakres ochrony słusznego interesu indywidualnego w działaniach organów administracji sięga do granic kolizji z interesem społecznym. Uzasadnienie decyzji uznaniowej zawsze powinno odnosić się do kwestii istnienia bądź nieistnienia w sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających sposób załatwienia sprawy oraz wskazywać na okoliczności, które pozwoliłyby sprawę załatwić po myśli wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie Kolegium słusznie zauważyło, że podstawą umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych mogłoby być wyłącznie uprzednie ustalenie stopnia skuteczności egzekucji w kwocie nie niższej niż wysokość alimentów, prowadzonej przez okres minimum 3 lat. Kategoryczne sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy nie pozostawia wątpliwości, iż nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Z akt sprawy wynika zaś, że rozważany warunek w przypadku skarżącego nie został spełniony, ponieważ egzekucja należności alimentacyjnych prowadzona wobec B. A. od lat jest całkowicie bezskuteczna. Zatem, w tej sytuacji organ nie miał jakichkolwiek podstaw do oceny możliwości chociażby częściowego umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w trybie art. 30 ust. 1 ustawy. Zgodzić się również trzeba z Kolegium, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą skład orzekający w tej sprawie w pełni aprobuje dominuje stanowisko, zgodnie z którym umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w trybie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek zaliczek alimentacyjnych. Okolicznością taką nie jest odbywanie kary pozbawienia wolności, gdyż stanowi ona efekt zabronionych z punktu widzenia prawa działań zobowiązanego (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 847/12 – Lex nr 1303189, w Olsztynie z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 1196/12 – Lex nr 1241109, w Poznaniu z dnia 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 119/10 – Lex nr 737864). W wyroku z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I OSK 881/11 (Lex nr – 1149451) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie uzasadnia pobyt w zakładzie karnym, chęć podjęcia po jego opuszczeniu nowego życia bez obciążenia długami powstałymi przed i podczas pobytu w zakładzie karnym, zamiar podjęcia nowego życia po opuszczeniu zakładu karnego, nie będąc obarczonym długami czy też zgłaszane zastrzeżenia co do prawidłowości systemu udzielania świadczeń osobom uprawnionym do alimentów. Z kolei, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 411/10 (Lex nr 754769) stwierdził, że fakt skazania osoby na karę dożywotniego pozbawienia wolności nie przesądza o tym, że nie będzie ona miała możliwości spłaty długu, który na niej ciąży, albowiem nie można wykluczyć, że podejmie ona pracę nawet w warunkach odbywania kary. W zakładzie karnym ma zapewnione całodobowe utrzymanie i stąd też przyszłe zarobki, nawet gdyby miała je uzyskać za kilka lat, mogą zostać przeznaczone na spłatę zaległości. Umorzenie należności i zwolnienie tym samym z obowiązku uregulowania długu w trybie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. byłoby przedwczesne i niewątpliwie nie wpłynęłoby pozytywnie na działania resocjalizacyjne podejmowane wobec tej osoby. W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie ustaliły organy obu instancji, skarżący jest obywatelem Republiki Armenii. Na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przebywa nielegalnie, nie posiada bowiem prawa pobytu jak również zezwolenia na pracę, mimo iż czyni o to bezskuteczne starania. Obecnie dłużnik odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w [...], której koniec przypada na 2031 r. Jest osoba pełnosprawną i zdolną do podjęcia zatrudnienia, choć jak słusznie zauważyło Kolegium żadna z instytucji nie jest zainteresowana jego zatrudnieniem. Nie można jednak – w przekonaniu sądu wykluczyć, że skarżący nawet za kilka lat uzyska pozwolenie na pracę i wówczas podejmie zatrudnienie, dzięki któremu będzie mógł skutecznie spłacać powstałe zadłużenie. Rację ma tym samym organ orzekający twierdząc, że zastosowanie ulgi wobec skarżącego, prowadziłoby w istocie do nagrodzenia jego sprzecznych w prawem działań i kłóciłoby się z zasadą sprawiedliwości społecznej i praworządności. W istocie bowiem to społeczeństwo ponosiłoby ciężar zobowiązań dłużnika alimentacyjnego. Zobowiązania alimentacyjne rodziców względem dzieci, wynikające z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w szczególnie wyjątkowych sytuacjach. Podobnie rzecz się przedstawia jeśli chodzi o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby takie szczególne okoliczności w przypadku skarżącego miały miejsce. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacane są w zastępstwie osób zobowiązanych do alimentacji, które z różnych powodów nie są w stanie swych zobowiązań regulować samodzielnie. Osoby takie zwykle znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, nie posiadają dostatecznych środków na wywiązywanie się ze swoich zobowiązań wobec dzieci i dlatego też z czasową pomocą dla ich rodzin wychodzą organy państwa. Pomoc ta udzielana jest w zastępstwie osób zobowiązanych do alimentacji, a nie zamiast tych osób. Wypłata świadczeń alimentacyjnych przez organy państwa stanowi swoisty kredyt udzielany osobom zobowiązanym do alimentacji, który to kredyt winien zostać przez te osoby spłacony. Zwrotność wypłacanych świadczeń, i to zwrotność wraz z odsetkami, stanowi podstawową zasadę pomocy państwa w tym obszarze. Podsumowując sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza granic uznania administracyjnego i odpowiada przepisom obowiązującego prawa. W motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia organ II instancji rzeczowo i logicznie, odnosząc się do zgromadzonego materiału dowodowego wyjaśnił jakie to okoliczności zadecydowały o nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu wypłaconych na rzecz jego córek zaliczek alimentacyjnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z tych wszystkich powodów sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 19 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). ds