II SA/Łd 1223/11

Dnia 3 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...] oraz postanowienie Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi R. P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Z., po wznowieniu postępowania w sprawie I.F., działając w oparciu o art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 3, art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. nr 25, poz. 186), stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...]r. przyznająca stronie świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych na okres od 1 sierpnia 2010r. do dnia 31 sierpnia 2010r. została wydana z naruszeniem prawa, lecz nie podlega uchyleniu, gdyż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Jednocześnie odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. przyznającej stronie świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych na okres od 1 sierpnia 2010r. do dnia 31 sierpnia 2010r. W terminie prawem przewidzianym odwołanie złożył I.F., wnosząc o weryfikację postępowania poprzedzającego wydanie decyzji pierwotnej, orzekającej o przyznaniu świadczenia, jak i samej zaskarżonej decyzji. Zwrócił uwagę, iż postanowienie o wznowieniu postępowania wydane zostało w związku z ustaleniem, iż w trakcie wywiadu środowiskowego odwołujący zataił fakt zatrudnienia syna i wysokość osiąganego przez niego dochodu. Odwołujący nie zgadza się z takim ustaleniem, bowiem nie posiadał i nadal nie posiada dokumentów poświadczających zatrudnienie syna, trudno zatem przyjąć, iż zataił określone informacje. Nadto stwierdził, iż trudno powoływać się na przesłaną przez pracodawcę umowę o dzieło, gdyż dane tam podane nie mają nic wspólnego z rzeczywiście wypłacanymi kwotami i okresami ich wypłat. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przypomniał, iż decyzją z dnia [...]r. organ I instancji przyznał I. F. świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych na okres od 1 sierpnia 2010r. do dnia 31 sierpnia 2010r. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie wobec ustalenia, iż podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przed wydaniem decyzji przyznającej świadczenie pieniężne na zakup artykułów, odwołujący zataił, iż jego syn w związku z zatrudnieniem, od dnia 23 lipca 2010r. uzyskuje odpowiednie wynagrodzenie, czego nie udokumentował. Przechodząc do wyjaśnienia zasadności utrzymanej w mocy decyzji Kolegium przypomniało istotę pomocy społecznej i formy jej udzielania osobom potrzebującym. W szczególności zwróciło uwagę na przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest otrzymanie pomocy w zakresie dożywiania. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osób samotnie gospodarujących lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Kwota 150% kryterium, uprawniająca do otrzymania pomocy dla dwuosobowej rodziny, wynosi 1053 zł - zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Dalej, iż zgodnie z art. 6 ust. 16 ustawy o pomocy społecznej, świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej, jest świadczeniem nienależnie pobranym. Przy czym, stosownie do art. 106 ust. 5 tej ustawy, decyzję zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także jeżeli wystąpiły przesłanki z art. 11, 12, 107 ust. 5 w/w ustawy. W niniejszej sprawie wydanie decyzji z dnia [...]r. poprzedzone zostało przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego. Weryfikując poczynione wówczas ustalenia organ ustalił, iż strona prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem, zaś na dochód rodziny w lipcu składało się świadczenie alimentacyjne w wysokości 400 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 147,80 zł, łącznie 547,08 zł. Wobec powyższego organ stwierdził, iż strona nie przekroczyła 150% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zatem prawidłowe było przyznanie stronie świadczenia pieniężnego. I wprawdzie, jak ustalił organ I instancji, sytuacja dochodowa strony uległa zmianie od miesiąca lipca 2010 roku, gdyż wówczas syn rozpoczął pracę, ale z tego tytułu pierwsze wynagrodzenie w wysokości 590 zł otrzymał dopiero w dniu 31 sierpnia 2010r. Ostatecznie zatem w lipcu strona nie przekroczyła 150% kryterium dochodowego. Ponieważ jednak strona zataiła fakt podjęcia pracy przez syna i nie udokumentowała jego dochodów, zaistniały podstawy do wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przewiduje on, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Na skutek wznowienia postępowania organ I instancji zweryfikował uprawnienie strony i stosownie do poczynionych ustaleń stwierdził, iż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej. Stosownie bowiem do art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Nadto, jeżeli w wyniku wznowienia nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). W terminie prawem przewidzianym I. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który sporządzi skargę. W piśmie z dnia 20 stycznia 2011r. wyznaczony z urzędu adwokat zarzucił decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. rażącą obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, poprzez błędne przyjecie, iż skarżący zataił fakt zatrudnienia syna. Nadto naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. z uwagi na brak podania przez organy obu instancji podstaw dowodowych, na których oparły się, przyjmując, iż skarżący zataił istotne informacje. Dodatkowo naruszenie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy decyzja została wydana prawidłowo i organ powinien orzec jedynie o odmowie jej uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte w całości, ani w części. Podkreślił, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki do orzekania, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa i w związku z powyższym odmowa uchylenia wynika z faktu, iż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzji odpowiadająca w istocie dotychczasowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto - stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy i obligowało sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto postanowienia organu I instancji z dnia 20 stycznia 2011r. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r., który po wznowieniu postępowania w sprawie I. F., stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...]r. przyznająca stronie świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych została wydana z naruszeniem prawa, lecz nie podlega uchyleniu, gdyż w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, a jednocześnie odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. Przywołane rozstrzygnięcia wydane zostały po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011r. Prezydent Miasta Z. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1, art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej jako "k.p.a.". W ocenie sądu, analizując argumentację organu i zgromadzony w sprawie materiał dowody, nie sposób zgodzić się z organami, iż w sprawie niniejszej wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję z dnia [...]r. Co za tym idzie - brak było podstaw faktycznych i prawnych do wznowienia postępowania – postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011r., a w następstwie - do wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Jak stanowi przepis art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Powołując cytowaną normę prawną organ wywiódł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż taką nową istotną dla sprawy okolicznością nieznaną organowi w dacie wydania decyzji z dnia [...]r., był fakt, iż z dniem 23 lipca 2011r. syn skarżącego, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, podjął zatrudnienie, co za tym - począwszy od dnia 31 sierpnia 2010r. - pierwsza wypłata, osiąga odpowiednie wynagrodzenie. W ocenie organu wynagrodzenie to winno zostać ujawnione i odpowiednio udokumentowane przez skarżącego. Niewątpliwie, uwzględniając przepisy art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej jako "u.p.s." oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. nr 25, poz. 186), zgodzić należy się z organem, iż wobec oświadczenia skarżącego, iż wspólnie z synem prowadzi gospodarstwo domowe niezbędnym jest wyliczenie dochodu rodziny z uwzględnieniem w wynagrodzenia syna, celem ustalenia, czy nie została przekroczona kwota 150% kryterium dochodowego. Niemniej jednak w niniejszej sprawie mamy do czynienia z ostateczną decyzją z dnia [...]r., która dotyczyła przyznania świadczenia na miesiąc sierpień 2010 roku. Zatem organ obowiązany był uwzględnić dochód za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku, tj. za miesiąc lipiec, kiedy to syn skarżącego jeszcze nie uzyskał żadnego dochodu - art. 8 ust. 3 u.p.s. Pamiętać natomiast trzeba, iż decyzja ta, stosownie do art. 16 k.p.a., korzysta z przywileju trwałości decyzji ostatecznej. A jeżeli tak, to stosownie do przywołanej normy prawnej uchylenie lub zmiana takiej decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W istocie rzeczy, decyzja ostateczna oznacza bowiem, że sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób (wyrok NSA z 15 lipca 1998r., sygn.akt II SA 335/95; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 listopada 2010r., sygn.akt II SA/Sz 628/10 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). To zaś oznacza, że zastosowanie każdego z przewidzianych kodeksem lub ustawą szczególną trybów nadzwyczajnych, prowadzących do wzruszenia decyzji ostatecznej, jako wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej, możliwe jest wyłącznie w przypadkach ściśle przewidzianych przepisami regulującymi te tryby. W ocenie organu taką podstawą do weryfikacji decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. była przesłanka opisana w cytowanym już przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z taką oceną, wobec przywołanych faktów, nie można się zgodzić, a to z uwagi na to, iż przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie przewiduje, iż ma wyjść jakakolwiek nowa, nieznana organowi w dacie wydania decyzji okoliczność. Ustawodawca wskazał wprost, iż ma to być istotna dla sprawy okoliczność, a to oznacza, iż musi być to okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Za takim rozumieniem omawianej przesłanki przemawia wypracowane na tle podobnych stanów faktycznych stanowisko judykatur. Nie można natomiast zapominać, iż wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji, a więc wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2011r., sygn.akt III SA/Kr 74/11; wyrok NSA z dnia 19 października 2010r., sygn.akt II GSK 889/09; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2010r., sygn.akt III SA/Gl 458/10; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010r., sygn.akt I SA/Sz 189/10 – publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Wywieść z powyższego należy, iż wprawdzie zatrudnienie syna skarżącego i uzyskanie z tego tytułu odpowiedniego wynagrodzenia jest nową okolicznością istniejącą w dacie wydania decyzji z dnia [...]r. nieznaną organowi. Niemniej jednak nie można podzielić stanowiska, iż jest to istotna dla sprawy okoliczność. A to dlatego, iż jak już zostało to wskazane, decyzja rozstrzygała o przyznaniu świadczenia pieniężnego na miesiąc sierpień 2010 roku, na wniosek skarżącego z sierpnia 2010 roku, co oznacza, iż stosownie do art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód należało przyjąć sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. A skoro tak, to prawidłowo uczynił organ, ustalając dochód rodziny skarżącego za miesiąc lipiec 2010 roku, kiedy to syn skarżącego w ostatnim tygodniu tego miesiąca został wprawdzie zatrudniony, ale pierwsze wynagrodzenie zostało mu wypłacone dopiero w dniu 31 sierpnia 2010r., co za tym - dopiero w dochodzie rodziny za miesiąc sierpień dochód ten powinien zostać uwzględniony. W ocenie sądu w świetle powyższego w niniejszej sprawie nie wyszła na jaw okoliczność opisana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż niewątpliwie ta nowa nieznana organowi w dacie wydania decyzji okoliczność nie jest istotna dla sprawy. Nie ma bowiem wątpliwości, iż wiedza o zatrudnieniu i odpowiednim wynagrodzeniu syna za miesiąc sierpień 2010 roku nie spowodowałaby, iż organ - uwzględniając tę okoliczność - wydałby odmienne rozstrzygnięcie. Warto zwrócić uwagę, iż organ wydał decyzję na podstawie art. 151 §2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a., który stanowi, iż nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Posiadał zatem wiedzę, iż faktycznie weryfikacja ostatecznej decyzji z dnia [...]r. nie spowoduje zmiany istoty rozstrzygnięcia tej decyzji. Pomimo tego organ wznowił postępowanie, nie weryfikując, czy rzeczywiście zaistniała podstawa do takiego wznowienia. Z przepisu art. 147 k.p.a. wywieść natomiast trzeba, iż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie. Ponadto wyłącznie w przypadku przywołania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jako podstawy wznowienia, organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Ponadto organ wadliwie wywiódł, iż fakt zatrudnienia syna skarżącego z dniem 23 lipca 2010r. i uzyskanie pierwszego wynagrodzenia z dniem 31 sierpnia 2010r. jest istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję. Jak zostało to wykazane, w świetle obowiązujących przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", brak podstaw do takiej kwalifikacji omawianej okoliczności. Stanowisko sądu mogłoby być odmienne wyłącznie w sytuacji, gdy decyzja ostateczna dotyczyłaby przyznania świadczenia za miesiąc wrzesień 2010 roku i wówczas dochód rodziny strony byłby dochodem za miesiąc sierpień 2010 roku. Jedynie wówczas organ zobligowany byłby wynagrodzenie syna skarżącego z dnia 31 sierpnia 2010r. uwzględnić w sumie dochodu rodziny za miesiąc sierpień 2010 roku. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. Reasumując, w ocenie sądu w niniejszej sprawie nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania wynikająca z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. co oznacza, iż niedopuszczalne było wydanie zarówno samego postanowienia z dnia 20 stycznia 2011r. o wznowieniu postępowania, jak i będących jego następstwem decyzji organu I i II instancji. W tej sytuacji sąd zobowiązany był wyeliminować z obrotu prawnego wszystkie przywołane akty prawne, o czym orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2003r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). ar