II SA/Łd 1270/10

WyrokWSA w Łodzi2011-01-12

Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Anna Stępień, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który nabył grunty rolne od teściów swojego męża, może ubiegać się o przyznanie płatności zwierzęcej na podstawie § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r., jeśli dokumenty potwierdzające nabycie zostały złożone po terminie składania wniosków?
Ratio decidendi
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w zakresie, w jakim wymaga nabycia własności gruntów rolnych do przyznania płatności zwierzęcej, wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W związku z tym, organy powinny badać stan posiadania zwierząt, a nie własność gruntów. Ponadto, organy administracji mają obowiązek informowania stron o okolicznościach prawnych i faktycznych oraz udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, co oznacza, że wezwanie do złożenia dokumentów po terminie, ale w ramach wyznaczonego przez organ terminu, jest dopuszczalne.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, w tym płatności zwierzęcej. Organ I instancji przyznał płatności, ale zaniżył płatność zwierzęcą. Po odwołaniu sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia, gdzie organ I instancji odmówił przyznania pełnej płatności zwierzęcej, powołując się na przepisy rozporządzenia dotyczące nabycia gruntów. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że skarżąca nie złożyła dokumentów potwierdzających nabycie gruntów w terminie. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że jej grunty i grunty męża stanowią całość, a inwentarz żywy został jej przekazany.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie płatności bezpośrednich z tytułu wspierania działalności rolniczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od organu – Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej – M. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem wpisu od skargi. M.L. złożyła w dniu 18 marca 2009 roku wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w treści którego ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 27,63 ha, w tym działki rolne wykorzystywane jako trwałe użytki zielone (grupa upraw JPO,TUZ) o łącznej powierzchni 7,27 ha, oraz uzupełniającej płatności obszarowej (grupa upraw UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 19,99 ha. W treści formularza wniosku strona ubiegała się również o przyznanie płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) o łącznej powierzchni 7,21 ha. Do wniosku strona dołączyła załączniki graficzne, na których wskazała położenie zgłoszonych do płatności działek rolnych. W dniu [...] roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wydał decyzję nr [...], którą przyznał skarżącej jednolitą płatność obszarową do upraw o powierzchni 27,44ha, płatność uzupełniająca do grupy upraw podstawowych do upraw o powierzchni 19,86 ha oraz płatność uzupełniającą do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) do powierzchni do upraw o powierzchni 1,20ha. M.L. odwołała się od powyższej decyzji, wskazując, iż według niej organ naliczył nieprawidłowo płatność do użytków zielonych, zaznaczyła, że krowy zostały jej przekazane w dniu 14 grudnia 2008 roku. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę organ I instancji w dniu 22 marca 2010 roku wezwał M. L. do przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanek przyznania płatności zwierzęcej, o których mowa w § 10 ust. 3 lub § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2009 r. Nr 40 poz. 326 ze zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 39 poz. 217), zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. W dniu 26 marca 2010 roku M.L. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR formularz korekty wniosku, odpis skrócony aktu małżeństwa wystawiony w dniu 25 września 2006 roku oraz akt notarialny repertorium A Nr 10312/2008 z dnia 6 listopada 2008 roku – umowę darowizny za rentę strukturalną pomiędzy teściami skarżącej a mężem skarżącej w przedmiocie darowania do majątku odrębnego męża skarżącej nieruchomości rolnych. W dniu [...] roku organ I instancji wydał decyzję [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w której przyznał stronie jednolitą płatność obszarową, płatność uzupełniająca do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatność uzupełniającą do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęcą) do powierzchni stwierdzonych jak w poprzedniej decyzji organu I instancji. W treści uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, organ I instancji wskazał, iż ze względu na treść art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 wprowadzającą ramy czasowe, w których możliwe jest rozszerzenie uprzednio wniesionego żądania, nie było możliwe uwzględnienie żądania strony dotyczącego przyznania płatności zwierzęcej w związku z nabyciem na własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. M.L. ponownie wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, podnosząc, iż jej gospodarstwo posiada 7,21 ha użytków zielonych, a płatność została naliczona do powierzchni 1,20 ha. W myśl §10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. - przejmując w całości gospodarstwo od swego teścia spełniła wymagania o ubieganie się płatności zwierzęcej w całości. Jednocześnie poinformowała, iż dokumenty o nabyciu gospodarstwa były przedstawione w ARiMR w P.. Na każde wezwanie, stawiała się w terminie i na bieżąco wyjaśniała sporne kwestie. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR w Ł. decyzją z dnia [...] roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną organ podał: podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071, ze zm. - dalej k.p.a), art. 17, art. 124, art. 146 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16-99), art. 2 pkt 22, art. 11 ust. 2, art. 21 ust. 1, art. 24 ust. 1 lit. c, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. (WE) z 30 kwietnia 2004 r., Nr L 141, str. 18-58, ze zm. - dalej zwane Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 796/2004), art. 86 akapit 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE z 2 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 65), art. 4 ust. l Ustawy z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 36 poz. 197), art. 3, art. 7 ust. 1, 2 i 4, art. 18 ust. 2 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst pierwotny: Dz.U. z 2007 r. Nr 35 poz. 217, tekst jednolity: Dz.U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.: Dz.U. z 2008 r. Nr 214 poz. 1349, Dz.U. z 2009 r. Nr 20 poz. 105), § 6 ust. 1, 2 i 6, § 10 ust. 3, § 17 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2009 r. Nr 40 poz. 326), § 5b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 44 poz. 269 ze zm.: Dz.U. z 2009 r. Nr 40 poz. 328). Organ wyjaśnił, że w treści wniosku z dnia 18 marca 2009 roku M.L. zgłosiła do płatności m.in. osiem działek rolnych o łącznej powierzchni 7,27 ha, na których prowadzona była uprawa trwałych użytków zielonych, ubiegając się jednocześnie w treści wniosku o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Ustalając zatem wysokość należnej wnioskodawczyni płatności organ I instancji odniósł przedstawiony przez stronę w treści wniesionego żądania stan faktyczny do zapisów rozporządzenia regulujących zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności zwierzęcej, uznając, iż w sprawie zastosowanie będzie miał § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. Organ nadto zaznaczył, iż M.L. była w okresie od 1 kwietnia 2005 roku do 31 marca 2006 roku posiadaczem bydła, co potwierdza zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych oraz w 2006 roku uzyskała uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni 1,20 ha trwałych użytków zielonych. Strona spełniła zatem w ocenie organu przesłanki przyznania płatności zwierzęcej, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. Ustosunkowując się natomiast do treści odwołania, w którym skarżąca wniosła o przyznanie płatności zwierzęcej na podstawie § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. organ odwoławczy zauważył, iż w myśl wskazanego przepisu rolnik, który ubiega się o przyznanie płatności zwierzęcej w związku z nabyciem na własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano tę płatność, zobligowany jest dołączyć do wniosku odpowiednie dokumenty. Organ podkreślił, że M.L. nie dołączyła do wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2009 dokumentów potwierdzających, iż nabyła własność gruntów rolnych rolnika, któremu przyznano płatność zwierzęcą. Dopiero w dniu 26 marca 2010 roku strona dołączyła do akt sprawy skrócony odpis aktu małżeństwa oraz akt notarialny, z którego wynika, iż teściowi skarżącej darowali do majątku osobistego męża skarżącej, własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład ich gospodarstwa rolnego. Organ odwoławczy uznał, że cytowany przepis wskazuje, iż dokumenty rolnik składa wraz z wnioskiem, a zatem terminem granicznym na ich złożenie jest ostateczny termin na składanie wniosków. W ocenie organu zatem wniosek o przyznanie płatności może zostać złożony jeszcze w ciągu 25 dni kalendarzowych po wyznaczonym terminie, czyli do dnia 9 czerwca, przy czym za każdy dzień roboczy opóźnienia stosowana jest redukcja w wysokości 1 % kwoty płatności za każdy dzień roboczy opóźnienia. Po tej dacie uprawnienie do żądania przyznania płatności wygasa. Zdaniem organu w niniejszej sprawie regulacja ta ma zastosowanie, bowiem dotyczy również składania dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy dostarczyć właściwym władzom jeśli stanowią one o kwalifikowalności do otrzymania rozpatrywanej pomocy. W rezultacie organ stwierdził, iż złożenie przez stronę w dniu 26 marca 2010 roku, dokumentów potwierdzających nabycie na własność przez współmałżonka rolnika wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, nie może wywołać oczekiwanego przez stronę skutku tj. przyznania płatności zwierzęcej, a to z uwagi na upływ terminów, o którym mowa we wskazanych powyżej przepisach. Następnie organ wyjaśnił, iż skoro nabywcą gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, jest małżonek M. L., zaś tworzące to gospodarstwo rolne grunty rolne weszły w skład majątku odrębnego męża skarżącej, stąd też brak jest podstaw do uwzględnienia tejże okoliczności przy ustalaniu należnej skarżącej płatności zwierzęcej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił wyliczenia dotyczącej przyznanych płatności JPO oraz UPO, których skarżąca nie kwestionowała w odwołaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. M.L. wyjaśniła, iż związek małżeński zawarła w 2006 roku, zaś w 2008 roku teściowie skarżącej darowali do majątku odrębnego jej męża gospodarstwo, w celu – jak podkreśliła – powiększenia gospodarstwa. Zdaniem skarżącej jej grunty oraz grunty jej męża stanowią zorganizowaną gospodarczą całość. Zaznaczyła także, że z dniem przekazania gospodarstwa cały inwentarz żywy został przekazany skarżącej (co widnieje w paszportach bydła) i w jej opinii w sprawie ma zastosowanie § 10 ust. 3 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 roku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy do merytorycznego załatwienia, kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Może również zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Sąd jest zatem uprawniony do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. dopatrzył się w zaskarżonej decyzji jak również ją poprzedzającej tego rodzaju uchybień, które obligowały Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARIMR w Ł. nr [...] z dnia [...] roku oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARIMR w P. z dnia [...]roku, nr [...]. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest uprawnienie skarżącej do uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczona na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwanej płatnością zwierzęcą. Wyjaśnić zatem należy, że podstawę prawną do przyznania płatności zwierzęcej stanowią następujące przepisy art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (przy czym w rozpatrywanej sprawie zastosowanie będą miały jej przepisy w brzmieniu sprzed 15 marca 2010 roku. zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 36 poz. 197), który stanowi, że rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Z uwagi na to, iż pierwszą przesłanką do przyznania płatności zwierzęcej jest spełnienie warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej zaakcentować należy, że art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określa, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Natomiast szczegółowe zasady przyznawania płatności uzupełniających, w tym płatności zwierzęcej, zawiera rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. płatności zwierzęce dotyczą rolników, którzy w odpowiednim okresie referencyjnym byli posiadaczami zwierząt (bydło, owce, kozy, konie), co potwierdza wpis lub zgłoszenie do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych oraz na podstawie wniosku złożonego w roku 2006 uzyskali uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni trwałych użytków zielonych, upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami. Natomiast § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. reguluje warunki przyznania płatności zwierzęcej rolnikom, którzy nabyli na własność wszystkie grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, iż § 10 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 roku w sposób niekonstytucyjny wykracza swym zakresem poza zakres art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zaakcentowania wymaga, iż art. 7 ust. 1 ustawy jako przesłanki przyznania JPO (a więc pierwszej przesłanki do przyznania płatności zwierzęcej) wymaga posiadania gruntów, zaś już w § 10 rozporządzenia prawodawca wymaga nabycia własności gruntów. W ten oto sposób rozporządzenie zakreśla bardziej restrykcyjne zasady przyznawania płatności aniżeli zrobiła to ustawa. Skoro rozporządzenia wydawane są na podstawie ustaw i w celu ich wykonania to reguła ta determinuje charakter rozporządzenia i ogranicza jego treść w tym sensie, że w drodze delegacji ustawowej do prawotwórstwa administracyjnego nie może zostać przekazane uprawnienie do modyfikacji przepisów rangi ustawowej, jak też upoważnienia ustawowe nie mogą delegować prawa do wkraczania w materię zastrzeżoną wyłącznie dla regulacji ustawowej. Powyższe rozważania poparte są ukształtowanym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego (por. uzasadnienie wyroku TK z 5 listopada 2001 r., sygn. U 1/01 OTK 2001/8/247 oraz postanowienia SN z 8 sierpnia 2003 r. sygn. V CK 6/02 OSNC 2004/7-8/131). Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego panuje przekonanie, że rozporządzenie jako akt wykonawczy wobec ustawy zdeterminowany jest trzema warunkami: 1) wydania rozporządzenia na podstawie wyraźnego, to jest nie opartego tylko na domniemaniu ani na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy w zakresie określonym w upoważnieniu, 2) wydania rozporządzenia, co do przedmiotu i treści normowanych stosunków, w granicach udzielonego przez ustawodawcę upoważnienia do wydania tego aktu, w celu wykonania ustawy, 3) niesprzeczności treści rozporządzenia z normami Konstytucji RP, aktem ustawodawczym, na podstawie którego zostało wydane, a także z wszystkimi obowiązującymi aktami ustawodawczymi, które w sposób bezpośredni lub pośredni regulują materie będące przedmiotem rozporządzenia. Warunki te przełożone na normy prawne, oznaczają odpowiednio zakazy wydawania rozporządzeń: bez upoważnienia ustawowego, nie będących aktami wykonującymi ustawę, sprzecznych z konstytucją i obowiązującymi ustawami. Z tych przyczyn, w ocenie Sądu, przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r., nie mogą stanowić podstawy do odmowy przyznania płatności zwierzęcej M. L.. W takim przypadku, jak opisanym powyżej, należy odmówić stosowania rozporządzenia i stosować wprost przepisy ustawy. W konsekwencji zatem organy winny badać stan posiadania a nie własności, i to w odniesieniu do zwierząt a nie gruntów (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2010 roku, sygn. akt II GSK 354/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń). Po części organ administracji jak gdyby potwierdzał powyższe reguły wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie zastosował § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. z uwagi jedynie na upływ terminu, gdyż w myśl wskazanego przepisu rolnik, który ubiega się o przyznanie płatności zwierzęcej w związku z nabyciem na własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano tę płatność, zobligowany jest dołączyć do wniosku odpowiednie dokumenty. Organ podkreślił, że M.L. nie dołączyła do wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2009 dokumentów potwierdzających, iż nabyła własność gruntów rolnych rolnika, któremu przyznano płatność zwierzęcą. Dopiero w dniu 26 marca 2010 roku strona dołączyła do akt sprawy skrócony odpis aktu małżeństwa oraz akt notarialny, z którego wynika, iż teściowi skarżącej darowali do majątku osobistego męża skarżącej, własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład ich gospodarstwa rolnego. Naczelny Sąd Administracyjny w dotychczasowym orzecznictwie odnoszącym się do wykładni tego przepisu konsekwentnie prezentował pogląd, że przesłankami umożliwiającymi przyznanie rolnikowi płatności zwierzęcej są: posiadanie przez rolnika określonego gatunku zwierząt w okresie referencyjnym (od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.) i fakt umieszczenia tychże zwierząt we właściwym rejestrze (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r. o sygn. akt II GSK 58/09 oraz II GSK 74/09, wyrok NSA z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt II GSK 135/09). W powołanych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że brak jest podstaw prawnych umożliwiających przyjęcie, że organ odmawia przyznania płatności rolnikowi, bez zbadania rzeczywistego stanu posiadania zwierząt. W kontekście powyższych rozważań wyjątkowego znaczenia nabiera twierdzenie skarżącej, iż to jej został przekazany żywy inwentarz, co powinno zostać zbadane przez organ. Zaś bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, iż teściowie skarżącej grunty rolne darowali mężowi skarżącej do jego majątku odrębnego. Powyżej wskazane uchybienie organów, stanowiące naruszenie prawa materialnego mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jest już wystarczającą podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Niemniej jednak wyjaśnić należy, iż przywołana przez organ regulacja dotycząca składania wniosków wraz dołączonymi dokumentami i umowami, mającymi na celu wykazanie uprawnień do wnioskowanych płatności nie wyłącza stosowania art. 50 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Nic więc nie stało na przeszkodzie (wszak później w tym właśnie trybie organ wezwał skarżącą do złożenia dokumentów), aby organ wezwał skarżącą do złożenia stosownych dokumentów do dnia 9 czerwca 2009 roku, to znaczy w terminie, w którym zdaniem organu skarżąca mogła złożyć skutecznie uzupełnienie wniosku o płatności. Nie wolno organowi zapominać, że zgodnie z art. 9 K.p.a. zasadą jest, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Uznać zatem wypada, iż skarżąca usunęła braki formalne wniosku w terminie do tego wyznaczonym przez organ (wskazanym w wezwaniu z dnia 22 marca 2010 roku). Nadto warto jeszcze wskazać, iż kwestionowane decyzje nie rozstrzygały o odmowie przyznania płatności w zakresie, w jakim organ tegoż świadczenia nie przyznał. Przypomnieć wypada, iż zgodnie z treścią art. 107 § 1 K.p.a. decyzja winna zawierać między innymi rozstrzygnięcie, czyli wiążące ustalenie konsekwencji stosowanych przez organy przepisów prawa materialnego. Jeżeli zatem decyzja rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty, to winna oczywiście rozstrzygać co do całości żądania strony, co również powinno znaleźć odzwierciedlenie nie tylko w uzasadnieniu decyzji, lecz także w jej osnowie. Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobligowany będzie uwzględnić wyrażoną przez Sad ocenę prawną oraz poczynione wyżej uwagi i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu należyte ustalenie przesłanek do przyznania płatności zwierzęcej z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, by następnie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalić jednoznacznie, czy w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą przesłanki przyznania płatności zwierzęcej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sad orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o regulację art. 200 tejże ustawy. m.ch.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło