II SA/Łd 128/21

WyrokWSA w Łodzi2021-08-20

Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Anna Dębowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, syn osoby umieszczonej w centrum rehabilitacyjno-opiekuńczym, może zostać zwolniony z opłaty za pobyt ojca ze względu na brak kontaktu przez ponad 27 lat i jego wcześniejsze niewywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak kontaktu ze strony skarżącego z ojcem oraz jego wcześniejsze zaniedbania alimentacyjne nie stanowią podstawy do zwolnienia z opłaty za pobyt ojca w centrum rehabilitacyjno-opiekuńczym. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o pomocy społecznej i opiera się na kryteriach pokrewieństwa oraz sytuacji dochodowej, a nie na faktycznych relacjach między stronami. Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty jest odrębne od postępowania o zwolnienie z tej opłaty, które może być wszczęte dopiero po ostatecznym ustaleniu obowiązku i jego wysokości.
Stan faktyczny
Skarżący M.P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustaleniu opłaty za pobyt jego ojca, I.P., w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym. Skarżący argumentował, że nie utrzymuje kontaktu z ojcem od ponad 27 lat, ojciec nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego, a sam skarżący ponosi znaczne koszty utrzymania i leczenia. Organy administracji uznały, że skarżący jest zobowiązany do ponoszenia opłaty w wysokości 899,95 zł miesięcznie, ponieważ jego dochód przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w centrum rehabilitacyjno–opiekuńczym oddala skargę. dc Decyzją z [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 8 ust. 3 i 4, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 2d, art. 62, art. 63, art. 106 ust. 1, 4 i 6, art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1876), powoływanej dalej jako: "u.p.s.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., nr [...] o ustaleniu opłaty M.P. za pobyt ojca – I.P. w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł. przy ul. A 255/[...] w wysokości 899,95 zł miesięcznie od 1 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że decyzją z [...] r. Prezydent Miasta Ł. ustalił opłatę M.P. za pobyt ojca – I.P. w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł. przy ul. A 255/[...] w wysokości 899,95 zł miesięcznie od 1 czerwca 2020 r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący stwierdził, że z ojcem nie utrzymuje kontaktu od ponad 27 lat. Ojciec nie opłacał jego utrzymania. Nie płacił alimentów zasądzonych przez sąd. Nie odwiedzał go i nie miał z nim żadnego kontaktu przez wiele lat. Ma mieszkanie na kredyt hipoteczny, który sam spłaca. Ma działkę, samochód oraz zobowiązania finansowe. Ponosi koszty utrzymania siebie i mieszkania. Nie jest w stanie opłacać dodatkowo pobytu ojca w ośrodku. Leczy się na "żylaki". W najbliższym czasie ma mieć operację. Często korzysta z wizyt u stomatologa. Organ drugiej instancji podzielając stanowisko organu pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji wójt (burmistrz, prezydent miasta) gminy właściwej dla osoby kierowanej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.). Przepis art. 17 ust. 1 pkt 16 u.p.s. stanowi, że do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym, należy ponoszenie odpłatności za pobyt mieszkańca gminy w tym domu. Nie jest jednak dopuszczalne ponoszenie wydatków z budżetu gminy na opłatę za pobyt mieszkańca domu pomocy społecznej, która to opłata może zostać poniesiona przez jego rodzinę. W art. 61 ust. 1 u.p.s. określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. W przepisie art. 61 ust. 2 pkt 1-3 u.p.s. wskazano reguły, według których są ustalane opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, które powinny wnosić zobowiązane podmioty oraz granice swobody określania wysokości tych opłat. I.P. jest obowiązany do wnoszenia opłaty w wysokości 451,50 zł. Opłata nie pokrywa średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł. przy ul. A 255/[...], który wynosi 4 243 zł. Skarżący jest synem (zstępnym) I.P.. Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2a u.p.s. – w przypadku osoby samotnie gospodarującej, osoba zobowiązana wnosi opłatę, jeżeli jej dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium. W czerwcu 2020 r. dochód skarżącego wyniósł 3 002,95 zł i jest on o 899,95 zł wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (tj. 300% x 701 zł = 2 103 zł). Tym samym skarżący zobowiązany jest do wnoszenia opłaty w wysokości 899,95 zł miesięcznie od 1 czerwca 2020 r. Z uwagi na zwrot (data wpływu: 16 października 2020 r.) niepodpisanej umowy z 21 września 2020 r. w sprawie ponoszenia opłaty, stosownie do art. 61 ust. 2d u.p.s. wysokość opłaty ustala się w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2. Kwestie dotyczące braku zgody na jej ponoszenie, jak i brak poczucia obowiązku względem ojca wywołany zdarzeniami z przeszłości są bezprzedmiotowe, gdyż nie należą do okoliczności prawnych wymienionych w przepisach kształtujących zasady odpłatności z tytułu umieszczenia w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym. Uregulowany w art. 61 u.p.s. obowiązek ponoszenia opłat za pobyt krewnego (wstępnego lub zstępnego) w domu pomocy społecznej został oparty tylko i wyłącznie na kryteriach obiektywnych, czyli stosunku pokrewieństwa oraz wysokości dochodów osoby zobowiązanej. Dlatego kryteria subiektywne, jak przykładowo sytuacja rodzinna zobowiązanego, nie mogą mieć wpływu na wysokość tej opłaty. Co do zasady skarżący jest osobą zobowiązaną do ponoszenia opłat za pobyt ojca w domu pomocy społecznej niezależnie od relacji faktycznych i nagannej postawy ojca. Na powstanie obowiązku odpłatności nie wpływa osobisty stosunek osoby potencjalnie zobowiązanej względem mieszkańca domu pomocy społecznej. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie opłaty nie ma bowiem zastosowania art. 144 zd. pierwsze k.r.o., który pozwala zobowiązanemu na uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jednocześnie organ drugiej instancji przytaczając treść art. 64 i art. 64a u.p.s. wskazał na możliwość zwolnienia osoby wnoszącej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej na jej wniosek. Wyjaśnił przy tym, że postępowanie o zwolnienie z opłaty jest postępowaniem odrębnym od postępowania o ustalenie obowiązku ponoszenia opłaty i jej wysokości. Odrębność ta polega na tym, że najpierw musi istnieć prawomocnie orzeczony obowiązek, a dopiero potem możliwe jest zwolnienie z tego obowiązku. Z treści art. 64 jednoznacznie bowiem wynika, że udzielić ulgi można wyłącznie osobom wnoszącym opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Nie sposób do tej kategorii osób zaliczyć podmiotów, co do których nie doszło jeszcze do skonkretyzowania ich obowiązku w decyzji ostatecznej. Ewentualnie postępowanie w przedmiocie zwolnienia z całkowitego lub częściowego ponoszenia kosztów może być wszczęte dopiero, gdy decyzja ustalająca wysokość opłaty stanie się ostateczna. Rozstrzygnięcie o zwolnieniu od opłat jest bowiem rozstrzygnięciem następczym wobec określenia wysokości odpłatności i zobowiązania do ponoszenia tych kosztów. Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 20 sierpnia 2021 r. skarżący oświadczył, że popiera skargę. Jest osobą samotnie gospodarującą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy. W ramach swej kognicji sąd administracyjny natomiast bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd administracyjny orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Nie tworzy prawa i nie może zastępować ustawodawcy. Stwierdzenie przez sąd w wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.p.s. Istotą sporu natomiast jest, czy zasadne jest obciążenie skarżącego opłatą za pobyt jego ojca I.P. w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł. przy ul. A 255/[...], czy może, jak twierdzi skarżący, zachodziły przesłanki zwolnienia go z tego obowiązku. W pierwszej kolejności należy zatem wyjaśnić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że ustalenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zwolnienie z obowiązku ponoszenia tej opłaty to dwie różne sprawy administracyjne, rozstrzygane odrębnymi decyzjami. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 11 czerwca 2018 r., sygn. akt I OPS 7/17, wyraził pogląd zgodnie z którym: "Obowiązek wnoszenia, przez osoby wskazane w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., opłat za pobyt w domu pomocy społecznej umieszczonej w nim osoby, a w konsekwencji wydanie decyzji o zwrocie kosztów poniesionych zastępczo przez gminę na podstawie art. 104 ust. 3 w związku z art. 61 ust. 3 u.p.s., wymaga uprzedniego skonkretyzowania i zindywidualizowania tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. lub w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 oraz art. 64 u.p.s.". W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że z treści art. 64 u.p.s. wynika, że zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może dotyczyć sytuacji, w której osoba zobowiązana wnosi opłatę, czyli zarówno osoba, jak i wysokość opłaty, została już wcześniej ustalona w odpowiednim akcie stosowania prawa zgodnie z przepisami ustawy. Zwolnienie musi się bowiem odnosić do skonkretyzowanego obowiązku. Dlatego też rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może zostać wydane dopiero po ostatecznym ustaleniu osoby zobowiązanej i określeniu wysokości opłaty miesięcznej za pobyt. Wobec powyższego okoliczności takie jak wzajemne relacje pomiędzy skarżącym i jego ojcem, w tym niewywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego względem skarżącego przez jego ojca, zobowiązania skarżącego z tytułu umowy kredytu na zakup mieszkania i inne obciążające go wydatki, w tym związane z utrzymaniem i leczeniem, nie mogą wywołać oczekiwanego przez niego skutku, bowiem odnoszą się do przesłanek uzasadniających ewentualne zwolnienie go z nałożonego obowiązku i nie mogły być brane pod uwagę przez organy administracji w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji trafnie, czyniąc zadość określonej w art. 9 k.p.a. zasadzie informowania stron, wskazał na możliwość zwolnienia osoby wnoszącej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej na jej wniosek. Organ drugiej instancji przytoczył treść przepisów art. 64 i art.64a u.p.s., określających przesłanki takiego zwolnienia. Podkreślił odrębność postępowania w przedmiocie zwolnienia z opłaty. Zwrócił uwagę, że ewentualnie postępowanie w przedmiocie zwolnienia z całkowitego lub częściowego ponoszenia kosztów może być wszczęte dopiero, gdy decyzja ustalająca wysokość opłaty stanie się ostateczna. Rozstrzygnięcie o zwolnieniu od opłat jest bowiem rozstrzygnięciem następczym wobec określenia wysokości odpłatności i zobowiązania do ponoszenia tych kosztów. Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o zwolnienie go z opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej stanowi przedmiot odrębnego postępowania. Postanowieniem z [...] r. Prezydent Miasta Ł. zawiesił postępowanie w tej sprawie do czasu "uostatecznienia się decyzji o ustaleniu niniejszej opłaty". Z kolei oceniając prawidłowość obciążenia skarżącego opłatą za pobyt ojca w domu pomocy społecznej wskazać należy, że I.P. został umieszczony w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł. przy ul. A 255/[...] na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] lutego 2020 r. nr [...] o skierowaniu do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca we wskazanym domu pomocy społecznej za poszczególne okresy, stosownie do art. 60 ust. 2 u.p.s., został ustalony przez Prezydenta Miasta Ł. i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Zgodnie z § 1 pkt 5 zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z 19 marca 2020 r. został on ustalony na kwotę 4 243 zł (Dz. Urz. Woj. [...] z 25 marca 2020 r. poz. [...]). W 2021 r. koszt ten ustalono na kwotę 4 692 zł (zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z 29 marca 2021 r. – Dz. Urz. Woj. [...] z 29 marca 2021 r., poz. [...]). Stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.s obowiązek wnoszenia opłaty w pierwszej kolejności ciąży na mieszkańcu domu (pkt 1). Dopiero gdy ten nie jest w stanie uiścić opłaty, opłaty obciążają kolejno małżonka, zstępnych przed wstępnymi (pkt 2) oraz właściwą gminę (pkt 3). W niniejszej sprawie bezsporna jest wysokość miesięcznych opłat pobieranych od I.P.. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z [...] lutego 2020 r. nr [...] opłatę tę ustalono na kwotę 451,50 zł miesięcznie. Bezsporne jest również to, że jego dochody nie wystarczają na pokrycie opłaty w pełnej wysokości. Z akt sprawy wynika, że jego dochód stanowi zasiłek stały w wysokości 645 zł. W ocenie sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że na skarżącym ciąży obowiązek wnoszenia częściowo opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Poza sporem jest, że skarżący jest zstępnym I.P.. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ustawodawca oparł powyższe zobowiązanie wyłącznie na więzach pokrewieństwa, a nie na faktycznym związku zobowiązanego do opłaty oraz korzystającego z usług domu pomocy społecznej (por. I. Sierpowska, Pomoc społeczna, Komentarz, 4 wyd., Warszawa 2017, s. 292-293). Podnoszony przez skarżącego argument braku jakichkolwiek relacji z ojcem, chociaż w ocenie sądu zrozumiały, z punktu widzenia u.p.s., którą zarówno organy administracji publicznej, jak i sąd jest związany, nie ma znaczenia w perspektywie powstania obowiązku wnoszenia opłaty. Zgodnie z wolą ustawodawcy na powstanie obowiązku odpłatności nie wpływa osobisty stosunek osoby potencjalnie zobowiązanej względem mieszkańca domu pomocy społecznej. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie opłaty nie ma bowiem zastosowania art. 1441 zd. pierwsze k.r.o., który pozwala zobowiązanemu na uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Obowiązek zstępnego wywodzący się z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami k.r.o. o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do domu pomocy społecznej. Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej. Zobowiązany do ponoszenia opłaty może ubiegać się o zastosowanie instytucji zwolnienia z opłaty przewidzianej w art. 64 i art. 64a u.p.s., jak również z instytucji odstąpienia od zwrotu opłat wniesionych zastępczo przez gminę przewidzianej w art. 104 ust. 4 u.p.s. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 26 listopada 2019 r., II SA/Rz 957/19; wyrok WSA w Kielcach z 30 stycznia 2020 r., II SA/Ke 1145/19). Tym samym kwestia rzeczywistych relacji pomiędzy skarżącym, a jego ojcem nie ma znaczenia w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania skarżącego do uiszczenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Jak już wskazano wyżej, są to kwestie, które mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu ewentualnego zwolnienia z opłaty, gdyż zwolnienie z opłaty może dotyczyć jedynie sytuacji, w której określona opłata została ustalona w sposób przewidziany przepisami prawa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji trafnie zwrócił na to uwagę. Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą małżonek, zstępni przed wstępnymi, jeżeli posiadany dochód na osobę w rodzinie jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że o powstaniu obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania krewnego skierowanego do domu pomocy społecznej decyduje wyłącznie sytuacja dochodowa, którą organ administracji ustala na podstawie przepisów art. 8 u.p.s. Okoliczności związane z koniecznością ponoszenia wydatków obejmujących koszty utrzymania, w tym np. spłaty kredytów lub pożyczek, nie stanowią podstawy do pomniejszenia dochodów rodziny. Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji podjął działania mające na celu ustalenia sytuacji dochodowej skarżącego i jego matki I.P. – żony I.P.. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 26 listopada 2019 r. oraz zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. z 22 listopada 2019 r. wynika, że dochody I.P. wynosiły 1 812,28 zł miesięcznie i były niższe niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (tj. 300% x 701 zł = 2 103 zł). Nie było zatem podstaw do zobowiązania jej do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej małżonka I.P.. Podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 26 listopada 2019 r. skarżący nie wyraził zgody na ujawnienie swojego stanu majątkowego. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 21 lipca 2020 r., oświadczeń skarżącego oraz zaświadczenia o wynagrodzeniu wynika, że dochód skarżącego w czerwcu 2020 r. wyniósł 3 002,95 zł. Skarżący jest osobą samotnie gospodarującą. Dochód ten jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (tj. 300% x 701 zł = 2 103 zł) o 899,95 zł. Tym samym zasadnie organy obu instancji uznały, że skarżący jest zobowiązany do wnoszenia opłaty za pobyt swojego ojca I.P. w domu pomocy społecznej w wysokości 899,95 zł miesięcznie od 1 czerwca 2020 r. Kwota dochodu pozostająca po wniesieniu tej opłaty, stosownie do wymogu określonego w art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.s. nie jest niższa niż 300% tego kryterium. Dodatkowo wyjaśnić należy, że w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że decyzja o ustaleniu odpłatności z pobyt w domu pomocy społecznej może wywierać skutki z mocą wsteczną, bowiem konkretyzuje ona obowiązek wynikający z mocy prawa, tj. którego powstanie nie jest uzależnione od wydania decyzji, ale wynika z treści przepisów prawa materialnego, obligujących do wnoszenia opłat w razie ziszczenia się przesłanek z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. Decyzja w tym przedmiocie pozostaje bowiem w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji decyzja konstytutywna może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. m.in. wyrok NSA z 22 września 2017 r., I OSK 704/17 i powołane w nim orzecznictwo, wyrok NSA z 14 października 2016 r., I OSK 410/15; wyrok NSA z 19 lutego 2016 r., I OSK 1449/14). Stanowisko powyższe sąd orzekający podziela w pełnej rozciągłości. Ponadto również w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2018 r. I OPS 7/17 wprost zostało wskazane, że decyzja o ustaleniu opłaty winna obejmować okres od dnia zaistnienia zdarzenia prawnego w postaci umieszczenia osoby bliskiej w domu pomocy społecznej. Za uzasadnione zatem uznać należy obciążenie skarżącego powyższą opłatą od czerwca 2020 r., gdyż na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] maja 2020 r., nr [...] został umieszczony w Centrum Rehabilitacyjno-Opiekuńczym w Ł. przy ul. A 255/[...]. Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. Organy administracji przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem zasad określonych w k.p.a., podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło po dostatecznym jej wyjaśnieniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego stosownie do wymogów art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Organy administracji dokonały właściwej wykładni przepisów u.p.s., które następnie prawidłowo zastosowały. Ze względu na powyższe sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło