II SA/Łd 1321/12

Dnia 11 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wglądu do akt i wydania kopii dokumentów 1. oddala skargę 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi B. P.–S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zawierającą w sobie należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia T. G. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta T. z dnia [...] nr [...] o odmowie wydania odpisu aktu własności ziemi z dnia 31 maja 1977 r., wglądu do dokumentów związanych z jego wydaniem oraz wydania kopii z tych dokumentów. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] odmówił udostępnienia informacji w postaci wydania kopii oraz umożliwienia wglądu do dokumentów żądanych przez wnioskodawcę. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wyjaśnił, iż T. G. wystąpił z wnioskiem o wydanie odpisu aktu własności ziemi z dnia 31 maja 1977 r. nr [...], umożliwienie wglądu do dokumentów związanych z wydaniem tego aktu oraz wydanie kopii dokumentów służących do wydania aktu własności ziemi, argumentując, że obecnie toczy się postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy jego działką położoną w T. przy ul. A 27, a nieruchomością oznaczoną nr 2094 położoną przy ul. A 29, wobec czego - jako strona tego postępowania - ma prawo wglądu do wskazanych dokumentów. Organ I instancji, powołując się na art. 73 i 74 k.p.a., zaznaczył, że dokumentacja będąca w jego posiadaniu w sprawie wydania aktu własności ziemi z dnia 31 maja 1977 r. nr [...] dotyczy m.in. działki nr 2094 o powierzchni 2874 m2, która zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze ewidencji gruntów odpowiada działkom nr 155/1 i 155/2 obręb [...] miasta T.. Stronami postępowania, zakończonego wydaniem przez Naczelnika Miasta i Gminy w T. aktu własności ziemi z dnia 31 maja 1977 r. nr [...] dotyczącego działki nr 2094, byli A. i R. W. Wnioskodawca oraz jego poprzednicy prawni nie byli stroną ani uczestnikiem na prawach strony wskazanego postępowania, wobec czego brak jest podstaw do przyznania mu prawa wglądu do akt wskazanego postępowania. W konkluzji organ I instancji stwierdził, że nie może wydać dokumentów służących wydaniu aktu własności ziemi nr [...], ponieważ nie zostały one włączone do akt sprawy dotyczącej rozgraniczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. G., zarzucając obrazę art. 28 k.p.a., poprzez jego pominięcie oraz obrazę art. 73 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Równocześnie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku, w szczególności poprzez wydanie odpisu AWZ nr [...] i umożliwienie wglądu do dokumentów związanych z jego wydaniem. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 73 i 74 § 2 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołał stosowne przepisy prawa materialnego, które w niniejszej sprawie znalazły zastosowanie. Następnie organ uzasadnił zajęte przez siebie stanowisko, wskazując, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Odwołując się do treści art. 28 k.p.a. Kolegium wywiodło, że stroną postępowania o wydanie aktu własności ziemi byli małżonkowie A. i R. W.. Zatem w niniejszym postępowaniu o udostępnienie akt sprawy o wydanie aktu własności ziemi interes prawny mają jedynie strony postępowania o wydanie przedmiotowego aktu własności ziemi oraz ich następcy prawni. Według Kolegium, wnioskodawca T. G. nie był stroną postępowania o wydanie aktu własności ziemi A. i R. W., nie powołuje się też na następstwo prawne po tych osobach, a swój interes prawny wywodzi tylko z faktu bycia stroną postępowania rozgraniczeniowego i bycia właścicielem sąsiedniej nieruchomości. Niemniej jednak fakty te, choć bezsporne, nie przesądzają o tym, że posiada interes prawny w sprawie o udostępnienie akt postępowania o wydanie aktu własności ziemi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. G. wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji, zarzucając błędne zastosowanie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a., naruszenie przepisów postępowania w tym podstawowych zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, tj. art. 6, art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 24 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie przeanalizowały dokumentów stanowiących podstawę wydania aktu własności ziemi i nie odniosły postępowania związanego z jego wydaniem do toczącego się postępowania o rozgraniczenie i nie włączyły tych dokumentów z urzędu do toczącego się postępowania, a w konsekwencji bezzasadnie odmówiły mu charakteru strony postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach kwestionowanego postanowienia. Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. stawił się skarżący wraz z pełnomocnikiem z urzędu, który poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości, ani w części. Skarżący przedłożył kserokopie pism składanych w postępowaniu sądowym przed tutejszym Sądem w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1321/12, uzasadnienie Sądu do wyroku wydanego w sprawie sygn. akt III SA/Łd 762/12 oraz wypis z rejestru gruntów, wnosząc o zaliczenie tych dokumentów jako dowód w niniejszej sprawie celem wykazania utraty prawa własności z tytułu prawomocnego postępowania Sądu Powiatowego z dnia 27 października 1958 r. sygn. akt [...] oraz jego integralnej części planu Inżyniera Miasta opatrzonego administracyjną klauzula prawomocności, co ma wykazać naruszenie art. 50, art. 40 i art. 44 Kodeksu cywilnego. Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], utrzymującego w mocy postanowienie Burmistrza Miasta T. o odmowie wglądu do akt oraz wydania kopii z dokumentów stwierdził, że rozstrzygnięcia organów obu instancji są zgodne z prawem, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego. Istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest odpowiedź na pytanie, czy organy obu instancji prawidłowo odmówiły T. G. prawa wglądu do dokumentów związanych z wydaniem przez Naczelnika Miasta i Gminy w T. aktu własności ziemi z dnia 31 maja 1977 r. nr [...], sporządzania kopii z tych dokumentów oraz wydania odpisu aktu własności ziemi, twierdząc, że skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem aktu własności ziemi. Stosownie do treści art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.). W przekonaniu Sądu brzmienie przywołanych przepisów jest jednoznaczne, wobec czego prawidłowe odczytanie ich znaczenia normatywnego nie nasuwa większych problemów. Mianowicie, prawo dostępu do akt sprawy (a więc wglądu do wszystkich dokumentów, kopiowania, sporządzania notatek bądź odpisów) zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i jego zakończeniu zostało zastrzeżone przez ustawodawcę wyłącznie dla strony tego postępowania. W rozumieniu art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy Sąd w pełni podziela, jednolicie przyjmuje się, że cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Treść art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego przymiotu strony postępowania - ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2035/10 – Lex nr 1121192, z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 531/11 – Lex nr 1218879, z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1220/11 – Lex nr 1271514, z dnia 10 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 724/11 – Lex nr 1132128). W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że skarżący T. G. domagał się od organu I instancji wglądu do dokumentów związanych z wydaniem przez Naczelnika Miasta i Gminy T. w dniu 31 maja 1977 r. nr [...] aktu własności ziemi dotyczącego sąsiedniej działki nr 2094 oraz sporządzania kopii i odpisów z tych dokumentów. Jak trafnie argumentowały organy obu instancji stronami postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem wspomnianego wyżej aktu własności ziemi, byli wyłącznie A. i R. małżonkowie W.. Bez wątpienia skarżący (ani jego poprzednicy prawni) nie był (i nie jest) stroną rzeczonego postępowania, bowiem nie dotyczyło ono jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Co więcej, skarżący nie jest również następcą prawnym A. i R. W.. Fakt, iż obecnie toczy się postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką skarżącego położoną w T. przy ul. A 27, a nieruchomością nr 2094 (której dotyczył akt własności ziemi) znajdującą się w T. przy ul. A 29, nie czyni skarżącego automatycznie stroną postępowania związanego z wydaniem aktu własności ziemi. Akt własności ziemi nie rozstrzyga w żadnym zakresie o prawach, czy obowiązkach skarżącego. Dodać przy tym trzeba, że Sąd nie kwestionuje służącego skarżącemu interesu prawnego w postępowaniu rozgraniczeniowym dotyczącym obu działek. Bezspornie T. G. jest stroną toczącego się postępowania rozgraniczeniowego, które - co należy podkreślić - nie jest i nie mogło być przedmiotem kontroli tutejszego Sądu. Z tego też powodu wszelkie zarzuty skargi pod adresem tego postępowania, czy też zakończonego postępowania związanego z wydaniem aktu własności ziemi, nie mogły rzutować na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są również niczym niepoparte zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., czy też art. 24 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd rozstrzygnął w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). a.tp.