II SA/Łd 189/21

WyrokWSA w Łodzi2021-05-07

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Robert Adamczewski, Tomasz Porczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego, oparte na przesłankach "drastyczności" i "niewykonalności" obowiązku, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanki "drastyczności" i "niewykonalności" zgłoszone przez stronę nie mieszczą się w katalogu ustawowych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. "Drastyczność" nie jest wymieniona w przepisach, a "niewykonalność" musi mieć charakter obiektywny, tj. być niemożliwa do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki, co w tej sprawie nie zostało wykazane. W związku z tym organy prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
H. B. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego. Skarżąca argumentowała, że obowiązek jest "drastyczny" i "niewykonalny", a także kwestionowała zasadność pierwotnej decyzji nakazującej rozbiórkę. Organy egzekucyjne uznały, że podniesione przez skarżącą okoliczności nie stanowią ustawowych przesłanek do umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2021 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę. dc Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) - dalej: k.p.a.; art. 59 § 1, art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. :Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) - dalej: u.p.e.a.; [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie umorzenia egzekucyjnego wszczętego w dniu 29 września 2020 r. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 września 2020 r., wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., dotyczącego rozbiórki budynku gospodarczego. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że na podstawie ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] na H. B. nałożono obowiązek rozbiórki całego budynku gospodarczego o długości 18 m. i szerokości 7 m., usytuowanego na działce nr ew. 58 w miejscowości S. nr 4, gm. K., przy granicy z działką nr ew. 59. Kwestionując zasadność wydanej decyzji H.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który postanowieniem z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 912/19 odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia przez stronę w przewidzianym prawem terminie jej braku formalnego. Nie zgadzając się z powyższym orzeczeniem H.B. wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 20 maja 2020r., sygn. akt II OZ 311/20 zażalenie oddalił. Z akt sprawy wynika także, że w dniu 7 maja 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], stanowiący podstawę wszczęcia wobec H. B. postępowania egzekucyjnego celem przymusowej realizacji nałożonego na zobowiązaną, wyżej wskazaną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., obowiązku rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie powołanego tytułu wykonawczego nr [...] zostało umorzone w całości postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), który to przepis w okresie od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r. wstrzymywał bieg terminów w postępowaniach administracyjnych i postępowania egzekucyjnych. W dniu 17 września 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], stanowiący podstawę wszczęcia wobec H. B. postępowania egzekucyjnego celem przymusowej realizacji nałożonego na zobowiązaną obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego, wynikającego z ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...]. Odpis powyższego tytułu wykonawczego został doręczony skarżącej w dniu 29 września 2020 r. Natomiast wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek uprzedniego doręczenia upomnienia został zrealizowany w dniu 6 kwietnia 2020 r. W dniu 2 października 2020 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. (będącego jednocześnie wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym) wpłynęło pismo skarżącej zatytułowane "zażalenie", w którym zobowiązana wskazując na doręczony jej tytuł wykonawczy nr [...] podnosi, że wydana decyzja administracyjna z dnia [...] sierpnia 20219 r., nr [...] nakazująca rozbiórkę całego budynku gospodarczego jest dla niej bardzo drastyczna i uciążliwa. Zdaniem skarżącej idealny stan techniczny budynku, jego usytuowanie, jak również jego wybudowanie przez rodziców skarżącej na podstawie wszystkich wymaganych prawem dokumentów techniczno- budowalnych, uprawnia do wystąpienia z pytaniem, co do zasadności wydania decyzji oraz tytułu wykonawczego. Skarżąca wniosła o cofnięcie lub całkowite umorzenie tytułu wykonawczego. Zawarte we wniesionym piśmie wątpliwości skarżącej, co do zasadności wydania decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] oraz zasadności wystawienia samego tytułu potraktowane zostały jako zarzuty strony wniesione na prowadzone postępowanie egzekucyjne i rozpatrzone w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Natomiast odnośnie do wniosku strony o cofnięcie lub całkowite umorzenie tytułu wykonawczego, pismem z dnia 8 października 2020 r. skarżąca została wezwana do sprecyzowania zgłoszonego żądania, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia, w tym zakresie pisma bez rozpatrzenia. Skarżąca została pouczona przepisów u.p.e.a. regulujących instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego, jak i zawieszenia tego postępowania. W odpowiedzi na powyższe skarżąca pismem z dnia 14 października 2020 r. wyjaśniła, że wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego, gdyż egzekwowany obowiązek jest bardzo drastyczny i niewykonalny. Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny odwołując się do enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1 pkt 1-7 u.p.e.a. przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazał, że pierwsza z powołanych przez stronę okoliczności, to jest "drastyczność" nałożonego obowiązku, nie mieści się w wyżej powołanym przepisie, a co za tym idzie nie może zostać uwzględniona. Natomiast, co do drugiej z wskazanych przesłanek, to jest "niewykonalności egzekwowanego obowiązku" organ wskazał, iż przesłanka ta została wymieniona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Jednakże zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych o niewykonalności obowiązku można mówić jedynie wtedy, gdy jego wykonanie jest niemożliwe nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki, a przeszkody wykonania obowiązku mają charakter nieusuwalny, trwały. W niniejszej sprawie zdaniem organu przesłanka ta nie została spełniona. W zażaleniu na powyższe postanowienie H.B. ponowiła dotychczas prezentowaną argumentację, co do zasadności rozbiórki budynku, którego stan techniczny nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń, a nadto przedstawiła przebieg zdarzeń odnoszących się do prowadzonego z jej udziałem postępowania, zakończonego ostateczną decyzją o nakazie rozbiórki. Skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnych zarzutów odnoszących się do wadliwości kwestionowanego postanowienia. Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na dotychczas dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz przywołał treść art. 59 § 1 pkt 1-7, § 4, § 5 u.p.e.a. regulujące zamknięty katalog przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz tryb postępowania w tym przedmiocie. Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż powołana przez skarżącą drastyczność, uciążliwość obowiązku, które uniemożliwiają wykonania nałożonego obowiązku niewątpliwie mogą powodować pewne trudności, szczególnie z uwagi na podeszły wiek zobowiązanej i niskie dochody. Jednakże okoliczności te nie mieszczą się w określonym w art. 59 § 1 u.p.e.a. katalogu ustawowych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym organ I instancji prawidłowo odmówił uwzględnienia żądania skarżącej. Natomiast, co do podnoszonej przez skarżącą zasadności decyzji orzekającej obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku organ wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego brak jest podstaw do oceny zasadności rozstrzygnięcia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H.B. przedstawiła przebieg postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego. Dalej wskazała, iż nie rozumie dlaczego ma rozebrać budynek, który nie stwarza żadnego zagrożenia i został posadowiony na jej działce, na podstawie wszystkich wymaganych dokumentów. Wyjaśniła, że w toku całego postępowania dotyczącego przedmiotowego budynku gospodarczego, które trwa już od 18 lat, stosowała się do wszelkich zaleceń organu nadzoru budowlanego i nie rozumie dlaczego, ma ponosić teraz negatywne konsekwencje. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt II SPP/Łd 10/21 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu 23 kwietnia 2021 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. z dnia 15 kwietnia 2021 r. zawierające informację o wskazaniu adwokat M.O., jako pełnomocnika z urzędu wyznaczonego do reprezentowania skarżącej H. B. W dniu 7 maja 2021 r. radca prawny M. W.-C. działając z substytucji adwokat M.O., przesłała na adres skrzynki pocztowej Wydziału Informacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo, w którym wskazała, iż wobec uzyskania w tym dniu, informacji o wyznaczeniu przedmiotowej skargi do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wnosi o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, przed zakończeniem postępowania. Podniosła, że w dniu 26 kwietnia 2021 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej w toku rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem sądu ustalił, że termin rozpoznania skargi nie został jeszcze wyznaczony oraz, że nie zaplanowano żadnych posiedzeń. Wobec niezawiadomienia pełnomocnika skarżącej o wyznaczonym na dzień 7 maja 2021 r. posiedzeniu niejawnym, pełnomocnik nie miał możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Powyższe pismo wpłynęło do sądu po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku oddalającego skargę H. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga H. B. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Wyżej powołany przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. stanowi jedną z ustawowych podstaw uprawniającą wojewódzki sąd administracyjny do skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Brzmienie analizowanego przepisu pozwala na stwierdzenie, że konstrukcja prawna uprawnienia sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oparta została na uznaniu sądu i katalogu zaskarżonych skargą postanowień, który obejmuje między innymi zaskarżone w tej sprawie postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Powyższe oznacza, że w przypadku skarg na postanowienia organów administracji publicznej, wymienionych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a., skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od woli, czy też wniosku strony. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 91 § 2 p.p.s.a. zdanie pierwsze, o posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony na piśmie lub przez ogłoszenie podczas posiedzenia. Natomiast zgodnie z art. 139 § 4 p.p.s.a. odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu. Wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, podlega niezwłocznie publicznemu udostępnieniu w sekretariacie sądu, przez okres czternastu dni (art. 139 § 5 p.p.s.a.). Z treści powyżej przywołanych przepisów wynika zatem, iż sąd administracyjny, kierując sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (w przypadkach przewidzianych ustawą) nie ma obowiązku zawiadamiania o tym fakcie stron postępowania sądowoadministracyjnego. Jednakże w takim przypadku jest on zobligowany do poinformowania stron o treści wydanego wyroku oraz pouczenia, gdy nie są reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, o przysługujących im środkach i trybie zaskarżenia. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej skargi wskazać należy, iż objęte nią postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. stanowi jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a., a rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym gwarantowało zarówno jej pełne rozpoznanie przez Sąd, z jednoczesnym zagwarantowaniem praw stron postępowania sądowoadministracyjnego. Powyższe oznacza, iż Sąd był uprawniony do rozpoznania niniejszej skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do argumentacji pełnomocnika skarżącej zawartej w załączonych do akt sprawy pismach: z dnia 7 maja 2021 r. oraz z dnia 12 maja 2021 r., co do braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w sprawie wskazać należy, iż jak wynika z oświadczenia pełnomocnika strony, w dniu 26 kwietnia 2021 r. skontaktował się on telefonicznie z WSA w Łodzi, uzyskując w ten sposób informację, że w sprawie nie został jeszcze wyznaczony termin rozprawy. Udzielona pełnomocnikowi skarżącej informacja w pełni odpowiadała aktualnemu na ten dzień stanowi faktycznemu sprawy, gdyż skarga została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2021 r. Ponadto pomimo krótkiego terminu jaki upłynął pomiędzy datą uzyskania przez Sąd informacji o osobie wyznaczonego pełnomocnika skarżącej (23 kwietnia 2021 r.), a datą rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (7 maja 201 r.), w ocenie Sądu nic nie stało na przeszkodzie, aby w toku rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 26 kwietnia 2021 r., na którą powołuje się pełnomocnik skarżącej, umówił się on na konkretną datę wizyty w siedzibie sądu celem zapoznania się z aktami sprawy. Strona mogła również wnioskować o udostępnienie akt sądowych on-line. Tego rodzaju informacja załączona do akt aktach sprawy skutkowałaby wyznaczeniem późniejszego terminu rozpoznania skargi, bądź też odwołaniem już wyznaczonego terminu posiedzenia niejawnego. Tym samym powoływane przez pełnomocnika skarżącej, "odpowiedź pracownika sądu, z której wynikało, że sprawa nie trafi w najbliższym czasie na wokandę", jak i perspektywa zbliżającego się "weekendu majowego", jako przyczyny nieumówienia się na przeglądanie akt sądowych, pozostają bez wpływu na wydane przez Sąd orzeczenie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a) , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi H.B. uczyniła postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 września 2020 r., nr [...]. Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ) - dalej: u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r., nadanym ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070). Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak już wcześniej wskazano, pomimo doręczenia zobowiązanej w dniu 6 kwietnia 2020 r., przez wierzyciela egzekwowanego obowiązku upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., prowadzone wobec osoby skarżącej postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało w dniu 29 września 2020 r., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu 17 września 2020 r. Tym samym w sprawie zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu nadanym wyżej wymienioną ustawą z dnia 11 września 2019 r. Podkreślenia wymaga również, iż wyniku przeprowadzonej nowelizacji dotychczas stanowiące (to jest do dnia 29 lipca 2020 r.) podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym: niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w obecnym stanie prawnym stanowią podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1-3 u.p.e.a.). Natomiast niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowią w aktualnym stanie prawnym podstawę skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza zatem, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. Nie można mu również przypisywać waloru res iudicata (powagi rzeczy osądzonej), ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest natomiast konsekwencją stwierdzenia, że zaistniałe przeszkody (enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a.) wyłączające dalszą możliwość, czy też celowość prowadzenia egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter, uniemożliwiający realizację celu tego postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 24 lutego 2021 r., II SA/Gd 910/20; wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 czerwca 2020 r. I SA/Bd 257/20 ; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2020 r., V SA/Wa 2203/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej skargi przypomnieć raz jeszcze należy, że przedmiotem egzekwowanego na podstawie wyżej wymienionego tytułu wykonawczego z dnia 17 września 2020 r. obowiązku jest nakaz rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego na nieruchomości skarżącej, wynikający z podlegającej wykonaniu ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...]. Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego, co miało miejsce w dniu 29 września 2020 r., skarżąca pismem z dnia 2 października 2020 r., zatytułowanym "zażalenie" zakwestionowała zarówno zasadność wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego oraz wszczęcia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego, jak również zasadność rozbiórki budynku gospodarczego, wnosząc jednocześnie o umorzenie prowadzonego w stosunku do jej osoby postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, z uwagi na fakt wniesienia pisma z dnia 2 października 2020 r., w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu tytułu wykonawczego nr [...], jak również z uwagi na treść przedstawionej w nim argumentacji, za prawidłowe uznać należy działanie organu egzekucyjnego, który uznał iż zobowiązana jednocześnie wnosi o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego oraz wnosi zarzuty na prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne, które to zarzuty zostały skierowane do rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Tak dokonana przez organ kwalifikacja prawna pisma skarżącej, co należy podkreślić, adekwatna do stanu prawnego aktualnego na dzień jego wniesienia, gwarantowała skarżącej jak najszerszą możliwość obrony swych praw. Odnosząc się do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, iż procedujące w sprawie organy egzekucyjne obu instancji zasadnie uznały, że podniesione przez skarżącą okoliczności "drastyczności nałożonego obowiązku" oraz jego "niewykonalności" nie mogą skutkować uznania żądania skarżącej, co do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, za zasadne. Podniesiona przez skarżącą "drastyczność" egzekwowanego obowiązku bezspornie nie została wymieniona w art. 59 § 1 u.p.e.g. regulującego enumeratywnie wymienione przesłanki obligujące organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a co za tym idzie pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne. Natomiast, co do kwestii "niewykonalności" egzekwowanego obowiązku, a więc przesłanki umorzeniowej wymienionej w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym), wskazać należy, że w orzecznictwie sądów przyjmuje się, że owa niewykonalność musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 lutego 2020 r., VII SA/Wa 2074/19; wyrok WSA w Gliwicach z 27 maja 20220 r., II SA/Gl 232/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie poza sformułowaniem przez stronę twierdzenia, iż nałożony na nią obowiązek jest niewykonalny, skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji, która pozwoliłaby na stwierdzenie, że rozbiórka przedmiotowego budynku gospodarczego jest niemożliwa z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w naturze tego obiektu. Również żaden z pozostałych argumentów skarżącej podnoszonych w toku postępowania przed organami egzekucyjnymi, dotyczących stanu technicznego przedmiotowego budynku, sytuacji zdrowotnej i majątkowej zobowiązanej, czy też przedstawiony przez stronę chronologiczny przebieg zdarzeń, w wyniku których orzeczony został nakaz rozbiórki budynku gospodarczego, nie mogą zostać uznane za ustawową przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Okoliczności te odnoszą się bowiem de facto do kwestionowania zasadności egzekwowanego wobec skarżącej obowiązku, która to kwestia, jak wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a., nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło