II SA/Łd 2/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 października 2025 r. znak: KO. 471.9.2025 w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem o realizację zadania poprzez wybór wykonawcy i dokonanie odnowienia lasu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z 5 czerwca 2025 r., znak: ZRO.6164.26.2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz skarżącego G. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł. Decyzją z dnia 24 października 2025 r. nr KO. 471.9.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej w skrócie jako: "k.p.a.") utrzymało w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 5 czerwca 2025 r. znak: ZRO.6164.26.2024, umarzającą wszczęte z wniosku Pana G. B. postępowanie w trybie art. 12 ustawy o lasach "o realizację zadania poprzez wybór wykonawcy i dokonanie odnowienia lasu w ramach obowiązków starosty z zakresu administracji rządowej na części działek o numerach [...] o pow. 1,23 ha, obręb [...], gm. [...], zniszczonego w wyniku oddziaływania silnego wiatru, według procedury prawnej stosowanej m. in. przez Wojewodę Mazowieckiego". Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: Wnioskiem z dnia 27 grudnia 2024 r. Pan G. B. wystąpił do Starosty Tomaszowskiego w trybie art. 12 ustawy z dnia 29 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2025 r., poz. 567) "o realizację zadania poprzez wybór wykonawcy i dokonanie odnowienia lasu w ramach obowiązków starosty z zakresu administracji rządowej na części działek o numerach [...] o pow. 1,23 ha, obręb [...], zniszczonego w wyniku oddziaływania silnego wiatru, według procedury prawnej stosowanej m. in. Przez Wojewodę Mazowieckiego". Pismem z dnia 9 stycznia 2025 r. znak: ZRO.6164.26.2024 Starosta Tomaszowski poinformował wnioskodawcę, że na jego wniosek wszczęto postępowanie w dniu 27 grudnia 2024 r. i jednocześnie wezwał do złożenia wyjaśnień i uzupełnień poprzez: 1) wskazanie przesłanek wynikających z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18.04.2002 r. o stanie klęski żywiołowej, 2) poinformowanie, kto i kiedy ogłosił stan klęski żywiołowej na terenie objętym jego wnioskiem, 3) przedstawienie przesłanek, które uległy zmianie lub jakie nowe okoliczności powstały w związku z obowiązującymi przepisami prawa od czasu wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31.10.2022 r., znak: KO. 471.4.2022, utrzymującej w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 14.09.2022 r., znak: ZRO.6164.45.2022 umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Pana G. B. o zapłatę kosztów zagospodarowania i ochrony związanej z odnowieniem drzewostanu na obrzeżach pożarzyska na działkach o numerach [...] w obrębie [...], gdzie wskazano, że "okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę nie przemawiają za tym, aby opisywane szkody spowodowane przez wiatr, które były skutkiem "osłabionej odporności drzewostanu" na obrzeżach pożarzyska, zaliczyć do kategorii klęski, uzasadniającej usunięcie w całości drzewostanu na w/w działkach (niezgodnie z postanowieniami Uproszczonego planu urządzenia lasu) i odnowienie nową uprawą, a koszty z tym związane finansować z budżetu państwa". Pan G. B. złożył na powyższe wezwanie odpowiedź, w której poinformował m.in., że jego wniosek został złożony w trybie art. 12 ustawy o lasach, że ustawa ta jest autonomiczna i nie odsyła do innych ustaw czy aktów wykonawczych, jednakże nie odpowiedział na zadane pytania. Pismem z dnia 19 lutego 2025 r. organ ponownie zwrócił się o złożenie ww. wyjaśnień, a także wyjaśnił, że chroniczne wiatry nie zagrażają egzystencji drzew, natomiast zagrożeniem takim są silne i porywiste wiatry huraganowe, sam silny wiatr, bez huraganu czy nawałnicy nie jest podstawą do uznania szkody zagrażającej trwałości lasu finansowanej z budżetu państwa. Organ wskazał, że przedmiotowy las jest objęty obowiązującym obecnie Uproszczonym Planem Urządzenia Lasu obręb [...], opracowanym na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2025 r. W tym planie przedmiotowy las jest zawarty w oddziale Is, gdzie został określony jako sosna w wieku 28 lat (18 lat w 2015 + 10 lat do chwili obecnej), zwarcie pełne, w którym należy wykonać trzebież wczesną w ilości 40 m3. Organ wniósł również o udzielnie informacji, czy wnioskodawca wykonał obowiązki określone w powyższym UPUL na obszarze wnioskowanym do odnowienia, a jeżeli tak, to kiedy i w jakiej ilości. Pismem z dnia 3 marca 2025 r., znak: ZRO.6164.26.2024 organ wystąpił do Nadleśniczego Nadleśnictwa S. o przesłanie informacji: 1) czy w lesie położonym na części działek o numerach [...] o pow. 1,23 ha, obręb [...] były wykonywane przez właściciela lasu zadania określone w UPUL, obręb [...], opracowanym na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2025 r., a jeżeli tak to w jakiej ilości, 2) czy na powyższych leśnych działkach w drzewostanie występują drzewa opanowane przez organizmy szkodliwe, złomy i wywroty, 3) czy w przedmiotowym lesie należy wykonać zabiegi w zakresie ochrony przeciwpożarowej. W odpowiedzi Nadleśniczy Nadleśnictwa S. pismem z dnia 31 marca 2025 r. poinformował, że na ww. działkach leśnych nie zostały wykonane zabiegi hodowlane zgodne z UPUL. Około 70% powierzchni stanowią uszkodzenia w formie pasowej leżących, złamanych i pochylonych drzew. W związku z tym zachodzi pilna potrzeba uprzątnięcia powierzchni w celu zapewnienia prawidłowej ochrony przeciwpożarowej, aktualny stan lasu stanowi realne zagrożenia ekspansywnego rozwoju pożaru w przypadku jego zaistnienia na danym terenie. Pismem z dnia 5 marca 2025 r. Pan G. B. odpowiadając na pismo organu z dnia 19 lutego 2025 r. poinformował, że wystąpiły huraganowe podmuchy wiatru oraz dwie trąby powietrzne. Jednocześnie wniósł, by Starosta Tomaszowski zrealizował samodzielnie zadanie z zakresu administracji rządowej: wybrał wykonawców i pokrył koszty zagospodarowania i ochrony finansowane z budżetu państwa. Starosta Tomaszowski wystąpił do Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, pismem z dnia 14 marca 2025 r., o informację, czy w roku 2024 były zarejestrowane huraganowe podmuchy lub trąby powietrzne w rejonie wioski [...], powiat tomaszowski. IMGW - PIB poinformował w dniu 25 marca 2025 r., drogą mailową, między innymi o konieczności sprecyzowania okresu występowania huraganowych wiatrów, gdyż wtedy będzie można wykonać ekspertyzę z radarów dla przedziału kilku dni. W związku z powyższym organ pismem z dnia 27 marca 2025 r., wystąpił do wnioskodawcy o wskazanie, w jakiej dacie wystąpiły huraganowe podmuchy wiatru i dwie trąby powietrzne, o których informował w piśmie z dnia 6 marca 2025 r. W odpowiedzi Pan G. B. złożył pismo z dnia 7 kwietnia 2025 r., jednakże w jego treści nie udzielił odpowiedzi. Organ i instancji wskazał, iż w odrębnym postępowaniu uzyskał z Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi w piśmie z dnia 27 marca 2025 r. informację odnośnie szczegółowych zasad przekazywania dotacji na odnowienie zalesień w lasach nie będących własnością Skarbu Państwa oraz możliwości dokonania odnowienia lasu przez Starostę. Zgodnie z tą informacją, do wniosku składanego na podstawie art. 12 ustawy o lasach wnioskodawca dołącza nw. załączniki: • zaświadczenie wydane przez Nadleśnictwo, które potwierdza wystąpienie klęsk żywiołowych spowodowanych czynnikami biotycznymi albo abiotycznymi, zagrażających trwałości lasów, określa koszty zagospodarowania i ochrony związane z odnowieniem lub przebudową drzewostanu, • potwierdzenie zgłoszenia pożaru na Policję, jeśli taka sytuacja miała miejsce, • informację Państwowej Straży Pożarnej o zgłoszeniu pożaru i podjętych działaniach, • potwierdzenie przez wnioskodawcę własności działek lasu, które uległy zniszczeniu. Ponadto w informacji tej znalazło się stwierdzenie, iż ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której Starostwo Powiatowe samodzielnie dokonuje odnowienia zniszczonej powierzchni leśnej lasu nie będącego własnością Skarbu Państwa". Wobec powyższego organ w dniu 1 kwietnia 2025 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni o załączniki: 1) zaświadczenie wydane przez Nadleśnictwo S., które potwierdza wystąpienie klęsk żywiołowych spowodowanych czynnościami biotycznymi albo abiotycznymi, zagrażających trwałości lasów oraz określające koszty zagospodarowania i ochrony związane z odnowieniem lub przebudową drzewostanu, 2) potwierdzenie przez wnioskodawcę własności działek lasu, które uległy zniszczeniu. W odpowiedzi Pan G. B. pismem z dnia 14 kwietnia 2025 r. "upoważnił" Starostę Tomaszowskiego do wykonania odnowienia lasu jako zadania starosty z zakresu administracji rządowej zgodnie z wnioskiem złożonym w dniu 27 grudnia 2024 r. na podstawie art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o lasach i stwierdził, że Wojewoda Łódzki, jako organ władzy jest odpowiedzialny za dofinansowanie zadań związanych z usuwaniem skutków klęsk żywiołowych. Natomiast Pan G. B. nie przedłożył załączników uzupełniających jego wniosek. Pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. organ zawiadomił Pana G. B. o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Po terminie wyznaczonym przez organ Pan G. B. w dniu 23 maja 2025 r. złożył pismo z uwagami, iż: 1) ustalenie daty wystąpienia silnych podmuchów wiatru o huraganowej sile i trąb powietrznych wymaga wiadomości specjalnych, o które organ administracji publicznej winien zwrócić się do biegłych i że Nadleśnictwo S. potwierdziło zniszczenie 70% drzew w postaci wywrotów i złomów oraz pochylonych drzew; 2) Nadleśnictwo S. nie wydaje zaświadczeń na wniosek właścicieli lasów prywatnych, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne; 3) termin prawny "stan klęski żywiołowej" nie ma związku z ustawą o lasach; 4) organowi znany jest fakt bycia właścicielem (przez wnioskodawcę) lasu oraz przedmiotowych działek; 5) Nadleśnictwo S. nie podało, który UPUL wzięło pod uwagę stwierdzając, że nie zostały wykonane zabiegi hodowlane i że stopień wypielęgnowania drzewostanu jest bez znaczenia; 6) nie zgadza się z tym, że przyczynił się do obecnego stanu zniszczenia lasu; 7) Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie oraz jego starostwa samodzielnie odnawiają las po klęskach żywiołowych, z czym nie zgadza się Łódzki Urząd Wojewódzki w Łodzi, więc w tej kwestii starosta powinien zwrócić się do sądu o rozstrzygnięcie; 8) jeżeli starosta wyda postanowienie lub decyzję, iż art. 12 ustawy o lasach nie ma zastosowania do powyższej sprawy właściciel lasu zwróci się do sądu powszechnego. Decyzją z dnia 5 czerwca 2025 r. znak: ZRO.6164.26.2024 Starosta Tomaszowski umorzył postępowanie. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy i podejmowane czynności oraz wskazał, że wyrażona w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych, a co więcej - strona kwestionująca owe ustalenia, nie dysponuje materiałem dowodowym potwierdzającym jej twierdzenia. Organ wskazał, że aby doszło do pokrycia kosztów zagospodarowania i ochrony związanej z odnowieniem lub przebudową drzewostanu ze środków budżetu państwa winna zaistnieć szkoda w lasach zagrażająca trwałości lasów między innymi w wyniku klęski żywiołowej spowodowanej czynnikami biotycznymi albo abiotycznymi. W związku z tym potwierdzenie zaistnienia klęski żywiołowej jest warunkiem uruchomienia procedury finansowania odnowienia lasu ze środków budżetu państwa. Brak dokładniejszych informacji wnioskodawcy o dacie "huraganowych podmuchach wiatru oraz 2 trąbach powietrznych" (pismo z dnia 5 marca 2025 r.), a także istniejące uwarunkowania faktyczno-prawne uniemożliwiały IMGW wydać oczekiwaną przez wnioskodawcę specjalistyczną opinię. Brak jest również podstaw prawnych do żądania wnioskodawcy wykonania przedmiotowego odnowienia lasu przez Starostę Tomaszowskiego według zasad przyjętych przez Wojewodę Mazowieckiego i w wyniku "arbitralnego upoważnienia" Starosty przez wnioskodawcę. Ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której starosta samodzielnie dokonuje odnowienia zniszczonej powierzchni leśnej lasu prywatnego. Zatem z uwagi na brak podstawy prawnej uprawniającej Starostę Tomaszowskiego do odnowienia/przebudowy drzewostanu wniosek w tym zakresie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy. Art. 105 k.p.a. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, ze względu na jego bezprzedmiotowość. Od decyzji Starosty Tomaszowskiego z dnia 5 czerwca 2025 r. Pan G. B. złożył odwołanie, żądając: 1) unieważnienia ww. decyzji w całości i skierowanie do ponownego rozpoznania po przeprowadzeniu przez SKO zgodnie z k.p.a. postępowania wyjaśniającego przyczyny błędnej decyzji oraz odpowiedzialności pracowników oraz wyłączenia pracowników biorących udział w wydaniu 7 zaskarżonej decyzji; 2) odrzucenia wszystkich fałszywych dowodów, stwierdzeń i opinii stanowiących podstawę wydania wadliwej decyzji sporządzonych przez pracowników samorządowych nieposiadających wiedzy specjalnej i zobowiązanie organu do powoływania się wyłącznie na dowody z opinii niezależnych biegłych w sprawach wymagających wiedzy specjalnej, nawet, gdy organ posiada taką wiedzę. 3) zobowiązania organu starosty do natychmiastowego usunięcia skutków szkód związanych z klęskami żywiołowymi zgodnie z art. 12 ustawy o lasach i w trybie przewidzianym dla jednostek samorządu terytorialnego. W uzasadnieniu odwołania skarżący przywołał art. 12 ustawy o lasach i podnosi, iż w przypadku klęski żywiołowej ustawodawca przyznał pokrycie kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową drzewostanu poprzez finansowanie z budżetu państwa. Zadaniem starosty z zakresu administracji rządowej jest wykonanie i sfinansowanie odnowienia zgodnie z wnioskiem właściciela lasu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim w zaskarżonej decyzji wskazało, iż z przepisu art. 12 ust. 1 ustawy o lasach wynika, że finansowanie z budżetu państwa kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową drzewostanu, wiąże się ze szkodami w lasach powstałymi w wyniku pożarów lub innych klęsk żywiołowych. Zatem kluczowym zagadnieniem jest odpowiedź na pytanie, czy obecny stan lasu jest wynikiem wystąpienia pożaru lub innej klęski żywiołowej, czy też spowodowany był innymi czynnikami. SKO zaznacza, że przeprowadzone postępowanie przez organ I instancji jak i zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził wystąpienia na terenie objętym wnioskiem wystąpienia klęski żywiołowej, a wręcz przeciwnie wykazał, iż do obecnego stanu lasu doszło w wyniku niewykonania obowiązków i zadań zakreślonych w UPUL dla tego terenu. Teren, na którym usytuowane są działki nr [...], obręb [...], jest objęty UPUL lasu na okres od 01.0.2016 r. do 31.12.2025 r. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o lasach, "uproszczony plan urządzenia lasu" to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. W myśl zaś art. 7 ust. 1 ww. ustawy, trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem wskazanych w tym przepisie celów. Celem sporządzenia uproszczonego planu urządzenia lasu jest przede wszystkim, zgodnie z ustawą o lasach, realizacja podstawowych zadań dotyczących gospodarki leśnej. UPUL dla obrębu [...] określa wskazania gospodarcze (trzebież wczesna, trzebież późna) do wykonania na działkach nr [...], obręb [...]. Kolegium wskazuje, że skarżący musiał mieć świadomość istnienia UPUL, którym objęte są ww. działki i zadań gospodarczych w nim wskazanych, bowiem na obowiązywanie UPUL dla wymienionych działek wskazywano m.in. w decyzji Starosty Tomaszowskiego z dnia 14 września 2022 r. znak: ZRO.6164.45.2022, umarzającej postępowanie z jego wniosku, o zapłatę kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem drzewostanu na obrzeżach pożarzyska, po pożarze z 2018 r. Zaznaczyć należy, iż właściciel lasu, który kwestionuje ustalenia UPUL, powinien ubiegać się o jego zmianę w odpowiednim trybie, przewidzianym prawem (art. 23 ust. 1 ustawy o lasach). Dopóki w UPUL lasu nie zostanie dokonana zmiana, o której mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, dopóty wskazania gospodarcze w nim zawarte są obowiązujące. Stosownie do art. 13 ust. 1 ww. ustawy, właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. Przepis ten nakłada na właścicieli lasów "z mocy prawa", szereg obowiązków, w tym w punkcie 3 obowiązek pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej. Dalej organ podnosi, iż z pisma Nadleśnictwa S. z dnia 31 marca 2025 r. wynika, iż w dniu 27 marca 13 2025 r. w obecności właściciela lasu dokonano wizji terenowej, w wyniku której ustalono: "1. Opis lasu ujętego w niniejszym piśmie dotyczy fragmentu działek nr [...] obręb [...] gm. [...] będącym pozostałością lasu który uległ pożarowi w 2018 r, powierzchnia podjęta oględzinom to około 1,23 ha. 2. Na ww. powierzchni nie zostały wykonane zabiegi hodowlane zgodnie z Uproszczony Planem Urządzenia Lasu. 3. Od strony pożarzyska na niewielkim fragmencie (pas około 30 m) na działkach nr [...] z informacji otrzymanych od właściciela lasu dokonywane były prace sanitarne polegające na usunięciu drzew opanowanych przez szkodniki drzew oraz posusz. 4. Na całej powierzchni wskazanej w ww. piśmie i ujętej w załączniku graficznym z pisma ZRO.6164.26.2024 z dnia 18.03.2025 r. występują wywroty oraz posusz. 5. Około 70% powierzchni objętej oględzinami stanowią ww. uszkodzenia w formie pasowej leżących, złamanych lub pochylonych drzew. 6. W związku z ww. zachodzi pilna potrzeba uprzątnięcia powierzchni w celu zapewnienia prawidłowej ochrony przeciwpożarowej, aktualny stan lasu stanowi realne zagrożenie ekspansywnego rozwoju pożaru w przypadku jego zaistnienia na tym terenie". Ustalenia te nie zostały zakwestionowane przez Pana G. B. . Kolegium informuje, iż z urzędu znana jest okoliczność wydania w dniu 8 lipca 2025 r. opinii w zakresie prawidłowości wykonywania podstawowych obowiązków wynikających z zasad gospodarki leśnej na działkach nr [...], obręb [...]. O powyższej opinii Kolegium uzyskało informację w związku z prowadzeniem odrębnego postępowania z odwołania Pana G. B. od decyzji Starosty Tomaszowskiego z dnia 18 sierpnia 2025 r. znak: ZRO.6164.16.2025. Jak wynika z akt sprawy zgromadzonych we wskazanym wyżej postępowaniu, w dniu 8 lipca 2025 r. dr nauk leśnych w zakresie leśnictwa M. G. - pracownik Wydziału Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa w Starostwie Powiatowym w T., wydał opinię dotyczącą gospodarki leśnej na działkach nr [...], obręb [...]. Opinia, jak w niej zaznaczono, została sporządzona na podstawie wizji terenowej przeprowadzonej z dostępnych ciągów komunikacyjnych (drogi) w lipcu 2025 r. Oceny dokonano w oparciu o wiedzę specjalistyczną z zakresu hodowli lasu oraz praktykę gospodarczą zgodną z zasadami trwałego i zrównoważonego użytkowania zasobów leśnych. Na podstawie wizji lokalnej (z drogi) stwierdzono, szereg istotnych zaniedbań w zakresie prowadzenia gospodarki leśnej, w tym brak wykonywania trzebieży i cięć sanitarnych, co świadczy o całkowitym zaniechaniu podstawowych zabiegów hodowlanych. Skutkiem tego jest nadmierna konkurencja między drzewami, zamieranie dolnych gałęzi oraz zahamowanie wzrostu jakościowego drzewostanu. W drzewostanie są liczne osobniki krzywe, zdeformowane z nadmiernym rozgałęzieniem bocznym oraz uszkodzone. Nie prowadzono żadnej selekcji polegającej na eliminacji osobników niepożądanych i wspieraniu drzew rokujących rozwój jakościowy. Zbyt zagęszczony, niepielęgnowany drzewostan, pozbawiony przejrzystości i z obecnością posuszu, niesie potencjalne zagrożenie fitosanitarne (rozwój patogenów, chorób pasożytniczych) oraz zwiększa podatność na pożary powierzchniowe i koronowe. We wnioskach końcowych wydający opinię dr inż. M. G. wskazał, że właściciel lasu w sposób rażący zaniechał wykonywania podstawowych obowiązków wynikających z zasad sztuki leśnej, w tym: - nie prowadził regularnie cięć pielęgnacyjnych, - nie realizuje selekcji drzewostanu. - nie dba o strukturę pionową i zróżnicowanie gatunkowe, - nie podejmuje działań w kierunku przebudowy drzewostanu. W ocenie Kolegium wniosek skarżącego zawarty w odwołaniu, dotyczący "odrzucenia wszystkich fałszywych dowodów, stwierdzeń i opinii stanowiących podstawę wydania wadliwej decyzji sporządzonych przez pracowników samorządowych nieposiadających wiedzy specjalnej i zobowiązanie organu do powoływania się wyłącznie na dowody z opinii niezależnych biegłych w sprawach wymagających wiedzy specjalnej, nawet, gdy organ posiada taką wiedzę", należy uznać za bezzasadny. Kolegium podziela w tym zakresie stanowisko organu I instancji, iż nie było uzasadnione powoływanie biegłego, bowiem okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wynikały z zebranego materiału dowodowego. Zdaniem organu odwoławczego okoliczności ferowane przez wnioskodawcę nie przemawiają za tym, aby opisywane szkody spowodowane zostały przez "huraganowe podmuchy wiatru oraz dwie trąby powietrzne". Zdaniem Kolegium są one wynikiem niewykonywania zabiegów pielęgnacyjnych na przestrzeni czasu oraz zwykłymi czynnikami naturalnymi (wiatrem). Takie okoliczności nie mogły być zatem zaliczone do czynników określonych w art. 12 ustawy o lasach. To z kolei wyłącza możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego "o realizację zadania poprzez wybór wykonawcy i dokonanie odnowienia lasu w ramach obowiązków starosty z zakresu administracji rządowej na części działek o numerach [...] o pow. 1,23 ha, obręb [...], gm. [...], zniszczonego w wyniku oddziaływania silnego wiatru, według procedury prawnej stosowanej m. in. przez Wojewodę Mazowieckiego", sprowadzającego się w istocie do odnowieniem drzewostanu z środków z budżetu państwa. Mając powyższe na uwadze, organ utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył Pan G. B.. Skarżący sformułował następujące zarzuty: 1. zgodnie z 145 § 1 pkt 1 lit. a Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (UPPSA) liczne naruszenia przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz. U. z 2025 r., poz. 567) oraz na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c UPPSA, naruszenie przepisów proceduralnych regulujących sposób prowadzenia postępowania administracyjnego, a w szczególności: a/ wadliwe ustalenie stanu faktycznego b/ wadliwe ustalenie stanu prawnego 2. brak bezstronności pracowników samorządowych, powodujący naruszenie art. 8. § 1. Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na względzie wskazane zarzuty, skarżący wnosi o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzających, 2. zobowiązanie Starosty Tomaszowskiego do powoływania biegłego w każdej sytuacji wymagającej wiedzy specjalnej, 3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący powołał art. 12 ustawy o lasach, oraz wskazał, że Strony nie negują, iż w 2018 roku miał miejsce pożar lasu na działkach [...] w [...], gm. [...]. Drzewa uległy spaleniu w pożarze bezpośrednim, a wysoka temperatura spowodowała poparzenie i zniszczenie drzew rosnących w południowej części wskazanych działek. Spalone i poparzone drzewa na działkach [...] uschły w sposób masowy. Kwalifikacja prawna: sytuacja jest opisana w art. 12 Ustawy o lasach - nastąpiła klęska żywiołowa pożaru wymieniona w ustawie, zagrażająca trwałości lasu. Dowodem na zaistnienie szkody są popalone i masowo uschnięte drzewa. Drugą klęską żywiołową na tych samych działkach w latach 2018-2022 były huraganowe podmuchy wiatru, które powaliły dużą ilość drzew oraz trąba powietrzna, która połamała, wywróciła lub pochyliła dużą ilość drzew. Kwalifikacja prawna: klęska wskazana w art. 12 Ustawy o lasach jako inna klęska żywiołowa, abiotyczna, zagrażająca trwałości lasu. Dowodem na zaistnienie klęski żywiołowej są masowe zniszczenia mechaniczne - połamane, pochylone lub powalone drzewa. Art. 12. Ustawy o lasach nie uzależnia uznania szkody od daty jej powstania, lecz od skutków zagrażających trwałości lasu. Dla przykładu szkody na skutek działania gazów i pyłów przemysłowych mogą powstawać latami. Skarżący opisał chronologię zdarzeń wskazując w szczególności, iż od roku 2022 nie wykonał żadnych prac w zniszczonym lesie, ze względu na brak środków finansowych z winy Starosty Tomaszowskiego, który nie oddał skarżącemu pieniędzy wyłożonych z własnych oszczędności na odnowienie pożaru z 2018 roku w [...], znak postępowania ZRO.6164.32.2022, co skarżący opisał szczegółowo poniżej w dalszej części uzasadnienia, gdyż jest ważnym uzasadnieniem części wniosku. Po pożarze w 2018 roku skarżący jako właściciel lasu wykonał odnowienie z własnych oszczędności i złożył wniosek w trybie art. 12 Ustawy o lasach i powinien otrzymać pokrycie kosztów z budżetu państwa. Skarżący już 5 rok czeka na zwrot wydatkowanych własnych pieniędzy. Starosta Tomaszowski nadal nie wykonał swoich ustawowych obowiązków i nadal nie wydał prawomocnej decyzji. Po 4 latach postępowania wypłacił ok. 37% kosztów nominalnych. W dniu 17 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem IISA/Łd 538/25 po raz kolejny uchylił w całości wszystkie decyzje Starosty Tomaszowskiego i Kolegium w Piotrkowie w postępowaniu znak ZRO.6164.32.2022. Podczas oględzin w dniu 27 marca 2025 r. Nadleśnictwo S. otrzymało od skarżącego informację, że dla wspomnianych obszarów od 2018 roku nie istnieje ważny UPUL, a winę za taki stan rzeczy ponosi starosta, który ma obowiązek uaktualniania UPUL za pomocą aneksów. Starosta nie wykonał swoich obowiązków. Mimo pożaru i ogromnych zmian w drzewostanach nie wprowadził do UPUL 2016-2025 żadnych aktualizacji. Od 2018 roku UPUL 2016-2025 jest nieważny. Organ samorządowy zniekształcił informację i podał nieprawdę, iż właściciel lasu nie wykonał zaleceń UPUL. Skarżący właściciel lasu złożył sprzeciw na nieuprawnione przekształcenie jego wypowiedzi przez organ, wypaczające jej sens i znaczenie prawne oraz zgodność z prawdą. Jednocześnie skarżący poinformował, że mimo braku ważnego UPUL wykonał prawidłowo i terminowo wszystkie prace hodowlane, zgodnie ze sztuką leśną i posiadanym wyższym wykształceniem z leśnictwa oraz przedstawił dowody w postaci świadectw legalności pozyskania drewna wystawionych przez Nadleśnictwo S., a także wskazał wykonawców i świadków tych prac. Zgodnie z zaleceniem UPUL w latach 2016-2025 skarżący miał prawo pozyskać na 3 rozpatrywanej części działek [...] maksymalnie ok. 2,3 m3 drewna rocznie. W latach 2016-17 skarżący wykonywał cięcia sanitarne, pielęgnacyjne i hodowlane. Bezpośrednio po pożarze w 2018 roku, na działkach [...] sporadycznie występujący posusz był usuwany na bieżąco jako użytek przygodny. Masa użytków przygodnych nie wlicza się jako masa do pozyskania w ramach wskazań gospodarczych dla pododdziałów. Ważne dla postępowania w sprawie jest porównanie - do wycięcia wg. Nadleśnictwa S. jest ok. 80 m3 zniszczonego drzewostanu, zaś prace pielęgnacyjno-hodowlane zgodnie z UPUL 2016-2025 przewidywały wycięcie ok. 2 m3 rocznie. Dalej skarżący podnosi, iż powietrze o wysokiej temperaturze po przejściu przez las na działkach skarżącego [...] w [...] poparzyło drzewostan sosnowy w Lasach Państwowych ok. 40 m na południe w głąb lasu na działce [...]. Lasy Państwowe wycięły już cały poparzony drzewostan i wykonały odnowienie, co wyklucza tezę lansowaną bezpodstawnie przez organ, iż skarżący przyczynił się do powstania szkód w lesie, skoro las państwowy obok doznał tych samych szkód. Skarżący zwraca uwagę, że zaskarżona decyzja zawiera wzmiankę, iż na skutek wizji powstała opinia o nazwie "Opinia dotycząca gospodarki leśnej", sporządzona przez osobę o kwalifikacjach zawodowych z leśnictwa. W związku z tym podnosi, że nie został zaproszony do udziału w wizji, co czyni ją podwójnie sprzeczną z prawem, a nawet potrójnie, ponieważ organ zapewnia, iż wizja odbyła się z drogi, czyli nawet bez udziału lasu. Skarżący nie otrzymał pisemnej wersji wizji. Ww. "opinia" nie została przesłana skarżącemu. Odnośnie powyższej opinii skarżący podnosi, że jest nierzetelna i niefachowa pod względem wiedzy z hodowli lasu, dotyczy bowiem cech stabilnego lasu na siedliskach leśnych, a nie lasu w [...]. "Opinia" jest sprzeczna z Zasadami Hodowli Lasu, Załącznik nr 1 do Zarządzenia DGLP nr 108 z dnia 05 grudnia 2023 r. oraz Instrukcją Ochrony Lasu, Warszawa 2024. Pan dr inż. M. G. mógł nie wiedzieć, że las powstał na gruntach porolnych w 1993 roku z sadzonek jedno-, i dwu-rocznych, a nie w roku 1999 roku, jak wynika z błędnego UPUL. Patrząc na las nie rozpoznał 6-cio letniej różnicy wieku, co wynikałoby z praktyki leśnej. Zasady trwałego i zrównoważonego użytkowania zasobów leśnych zalecane w "opinii" stosuje się do stabilnych lasów na gruntach leśnych, a nie do zalesień na gruntach porolnych, gdzie planowanie zależy od żywotności drzew, zasadą naczelną jest utrzymanie jak najdłużej przy życiu drzewostanu traktowanego jako przedplon. Skarżący odnosi się również do kwestii kryterium hodowli lasu, jakim "racjonalizacja", która w zakresie pielęgnacji oznacza utrzymywanie pełnego zwarcia. Zalecane przez pana G. silne trzebieże stosuje się dopiero w III klasie wieku (41-60 lat), a nie w fazie młodnika. Podnosi także, iż drzewostany na gruntach porolnych należy traktować jako ekosystemy leśne w fazie inicjalnej. Zasady hodowli lasu na gruntach rolnych są zupełnie inne niż na gruntach leśnych, czego pan dr inż. M. G. w ogóle nie uwzględnił w "opinii". Skarżący wskazuje również, że cięcia pielęgnacyjne, cięcia sanitarne i hodowlane (selekcyjne) były prowadzone poprawnie i regularnie do 2018 roku, czyli do pożaru lasu, czego pan G. nie mógł wiedzieć na podstawie wizji z roku 2025. W tej fazie rozwoju lasu na gruntach porolnych i w lesie jednopiętrowym nie stosuje się ani selekcji drzew, ani dbałości o strukturę pionową i zróżnicowanie gatunkowe, ani przebudowy drzewostanu - zarzut jest zatem wyjątkowo chybiony, bo nie dotyczy lasu w [...]. ZHL §57 ostrzegają przed silnym zagrożeniem infekcją korzeniowca wieloletniego - drzewa na gruntach porolnych nie radzą sobie tak dobrze z tym grzybem, jak drzewa na gruntach leśnych. Zalecane jest wykonywanie jak najmniej zabiegów hodowlanych, gdyż każde cięcie, każda rana, czy to w wyniku pielęgnacji, czyszczenia lub trzebieży zwiększa ryzyko infekcji. Opinia pana G. jest zdaniem skarżącego rażąco niespójna z oczekiwanym od absolwenta leśnictwa poziomem wiedzy oraz zawiera niedopuszczalne braki logiczne. Pan G. B. kwestionuje kompetencje pracowników samorządowych w Starostwie Tomaszowskim stwierdzając, iż nie posiadają kompetencji z leśnictwa oraz żąda zobowiązania organów do powoływania biegłych w każdej sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Prawdziwego biegłego, który spełnia wymagane kryteria, czyli biegłego z uznanej listy biegłych. Skarżący odnosi się także do zapisów Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu podkreślając, że Starosta nie dopełnił obowiązków i w ogóle nie aktualizował UPUL na lata 2016-2025, zwłaszcza po pożarze w 2018 roku. Przedmiotowy las powinien być w całości wycięty w ilości ok. 80 m3, ale nie ma prawomocnej decyzji starosty, zaś niezaktualizowany UPUL 2016-2025 jest nieważny, co powoduje iż wykonywanie jakichkolwiek prac leśnych byłoby nielegalne. Od 1 stycznia 2026 wchodzi w życie następny UPUL 2026-2035, według którego na teoretycznie pustych już działkach [...] w [...] należy wyciąć w ciągu 10-ciu lat kolejne 47 m3 drewna. Co więcej, UPUL na lata 2026-2035 jest od samego początku wadliwy. Skarżący, w zakresie swoich drzewostanów wskazywał na liczne błędy np. błędny wiek drzewostanów, nie poprawiony mimo wiedzy starosty o błędach. Dodatkowo - w drzewostanach od 2018 roku nie są prowadzone prawie żadne prace leśne, ze i względu na brak środków finansowych przetrzymywanych bezprawnie przez Starostę i Tomaszowskiego. Skarżący wyjaśnia dlaczego żąda, by Starosta we własnym zakresie usunął i sfinansował odnowienie lasu po klęsce żywiołowej. Zgodnie z orzecznictwem WSA w Białymstoku, wyrok z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. II SA/Bk 766/16 "wykładnia celowościowa terminu "koszt zagospodarowania i ochrony lasu" użytego w przepisie art. 12 ustawy o lasach prowadzi do wniosku o uprawnieniu właściciela lasu do otrzymania środków finansowych na zagospodarowanie i ochronę lasu związanych z jego odnowieniem i przebudową także przed poniesieniem wydatków na ten cel we własnym zakresie". Zgodnie z powyższym właściciel lasu może otrzymać środki finansowe z góry, co uniezależnia wykonanie odnowienia lasu od kondycji finansowej właściciela lasu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W dniu 5 marca 2026 r. do akt niniejszego postepowania wpłynęło pismo skarżącego, w którym oświadcza, iż przeglądał akta sprawy i nie znalazł opinii dr inż. M. G. z dnia 8 lipca 2025 r., która jest wymieniana wielokrotnie w pismach i decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 5 czerwca 2025 r. znak: ZRO.6164.26.2024, umarzającą wszczęte z wniosku Pana G. B. postępowanie w trybie art. 12 ustawy o lasach Formalnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie zostało wszczęte, ale okazało się lub stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Sprawa administracyjna jest zaś bezprzedmiotowa, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracji publicznej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - zarówno pozytywne, jak i negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 29 lipca 2025 r., sygn. II OSK 360/23; dostępne, podobnie jak inne przywoływane w tym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl"). Umorzenie postępowania nie niesie żadnych skutków materialnoprawnych dla strony, lecz wywiera inny skutek prawny tj. skutek procesowy - rozstrzygnięcie to kończy postępowanie administracyjne bez rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Następuje tak, ponieważ organ ustala, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania i na tym etapie kończy się zawisłość sprawy w danej instancji. Przedmiot postępowania wiąże się ze stosowaniem przez organ publiczny przepisów materialnego prawa administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Uznaje się, że ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe - brak bowiem materialnoprawnych podstaw do dokonania władczego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 23 września 2025 r., sygn. III OSK 2576/22). Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. Bezprzedmiotowe może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. np. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA 428/01 i B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024, komentarz do art. 105). Ocena, co do wystąpienia przesłanki umorzenia postępowania, wymaga w pierwszej kolejności prawidłowego ustalenia przedmiotu postępowania a następnie przeprowadzenia postępowania dowodowego, zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., prowadzącego do uznania, że istnieją faktyczne bądź prawne przeszkody do podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej zawartą w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w stopniu pozwalającym na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Jako dowolne należy zatem traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Zgodnie z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, organy administracji publicznej są obowiązane wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, w celu doprowadzenia, w miarę możliwości, do wykonania przez strony postępowania wydanej decyzji, bez potrzeby stosowania środków przymusu. Jedną z konsekwencji powyższej zasady jest ciążący na organie odwoławczym obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Jak wynika bowiem z art.107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem uzasadnienia decyzji jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia i przekonanie strony, że jej stanowisko zostało należycie rozważone, a jeżeli zapadło odmienne rozstrzygniecie, to nastąpiło to z innych przyczyn. Inaczej mówiąc treść uzasadnienia rozstrzygnięcia organu administracji winna wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie, jak również zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie z jednej strony umożliwia bowiem stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ podejmując wydaną decyzję, z drugiej zaś jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. Zaniechanie obowiązkowi uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w wyżej wskazanych przepisach, skutkuje wadliwością, z uwagi na naruszenie dyspozycji art. 77, art. 80 art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 28 sierpnia 2014 r., II SA/Go 441/14). Z przywołaną wyżej zasadą przekonywania ściśle wiąże się również wyrażona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z tą zasadą rolą organu odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy już uprzednio rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji, w wyniku skutecznego wniesienia środka odwoławczego, powstaje zatem obowiązek powtórnego rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Wniesienie odwołania przenosi bowiem na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania oraz merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, a przy tym obliguje organ odwoławczy także do rozpatrzenia zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Dlatego też do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarczy stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia organów różnych stopni. Konieczne natomiast jest, aby wydanie tych rozstrzygnięć zostało poprzedzone ustaleniem stanu faktycznego sprawy i dokonaniem wszechstronnej jego oceny przez każdy z organów postępowania. Niezrealizowanie obowiązku w tym zakresie powoduje uchybienie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 17 maja 2011 r., II OSK 672/10). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż kwestionowana skargą decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim nie odpowiada wyżej określonym kryteriom, co czyni przedmiotową skargę zasadną. Przede wszystkim trzeba wskazać, że skarżący jako podstawę materialnoprawną swojego żądania wskazał art. 12 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 567). Przepis ten w ustępie 1 stanowi, że w przypadku braku możliwości ustalenia sprawcy szkody w lasach, powstałej w wyniku oddziaływania gazów i pyłów przemysłowych, oraz w przypadku pożarów lub innych klęsk żywiołowych spowodowanych czynnikami biotycznymi albo abiotycznymi, zagrażających trwałości lasów, koszty zagospodarowania i ochrony związane z odnowieniem lub przebudową drzewostanu finansowane są z budżetu państwa. W myśl art. 12 ust. 2 decyzje w sprawie przyznania środków na pokrycie kosztów, o których mowa w ust. 1 wydaje starosta, na wniosek właściciela lasu, po zaopiniowaniu przez nadleśniczego (w odniesieniu do lasów innych niż lasy pozostające w zarządzie Lasów Państwowych, będących w użytkowaniu wieczystym oraz lasów przekazanych w użytkowanie na mocy art. 40 ustawy). W cytowanym art. 12 ust. 1 ustawy o lasach ustawodawca sformułował zatem po stronie organu obowiązek sfinansowania z budżetu państwa kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową lasów w sytuacji wystąpienia szkody powstałej wskutek co najmniej jednego z trzech rodzajów okoliczności: 1. oddziaływania gazów i pyłów przemysłowych; 2. pożaru; 3. klęski żywiołowej. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że pojęcie "klęska żywiołowa" jest pojęciem prawnym i zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 112) oznacza katastrofę naturalną lub awarię techniczną, których skutki zagrażają życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach, a pomoc i ochrona mogą być skutecznie podjęte tylko przy zastosowaniu nadzwyczajnych środków, we współdziałaniu różnych organów i instytucji oraz specjalistycznych służb i formacji działających pod jednolitym kierownictwem. Z kolei "katastrofa naturalna" to, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy, zdarzenie związane z działaniem sił natury, w szczególności wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, długotrwałe występowanie ekstremalnych temperatur, osuwiska ziemi, pożary, susze, powodzie, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, masowe występowanie szkodników, chorób roślin lub zwierząt albo chorób zakaźnych ludzi albo też działanie innego żywiołu. W doktrynie prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że "... ustawa o lasach posługuje się autonomicznym pojęciem klęski żywiołowej, wskazując na skutek, którym jest zagrożenie trwałości lasów, co zresztą mieści się w definicji ustawy o stanie klęski żywiołowej. Nie jest jednak konieczne, aby stan klęski żywiołowej został wprowadzony w trybie określonym tą ustawą, wystarczy stwierdzenie jej wystąpienia i zagrożenia trwałości lasu, aby można było stosować art. 12 ustawy o lasach." (Danecka Daria, Radecki Wojciech, Ustawa o lasach. Komentarz, wyd. IV. 2024). Stosownie do art. 12 ustawy o lasach właściciel lasu prywatnego uprawniony jest do otrzymania środków finansowych na zagospodarowanie i ochronę lasu związanych z jego odnowieniem i przebudową drzewostanu. Na budżecie państwa spoczywa ciężar finansowania działań naprawczych, jednakże ich wykonanie należy do obowiązków właściciela lasu. Starosta wykonując omawiany obowiązek, jako zadanie z zakresu administracji rządowej, ma zapewnić uzyskanie środków na ten cel. W orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, w myśl którego ustawodawca nie uzależnia realizacji obowiązku "finansowania kosztów z budżetu państwa" od okoliczności leżących po stronie właściciela lasu innych niż wykazanie zniszczenia w wyniku oddziaływania gazów i pyłów przemysłowych, pożaru lub klęski żywiołowej (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. II SA/Bk 765/16; ONSAiWSA 2018/5/83) Skoro, jak to zostało wskazane powyżej, przedmiot postępowania wiąże się ze stosowaniem przez organ przepisów materialnego prawa administracyjnego - bezprzedmiotowość badanego postępowania administracyjnego, należało ocenić w odniesieniu do elementów materialnego stosunku prawnego określonego normą wywiedzioną z art. 12 ust. 1 ustawy o lasach. W ocenie Sądu, w przypadku stwierdzenia przez organ, że wnioskodawca domaga się sfinansowania z budżetu państwa kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową lasów zaś wskazywana przez wnioskodawcę klęska żywiołowa lub pożar rzeczywiście miały miejsce, lecz nie spowodowały one opisywanej szkody, wówczas jako prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, odmawiające finansowania z budżetu państwa. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza bowiem sytuację, w której nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Dzieje się tak w szczególności wówczas, gdy żądanie wnioskodawcy znajduje się poza zakresem uprawnień przyznanych przez art. 12 ustawy o lasach, przez co jest pozbawione podstawy prawnej. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić również wówczas, gdy ustalenia organu wskazują, iż nie miało miejsce żadne ze zdarzeń, o których mówi art. 12 ustawy o lasach, to jest - gdy nie wystąpił pożar, klęska żywiołowa ani oddziaływanie gazów i pyłów przemysłowych. Chodzi tu bowiem o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, że wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem (patrz: wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 929/14 i wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Bk 174/21). W realiach kontrolowanej sprawy trzeba zauważyć, że postępowanie wyjaśniające w znaczącej części koncentrowało się na kwestii wystąpienia klęski żywiołowej w postaci huraganowych podmuchów wiatrów oraz dwóch trąb powietrznych na działkach nr [...]. Z treści uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, iż organy nie ustaliły, aby na obszarze przedmiotowych działek zjawiska takie miały miejsce. Zważywszy na przebieg postępowania wyjaśniającego wypada podkreślić, że organy trafnie wskazują, iż z wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady oficjalności postępowania dowodowego nie wynika, aby strona mogła zachowywać się biernie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie podkreśla się, że strona, która z danych faktów zamierza wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne, zobowiązana jest wskazać organowi te fakty i przedstawić dowody, które mogą potwierdzić jej stanowisko Jakkolwiek zatem organ administracji jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, to jednak strona postępowania nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji tego obowiązku (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. III SA/Po 505/25). Skoro zatem w kontrolowanej sprawie skarżący pomimo wezwań nie podał w jakim okresie mogły wystąpić wskazywane przez niego huraganowe wiatry i trąby powietrzne, to nie można czynić organowi zarzutu nieustalenia tej okoliczności. Z drugiej strony jednak wypada zauważyć, że w odwołaniu od decyzji Starosty Tomaszowskiego skarżący podnosi, iż dwie trąby powietrzne oraz huraganowe podmuchy były raportowane przez leśniczego Leśnictwa K., przyległego do przedmiotowych lasów, co pozostało poza sferą rozważań organu odwoławczego. Organ nie ustosunkował się także do zgłaszanej przez skarżącego możliwości ustalenia czy huraganowe wiatry i trąby powietrzne były przyczyną szkody na podstawie stanu w jakim znajduje się drzewostan w przedmiotowym lesie. Przede wszystkim jednak Kolegium nie odniosło się do drugiej ze zgłaszanych przez skarżącego przyczyn szkody, tj. pożaru lasu, który miał miejsce w roku 2018. W ocenie skarżącego pożar ten miał spowodować porażenie lub osłabienie drzewostanu co wywołuje długofalowe skutki dla zdrowotności drzew. Związek pożaru (który należy do okoliczności wymienionych w art. 12 ust. 1 ustawy o lasach) z opisywaną szkodą stanowi przesłankę pozwalającą na dokonanie oceny odnośnie zasadności żądania skarżącego. W konsekwencji umorzenie postępowania bez wyjaśnienia wystąpienia pożaru i jego wpływu na drzewostan znajdujący się na działkach nr [...], należało uznać co najmniej za przedwczesne. W tym miejscu należy odnieść się do informacji zawartej w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, iż znana jest mu z urzędu opinia z dnia 8 lipca 2025 r. sporządzona przez M. G. na potrzeby innego postępowania toczącego się z udziałem skarżącego. Opinia ta miała zostać wydana w zakresie prawidłowości wykonywania podstawowych obowiązków wynikających z zasad gospodarki leśnej na działkach nr [...], obręb [...]. Jak podaje Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzający opinię miał sformułować wniosek, iż G. B. w sposób rażący zaniechał wykonywania podstawowych obowiązków wynikających z zasad sztuki leśnej co zdaniem organu stało się przyczyną szkody w lesie skarżącego. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby opinia M. G. obejmowała swoim zakresem udzielenie odpowiedzi na pytanie czy szkoda w przedmiotowym lesie powstała w wyniku pożaru z 2018 roku. Nie wynika też, aby w toku kontrolowanego postępowania organ umożliwił skarżącemu zapoznanie się z opinią, złożenie uwag, ewentualnie przedstawienie opinii sporządzonej przez innego biegłego. Prowadzić to musi do wniosku o naruszeniu przez organ art. 81 k.p.a., zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Wypada także zwrócić uwagę, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie pozwala jednoznacznie stwierdzić jakie są ustalenia przyjęte przez organ odwoławczy co do zakresu przedmiotu postępowania w odniesieniu do podstawy jego umorzenia. Przedmiotem postępowania administracyjnego wszczynanego na wniosek (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie) jest indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej, określona bezpośrednio w żądaniu strony (wnioskodawcy). Trzeba więc przypomnieć, że we wniosku z dnia 27 grudnia 2024 r. skarżący wskazał podstawę prawną, tj art. 12 ustawy o lasach i na podstawie tego przepisu sformułował swoje żądanie w ten sposób, że wnosi o realizację żądania poprzez wybór wykonawcy i dokonanie odnowienia w ramach obowiązków starosty z zakresu administracji rządowej. Jako przedmiot sprawy skarżący podał udzielenie starostwu dotacji na dokonanie ww. czynności, wskazując jednocześnie sposób realizacji dofinansowanego zadania, który miałby polegać na złożeniu przez starostę wniosku do Wojewody Łódzkiego o dotację przeznaczoną na odnowienie/przebudowę drzewostanu niestanowiącego własności Skarbu Państwa. Skarżący wskazał więc podstawę prawną mogącą mieć zastosowanie w opisywanym stanie faktycznym, jednocześnie formułując żądanie w sposób wynikający z błędnej interpretacji przywołanego przepisu ustawy. do Pomimo tak sformułowanego wniosku Starosta Tomaszowski na tym etapie postępowania nie pouczył skarżącego o jego uprawnieniach wynikających z art. 12 ust. 1 ustawy o lasach ani też nie wezwał do sprecyzowania wniosku. Następnie jednak skarżący w piśmie z dnia 5 marca 2025 r. precyzuje zakres wniosku w ten sposób, że wnosi by Starosta Tomaszowski zrealizował samodzielnie zadanie z zakresu administracji rządowej i podaje, iż na wnioskowane "zadanie" składa się wybór wykonawców oraz pokrycie kosztów zagospodarowania i ochrony drzewostanu, finansowanych z budżetu państwa. Z kolei w piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. skarżący przedstawia stanowisko, zgodnie z którym Starosta Tomaszowski jest zobowiązany do sfinansowania i naprawy zniszczeń powstałych w drzewostanie leśnym. Powyższe wskazuje na intencje skarżącego objęcia przedmiotem swojego wniosku zarówno żądania sfinansowania z budżetu państwa kosztów odnowienia lasu jak i żądania, aby organ samodzielnie wybrał wykonawcę i zlecił mu realizację odnowienia. Jako podstawę prawną tak skonstruowanych żądań skarżący konsekwentnie wskazuje art. 12 ustawy o lasach. Starosta Tomaszowski dopatruje się bezprzedmiotowości żądania skarżącego w zakresie, w jakim dotyczy ono wykonania przez organ odnowienia/przebudowy drzewostanu. Trafnie przy tym wskazuje, że takie żądanie pozbawione jest podstawy prawnej, co ma skutkować zastosowaniem art. 105 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji Starosta podaje, że "... wniosek w tym zakresie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy", wskazując jednocześnie, że skarżący nie wskazał podstawy prawnej wniosku. Ta konstatacja pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem wyrażanym przez skarżącego. Pan G. B. podawał bowiem wielokrotnie podstawę prawną, natomiast żądanie odnowienia lasu przez Starostę Tomaszowskiego wynika z dokonanej przez niego błędnej interpretacji wskazywanego przepisu. Trzeba też zwrócić uwagę, że organ I instancji posługuje się zwrotem "wniosek w tym zakresie podlega umorzeniu" nie precyzując czy w pozostałym zakresie, a jeżeli tak to w jakim, wniosek znajduje podstawę w obowiązujących przepisach prawa. Organ nie odnosi się do tych oświadczeń składanych w pismach w toku postępowania przez skarżącego, w których ten podaje, iż domaga się sfinansowania odnowy lasu z budżetu państwa na podstawie art. 12 ustawy o lasach. Wypada także zauważyć, że w odwołaniu od tej decyzji skarżący ponownie przywołuje przepis art. 12 ustawy o lasach i stwierdza, że na gruncie tego przepisu zadaniem starosty jest zarówno sfinansowanie jak i wykonanie odnowienia lasu. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy natomiast nie odnosi się do powyższego zarzutu odwołania, poprzestając na jednozdaniowym stwierdzeniu, które sprowadza żądanie skarżącego do kwestii odnowienia lasu ze środków budżetu państwa. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżona decyzja wydana została z naruszeniem przywołanych powyżej przepisów art. 15, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wypada ponownie wskazać, że organ administracji publicznej w ramach postępowania administracyjnego zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co expressis verbis wynika z art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązek ten służy realizacji - wynikającej z art. 7 k.p.a. - zasady prawdy obiektywnej, nakazującej organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zasada prawdy obiektywnej obejmuje wszystkie okoliczności istotne w sprawie, zarówno te o charakterze formalnym jak i merytorycznym. Wątpliwości co do istotnych okoliczności sprawy jak i wszelkie sprzeczności w materiale dowodowym powinny zostać zatem przez organ wyjaśnione. W pierwszej kolejności organ winien wyjaśnić wątpliwości co do żądania wnioskodawcy informując go o stanie prawnym i wzywając do sprecyzowania wniosku zgodnie z treścią normy zawartej w art. 12 ust. 1 ustawy o lasach. W związku z żądaniem skarżącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego należy wskazać, że stosownie do art. 84 ust. 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Powołanie biegłego na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. Jednakże wykorzystanie tego środka dowodowego jest zasadne, jeżeli dla prawidłowego załatwienia sprawy, ze względu na poziom jej skomplikowania, wymagane są wiadomości, którymi nie dysponuje organ (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2025 r., III OSK 6868/21). Wobec stwierdzonych uchybień należało orzec o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy zastosują się do zaleceń, płynących z niniejszego uzasadnienia, mających dla nich charakter wiążący na mocy art. 153 p.p.s.a. W szczególności wezwą skarżącego do sprecyzowania żądania należycie pouczając go o uprawnieniach przysługujących mu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o lasach oraz skutkach objęcia wnioskiem żądań pozbawionych podstawy prawnej. Badając zasadność wniosku o sfinansowanie odnowienia lasu ze środków budżetu państwa ustalą czy w sprawie spełnione są przesłanki określone w art. 12 ust. 1 ustawy o lasach; ustalą czy szkody powstały w związku z pożarem z roku 2018 lub konkretnym zdarzeniem stanowiącym klęskę żywiołową, o ile takie zdarzenie wskaże skarżący. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. dj