II SA/Łd 252/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. i J. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. S. i J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za części składowe nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu. A. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 czerwca 2016 r., po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił skargę A. S. i J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za części składowe nieruchomości. Jak wynika z protokołu, na termin rozprawy wyznaczonej na dzień 24 czerwca 2016 r. godzina 9:30 nikt się nie stawił, posiedzenie Przewodnicząca składu zamknęła o godzinie 9:45. W dniu 24 czerwca 2016 r. o godzinie 9:50 przedłożono do akt sprawy wydruk pisma procesowego, przesłanego drogą elektroniczną, w którym pełnomocnik skarżących wniósł o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 24 czerwca 2016 r. W załączeniu przesłał skan zaświadczenia lekarskiego, wystawionego przez biegłego lekarza sądowego w dniu 22 czerwca 2016 r., z którego wynika, że pełnomocnik nie może się stawić w dniu 22 czerwca 2016 r. w SR w K. oraz SR dla Ł.-Ś. oraz w dniu 24 czerwca 2016 r. w SR dla Ł.-Ś. i WSA w Łodzi. Nadto z nadesłanego zaświadczenia wynika, iż dzień 27 czerwca 2016 r. jest przewidywanym terminem zdolności do stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie. W dniu 6 lipca 2016 r. pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 24 czerwca 2016 r. i jego doręczenie. Wyjaśnił, iż z uwagi na stan zdrowia nie mógł stawić się na posiedzeniu w dniu 24 czerwca 2016 r. o czym, za pośrednictwem poczty elektronicznej poinformował, załączając skan wspomnianego wyżej zaświadczenia lekarskiego i wnosząc o odroczenie rozprawy. Posiedzenie odbyło się jednak mimo wniosku o jego odroczenie, o czym wiadomość powziął dopiero w dniu 4 lipca 2016 r. kiedy skontaktował się telefonicznie z sądem, celem ustalenia, na jaki termin odroczono rozprawę. W tych okolicznościach, ze względu na brak odroczenia terminu rozprawy w dniu 24 czerwca 2016 r. i brak wiedzy o tym, że rozprawa się odbyła, pełnomocnik nie miał możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia, stąd wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny. W załączeniu pełnomocnik przesłał ponownie skan zaświadczenia lekarskiego oraz wniosek o sporządzenie uzasadniania wyroku i jego doręczenie. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r. tutejszy sąd odrzucił wniosek w trybie art. 88 p.p.s.a. uznając, że jest on spóźniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt I OZ 1169/16 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, argumentując w uzasadnieniu, że ustanie przyczyny uchybienia terminu w tej sprawie należy liczyć od dnia 2 lipca 2016 r., bowiem dopiero od tego dnia można mówić o uchybieniu terminu. Zatem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddany w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego dnia 6 lipca 2016 r. został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. i wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - przywoływanej dalej skrócie jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy sąd w pełni podziela podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 896/14 – Lex nr 1628828, 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15 – Lex nr 1643289, 9 września 2014 r. sygn. akt II GZ 499/14 – Lex nr 1530525, 24 października 2016 r. sygn. akt I FZ 267/16 – dostępne na stronie internetowej pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl.). Przystępując do merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności wskazać trzeba na regulację art. 190 p.p.s.a., w myśl którego sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W realiach rozpoznawanej sprawy sąd uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 listopada 2016 r. wydanego w sprawie I OZ 1169/16 stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wraz z wnioskiem pełnomocnik skarżących złożył również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a więc dopełnił czynności, której nie dokonał w terminie. Jednakże okoliczności podniesione przez pełnomocnika skarżących w motywach wniosku nie dowodzą braku jego winy w uchybieniu terminu i z całą pewnością nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Przede wszystkim na podkreślenie zasługuje fakt, że uchybienie terminu zostało dokonane przez profesjonalnego pełnomocnika skarżących będącego adwokatem. Niewątpliwie działania pełnomocnika, bądź jego zaniechania obciążają zatem w każdym przypadku jego mocodawców. W przypadku, gdy strony są reprezentowane przez pełnomocnika, to przy ustalaniu ich winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Z akt sprawy niniejszej wynika, że skarżący udzielili adwokatowi T. B. pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy niniejszej z prawem substytucji, co oznacza, że pełnomocnik skarżących, od którego z racji wykonywanego zawodu należy wymagać wysokiego stopnia profesjonalizmu i staranności w dbałości o interesy stron, które reprezentuje mógł skorzystać z pomocy substytuta do terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Ponadto należy wskazać, iż w sytuacji, gdy pełnomocnik stwierdził, że nie jest w stanie samodzielnie sporządzić i złożyć wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a nie jest możliwe udzielenie substytucji mógł poinformować o tym fakcie skarżących i zwrócić się o samodzielne złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie, który dla jego sporządzenia nie wymaga zachowania szczególnych wymogów formalnych. Wreszcie nic nie stało na przeszkodzie, ażeby wniosek taki, po uprzednim ustaleniu stanu sprawy złożył któryś z pracowników kancelarii, prowadzonej w formie spółki partnerskiej. Poza tym, gdyby pełnomocnik należycie dbał o interesy skarżących to, biorąc pod uwagę wskazany w zaświadczeniu lekarskim przewidywany termin zdolności do stawienia się na wezwanie - 27 czerwca 2016 r. oraz brak przedłożenia kolejnego zaświadczenia lekarskiego poświadczającego, że ze względu na stan zdrowia nie był w stanie wykonywać swych obowiązków w kolejnych dniach, skontaktowałby się telefonicznie bądź drogą elektroniczną z sądem, celem uzyskania informacji o sprawie, a przede wszystkim ustalenia, czy jego wniosek o odroczenie rozprawy złożony zresztą drogą emailową, został uwzględniony przez skład orzekający. Na marginesie podnieść trzeba, że pełnomocnik skarżących już w dniu 22 czerwca 2016 r. dysponował zaświadczeniem lekarskim i wysoce ryzykownym z jego strony i zarazem nieodpowiedzialnym było czekanie do ostatniej chwili z przekazaniem sądowi informacji o własnej chorobie wraz z wnioskiem o odroczenie terminu rozprawy. Zaznaczyć trzeba, że rozprawa w tej sprawie trwała od godziny 9:30 do godziny 9:45, zaś email pełnomocnika skarżących został załączony do akt sądowych o godzinie 9:50, kiedy to sąd zdążył już zamknąć rozprawę i ogłosić wyrok w sprawie. Podsumowując wskazane powody, dla których pełnomocnik skarżących nie złożył wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w terminie nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Tym samym - w ocenie sądu - pełnomocnik nie wskazał okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. A. P.