II SA/Łd 26/18
WyrokWSA w Łodzi2018-03-07
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Renata Kubot-Szustowska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut niewykonalności obowiązku niepieniężnego, wynikający z braku możliwości przekwaterowania lokatorów przez gminę, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut niewykonalności obowiązku niepieniężnego, wynikający z braku możliwości przekwaterowania lokatorów przez gminę, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Niewykonalność musi mieć charakter obiektywny i techniczny, a nie wynikać z względów ekonomicznych, finansowych czy utrudnień w egzekucji. Brak zapewnienia lokali socjalnych przez gminę nie czyni obowiązku wyłączenia budynku z użytkowania obiektywnie niewykonalnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Egzekucja dotyczyła wykonania obowiązku wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz wykonania innych nakazanych czynności, wynikających z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podniósł zarzut częściowego wykonania obowiązku (umieszczenie tablicy informacyjnej) oraz niewykonalności obowiązku w pozostałym zakresie, argumentując to brakiem możliwości przekwaterowania lokatorów przez gminę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 roku sprawy ze skargi A. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego oddala skargę. LS
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia A.M., reprezentowanego przez radcę prawnego, na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., Nr [...], znak [...], którym w oparciu o normę art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) odmówiono uwzględnienia zarzutów wniesionych przez A. M. w piśmie z dnia 18 sierpnia 2015 r. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], dotyczącej wykonania obowiązku polegającego na wyłączeniu z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 9, oraz: (1) odłączenie w/w budynku od sieci infrastruktury technicznej, (2) rozbiórce głowic kominowych ponad dachem; (3) zabezpieczeniu w sposób trwały otworów okiennych i drzwiowych w parterze w/w budynku; (4) umieszczeniu w widocznym miejscu na w/w budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania i wstępu do budynku, wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 poz. 1257, dalej k.p.a.) oraz na podstawie art. 17 § 1, art. 33 oraz art. 34 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017r., poz. 1201, dalej u.p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., w oparciu o przepis art. 68 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze. zm.) nakazał K. K., Z. M. oraz A. M. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 9 oraz zarządził 1. odłączenie w/w budynku od sieci infrastruktury technicznej, 2. rozbiórkę głowic kominowych ponad dachem; 3. zabezpieczenie w sposób trwały otworów okiennych i drzwiowych w parterze w/w budynku; 4. umieszczenie w widocznym miejscu na w/w budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania i wstępu do budynku. Dodatkowo organ I instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 k.p.a.
Decyzja ta została skutecznie doręczona zobowiązanym, nie została zaskarżona, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i posiada przymiot ostateczności.
W dniu 11 czerwca 2015 r. organ stopnia podstawowego przeprowadził oględziny na przedmiotowej nieruchomości stwierdzając, że nakaz wynikający z decyzji PINB Nr [...] z dnia [...] marca 2015r. nie został wykonany. Obecny podczas czynności kontrolnych pełnomocnik współwłaścicieli oświadczył, że nie wykonano decyzji (z wyjątkiem umieszczenia tablicy) z uwagi na problem z wykwaterowaniem lokatorów.
Z uwagi na niewykonanie nałożonego wskazaną powyżej decyzją ostateczną obowiązku, obowiązek ten zgodnie z art. 3 u.p.e.a., podlega egzekucji administracyjnej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu 19 czerwca 2015r. skutecznie doręczył zobowiązanym pisemne upomnienie z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...], wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązku.
Pismem z dnia 26 czerwca 2015 r. K. K. i A. M. reprezentowani przez radcę prawnego podnieśli, że nie ma możliwości wykonania obowiązków dopóki budynek nie zostanie legalnie opuszczony przez lokatorów go zajmujących w efekcie podstawienia lokali zamiennych przez Gminę Ł.
W dniu 16 lipca 2015 r. organ szczebla powiatowego przeprowadził czynności kontrolne stwierdzając, że obowiązek został wykonany tylko w zakresie pkt. 4 (umieszczenie tablicy informującej o zagrożeniu).
Następnie wierzyciel wystawił w dniu [...] lipca 2015 r. tytuł wykonawczy [...] w stosunku do A.M., tytuł wykonawczy Nr [...] w stosunku do Z. M. i tytuł wykonawczy Nr [...] w stosunku do K.K.. Tytuły wykonawcze zostały zaopatrzone w klauzule o skierowaniu do egzekucji administracyjnej.
W ustawowym terminie zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wniósł A.M. reprezentowany przez radcę prawnego podnosząc, że obowiązek umieszczenia w widocznym miejscu na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania i wstępu do budynku został wykonany, natomiast w pozostałym zakresie obowiązek jest niewykonalny.
Po rozpoznaniu powyższego zarzutu organ szczebla powiatowego wydał w dniu [...] września 2015 r. postanowienie Nr [...], którym odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych przez A. M. wskazując w uzasadnieniu między innymi, że zastosowanie przepisu art. 68 ustawy Prawo budowlane każdorazowo obliguje organ nadzoru budowlanego do nałożenia wszystkich wymienionych tam obowiązków. Są one nierozdzielnie związane ze sobą, gdyż wszystkie łącznie służą realizacji wspólnego celu, usunięcia niebezpieczeństwa, którego źródło stanowi budynek bezpośrednio grożący zawaleniem. Niewykonanie któregokolwiek z nich sprawia, że cel decyzji nie został zrealizowany. W tym znaczeniu obowiązek ma charakter niepodzielny.
W ustawowym terminie zażalenie na powyższe postanowienie złożył A.M., reprezentowany przez radcę prawnego, nie zgadzając się z jego treścią, powtarzając argumentację zawartą w zarzutach z dnia 18 sierpnia 2015 r. i wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., Nr [...], znak: [...].
Organ wyjaśnił, że w związku z faktem, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed dniem 1 stycznia 2017r., zgodnie z normą art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Dalej organ wskazał, iż zgodnie z normą art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Przy uwzględnieniu reguł wykładni funkcjonalnej oraz wykładni systemowej treść powyższej normy nie daje podstaw do przyjęcia, że częściowe wykonanie przez zobowiązanego, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, obowiązku niepieniężnego o charakterze niepodzielnym, może stanowić podstawę zarzutu. Obowiązki nakładane w trybie art. 68 ustawy Prawo budowlane mają naturę niepodzielną, co oznacza, że dopóty, dopóki zobowiązani nie wyłączą z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 9, eliminując jednocześnie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, obowiązek ten pozostaje niewykonany. Już choćby z tego powodu trudno mówić o częściowym wykonaniu obowiązku, skoro jak wynika z treści wniesionego zarzutu, umieszczono wyłącznie zawiadomienie o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania i wstępu do budynku, nie wyłączając jednocześnie budynku z użytkowania. Nawet rozpoczęcie wykonywania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym przed wszczęciem egzekucji nie czyni tej egzekucji ani bezprzedmiotową, ani bezprawną.
Niezależnie od tego organ wskazał, że stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, z tym że jeżeli zarzuty są uzasadnione, organ wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z kolei za uzasadniony można uznać tylko taki zarzut, który daje podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny umarza bowiem postępowanie egzekucyjne, o ile stwierdzi wystąpienie przesłanek określonych w przepisach art. 59 § 1 u.p.e.a. W przepisie tym przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione zostały w punktach 1-10, wśród których do wykonania obowiązku przez zobowiązanego nawiązuje pkt 1 obligujący organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania.
Oznacza to sytuację, w której wszczęte postępowanie egzekucyjne nie może być dalej prowadzone, gdyż przestał istnieć obowiązek skonkretyzowany w tytule wykonawczym, a zatem postępowanie egzekucyjne stało się bezprzedmiotowe i w takim razie musi być umorzone. Taka sytuacja nie miała miejsca w analizowanej sprawie, ponieważ nie miało miejsca wykonanie obowiązku przez zobowiązanych ani przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, ani też po jego wszczęciu.
Natomiast zgodnie z normą art. 33 pkt 5 u.p.e.a. podstawą zarzutu może być niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Niewykonalność obowiązku może mieć charakter faktyczny i prawny. Obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Względy ekonomiczne i finansowe nie uzasadniają twierdzenia o niewykonalności obowiązku, choćby w znacznym stopniu utrudniały jego wykonanie. Decyzja jest natomiast niewykonalna z przyczyn prawnych, jeżeli jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym.
W analizowanej sprawie, zdaniem organu, nie zachodzi żaden z wyżej określonych przypadków niewykonalności. Przepisy prawa materialnego określają, iż podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku wyłączenia z użytkowania budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu. W analizowanym postępowaniu są to współwłaściciele budynku – Z. M., K.K. i A. M.. Ustawa Prawo budowlane nie przewiduje możliwości odmiennego rozstrzygania w tym przedmiocie w zależności od tego, czy gmina winna przedstawić do dyspozycji lokatorów lokale zamienne czy socjalne. Gmina nie jest też stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 68 Prawa budowlanego. Tym samym nie można podzielić poglądu, iż niewywiązywanie się przez podmiot trzeci, jakim jest gmina, z obowiązku zapewnienia lokali lokatorom wyłączanego z użytkowania budynku mieszkalnego, prowadzi do niewykonalności decyzji wydanej w tym przedmiocie.
Przyjęcie tezy odmiennej doprowadziłoby do sytuacji, iż mimo istnienia realnego, bezpośredniego zagrożenia katastrofą budowlaną, organy nadzoru budowlanego nie dysponowałyby środkami prawnymi umożliwiającymi zapobieżenie zagrożeniu dla życia i zdrowia ludzkiego. Nie ma bowiem regulacji umożliwiającej przymuszenie do wykonania obowiązku przez podmiot nie będący stroną postępowania, a takim w niniejszym postępowaniu jest gmina.
Tym samym zdaniem organu odwoławczego skoro na właścicielu spoczywa obowiązek wyłączenia z użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego, nie może się bronić zarzutem, że organy gminy nie przedstawiają do dyspozycji lokatorów innych lokali. Bronić swoich praw w tym zakresie skarżący może jedynie w drodze powództwa przed sądem powszechnym.
W związku z powyższym organ II instancji nie podzielił zarzutów zawartych w treści zażalenia uznając, iż brak możliwości przekwaterowania najemców zamieszkujących w lokalach nie świadczy o niewykonalności decyzji nakazującej wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego.
Odnosząc się natomiast do prowadzonych przez zobowiązanych procedur prawych eksmisyjnych w stosunku do osób zajmujących bezumownie lokale, organ wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że okoliczność ta może być uznana za czasową niewykonalność obowiązku, to czasowa niewykonalność obowiązku nie stanowi podstawy umorzenia postępowania, lecz podstawę wstrzymania czynności egzekucyjnych.
Na ostateczne postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do sądu administracyjnego złożył A. M., reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
- art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. - poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo wykonania obowiązku w części - tj. w zakresie pkt 4 - umieszczenia w widocznym miejscu na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania i wstępu do budynku;
- art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 5 u.p.e.a. - poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym - w pozostałym zakresie - tj. do czasu legalnego opuszczenia budynku przez lokatorów.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Kontroli Sądu poddano w niniejszej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. odmawiające uwzględnienia zarzutów wniesionych przez A. M. w piśmie z dnia 18 sierpnia 2015r. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], dotyczącej wykonania obowiązku polegającego na wyłączeniu z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 9, oraz: (1) odłączenie w/w budynku od sieci infrastruktury technicznej, (2) rozbiórce głowic kominowych ponad dachem; (3) zabezpieczeniu w sposób trwały otworów okiennych i drzwiowych w parterze w/w budynku; (4) umieszczeniu w widocznym miejscu na w/w budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania i wstępu do budynku, wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...].
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo rozstrzygnęły kwestię zgłoszonego przez skarżącego zarzutu, a kwestionowane postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem, po wystarczająco i prawidłowo przeprowadzonym przez organy postępowaniu.
Przechodząc do omówienia mających zastosowanie w sprawie przepisów należy wskazać, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.
Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1).
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Według art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Z powyższych przepisów wynika, że postępowanie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych jest ściśle sformalizowane, a podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a. Jego granice wyznacza sam zobowiązany decydując, czy w ogóle wnieść zarzuty, jakie zarzuty sformułować oraz jak je uzasadnić, przy czym katalog możliwych zarzutów jest zamknięty.
Podobnie ograniczone są formy rozstrzygnięcia wierzyciela i organu egzekucyjnego. Jak wynika z art. 34 u.p.e.a. organ winien rozpatrzyć zarzuty dłużnika i wydać postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów (po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, chyba że - tak jak w niniejszej sprawie - wierzycielem jest organ prowadzący egzekucję). Postanowienie to - jeżeli zarzuty są uzasadnione - winno być postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszym postępowaniu postanowienia wydanego w toku postępowania egzekucyjnego, z uwzględnieniem wskazanych powyżej wymogów procedury egzekucji administracyjnej uznał, że postanowienie to, w aspekcie zgodności z prawem, nie budzi istotnych zastrzeżeń. Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym, wystawionym wobec skarżącego, a wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wydanej na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu w egzekucyjnym w administracji, istnieje i podlega egzekucji administracyjnej. Wykonalności ww. decyzji nie wstrzymano i decyzja ta podlega wykonaniu.
Skarżący jest zatem zobowiązany decyzją ostateczną do wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 9, oraz: (1) odłączenie w/w budynku od sieci infrastruktury technicznej, (2) rozbiórce głowic kominowych ponad dachem; (3) zabezpieczeniu w sposób trwały otworów okiennych i drzwiowych w parterze w/w budynku; (4) umieszczeniu w widocznym miejscu na w/w budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania i wstępu do budynku. Obowiązku tego skarżący w całości dobrowolnie nie wykonał. Przedmiotowy obowiązek niewątpliwie stanowi zobowiązanie o charakterze niepieniężnym.
Tytuł wykonawczy z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] został wystawiony wobec skarżącego przez uprawniony organ, po przeprowadzeniu prawidłowego - z perspektywy normatywnej - postępowania.
Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
Upomnienie z dnia [...] czerwca 2015 r. prawidłowo doręczono skarżącemu w dniu 19 czerwca 2015 r. Następnie prawidłowo doręczono tytuł wykonawczy skarżącemu w dniu 13 sierpnia 2015 r. Spełnione zostały zatem warunki formalne do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że skarżący podniósł zarzut, że obowiązek umieszczenia w widocznym miejscu na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania i wstępu do budynku został wykonany, natomiast w pozostałym zakresie obowiązek jest niewykonalny. Zobowiązany swój zarzut z art. 33 pkt 5 u.p.e.a. uzasadnił tym, że w budynku znajdują się osoby, które zajmują lokale bez tytułu prawnego. Umowy najmu zostały im wypowiedziane, postępowanie eksmisyjne jest w toku, jednakże pomimo licznych wezwań do opuszczenia lokalu nadal tam zamieszkują. Ponadto, gmina winna zapewnić legalnym lokatorom lokale socjalne, czego nie czyni z uwagi na brak takowych lokali. W ocenie strony, do momentu kiedy gmina nie dostarczy lokali socjalnych, obowiązek wyłączenia budynku z użytku nie jest możliwy do wykonania.
Zdaniem sądu, wbrew zarzutom skargi, dokonana w niniejszej sprawie przez organy administracji interpretacja art. 33 pkt 5 u.p.e.a. nie budzi zastrzeżeń. W przepisie tym chodzi bowiem o niewykonalność faktyczną obowiązku niepieniężnego, która musi mieć charakter obiektywny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet w przypadku uwzględnienia aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia lokalu zastępczego (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 509/05, z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1163/10, z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1603/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt II SA/GD 643/10, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 113/09). Przedstawione wyżej stanowisko zostało potwierdzone również w doktrynie, w której wskazuje się, że przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy albo uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi, a obowiązek jest niewykonalny w przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Warszawa 2003, s. 131-132).
Tak więc subiektywne przekonanie strony o niemożności zapewniania lokali zastępczych osobom wciąż zajmującym mieszkania w wyłączonym z użytkowania budynku nie może zostać uznane za okoliczność, która przekreśla możliwość wykonania obowiązku nałożonego na skarżącego. Nie skutkuje ona bowiem obiektywną niewykonalnością obowiązku, a tym samym nie może stanowić przeszkody w prowadzeniu egzekucji. O niewykonalności obowiązku opróżnienia budynku nie świadczy również okoliczność braku możliwości przekwaterowania, wynikająca z braku posiadania przez samorząd terytorialny lokali, do których można byłoby dokonać wykwaterowania. Należy bowiem uzmysłowić sobie ewentualne konsekwencje niewykonania nałożonego obowiązku, biorąc pod uwagę zły stan techniczny budynku, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z decyzji nakładającej obowiązki będące przedmiotem egzekucji i duże prawdopodobieństwo jego zawalenia się wraz z zamieszkującymi w nim wciąż ludźmi.
Powyższa argumentacja wskazuje, że kwestionowane rozstrzygniecie odpowiada prawu i tym samym skarga nie jest zasadna, a podniesione zarzuty nie mogły odnieść oczekiwanego przez stronę skutku.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło