II SA/Łd 275/16

Dnia 10 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi S. M. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Łodzi z dnia 3 grudnia 2015 roku w sprawie II SAB/Łd 182/15 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 2. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. sumę pieniężną w wysokości 200 (dwieście) złotych; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 296,95 (dwieście dziewięćdziesiąt sześć 95/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS S. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w łodzi skargę na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wyroku z dnia 3 grudnia 2015 roku, sygn. akt: II SAB/Łd 182/15 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Autor skargi domaga się wymierzenia organowi grzywny, przyznanie w trybie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W motywach skargi jej autor wyjaśnił, że wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 roku, sygn. akt: II SAB/Łd 182/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia wniosku skarżącego w zakresie udostępnienia "kopii zgłoszeń rozpoczęcia budowy wraz z kopiami ich załączników dotyczących nieruchomości położonej we wsi Z. 44C gm. B. – działka nr 65/3", stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. A ponieważ termin wykonania wyroku upłynął bezskutecznie, skarżący wezwał organ do jego wykonania, doręczając mu wezwanie w dniu 29 lutego 2016 roku. Przed złożeniem skargi, skarżący dokonał wglądu w akta sprawy, celem ustalenia, czy organ podjął w sprawie jakiekolwiek czynności, ale wobec stwierdzenia, że organ żadnej czynności nie podejmował, a termin wykonania wyroku upłynął, zdaniem skarżącego, skarga jest uzasadniona. Organ ignoruje swoje obowiązki, jak i nie respektuje prawomocnych wyroków. Uzasadniając wniosek o przyznanie w trybie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej skarżący wskazał, iż należy w tym zakresie uwzględnić nie tylko stwierdzoną wyrokiem okoliczność bezczynności organu, ale również okoliczność całkowitego lekceważenia przez organ obowiązków przewidzianych prawem, jak choćby obowiązek wykonywania wyroków sądowych. Jeżeli organ ignoruje prawomocne orzeczenie sądowe w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a więc ignoruje także konstytucyjne prawo obywatela, to takie niewykonanie wyroku ma charakter rażący. Takie zachowanie organu powoduje dla skarżącego uszczerbek moralny, w postaci całkowitej utraty zaufania, że organ nadzoru budowlanego w Polsce nie jest powołany dla załatwiania jego sprawy. Skarżący jest całkowicie pozbawiony prawa do załatwienia jakiejkolwiek sprawy w organie od wielu lat, zatem czuje się wykluczony ze społeczeństwa, poprzez traktowanie jego spraw z ignorancją. Poza uprawnieniem do wnoszenia skarg do Sądu, nie pozostało skarżącemu żadne uprawnienie do tego, że jego sprawa zostanie kiedykolwiek załatwiona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, iż w dniu 21 grudnia 2015 roku otrzymał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2015 roku, sygn. akt: II SAB/Łd 182/15. W dniu [...] organ w wykonaniu tego wyroku udzielił S. M. informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 154 § 1 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 P.p.s.a.). Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 P.p.s.a.). Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2016 roku w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2015 roku i w drugim półroczu 2015 roku (M.P. poz. 174) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2015 roku wyniosło 3.408,62 zł. Jednocześnie uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 154 § 7 P.p.s.a.). Powyższy przepis jest podstawą wymierzenia grzywny organowi administracyjnemu, który nie wykonał wyroku sądowego. Zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że organ administracji nie wykonał wyroku Sądu. Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ma również zastosowanie do skargi na bezczynność, ale w tym znaczeniu, że wyznaczony przez Sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność. Tytułem wstępu wskazać należy, iż warunkiem wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co wprost wynika z treści cytowanego przepisu. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że skarżący dopełnił tej czynności kierując do organu, pismem z dnia 29 lutego 2016 roku, stosowne wezwanie, a dopiero później skargę do sądu w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a., co miało miejsce w dniu 3 marca 2016 roku. W stanie faktycznym sprawy skarżący wniósł o wymierzenie organowi – Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2015 roku w sprawie II SAB/Łd 182/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 roku, w punkcie pierwszym, zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia wniosku S. M. z dnia 23 lipca 2015 roku w zakresie żądania udostępnienia "kopii zgłoszeń rozpoczęcia budowy lub robót budowlanych, a także zawiadomień o zakończeniu budowy wraz z kopiami ich załączników dotyczących nieruchomości położonej we wsi Z. 44 C gm. B, - działka nr 65/3", w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Natomiast w punkcie drugim wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok jest prawomocny od dnia 22 stycznia 2016 roku. Bezsporne w sprawie jest to, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem sądu wpłynęły do organu dnia 10 lutego 2016 roku (a nie jak błędnie wskazał organ w dniu 21 grudnia 2015 roku, w tej dacie organowi doręczono wyrok ale jeszcze nieprawomocny), zatem od tej daty, zgodnie z treścią art. 286 § 2 P.p.s.a., należy liczyć termin do załatwienia sprawy. Określony wyrokiem Sądu 14 – dniowy termin ekspirował z dniem 24 lutego 2016 roku. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, iż do dnia wniesienia skargi w sprawie niniejszej, czyli do dnia 3 marca 2016 roku, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do wykonania wyroku, tenże nie udostępnił skarżącemu informacji publicznej. Organ udostępnił skarżącemu informację publiczną w dniu [...] (data otrzymania przez skarżącego pisma z dnia 5 kwietnia 2016 roku). Skoro zatem organ, w wyznaczonym wyrokiem Sądu terminie, sprawy nie załatwił, to wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 154 P.p.s.a. zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że prawomocny wyrok zobowiązywał organ do załatwienia wniosku skarżącego, ale i do uczynienia tego w odpowiednim terminie. W przekonaniu Sądu, niewykonanie prawomocnego wyroku w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane, bowiem taka sytuacja prowadzi do podważenia zaufania obywateli do organów państwa, świadczy o braku poszanowania prawa przez te organy, które same są zobowiązane do jego stosowania. W szczególności usprawiedliwieniem braku respektowania prawomocnego wyroku nie mogą być trudności kadrowe organu, konieczność zgromadzenia materiału dowodowego oraz wielość pism, czy skarg kierowanych przez strony, a na które odpowiadać musi organ. Okoliczności te mogą jedynie wpływać na wysokość grzywny nałożonej na organ za niewykonanie prawomocnego wyroku, co nie jest sporne w orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 8 stycznia 2013 roku, I OSK 2005/12 oraz z dnia 1 października 2010 roku, I OSK 1166/10 i inne; wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). I tak, uwzględniając wskazane przez organ okoliczności Sąd uznał, że grzywna w kwocie określonej w orzeczeniu będzie adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy, a jednocześnie spełni wystarczająco represyjną funkcję. Uznawszy, iż skarga jest uzasadniona, bowiem organ istotnie nie wykonał prawomocnego wyroku w terminie oznaczonym, Sąd stwierdził, iż zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącego i przyznania na jego rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Wnioskowana przez skarżącego kwota jednak, w ocenie Sądu, jest wygórowana, dlatego Sąd postanowił przyznać kwotę określoną w orzeczeniu uznając, że taka wysokość sumy pieniężnej będzie stanowiła równowagę między stopniem poszkodowania skarżącego, a ilością nakładanych na organ grzywien i sum pieniężnych we wszystkich sprawach zawisłych przed Sądem. Konkludując Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a. O przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej Sąd orzekł w oparciu o treść art. 154 § 7 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. Lp/