II SA/Łd 311/25

WyrokWSA w Łodzi2025-05-22

Skład orzekający: Tomasz Porczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinno było rozpoznać sprawę merytorycznie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie wykazało w należyty sposób wypełnienia przesłanek z art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy, dysponując analizą urbanistyczną i nie kwestionując jej poprawności, mógł rozpoznać sprawę merytorycznie, ewentualnie zlecając uzupełnienie materiału dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a., zamiast stosować tryb kasacyjny.
Stan faktyczny
B. G. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku rekreacji indywidualnej. Organ I instancji (Wójt Gminy Zgierz) odmówił wydania decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i brak należytej analizy urbanistycznej. B. G. wniosła sprzeciw do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu nieuprawnione zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi i zasądził od Kolegium na rzecz B.G. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2025 roku sprawy ze sprzeciwu B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2025 roku nr SKO.4150.183.2025 w przedmiocie odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz B.G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc Decyzją z dnia 10 kwietnia 2025 r., nr SKO.4150.183.2025 wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.)-dalej: k.p.a.; art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 20124 r. poz. 1130 ze zm.) – dalej: u.p.z.p.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uchyliło decyzję Wójta Gminy Zgierz z dnia 13 lutego 2025 r., nr 91/2025 o odmowie ustalenia, na wniosek B. G., warunków zabudowy dla inwestycji o nazwie: budowa budynku rekreacji indywidualnej na działce nr ew. [...], w obrębie S., gm. Z. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, iż z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji B.G. (dalej także skarżąca, inwestor) wystąpiła w dniu 26 czerwca 2024 r. Wniosek ten podlegał rozpatrzeniu w oparciu o przepisy u.p.z.p.w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 września 2023 r., to jest do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688). Zgodnie bowiem z art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy nowelizującej do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 (u.p.z.p. – uwaga Sądu) w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie zaś z art. 65 ust. 1 ustawy nowelizującej studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 30 czerwca 2026 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Dalej Kolegium oceniło kompletność złożonego przez inwestora w dniu 26 czerwca 2024 r. wniosku (art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.), jak również wskazało na ustawowe przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p., których łączne spełnienie determinuje możliwość ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji administracyjnej. Kolegium podkreśliło, iż jednym z tych warunków jest określona w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przesłanka tzw. "dobrego sąsiedztwa", to jest ustalenie, że co najmniej jedna z działek, dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana w sposób pozwalający na ustalenie parametrów dla nowej zabudowy. Ocena spełnienia tej przesłanki następuje w oparciu o sporządzaną w toku postępowania analizę urbanistyczną terenu, o której mowa w art. 61 ust. 5a u.p.z.p. Organ odwoławczy wskazał, że sprawa dotycząca ustalenia warunków zabudowy dla w/w inwestycji była już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kolegium z dnia 20 stycznia 2025 r., nr SKO.4150.4.2025, którą uchylono wydaną w pierwszej instancji przez Wójta Gminy Zgierz decyzję z dnia 18 grudnia 2024 r., nr 599/2024 o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Kolegium zakwestionowało wówczas przyjęte przez organ I instancji, jako zasadę stanowisko, że zabudowa jednorodzinna nie stanowi kontynuacji funkcji dla wnioskowanej przez stronę zabudowy letniskowej. Zdaniem Kolegium samo stwierdzenie kontynuacji funkcji nie stanowi gwarancji uzyskania warunków zabudowy, gdyż jak wynika z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. istniejąca w obszarze analizowanym zabudowa winna pozwalać także na określenie cech i parametrów nowej zabudowy. W ocenie Kolegium niezbędne było zatem uwzględnienie w części opisowej analizy urbanistycznej nie tylko parametrów zabudowy istniejącej, ale także ocenę tych parametrów pod kątem możliwości ich przeniesienia na teren planowanej inwestycji. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji nie dokonał żadnej pogłębionej analizy, ograniczając się jedynie do przepisania uprzednio uchylonej decyzji z dnia 18 grudnia 2024 r., ignorując tym samym wskazania Kolegium, zawarte w decyzji kasacyjnej z dnia 20 stycznia 2025 r. Kolegium podkreśliło, że mimo braku wyraźnego związania organu I instancji "wskazaniami" i "wytycznymi" organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.), to uwzględniając racjonalność ustawodawcy, zasadnym jest stwierdzenie, iż winny one zostać uwzględnione przez organ niższego stopnia, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Powyższe uprawnienie obejmuje także możliwość narzucenia organowi I instancji, przez organ odwoławczy, wiążącej interpretacji przepisu prawa, przy czym co istotne owe wskazania nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Wskazując na konieczność ponownego uchylenia wydanego w sprawie rozstrzygnięcia organu I instancji Kolegium zaznaczyło, iż jak wynika z uzasadnienia powołanej na wstępie decyzji z dnia 13 lutego 2025 r., Wójt Gminy Zgierz odmawiając ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji konsekwentnie wskazywał na brak spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., co argumentował brakiem kontynuacji wyłącznie występującej w obszarze analizowanym zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dla wnioskowanej przez skarżącą zabudowy letniskowej. W tym zakresie Kolegium po raz kolejny podkreśliło, odwołując się do wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu, iż mimo że budynek rekreacji indywidualnej nie jest tożsamy z budynkiem jednorodzinnym, to jednak funkcja rekreacyjna jest niewątpliwie w pewien sposób powiązana z funkcją mieszkaniową, a pomiędzy nimi brak jest jakiejkolwiek kolizji. Tym samym o tym, czy planowana zabudowa rekreacyjna będzie stanowić kontynuację istniejącej już zabudowy mieszkalnej, zależy od realiów danej sprawy, to jest od wykazania możliwości, bądź też braku możliwości współistnienia takiej zabudowy, dostosowania parametrów i gabarytów planowanej zabudowy do zabudowy istniejącej. Tym czasem jak już wcześniej wskazano, uzasadnienie kwestionowanej odwołaniem skarżącej decyzji Wójta Gminy Zgierz z dnia 13 lutego 2025 r. odnosi się wyłącznie do wadliwego zdaniem Kolegium stanowiska, co do braku kontynuacji istniejącej w obszarze analizowanym zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i planowanej przez stronę zabudowy rekreacyjnej. Brak jakiejkolwiek oceny wyników przeprowadzonej analizy urbanistycznej pod kątem możliwości dostosowania cech i parametrów nowej zabudowy do zabudowy istniejącej narusza nie tylko art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., ale również pozostaje w sprzeczności z art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., co uzasadnia uchylenie w/w decyzji z dnia 15 lutego 2025 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zdaniem Kolegium zakres wskazanych uchybień wymaga przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie, w tym przede wszystkim wymaga ustalenia, czy w świetle występującej na danym terenie zabudowy realizacji inwestycji stanowić będzie kontynuację zabudowy, czyli czy jest zgodna z ładem przestrzennym obowiązującym na danym terenie. Wyniki dokonanej oceny winny zostać przedstawione, w sposób jasny i logiczny w uzasadnieniu decyzji. Od wydanej w dniu 10 kwietnia 2025 r. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi B.G. wywiodła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w którym zarzucała naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie przez organ odwoławczy, iż w sprawie wystąpiły określone w w/w przepisie, ustawowe przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym. Strona wnosiła o uchylenie kwestionowanej sprzeciwem decyzji, w trybie autokontroli przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi na podstawie art. 64c § 5 p.p.s.a., alternatywnie o uchylenie przez Sąd, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., w całości decyzji z dnia 10 kwietnia 2025 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Strona wniosła jednocześnie o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadminsitracyjnego. W obszernym uzasadnieniu wniesionego sprzeciwu strona podnosiła, iż brak należytego wykazania przez organ odwoławczy przesłanek przemawiających za zastosowaniem normy z art. 138 § 2 k.p.a. Wskazywała, iż kluczowe elementy uzasadnienia kwestionowanej decyzji koncentrują się aspektach materialnoprawnych sprawy oraz zdecydowanej krytyce postawy organu I instancji, który ignoruje argumenty i wytyczne organu odwoławczego, co do wykładni art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Natomiast kwestia naruszenia przepisów procedury administracyjnej, uzasadniającej podjęcie rozstrzygnięcia kasacyjnego, pozostaje całkowicie wtórna do wskazywanych przez Kolegium naruszeń prawa materialnego i ogranicza się w zasadzie do jednego zdania, w którym organ odwoławczy stwierdza, iż Wójt Gminy Zgierz dopuścił się także naruszenia zasad postępowania. Skarżąca podkreślała, że okoliczności uzasadniające wydanie decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie, lecz winny być interpretowane łącznie z art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Dopiero wykazanie przez organ odwoławczy, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego byłoby niewystarczające dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy lub jego zakres przekraczałby granice określone art. 136 k.p.a., uprawnia ten organ do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. W ocenie strony wielokrotne rozpatrywanie tej samej sprawy, na przemian przez organ I instancji i organ odwoławczy, prowadzące do wydawania kolejnych decyzji o tożsamej treści, z naruszeniem przepisów prawa materialnego nie realizuje przysługujących stronie podstawowych gwarancji procesowych, w tym zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej ( art. 8 § 1 k.p.a.), zasady informowania (art. 9 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.pa.), czy też zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Tego rodzaju postępowanie czyni również fikcyjnym prawo obywatela do zagospodarowania terenu, do którego przysługuje mu tytuł prawny (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Skarżąca odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wydanego w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w drodze decyzji administracyjnej, wskazywała nadto na przysługujące organowi odwoławczemu uprawnienia w zakresie uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego, w tym możliwość uzupełnienia sporządzonej dla danego postępowania analizy urbanistycznej, co w konsekwencji pozwoliłoby na wydanie w jej sprawie decyzji reformatoryjnej. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wnosiło o jego oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem wniesionego sprzeciwu B.G. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy Zgierz z dnia 13 lutego 2025 r., nr 91/2025 o odmowie ustalenia, na wniosek B. G., warunków zabudowy dla inwestycji o nazwie: budowa budynku rekreacji indywidualnej na działce nr ew. [...], w obrębie S., gm. Z. Sprzeciw został wniesiony na podstawie art. 64a p.p.s.a., zgodnie z którym od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji(art. 64d § 1 p.p.s.a.). Ponadto, co istotne rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przywołany wyżej przepis nie zawiera unormowań dotyczących istoty i treści tych przesłanek. Ich stwierdzenie pozostawiono właściwemu organowi odwoławczemu, który obowiązany jest dokonać w tym zakresie stosownych ustaleń na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy. Samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Przy czym rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu odwoławczego, co do stanu faktycznego sprawy, nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., to jest, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jest to równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Tym samym w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytorycznym rozstrzygnięciem, niedopuszczalne jest jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania, podejmowanie decyzji kasacyjnej (por. wyroki NSA z 15 lipca 2016 r., II OSK 2804/14; z 14 lutego 2017 r., II OSK 1386/15; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wcześniej wskazano kwestionowana sprzeciwem decyzja kasacyjna podjęta została z uwagi na nieuwzględnienie przez Wójta Gminy Zgierz, wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, zawartych w wydanej w toku niniejszego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, decyzji kasacyjnej z dnia 20 stycznia 2025 r., co do prawidłowej wykładni art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., prowadzącej do stwierdzenia, iż pomimo braku tożsamości pomiędzy budynkiem rekreacji indywidualnej a budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, funkcja rekreacyjna jest w pewien sposób powiązana z funkcją mieszkaniową, a pomiędzy tymi budynkami brak jest jakiejkolwiek kolizji. Wobec powyższego o tym, czy planowana zabudowa rekreacyjna będzie stanowić kontynuację istniejącej już zabudowy mieszkalnej, zależy od realiów danej sprawy, to jest od wykazania możliwości, bądź też braku możliwości współistnienia takiej zabudowy, dostosowania parametrów i gabarytów planowanej zabudowy do zabudowy istniejącej. Zdaniem Kolegium brak jakiejkolwiek oceny wyników przeprowadzonej na potrzeby niniejszego postępowania analizy urbanistycznej, pod kątem możliwości dostosowania cech i parametrów planowanej przez skarżącą nowej zabudowy do zabudowy istniejącej, stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., jak i pozostaje w sprzeczności z art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., co w konsekwencji czyniło zasadnym uchylenie decyzji z dnia 15 lutego 2025 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając treść art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5a u.p.z.p. wskazać na wstępie należy, że w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy konieczne jest sporządzenie analizy architektoniczno-urbanistycznej przez podmiot uprawniony (w rozumieniu art. 5 u.p.z.p.). Analiza urbanistyczno-architektoniczna stanowi bowiem główny dowód w sprawie i pełni kluczową rolę w określaniu wymaganych parametrów i wskaźników. Składa się z części tekstowej i graficznej, które powinny być ze sobą spójne. Wyniki tej analizy, jej rzetelność, kompletność i zgodność z zapisami rozporządzenia przesądzają w znacznej mierze o wynikach całego postępowania prowadzonego w celu ustalenia warunków zabudowy. Przy czym to na organie spoczywa, wynikający z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., obowiązek dokonania takiej oceny pod kątem zgodności z przepisami prawa, a także wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, dokładnie w taki sam sposób, w jaki ocenić należy każdy dowód z opinii biegłego. Istotnym dla sprawy pozostaje również wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, co do dopuszczalności przeprowadzenia przez organ odwoławczy, w sprawach o ustalenie warunków zabudowy, uzupełniającego postępowania dowodowego, w tym przeprowadzenie ponownej analizy urbanistyczno-architektonicznej, a w konsekwencji wydanie decyzji reformatoryjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z 20 listopada 2012 r., II OSK 1299/11; z 16 lipca 2020 r., II OSK 406/20; z 16 grudnia 2020 r., II 3106/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie o ustalenie warunków zabudowy, tak jak w każdej sprawie administracyjnej, załatwienie sprawy jest obowiązkiem organu pierwszej instancji, a w razie wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego. Tym samym, jeżeli organ odwoławczy ma zastrzeżenia co do przeprowadzonej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków określonych w art. 61 ust.1 pkt 1-6 u.p.z.p., to nie jest konieczne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy termu organowi do ponownego rozpoznania, o ile po uzupełnieniu materiału dowodowego i wyjaśnieniu dodatkowych okoliczności sprawy organ odwoławczy może rozpoznać sprawę co do jej istoty (por. wyroki NSA z 23 stycznia 2014 r., II OSK 1986/12; z 16 czerwca 2021 r., II OSK 2769/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga również, że z treści uzasadnienia objętej sprzeciwem decyzji wynika, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie kwestionuje zgodności z obowiązującymi przepisami prawa sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania analizy urbanistycznej, zarówno co do wyznaczonych granic obszaru analizowanego, posiadania niezbędnych uprawnień przez podmiot sporządzający tę analizę, jak i co do merytorycznej treści samej analizy, w której co istotne, wskazano, w formie tabelarycznej, wszystkie istniejące w granicach obszaru analizowanego budynki mieszkalne i gospodarcze, ze wskazaniem ich parametrów takich jak: charakter zabudowy, liczba kondygnacji, szerokość elewacji frontowej, wysokość do kalenicy, geometria dachu, a nadto wskaźniki dotyczące: powierzchni działek ewidencyjnych, powierzchni zabudowy, powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki. Kolegium nie kwestionuje również tych ustaleń organu I instancji, z których wynika, że planowana przez skarżącą inwestycja spełnia wszystkie pozostałe przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 2-6 u.p.z.p. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotowy sprzeciw, mając na uwadze tak zakreśloną oś sporu, jak i przedstawioną powyżej argumentację, zarówno co do charakteru decyzji kasacyjnej podejmowanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jak i obowiązków oraz uprawnień organu odwoławczego wynikających z art. 15 k.p.a., w tym także w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, uzasadnione jest stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie wykazało w należyty sposób wypełnienia przesłanek z art. 138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a., co czyni wniesiony środek zaskarżenia zasadnym. Pomijając w tym miejscu kwestię "związania" organu I instancji wytycznymi organu odwoławczego wskazać należy, iż wbrew argumentacji Kolegium, wydana przez Wójta Gminy Zgierz decyzja z dnia 13 lutego 2025 r. zawiera stosowne uzasadnienie, w którym organ I instancji przedstawił swoje stanowisko, z którego wynika, dlaczego organ ten uważa, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., a w konsekwencji brak jest możliwości pozytywnego rozpatrzenia żądania skarżącej. Rozstrzygnięcie organu I instancji podjęte zostało w oparciu o dokonane przez ten organ ustalenia faktyczne oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym o sporządzoną na potrzeby niniejszego postępowania analizę urbanistyczną. Tym samym, pomimo niewątpliwie odmiennej, prezentowanej przez organy obu instancji wykładni art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., w zakresie możliwości uznania zabudowy rekreacyjnej jako kontynuacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, nie sposób zarzucać decyzji organu I instancji naruszenia art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Przy czym podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż kwestia, którą z prezentowanych wykładni art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. uznać należy za prawidłową, na obecnym etapie postępowania pozostaje poza zakresem rozważań Sądu. W ocenie Sądu wskazać również należy, iż wobec konsekwentnie zajmowanego stanowiska Wójta Gminy Zgierz, co do braku spełnienia w sprawie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., jak również wobec braku zakwestionowania przez organ odwoławczy poprawności i przydatności dla rozpatrzenia żądania skarżącej, zasadniczego dowodu w sprawie, to jest sporządzonej analizy urbanistycznej terenu planowanej inwestycji, Kolegium uprawnione było do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Jak już bowiem wcześniej wskazano, zawarte w analizie urbanistycznej dane, co do parametrów i charakteru istniejącej zabudowy w obszarze analizowanym, były wystarczające do przeprowadzenia oceny, czy możliwym jest ustalenie parametrów dla nowej zabudowy, wnioskowanej przez skarżącą. Dokonanie tej oceny przez organ odwoławczy, w tym ewentualne uzupełnienie zgromadzonego materiału dowodowego, między innymi o zlecenie sporządzenia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji, w przypadku uznania przez Kolegium spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., w ocenie Sądu mieści się w granicach uzupełniającego postępowania dowodowego, które organ odwoławczy władny jest przeprowadzić lub zlecić jego przeprowadzenie, stosownie do treści art. 136 k.p.a. Reasumując Sąd rozpoznający sprzeciw B. G. uznał, iż objęta tym środkiem prawnym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2025 r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, to jest art. 138 § 2 k.p.a., co w myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. obligowało Sąd do jej uchylenia. Rozpatrując sprawę ponownie, organ odwoławczy będzie zobowiązany do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a uwzględnił sprzeciw. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło