II SA/Łd 319/25
WyrokWSA w Łodzi2025-08-22
Skład orzekający: Piotr Mikołajczyk, Robert Adamczewski, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw organu architektoniczno-budowlanego wobec zgłoszenia budowy bezodpływowego zbiornika na ścieki bytowe jest zasadny, gdy planowana inwestycja (zbiornik) ma być funkcjonalnie związana z budynkiem gospodarczym, którego budowa jest niedopuszczalna na danym terenie ze względu na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że sprzeciw organu był zasadny. Skoro planowany budynek gospodarczy, do którego miał być podłączony zbiornik na ścieki, nie mógł zostać zrealizowany ze względu na zakaz wprowadzania obiektów kubaturowych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to również budowa samego zbiornika, pełniącego rolę służebną wobec tego budynku, jest niedopuszczalna. Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie zwalnia z obowiązku przestrzegania przepisów planistycznych.Stan faktyczny
Inwestorzy zgłosili zamiar budowy szczelnego zbiornika na ścieki bytowe o poj. 10 m3 oraz budowy budynku gospodarczego. Starosta Zgierski wniósł sprzeciw wobec budowy zbiornika, uznając, że narusza on miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (zakaz wprowadzania obiektów kubaturowych na terenie K1RP). Wojewoda Łódzki utrzymał decyzję w mocy. Inwestorzy w skardze argumentowali, że budowa zbiornika jest niezbędna, a sprzeciw jest niezgodny z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sąd rozpoznał sprawę, ustalając, że zgłoszenie dotyczyło jedynie zbiornika, a budynek gospodarczy miał być realizowany niezależnie, bez pozwolenia czy zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi T. G. i M. G. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 20 marca 2025 r. nr 99/2025 znak: GPB-III.7721.26.2025 (MJ) w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie przyjęcia zgłoszenia zamiaru budowy zbiornika na ścieki bytowe oddala skargę. MR
Wojewoda Łódzki, decyzją z 20 marca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Zgierskiego z 19 grudnia 2024 r., wnoszącą sprzeciw w sprawie zgłoszenia M. G. i T. G. z 4 grudnia 2024 r., dotyczącego zamiaru budowy szczelnego zbiornika na ścieki bytowe o poj. 10 m3, przewidzianego do realizacji na działce o nr [...], obręb [...], gmina A..
W aktach sprawy znajduje się zgłoszenie inwestorów z 4 grudnia 2024 r., dotyczące zamiaru wykonania robót budowlanych.
Z części tekstowej zgłoszenia wynika zakres i sposób wykonania robót:
" - zbiornik na ścieki żelbetowy szczelny poj. całk. 10 m 3
- na potrzeby gospodarstwa rolnego (hodowla koni, plantacja winogron) budynek gospodarczy 12x5 m o charakterze uzupełniającym w ramach siedliska",
Inwestycję przewidziano do realizacji na ww. działce nr [...], wskazując planowany termin rozpoczęcia robót budowlanych na 28 grudnia 2024 r.
Do ww. zgłoszenia dołączono mapę zasadniczą w skali 1:1000 na której uwidoczniona jest inwestycja, opisana jako: "BEZODD. ZB. NA ŚCIEKI" oraz "BUD. GOSP. O POW. 60 m2 BEZ ZGŁOSZENIA I POZWOLEŃ".
Starosta Zgierski, wspomnianą decyzją z 19 grudnia 2024 r., na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 – p.b.), wniósł sprzeciw wobec zamiaru budowy szczelnego zbiornika na ścieki bytowe o poj. 10 m3 przewidzianego do realizacji na ww. działce nr [...].
Organ pierwszej w uzasadnieniu wyjaśnił, że inwestor dokonał zgłoszenia budowy szczelnego zbiornika na ścieki bytowe o poj. 10m3 objętego wnioskiem, Jednakże po dokonaniu analizy zgłoszenia oraz załączonych do niego dokumentów, a także weryfikacji zapisów prawa miejscowego ujętego w uchwale Rady Miejskiej w Aleksandrowie Łódzkim z dnia 16 grudnia 2004 r., nr XXVII/242/04 w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Aleksandrów Łódzki, Starosta stwierdził, iż zgłoszona inwestycja narusza ustalenia ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ zaznaczył, że jak wynika z dokumentacji załączonej do zgłoszenia projektowany zbiornik ma zapewnić użytkowanie obiektu (budynek gospodarczy), który nie jest obiektem istniejącym. Działka, na której planowana jest inwestycja znajduje się w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem "K1RP", dla której plan ustala w § 99 ust. 1 pkt 1 dla terenu upraw polowych zakaz wprowadzania obiektów kubaturowych. Organ dodał, że co prawda w § 99 ust. 1 pkt 2 plan ustala adaptację, rozbudowę oraz modernizację istniejącej zabudowy rozproszonej mieszkaniowej siedliskowej zgodnie z wymogami określonymi w § 21 uchwały, jednakże istniejąca zabudowa mieszkaniowa siedliskowa znajduje się w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem "K2LS", dla której plan ustala w § 100 dla terenu leśnego zakaz wprowadzania obiektów kubaturowych na terenach lasów prywatnych, adaptację istniejących duktów leśnych, z możliwością modernizacji na ciągi pieszo - rowerowe oraz realizację obiektów kubaturowych związanych z gospodarką leśną na terenach lasów państwowych.
W odwołaniu z 13 stycznia 2025 r., inwestorzy wskazali, że budowa zbiorników bezodpływowych, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b. nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a sprzeciw wniesiony przez Starostę Zgierskiego na podstawie zakazów wskazanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest sprzeczny z ustawą o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach. Ponadto, wniesienie sprzeciwu uniemożliwia wykorzystanie działki zgodnie z przeznaczeniem, ponieważ inwestorzy zgłosili także zamiar budowy budynku gospodarczego wolnostojącego uzupełniającego w ramach istniejącego już siedliska - co do budowy, którego Starosta Zgierski nie zgłosił sprzeciwu w ustawowym terminie. Budynek ten wymagać będzie przyłączenia zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe w związku z hodowlą koni. Inwestorzy są producentami rolnymi - posiadają numer producenta rolnego, jak i numer stada nadany przez Agencję Rolnictwa. Skoro zatem Starosta Zgierski nie zgłosił sprzeciwu co do zamiaru budowy budynku gospodarczego, sprzeciw w zakresie budowy zbiornika na ścieki ogranicza w sposób rażący uprawnienia właścicielskie. Jednocześnie pełnomocnik skarżących wskazał, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie pokrywają się z wpisem w rejestrze gruntów dla przedmiotowej nieruchomości, która stanowi działkę siedliskową. Na działkach nr [...] i [...] od 2006 r. posadowione są budynki: mieszkalny jednorodzinny i gospodarczy, które zostały wybudowane na podstawie decyzji z 18 lipca 2003 r. o warunkach zabudowy, wydanej przez Urząd Gminy Aleksandrów Łódzki. Jednocześnie, zdaniem inwestorów niezrozumiałe jest, że Starosta Zgierski wniósł sprzeciw tylko w zakresie budowy zbiornika na ścieki, a nie wniósł sprzeciwu co do budowy budynku gospodarczego, dla którego przeznaczenia jest potrzebny.
W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż planowane zamierzenie inwestycyjne w postaci szczelnego zbiornika na ścieki bytowe jest konieczne i niezbędne dla zapewnienia utrzymania czystości i porządku.
Wojewoda Łódzki utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wyjaśnił, że przedmiotem złożonego zgłoszenia, jak wynika z jego treści, jest zamiar wykonania robót budowlanych polegających na budowie bezodpływowego zbiornika żelbetowego na nieczystości ciekłe o poj. 10 m3 przewidzianego do realizacji na działce nr [...]. Jednocześnie, zdaniem Wojewody inwestorzy wskazali w ww. zgłoszeniu, iż na potrzeby gospodarstwa rolnego (hodowla koni, plantacja winogron) planują budowę budynku gospodarczego o wymiarach 12 x 5 m o charakterze uzupełniającym w ramach siedliska. Na załączonej mapie inwestorzy wskazali usytuowanie przedmiotowej inwestycji względem granic z działkami sąsiednimi oraz zaznaczyli, że przedmiotowy budynek gospodarczy o pow. 60 m2 nie wymaga zgłoszenia i pozwolenia na budowę. Z przedłożonej do zgłoszenia mapy zasadniczej wynika, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny. Jednocześnie, jak wskazał pełnomocnik inwestorów od 2006r. posadowione są budynki: mieszkalny jednorodzinny i gospodarczy, które zostały wybudowane na podstawie decyzji o warunkach zabudowy z 18 lipca 2003 r.
Zdaniem Wojewody kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy mają ustalenia m.p.z.p. Planowana inwestycja została zlokalizowana w części działki położonej w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem K1RP, a najistotniejszym zapisem m.p.z.p., określającym przeznaczenie tego terenu jest § 99, z którego wynika zakaz wprowadzania obiektów kubaturowych. Z powyższego wynika, iż działka inwestycyjna nie jest przeznaczona pod realizację zabudowy, zatem na tym terenie nie jest możliwa budowa, przez którą rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). W ocenie organu realizacja zbiornika na ścieki jest niedopuszczalna w świetle brzmienia § 99 ust. 1 pkt 1 m.p.z.p. Powyższego nie zmienia fakt, że w § 99 ust. 1 pkt 2 planu, na terenie K1RP, dopuszcza się adaptację, rozbudowę oraz modernizację istniejącej zabudowy rozproszonej mieszkaniowej siedliskowej oraz realizację sieci napowietrznych i podziemnych infrastruktury technicznej oraz związanych z nimi urządzeń.
Organ zacytował przepisy § 2 pkt 10 - 11, § 12 ust. 9, § 14 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 3 i ust. 4 pkt 3 planu, a także treść § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i wyjaśnił, że bezodpływowe zbiorniki na ścieki kwalifikowane są jako urządzenia instalacyjne, będące urządzeniami budowlanymi, w rozumieniu art. 3 pkt 9 p.b. Ostatecznie organ stwierdził, że nie można uznać budowy spornego bezodpływowego zbiornika na ścieki za zgodną z ww. regulacjami planistycznymi.
Odnosząc się do planowanego budynku gospodarczego o wymiarach 12 m x 5 m (pow. 60 m2), Wojewoda wskazał, że nie może on zostać zrealizowany na przedmiotowej działce, gdyż nie jest zgodny z obowiązującego m.p.z.p. Organ wyjaśnił, że ewentualne zwolnienie realizacji inwestycji z trybów określonych w Prawie budowlanym, tj. pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia robót budowlanych, nie zwalnia inwestora z realizacji inwestycji zgodnie z przepisami prawa, w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mimo, że budowa zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o poj. 10 m3, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 6 p.b. nie wymaga pozwolenia na budowę tylko dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, to w niniejszej sprawie planowany zbiornik na ścieki nie może funkcjonować samodzielnie, a tym bardziej pełnić roli służebnej dla budynku gospodarczego, który nie może zostać zrealizowany ze względu na ustalenia planistyczne.
W skardze T. G. i M. G.i zarzucili naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia;
- art. 138 § 2, w zw. z art. 136 k.p.a., poprzez błędne dokonanie przez organ drugiej instancji jedynie kontroli prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, w sytuacji gdy organ drugiej instancji obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę w jej całokształcie;
- art. 7, art. 7a, art. 8 § 2, art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., polegającego na zebraniu, rozpatrzeniu i dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z przepisów, w szczególności poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, niewyjaśnienie zasadności przesłanek którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji w kontekście tego, że hierarchiczność źródeł prawa wyklucza możliwość stosowania norm hierarchicznie niższych, regulujących te same kwestie w sposób odmienny;
- art. 4 p.b., w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zw. z § 99 ust. 1 pkt 2 i § 21 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr XXVII/242/04 Rady Miejskiej w Aleksandrowie Łódzkim z dnia 16 grudnia 2004 r., polegające na błędnym ustaleniu, że nie jest możliwa adaptacja istniejącej zabudowy rozproszonej mieszkaniowej siedliskowej, pomimo iż projektowana lokalizacja szczelnego zbiornika na ścieki znajduje się w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem "K1RP", dla której miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego umożliwia taką adaptację i co za tym idzie budowę zbiornika na ścieki bytowe jak w zgłoszeniu;
- art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b., polegające na błędnym ustaleniu, że przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, są skutecznie obowiązujące pomimo ich niezgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym w szczególności z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
- art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez nieuwzględnienie, że ww. przepis rangi ustawowej przewiduje przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej technicznie lub ekonomicznie jest nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych oraz, że wyżej wymienione trzy rozwiązania dotyczące odprowadzania ścieków są równoznaczne i dopuszczalne;
- art. 7, art. 8 i art. 87 Konstytucji RP, w zakresie pominięcia hierarchiczności źródeł prawa poprzez uznanie, że przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzone uchwałą planistyczną, są obowiązujące pomimo ich niezgodności z ogólnie obowiązującymi przepisami wyższego rzędu, w tym w szczególności z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i ww. rozporządzeniem.
Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją Starosty Zgierskiego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Na rozprawie pełnomocnik skarżących poparł skargę i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w jej treści. Oświadczył, że nie jest w stanie wskazać jakiej treści było pisemne zgłoszenie przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie zauważył, że załącznik tekstowy nie jest do końca spójny z załącznikiem graficznym.
Tutejszy sąd postanowieniem z 11 lipca 2025 r., II SA/Łd 308/25 zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi T. G. i M. G. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z 17 marca 2025 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o braku sprzeciwu w sprawie zgłoszenia dotyczącego wykonania robót budowlanych do czasu rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Wskazanym postanowieniem z 17 marca 2025 r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty Zgierskiego z 24 stycznia 2025 r. o odmowie wydania zaświadczenia o braku sprzeciwu w sprawie zgłoszenia z 4 grudnia 2024 r. w części dotyczącej wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego 12 x 5 m o charakterze uzupełniającym w ramach siedliska na nieruchomości położonej na działce nr. ewid. [...], obręb [...], gmina A..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - p.p.s.a.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części
W niniejszej sprawie inwestorzy 4 grudnia 2024 r., zgłosili zamiar wykonania robót budowlanych.
Część tekstowa zgłoszenia jest następującej treści:
" - zbiornik na ścieki żelbetowy szczelny poj. całk. 10 m 3
- na potrzeby gospodarstwa rolnego (hodowla koni, plantacja winogron) budynek gospodarczy 12x5 m o charakterze uzupełniającym w ramach siedliska",
Inwestycję przewidziano do realizacji na ww. działce nr [...], wskazując planowany termin rozpoczęcia robót budowlanych na 28 grudnia 2024 r.
Natomiast część graficzną zgłoszenia stanowi mapa zasadnicza w skali 1:1000 na której uwidoczniona jest inwestycja, jako: "BEZODD. ZB. NA ŚCIEKI" oraz "BUD. GOSP. O POW. 60 m2 BEZ ZGŁOSZENIA I POZWOLEŃ".
W realiach sprawy istnieje między inwestorami a organami spór czy zgłoszeniem był objęty jedynie zbiornik na ścieki bytowe, czy też poza zbiornikiem inwestorzy zgłosili także budynek gospodarczy.
W uzasadnieniu i wskazanej wyżej decyzji organu pierwszej instancji z 19 grudnia 2024 r., wnoszącej sprzeciw wobec zamiaru budowy szczelnego zbiornika na ścieki bytowe o poj. 10 m3, przewidzianego do realizacji na ww. działce nr [...], Starosta wyraźnie wskazał, że "Inwestor w sposób poprawny dokonał zgłoszenia budowy szczelnego zbiornika na ścieki bytowe o poj. 10m3 objętego wnioskiem".
Stanowisko to podzielił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a podtrzymały organy zarówno w treści postanowienia Starosty Zgierskiego z 24 stycznia 2025 r., odmawiającego wydania zaświadczenia o braku sprzeciwu w sprawie ww. zgłoszenia z 4 grudnia 2024 r., w części dotyczącej wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego w ramach siedliska, jak i utrzymującego je w mocy postanowienia Wojewody Łódzkiego z 17 marca 2025r.
Z kolei inwestorzy stoją na stanowisku, że zgłoszeniem, poza przedmiotowym zbiornikiem objęty był także wspomniany budynek gospodarczy, a organ, skoro nie wniósł w stosunku do tegoż budynku sprzeciwu, winien w tym zakresie wydać stosowne zaświadczenie.
Wobec tak zarysowanego sporu, mającego decydujące znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, a także ze względu na specyfikę postepowania prowadzonego w trybie art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b., ze szczególnym uwzględnieniem terminu wynikającego w z art. 30 ust. 5 p.b., a nadto ze względu na wspomniane postanowienie tutejszego sądu z 11 lipca 2025 r., II SA/Łd 308/25 zawieszające postępowanie w sprawie ze skargi To. G. i M. G. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z 17 marca 2025 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o braku sprzeciwu w sprawie zgłoszenia dotyczącego wykonania robót budowlanych, sąd rozpoznający niniejszą sprawę zobligowany był do przesądzenia co było przedmiotem zgłoszenia z 4 grudnia 2024 r.
Po przeanalizowaniu całości akt sprawy, a także wskazanych wyżej okoliczności skład orzekający uznał, że jedynym dokumentem który bezspornie wskazuje na przedmiot zgłoszenia, dokonanego przez inwestorów 4 grudnia 2024 r., jest mapa zasadnicza załączona do zgłoszenia, na której jednoznacznie wskazano, że przedmiotem zgłoszenia jest bezodpływowy zbiornik na ścieki. Wspomniany budynek gospodarczy miał być natomiast realizowany bez jakiegokolwiek pozwolenia budowę czy zgłoszenia. Nie był zatem objęty zgłoszeniem
Wobec tego, zdaniem sądu, przedmiotowe zgłoszenie dotyczy jedynie zamiaru budowy szczelnego zbiornika na ścieki bytowe o poj. 10 m3, przewidzianego do realizacji na działce o nr [...], obręb [...], gmina A..
Wyjaśnić zatem należy, iż stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 6 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3.
Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 30 ust. 5 p.b.).
Z kolei art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy.
Wobec tego sprzeczność objętego zgłoszeniem zamiaru realizacji jakiegokolwiek zamierzenia inwestycyjnego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uprawnia organ do zgłoszenia sprzeciwu wobec tego zgłoszenia.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że działka nr [...] objęta jest regulacjami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka znajduje się w dwóch jednostkach planistycznych oznaczonych symbolami: K1RP - tereny upraw polowych i ogrodniczych oraz K2LS - tereny leśne.
Przepis § 99 ust. 1 planu przewiduje dla terenów upraw polowych, oznaczonego na rysunku planu symbolem K1RP:
1) zakaz wprowadzania obiektów kubaturowych,
2) adaptację, rozbudowę oraz modernizację istniejącej zabudowy rozproszonej mieszkaniowej siedliskowej zgodnie z wymogami określonymi w § 21.
Jednocześnie w § 99 ust. 2 plan dopuszcza realizację sieci napowietrznych i podziemnych infrastruktury technicznej oraz związane z nimi urządzenia.
Nadto plan, w § 100 ust. 1, dla terenu leśnego, oznaczonego na rysunku planu symbolem K2LS, ustala:
1) zakaz wprowadzania obiektów kubaturowych na terenach lasów prywatnych
2) adaptację istniejących duktów leśnych, z możliwością modernizacji na ciągi pieszo - rowerowe,
3) plan dopuszcza realizację obiektów kubaturowych związanych z gospodarką leśną na terenach lasów państwowych.
Jednocześnie w § 100 ust. 2 plan dopuszcza realizację sieci napowietrznych i podziemnych infrastruktury technicznej oraz związane z nimi urządzenia.
W § 2 pkt 10 m.p.z.p. wskazano, że ilekroć w niniejszej uchwale jest mowa o budynkach modernizowanych, należy przez to rozumieć budynki, w których przeprowadza się działania dokonywane głównie w ramach istniejącej bryły budynku, natomiast poprzez pojęcie budynku rozbudowywanego należy rozumieć budynek istniejący, w którym powiększa się jego kubaturę (§ 2 pkt 11).
Ponadto, zgodnie z treścią § 12 ust. 9 planu dopuszcza się adaptację istniejącej zabudowy zagrodowej na terenach rolnych oraz realizację nowej zabudowy przy istniejących wyznaczonych na rysunku planu ciągach komunikacyjnych na głębokość 60 m od projektowanej linii rozgraniczającej drogi, w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie A..
Jednocześnie stosownie do § 14 ust. 1 pkt 4 planu w zakresie odprowadzenia ścieków plan ustala odprowadzanie i unieszkodliwianie ścieków sanitarnych z terenów A. w systemach kanalizacji indywidualnej, we wsiach o zabudowie rozproszonej. W § 14 ust. 3 planu ustalono, iż do czasu wyposażenia obszaru Gminy A. w sieć kanalizacji sanitarnej plan dopuszcza rozwiązania indywidualne i odprowadzanie ścieków do zbiorników bezodpływowych na działkach, z zapewnieniem ich opróżniania i oczyszczania stosownie do odrębnych przepisów. W myśl § 14 ust. 4 pkt 3 planu w miejscowościach nie objętych systemem kanalizacji zbiorczych, plan ustala kanalizację indywidualną i lokalną w pozostałych przypadkach ścieki należy gromadzić w zbiornikach bezodpływowych na terenie nieruchomości i okresowo je wywozić do punktów zlewnych ścieków przy oczyszczalniach gminnych.
W niniejszej sprawie regulacje planistyczne nie zezwalają na lokalizację nowych obiektów kubaturowych, z wyłączeniem adaptacji oraz modernizacji istniejącej zabudowy mieszkaniowej i siedliskowej (§ 99 ust. 1, w zw. z § 21 planu).
Zarówno ustawa Prawo budowlane i ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zawierają definicji obiektu kubaturowego, przyjąć zatem należy, że pojęcie to odnosi się do wszelkiego rodzaju obiektów budowlanych, dla których można obliczyć objętość. Kubatura oznacza bowiem sześcian i jest miarą pojemności wyrażoną w m3 (por. wyrok NSA z 24 listopada 2022 r., II OSK 399/20). Zgodnie ze słownikiem Języka Polskiego PWN kubatura budynku jest rozumiana jako objętość wszystkich kondygnacji nadziemnych i podziemnych oraz kondygnacji przyziemnej budynku. Pośredniego potwierdzenia dla przedstawionego poglądu można poszukiwać w innych aktach normatywnych. Do tego rodzaju terminologii nawiązuje m.in. przepis § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz.1225). W przepisie tym mowa jest o "kubaturze brutto budynku" rozumianej jako iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji (...). Niewątpliwie definicja kubatury odnosi się do budynku w rozumieniu Prawa budowlanego (art. 3 pkt 2 ustawy). Obiekt kubaturowy to zatem nic innego jak budynki i inne obiekty budowlane, którym można przypisać parametr objętości.
Podobnie wskazane regulacje nie zawierają pojęcia "adaptacja", w konsekwencji należy zastosować wykładnię językową tego pojęcia. Słowo "adaptacja" oznacza przystosowanie czegoś, zwykle utworu literackiego lub budynku, do innego użytku, do nowych potrzeb, przerobienie dla nadania innego charakteru (por. wyrok NSA z 17 marca 2016 r., II OSK 1831/14) Odczytując znaczenie tego pojęcia na gruncie postanowień planu miejscowego należało przyjąć, że adaptacja zakłada dokonanie przekształcenia czegoś, co istnieje, wymaga związku z obiektem poprzednio istniejącym.
W żadnej z ustaw regulujących administracyjną stronę procesu inwestycyjno-budowlanego, w tym w ustawie - Prawo budowlane, a także ww. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie zdefiniowano także pojęcia "siedliska" czy "działki siedliskowej". W orzecznictwie panuje zgoda co do tego, że "działka siedliskowa" to działka, na której rolnik mieszka i pracuje, innymi słowy, jest to baza (zaplecze) gospodarstwa rolnego. Działka siedliskowa składa się z budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych (stodoły, obory, spichlerza itp.), budowli gospodarczych oraz podwórza (tak m.in. uchwała Sądu Najwyższego z 13 czerwca 1984 r., III CZP 22/84, OSN 1985, Nr 1, poz. 8; wyrok WSA w Lublinie z 30 stycznia 2009 r., II SA/Lu 777/08; wyrok WSA w Gdańsku z 27 stycznia 2010 r., II SA/Gd 455/09). Jak wskazał NSA w wyroku z 24 października 2012 r., I OSK 1173/11 przepisy prawa nie zawierają legalnej definicji pojęcia "działki siedliskowej", czy też "siedliska". W Słowniku języka polskiego pod pojęciem "siedliska" rozumie się teren czyjegoś zamieszkania, osiedlenia, mieszkanie, dom, siedziba, gniazdo - PWN Warszawa 1981, Tom III, str. 211. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1969r. (sygn. akt III CZP 12/69, opubl. OSNC 1970 r., Nr 3, poz. 39) za "działkę siedliskową" uważa się działkę pod budynkami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego. Samo siedlisko nie jest jeszcze gospodarstwem rolnym, stanowi bowiem tylko zaplecze i bazę gospodarstwa rolnego, a korzystanie z nich polega na jego użytkowaniu. Samo jego przeznaczenie w zasadzie nie przynosi pożytków, nie dostarcza też towarowej produkcji rolnej (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1984 r., sygn. akt III CZP 22/84, opubl. OSNC 1985 r., Nr 1, poz. 8). Z powyższych orzeczeń Sądu Najwyższego, stanowiących przecież dorobek orzeczniczy, którego nie sposób pominąć, jednoznacznie wynika, że "siedliskiem" jest działka gruntu, na której znajdują się, a więc istnieją, użytkowane zabudowania, w szczególności budynek mieszkalny, zabudowania gospodarcze, budynki rolnicze czy też sam budynek mieszkalny. Jest to wydzielony obszar gospodarstwa rolnego przeznaczony pod zabudowania zabezpieczające działalność rolniczą.
Wyjaśnić również także trzeba, że zarówno przepisy ustaw regulujących administracyjną stronę procesu inwestycyjno-budowlanego, w tym w ustawie - Prawo budowlane, a także regulacje zawarte w miejscowym planem zagospodarowania nie definiują również pojęcia zabudowy, zatem zgodnie z definicją słownikową przez zabudowę należy rozumieć budynki znajdujące się na określonym terenie.
Odnośnie pojęcia rozbudowy wyjaśnić trzeba, że w myśl art. 3 pkt 6 p.b. "budowa" to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego, przy czym także rozbudowa dotyczy obiektu budowlanego już istniejącego. Rozbudowa jest zmianą - powiększeniem parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość czy granice obiektu (zwiększenie powierzchni zabudowy). Z uwagi na brak legalnej definicji tego pojęcia, należy kierować się jego znaczeniem w języku potocznym. Tak więc rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub do innego celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras i owe powiększenie stanowi część obiektu budowlanego (por. przykładowo wyrok WSA w Gorzowie z 11 lutego 2021 r., II SA/Go 226/20; wyrok WSA w Łodzi z 28 stycznia 2022 r., II SA/Łd 730/21).
Dodać też wypada, że zbiornik na nieczystości jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9, w zw. art. 3 pkt 1 p.b. Przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Z kolei przez obiekt budowlany rozumieć należy budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, bądź obiekt małej architektury. Prawo budowlane definicji tych nie przeciwstawia, nie powoduje zatem, iż obiekt mieszczący się w jednej z nich tym samym wyłączony jest z innych. Przeciwnie, podkreśla, iż obiektem budowlanym jest nie budynek bądź budowla lecz formy te wraz z instalacjami i urządzeniami. W konsekwencji zbiornik na nieczystości kwalifikować należy jako urządzenie stanowiące jednocześnie obiekt budowlany. Niezależnie od tego, czy powstało już w dacie budowy budynku, czy też w okresie późniejszym funkcjonalnie związane jest bowiem z budynkiem mieszkalnym pełniąc w stosunku do niego rolę służebną. Jak podkreśla się w orzecznictwie istnienie obiektu budowlanego nie jest bowiem możliwe bez pewnych urządzeń technicznych zaliczanych do urządzeń budowlanych i odwrotnie, budowa urządzeń budowlanych bez powiązania ich z konkretnym obiektem budowlanym (budynek, budowla), nie ma racji bytu. Odłączanie urządzeń budowlanych od pojęcia obiektu budowlanego, czy też rozdzielne ich traktowanie niezgodne jest zatem z ratio legis przepisów Prawa budowlanego (por. wyroki NSA z: 6 listopada 2009 r., II OSK 696/08; 23 października 2012 r., II OSK 1155/11).
Odnosząc powyższe do realiów sprawy przypomnieć trzeba, iż poza sporem jest to, że działka na której zlokalizowana ma być przedmiotowa inwestycja znajduje się na terenie położonym w jednostce planistycznej oznaczonej symbolem K1RP.
Zdaniem sądu, jak już wspomniano, inwestor planował na działce zlokalizować budynek gospodarczy, na potrzeby gospodarstwa rolnego, którego nie objął zgłoszeniem, gdyż nie wymagał on pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, co wynika wprost ze wskazanej wcześniej mapy sytuacyjnej. Budynek ten wymaga, jak twierdzi inwestor, przyłączenia zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe w związku z hodowlą koni, i w tym celu sporny zbiornik objęto zgłoszeniem. Przedmiotowy zbiornik, miał być zatem funkcjonalnie związany z planowanym budynkiem gospodarczym, pełniąc w stosunku do niego rolę służebną. Jednocześnie, biorąc pod uwagę lokalizacje zbiornika uwidocznioną na mapie zbiornik nie mógł pełnić roli służebnej wobec innych budynków zlokalizowanych na działce.
Zdaniem sądu, skoro, ze względu na wskazane regulacje planistyczne, nie jest możliwa realizacja budynku gospodarczego na terenie działki inwestora to tym samym nie jest możliwa realizacja spornego zbiornika na ścieki bytowe, jako powiązanego z tymże budynkiem gospodarczym. Inwestycja jak wynika z akt sprawy miała być realizowana w dwóch niezależnych trybach przewidzianych przez ustawę Prawo budowlane. Budynek gospodarczy, bez pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia – art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., zaś sporny zbiornik w trybie zgłoszenia – art. 29 ust. 1 pkt 6 p.b. W takiej sytuacji, w ocenie sądu, organy prawidłowo oceniły zgodność spornego zbiornika z regulacjami planistycznym, przez pryzmat inwestycji jako całości, i funkcjonalnego związania przedmiotowego zbiornika z planowanym budynkiem gospodarczym. Planowana realizacja budynku gospodarczego nie stanowi adaptacji, rozbudowy czy modernizacji istniejącej zabudowy rozproszonej siedliskowej.
Słusznie zatem wskazał Wojewoda, że zwolnienie realizacji inwestycji z trybów określonych w Prawie budowlanym, tj. pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia robót budowlanych, nie zwalnia jednocześnie inwestora z realizacji inwestycji zgodnie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mimo, że budowa zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o poj. 10 m3, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 6 p.b. nie wymaga pozwolenia na budowę tylko dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej, to w niniejszej sprawie sytuację należy wziąć pod uwagę, że planowany zbiornik na ścieki nie może funkcjonować samodzielnie. Miał on jak wynika z oświadczenia inwestorów pełnić rolę służebną dla budynku gospodarczego, który jak wskazano wyżej nie może zostać zrealizowany ze względu na ustalenia m.p.z.p. Skoro regulacje planistyczne nie zezwalają na budowę budynku gospodarczego, to także budowa bezodpływowego zbiornika na ścieki, do którego miał być podłączony budynek gospodarczy nie jest dopuszczalna w myśl regulacji zawartych w m.p.z.p.
Zdaniem sądu nie można uznać, że "adaptacja, rozbudowa oraz modernizacja istniejącej zabudowy rozproszonej mieszkaniowej siedliskowej (§ 99, w zw. z § 31 planu) oznacza możliwość budowy nowych obiektów kubaturowych, do których zalicza się zarówno budynek gospodarczy, jak i sporny zbiornik na ścieki bytowe.
Ze wskazanych wyżej przyczyn w realiach niniejszej sprawy nie znajdzie również zastosowania wykładnia przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., zaprezentowana w przywołanych w skardze orzeczeniach, w szczególności z tego względu, że sporny zbiornik ma obsługiwać planowany przez inwestora budynek gospodarczy (obiekt kubaturowy), który ze względu na regulacje planistyczne nie może zostać zrealizowany, a nie zabudowę już na działce istniejącą.
Wobec powyższego, w ocenie sądu Wojewoda dokonał trafnej wykładni przepisów ustawy Prawo budowlane oraz postanowień planu miejscowego mających zastosowanie w sprawie.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddalił.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło