II SA/Łd 333/18
WyrokWSA w Łodzi2018-06-15
Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Joanna Sekunda – Lenczewska, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu może zostać wydana wyłącznie na podstawie pomiarów dokonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, bez konieczności przeprowadzania dalszego postępowania dowodowego w ramach postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu, wydawana na podstawie art. 115a Prawa ochrony środowiska, może być oparta na pomiarach dokonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które zostały przeprowadzone przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Przepisy Prawa ochrony środowiska w tym zakresie różnią się od Kodeksu postępowania administracyjnego, a wyniki takich kontroli stanowią podstawę do wszczęcia postępowania i wydania decyzji, nie wymagając dalszych dowodów w ramach tego postępowania, chyba że strona przedstawi dowody podważające wyniki tych pomiarów.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Starosty określającą dopuszczalny poziom hałasu dla jej zakładu produkcyjnego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego materiału dowodowego i niepowiadomienie o kontroli, a także naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących pomiarów hałasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał sprawę, oceniając prawidłowość postępowania organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 czerwca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant Specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu oddala skargę. a.bł.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "A" sp. z o.o. z siedzibą w A. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.), art. 115a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 519 ze zm., dalej p.o.ś.), Lp. 2 i 3 w tabeli 1 w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Starosta [...] określił dopuszczalny poziom hałasu dla spółki PPH A sp. z o.o. z siedzibą w A. wskazując: "1. Dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem produkcyjnym ww. Spółki zlokalizowanym w A., przy ul. A 48/52 na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, wyrażone wskaźnikami hałasu LAeq D i LAeq N o wartościach: - dla pory dnia LAeq D = 50 dB; dla pory nocy LAeq N = 40 dB. 2. Dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem produkcyjnym ww. Spółki na terenach mieszkaniowo -usługowych, wyrażone wskaźnikami hałasu LAeq D i LAeq N o wartościach: - dla pory dnia LAeq D = 55 dB; dla pory nocy LAeqN = 45 dB". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na pomiary dokonane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, stwierdzające przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu poza wskazanym wyżej zakładem, w wyniku jego działalności.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka PPH A sp. z o.o. z siedzibą w A. zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania tj.: art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez wydanie decyzji bez zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i przeprowadzenia w całości postępowania dowodowego; art. 8 § 1 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; art. 35 § 1 i 2 k.p.a. - poprzez niezałatwienie sprawy w przepisanym terminie; art. 36 § 1 k.p.a. - poprzez niezawiadomienie strony o przedłużeniu postępowania administracyjnego; art. 79 § 1 i 2 k.p.a. - poprzez niepowiadomienie spółki z co najmniej siedmiodniowym wyprzedzeniem o dacie i miejscu planowanej kontroli. Wobec postanowionych zarzutów odwołująca wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego ds. akustyki, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na fakt, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, przytaczając treść art. 3 pkt 48, art. 112a, art. 113 ust. 2 pkt 1 oraz art. 115a ust. 1 i 3 p.o.ś wskazał , że zgodnie z treścią art. 115a p.o.ś. w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ma w istocie obowiązek wydania decyzji o dopuszczalnym hałasie (zob. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 370/13). Kolegium podkreśliło, że art. 115a p.o.ś. obliguje organ administracji publicznej do podjęcia działań - tj. wydania decyzji administracyjnej o dopuszczalnym poziomie hałasu, w każdym przypadku, gdy stwierdzono jego ponadnormatywną emisję. Brak bowiem przesłanek, które umożliwiałyby odstąpienie od jego zastosowania. Równocześnie w judykaturze nie budzi wątpliwości fakt, iż wskazana decyzja - wydana w oparciu o treść art. 115a p.o.ś. - ma na celu ochronę otoczenia przed przekroczeniem przez dany podmiot dopuszczalnego poziomu hałasu. Przy czym wystarczy jednorazowe przekroczenie określonych w przepisach obowiązującego prawa poziomów hałasu, aby decyzja taka była wydana. Ma ona bowiem na celu zabezpieczenie osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność podmiotu emitującego hałas (zob. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 370/13).
Nadto Kolegium podkreśliło, że już z treści art. 115a § 1 p.o.ś. wynika, iż uprawnionym do dokonywania tego typu pomiarów jest m.in. wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Co więcej zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 1688 ze zm., powoływana dalej jako uIOŚ), Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska (art. 1 uIOŚ), a do jej zadań należy m.in. kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska (art. 2 uIOŚ). Ustawodawca szczegółowo określił wykonywanie zadań kontrolnych przez Inspekcję Ochrony Środowiska (rozdział 3 uIOŚ art. 9 i n.) wskazując m.in., iż Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska oraz upoważnieni przez nich pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska mają prawo dokonywać kontroli (art. 9 ust. 1 uIOŚ).
Organ odwoławczy cytując treść art. 9 ust. 2 i 3 oraz art. 10 uIOŚ wskazał, że jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego, uprawniony do tego organ, w oparciu o przepisy obowiązującego prawa dokonał kontroli poziomu hałasu oraz w sposób prawidłowy udokumentował prowadzone przez siebie czynności. Materiały dokumentujące te czynności zostały następnie przekazane organowi właściwemu w sprawie - Staroście [...] - który po dokonaniu ich analizy, pismem z dnia 7 sierpnia 2017 r. o nr [...] zawiadomił spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania dla niej decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu emitowanego z zakładu produkcyjnego zlokalizowanego w A. przy ul. A 48/52, informując równocześnie o prawie do czynnego udziału w postępowania, w tym o możliwości zapoznania się ze zgormadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 22 sierpnia 2017 r. spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu w postaci: "1. Ponownego przeprowadzenia badania poziomu hałasu generowanego przez zakład Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe A sp. zo.o.; 2. Dopuszczenie udziału przedstawiciela kontrolowanej spółki w czynnościach pomiarowych prowadzonych na terenach sąsiadujących z zakładem przedsiębiorstwa celem ich obserwacji". W odpowiedzi na powyższe organ I instancji postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. o nr [...] nie uwzględnił w całości żądania spółki dotyczącego przeprowadzenia dowodu.
W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że w wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy, na który składają się dokumenty z kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w szczególności raport z badań nr [...] z pomiarów hałasu wykonanych w dniu 6-7 lipca 2017 r. i raport z badań nr [...] z pomiaru hałasu wykonany w dniu 3 lipca 2017 r., organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia, w oparciu o które Starosta [...] wydał zaskarżoną decyzję. Przede wszystkim jako bezsporną potraktował okoliczność, że w sprawie ma do czynienia z zakładem w znaczeniu nadanym temu pojęciu w art. 3 pkt 48 p.o.ś., do którego tytuł prawny przysługuje spółce A. W ocenie organu, nie budzi również wątpliwości fakt, że w otoczeniu tego zakładu znajdują się grunty zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz zabudowa mieszkaniowo-usługowa, co jest zgodne z ich przeznaczeniem ustalonym w obowiązującym planie miejscowym. Tereny o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, jak i tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniowo-usługową podlegają ochronie akustycznej na podstawie przepisów p.o.ś., zaś ustalone dla nich parametry określające dopuszczalny poziom hałasu wynoszą odpowiednio:
- dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej LAeq D = 50 dB i LAeqN = 40 dB;
- dla zabudowy mieszkaniowo-usługowej LAeqD = 55 dB i LAeqN = 45 dB.
Jak wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego tj. protokołów z kontroli pomiaru poziomu hałasu emitowanego do środowiska, stanowiących załączniki do wzmiankowanych wyżej raportów nr [...] i [...], podpisanego również przez przedstawiciela kontrolowanego podmiotu, pomiary przeprowadzone na zlecenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, wykonany zgodnie z warunkami określonymi w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz.U. poz. 1542), wykazał przekroczenie wskaźnika hałasu, będące wynikiem działalności zakładu, które stwierdzono na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz mieszkaniowo-usługowej, zlokalizowanych poza zakładem. W ocenie Kolegium okoliczność ta nie tylko upoważniała, lecz przede wszystkim obligowała Starostę [...], jako właściwy miejscowo organ ochrony środowiska, do wydania decyzji w oparciu o art. 115a ust. 1 p.o.ś. i wiążącego ustalenia w niej dopuszczalnego poziomu hałasu w odniesieniu do przedmiotowego zakładu, odpowiadającego normom określonym w powołanym w poprzednim akapicie rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r.
Ustosunkowując się do argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu, Kolegium wyjaśniło, że nie podziela prezentowanego przez nią stanowiska. Wskazało, że podstawę do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanowiły, przeprowadzone przez uprawniony do tego organ i zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, czynności kontrolne. Dopiero ich wynik spowodował wszczęcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Kolegium stanęło na stanowisku, iż po wszczęciu postępowania nie prowadzono czynności dowodowych, a będące podstawą jego wszczęcia czynności kontrole WIOŚ w żadnym razie nie mogą być zakwalifikowane jako oględziny czy dowód z opinii biegłego, o których mowa w treści art. 79 § 1 k.p.a. Kolegium podkreśliło, że przyjęcie iż w niniejszym przypadku - tj. w odniesieniu do kontroli dokonywanej przez WIOŚ - zastosowanie powinien znaleźć art. 79 § 1 k.p.a. mogłoby wręcz zniweczyć cel oraz istotę tej kontroli. Co więcej przepis ten związany jest z toczącym się już postępowaniem administracyjnym, a to toczy się dopiero od jego formalnego wszczęcia, które w niniejszym przypadku miało miejsce dopiero z dniem doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania tj. zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 9 sierpnia 2017 r. A co za tym idzie zarzuty naruszenia art. 79 § 1 w związku z art. 77 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach niniejszej sprawy. Również zarzut naruszenia art. 78 k.p.a. nie może zostać w okolicznościach niniejszej sprawy uwzględniony, Kolegium wyjaśniło bowiem, iż przeprowadzenie kolejnych dowodów dotyczących tej samej okoliczności nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Kontroli dokonano bowiem dwukrotnie i to przez fachowy, uprawniony do tego organ. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują również na to, że nie można skutecznie zarzucić organowi I instancji naruszenia art. 8 k.p.a. Nadto zarzuty naruszenia art. 35 i 36 k.p.a. również nie mogą mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Kolegium zwróciło uwagę, że w świetle regulacji prawnych zawartych w p.o.ś. istnieje konieczność przestrzegania parametrów określających dopuszczalny poziom hałasu poza zakładem, w związku z jego działalnością. A co za tym idzie podmioty prowadzące zakład są zobowiązane do dostosowania jego działalności do konkretnych wymagań z zakresu ochrony środowiska, niezależnie od ich subiektywnej oceny dotyczącej tego faktu. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że decyzja wydawana w oparciu o art. 115a ust. 1 p.o.ś. nie wiąże się bezpośrednio z nałożeniem na jej adresatów jakichkolwiek sankcji, chociaż jej wydanie warunkuje i umożliwia nałożenie określonych sankcji w przyszłości (zob. art. 298 ust. 1 pkt 5 p.o.ś.), po przeprowadzeniu odrębnego postępowania, w przypadku stwierdzenia kolejnego przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Istota tej decyzji sprowadza się do skonkretyzowania i zindywidualizowania obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa, co prowadzi do wniosku, że w zamierzeniu ustawodawcy ma ona zdyscyplinować osoby prowadzące zakład do przestrzegania ustalonych przez prawo poziomów emisji hałasu oraz zwrócić ich uwagę na niezbędność wprowadzenia rozwiązań służących realizacji tego celu.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyło Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "A" sp. z o.o. z siedzibą w A., reprezentowane przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczności faktyczne istotne dla niniejszej sprawy i wydanie decyzji bez zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i przeprowadzenia postępowa dowodowego w całości;
b) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, polegające na bezpodstawnym pominięciu wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w toku postępowania oraz uniemożliwienie skarżącej wzięcia czynnego udziału w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu;
c) art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w przepisanym prawem terminie, pomimo faktu, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, a decyzję wydał opierając się jedynie na wynikach pomiarów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz niezawiadomienie strony przedłużeniu postępowania administracyjnego;
d) art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niepowiadomienie skarżącej, z co najmniej siedmiodniowym wyprzedzeniem, o dacie i miejscu planowanej kontroli oraz uniemożliwienie skarżącej weryfikacji prawidłowości metodologii przeprowadzanych pomiarów hałasu;
e) art. 138 § 1 pkt k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji nieodpowiadającej prawu.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 115a ust. 1 p.o.ś poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przeprowadzenie czynności kontrolnych może stanowić jedyną podstawę do wydania decyzji, bez konieczności przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego we wszczętym postępowaniu administracyjnym, w szczególności w sytuacji zgłaszania zastrzeżeń i wniosków w zakresie sposobu przeprowadzenia pomiarów;
b) Załącznika nr 7 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 rok w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie się do wskazanych w rozporządzeniu wytycznych dotyczących metodologii pomiaru hałasu emitowanego poza zakładem produkcyjnym, w szczególności zaniechanie pomiaru tła akustycznego w terminie wskazanym przez skarżącą.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej to orzeczenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku
z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze. zm.; dalej: "p.p.s.a.). W przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 115a p.o.ś., w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Z ustępu 3 tego artykułu, wynika, że w decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu ma na celu ochronę otoczenia przed przekroczeniem przez dany podmiot dopuszczalnego poziomu hałasu. W orzecznictwie sądów administracyjnych jest zarazem ugruntowany pogląd, że wystarczy jednokrotne przekroczenie tych poziomów, aby mogła być wydana, zgodnie z tym przepisem, decyzja w celu zabezpieczenia prawa osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność tego podmiotu (zob. wyroki NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 6/10 oraz z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 754/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 112a pkt 2 p.o.ś, przez wskaźniki hałasu rozumie się parametry hałasu określone poziomem dźwięku wyrażonym w decybelach (dB), wskaźniki hałasu mające zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska w odniesieniu do jednej doby to LAeqD - równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00) oraz LAeq N - równoważny poziom dźwięku A dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00). W rozporządzeniu Ministra Środowisku z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku ustalono dopuszczalne poziomy hałasu, zróżnicowane dla rodzajów terenów przeznaczonych w szczególności pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, tereny mieszkaniowo-usługowe, tereny zabudowy zagrodowej.
W rozpoznawanej sprawie obszar, z którego przenika hałas, znajduje się na terenie, dla którego uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dotyczy to także obszarów, na które hałas ten przenika.
Poza sporem bowiem jest, że działka przy ul. A 48/52, jak i działki bezpośrednio z nią sąsiadujące są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w A. z dnia 16 grudnia 2004 r. oraz uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w A. z dnia 28 listopada 2013 r. w sprawie zmiany części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta A. Tereny klasyfikowane przez organ w przedmiotowej sprawie według punktów pomiarowych wymienionych szczegółowo w uzasadnieniu decyzji są terenami zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, gdzie wielkość dopuszczalnego hałasu dla takiego rodzaju zabudowy wynosi 50 dB w porze dnia i 40 dB w porze nocy oraz terenami mieszkaniowo-usługowymi, dla których dopuszczalny poziom hałasu wynosi w porze dziennej 55 dB, a w porze nocnej 45 dB.
Odnosząc się natomiast do kwestii prawidłowości przeprowadzonych pomiarów hałasu, wykonanych niewątpliwie przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie wskazać należy na pewną specyfikę przepisów Prawa ochrony środowiska, które z tej racji w wielu punktach różnią się od regulacji kodeksowych i większość postępowań z ochrony środowiska wszczynanych jest z urzędu (art. 115a ust. 5) w oparciu właśnie o wyniki kontroli dokonanej przez upoważnione organy. Do czynności kontrolnych zaś nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jak słusznie wywiodło to Kolegium, lecz ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jednolity Dz.U. nr 44 z 2007r., poz. 287 ze zm.), które dają szczególne kompetencje kontrolne wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz. 1807), w której rozdział 5 jest poświęcony kontroli (zob. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2120/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), co czyni w tej części niezasadnymi zarzuty skargi.
Z akt administracyjnych wynika, że Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przeprowadził badania poziomów hałasu generowanego z zakładu Spółki w dniach 3-4 lipca 2017 r. Badanie to obejmowało pomiary w godzinach nocnych. W dniach 6-7 lipca 2017 r., w związku z informacjami pochodzącymi od okolicznych mieszkańców, że hałas dochodzący z terenu zakładu narasta z każdym kolejnym dniem tygodnia, wykonano powtórne pomiary hałasu emitowanego do środowiska, także w godzinach nocnych. Z przeprowadzonych pomiarów hałasu wynika, że w obydwu przypadkach dopuszczalny poziom hałasu w środowisku w godzinach nocnych został przekroczony. Wyniki tych pomiarów uznać należy za wiarygodne i dające postawę do oceny stanu faktycznego sprawy, pomimo zgłaszanych przez Spółkę zastrzeżeń dotyczących sposobu pomiaru tła akustycznego. Ta ostatnia kwestia została przez organ należycie wyjaśniona w toku postępowania, czego wyrazem są motywy postanowienia z dnia [...] września 2017 r. i poprzedzające je pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 27 lipca 2017 r.
Podstawą wydania decyzji z art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska jest stwierdzenie, że w konkretnym przypadku nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, określonego wskaźnikami poziomu hałasu w ww. rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. Stwierdzenie tego przekroczenia, jak wynika z treści przepisu art. 115a ust. 1 ustawy, powinno być oparte na konkretnych dowodach wyraźnie wymienionych w tym przepisie tj. na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia. Przeprowadzenie takich dowodów przez wskazane podmioty stanowi podstawę do wszczęcia z urzędu przez organ ochrony środowiska postępowania w przedmiocie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu (art. 115a ust. 1 i 4 p.o.ś.). Dowód potwierdzający przekroczenie dopuszczalnych norm natężenia hałasu, jak wskazuje się to w orzecznictwie (zob. wskazany wyżej wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2120/13), przeprowadzany jest poza postępowaniem w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu, gdyż stanowi on asumpt do jego wszczęcia, co ma miejsce w związku z tym po przekroczeniu dopuszczalnego poziomu hałasu. Skoro więc podstawą wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji z art. 115a ust. 1 p.o.ś. jest wcześniejsze przeprowadzenie dowodów, potwierdzających przekroczenie dopuszczalnych norm natężenia hałasu i do tego przez ściśle określone we wskazanym przepisie podmioty, to tym samym w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, po pierwsze co do zasady nie ustala się poziomu dźwięku emitowanego przez dany zakład, to bowiem ma miejsce poza tym postępowaniem i przed jego wszczęciem, a więc, jak wyżej wskazano, z wyłączeniem reguł k.p.a. dotyczących prawidłowego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, a po drugie decyzję o przekroczeniu dopuszczalnego poziomu hałasu opiera się wyłącznie na jednym z wyraźnie wskazanym w art. 115a ust. 1 p.o.ś. środków dowodowych (pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, podmiot obowiązany do ich prowadzenia lub przez organ ochrony środowiska). Powyższe nie stanowi oczywiście przeszkody do możliwości kwestionowania wskazanych środków dowodowych w już wszczętym postępowaniu o wydanie decyzji z art. 115a ust. 1 p.o.ś., ale w oparciu o inne dowody, pozwalające na podważenie wyników badań przeprowadzonych wszak przez wyspecjalizowany podmiot np. przedstawioną przez stronę zainteresowaną opinię biegłego (czego jednak strona nie uczyniła). Wówczas to możliwe jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu w postaci ponownych pomiarów celem weryfikacji przeprowadzonych poza postępowaniem dowodów. Dowód ten jednak, z uwagi na ograniczenie dowodowe z art. 115a ust. 1 p.o.ś., może być przeprowadzony wyłącznie przez podmiot wskazany w tym przepisie. Hipoteza przepisu art. 115a ust. 1 p.o.ś. wyraźnie bowiem stanowi, jakie dowody w niniejszej sprawie mogą decydować o treści podejmowanego rozstrzygnięcia. Tym samym niczym nie poparte twierdzenia strony o nieprawidłowościach przeprowadzonych pomiarów zgłaszane w toku przedmiotowego postępowania nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że pomiary zostały wykonane przez podmiot wskazany w art. 115a ust. 1 u.p.o.ś., a w toku postępowania organów obu instancji dokonano analizy materiału dowodowego, w tym sprawdzenia, czy badania przeprowadzone przez organ ochrony środowiska zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Potwierdzeniem rzetelnej analizy materiałów dokonanej przez organ meriti, w tym wyników badań i protokołów kontroli przedstawionych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska jest chociażby weryfikacja raportów zbadań co do wysokości przekroczeń hałasu z uwagi na przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji. Podkreślić należy, ze nawet bowiem wówczas, gdy badania przeprowadza specjalistyczna jednostka, posiadająca odpowiednią (specjalistyczną) wiedzę, organ administracyjny ma obowiązek ocenić logiczność argumentacji (wywodów) zawartych w takim sprawozdaniu i przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa i temu też obowiązkowi organy w przedmiotowej sprawie sprostały. Sąd podziela stanowisko organów, co do tego, że mając na uwadze treść protokołu kontroli nr [...], a także wyjaśnień zawartych w piśmie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 19 lipca 2017 r. stwierdzić należy, że pomiary hałasu dokonane w niniejszej sprawie nie budzą wątpliwości co do swej wiarygodności. Stanowisko organów w tym zakresie, zdaniem Sądu, nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Sąd podziela także stanowisko Kolegium, że przeprowadzanie kolejnych pomiarów hałasu należało uznać bezzasadne, nie tylko z uwagi na przyznanie wszystkim dotychczasowym badaniom wiarygodności, ale również na charakter zaskarżonej decyzji, która sama w sobie nie rodzi żadnych obowiązków, a jedynie wskazuje na konieczność zapewnienia obowiązujących poziomów hałasu poza Przedsiębiorstwem produkcyjno-handlowym Spółki. Ponownie należy bowiem podkreślić, że decyzja wydana na podstawie art. 115a p.o.ś. ma na celu ochronę otoczenia przed przekroczeniem przez dany podmiot dopuszczalnego poziomu hałasu, a to prowadzi do wniosku, że wystarczy jednorazowe przekroczenie tych poziomów, by mogła być wydana decyzja zgodnie z tym przepisem w celu zabezpieczenia praw osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność tego podmiotu. Zarazem niekwestionowane jest w orzecznictwie, że powołany przepis nie daje możliwości do orzekania w przedmiocie dopuszczalnego poziomu hałasu na podstawie dowolnie wybranych pomiarów hałasu, korzystnych dla podmiotu emitującego hałas do środowiska. Tym samym nawet gdyby okazało się, że kolejne pomiary nie wykazałyby przekroczenia norm, nie oznaczałoby to, że należy nie brać w ogóle pod uwagę wcześniejszego pomiaru, który takie przekroczenie wykazał (zob. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 370/13, LEX nr 1486924).
Z tych względów, niezasadne były zawarte w skardze zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów procesowych. Nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość stwierdzenia przekroczenia norm hałasu emitowanego do środowiska przez skarżącą Spółkę. Oczywiste jest zaś, w świetle art. 115a ust. 1 p.o.ś., że w tej sytuacji obowiązkiem organów obu instancji było wydanie orzeczenia w przedmiocie dopuszczalnego poziomu hałasu.
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151p.p.s.a., skargę oddalił.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło