II SA/Łd 340/12

Dnia 23 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], którą organ pierwszej instancji zatwierdził A. T. i H. T. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego oraz rozbiórkę szopy drewnianej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości B., w gminie B. Powyższą decyzję W. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w treści skargi wskazując, iż wybudowanie spornego budynku doprowadzi do zacienienia przez większość część dnia jego budynku chlewni, co spowoduje konieczność zamontowania tam sztucznego oświetlenia, narażając skarżącego na poniesienie przezeń kosztów związanych z tym montażem. Następnie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania spornej decyzji, w uzasadnieniu złożonego wniosku wskazując, iż inwestorzy podjęli działania zmierzające do zrealizowania inwestycji, tj. uporządkowali teren w granicy działek nr [...] i nr [...], zburzyli istniejącą zabudowę, wykonali fundamenty pod planowany budynek gospodarczy i zgromadzili materiały budowlane konieczne do wzniesienia budowli, a także zalali fundamenty pod inwestycję, wobec czego celowym jest wstrzymanie w całości wykonalności spornej decyzji Wojewody [...] z dnia [...], z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dodatkowo skarżący podkreślił, że Starosta [...] nie miał jakichkolwiek podstaw prawnych do udzielenia A. i H., małżonkom T. zgody na odstępstwo od obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), jak również organ nie miał podstaw prawnych do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę, co zostało wyczerpująco wykazane w treści skargi. Nadto skarżący zaznaczył, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne wstrzymania decyzji, tj. wstrzymanie nie dotyczy aktów prawa miejscowego, które weszły w życie, oraz aktów lub czynności, których wstrzymanie wykonania wyłącza ustawa szczególna. Pismem z dnia 11 maja 2012 roku skarżący uzupełnił powyższy wniosek, wskazując, iż inwestorzy rozpoczęli wznoszenie budynku niegodnie z przepisami w sposób uniemożliwiający mieszkanie i funkcjonowanie skarżącego. Wybudowanie tego budynku w tak bliskiej odległości uniemożliwi skarżącemu hodowlę w jego budynku, gdyż zupełnie zostanie zasłonięty dostęp światła do budynku inwentarskiego oraz domu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest więc istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 – nie publikowane, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Z konstrukcji w/w normy prawnej wynika także, na co niejednokrotnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku, tj. przedstawienia takich okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Dodać przy tym trzeba, iż sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i nie dokonuje oceny zasadności skargi, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (zob. np. postanowienia NSA: z dnia 6 lutego 2008r., w sprawie o sygn. akt I OZ 47/08; z dnia 1 kwietnia 2008r., w sprawie o sygn. akt I OZ 209/08; z dnia 3 lipca 2008r., w sprawie o sygn. akt I OZ 493/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny takiej sąd administracyjny dokonuje bowiem dopiero wydając wyrok w rozpatrywanej sprawie (art. 132 p.p.s.a.). W ocenie Sądu wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości decyzji o pozwolenia na budowę i postępowania przez organami administracji architektoniczno-budowlanej. Na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie jest możliwa ocena, czy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa, ponieważ w innym wypadku doszłoby do zniweczenia celu postępowania sądowoadministracyjnego jakim jest kontrola legalności wydawanych przez organy aktów administracyjnych. Analizując czy w sprawie występują ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się ich zaistnienia. Sam fakt wydania pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Podniesione przez skarżącego obawy co do ewentualnych kosztów związanych z montażem oświetlenia mają charakter jedynie hipotetyczny i nie uzasadniają zaistnienia po stronie skarżącego wystąpienia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zaś zgodność z prawem, zatwierdzonego skażoną decyzją projektu budowlanego w tym z przepisami prawa budowlanego będzie podlegała ocenie Sądu na dalszym etapie postępowania. Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącego. Zaskarżony akt nie rodzi też w ocenie Sądu trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, iż nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a wówczas to inwestora, a nie skarżącego obciążać będą dodatkowe koszty przy ewentualnym rozebraniu przedmiotowej inwestycji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w powołanym wyżej art. 61 § 1 p.p.s.a., tak więc przepisu § 3 nie należy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Zaskarżona decyzja Wojewody Łódzkiego o pozwoleniu na budowę jest ostateczna i zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest realizacją "prawa zabudowy" określonego w art. 4 tej ustawy. Prawo zabudowy będące fundamentalną zasadą Prawa budowlanego, jest prawem podmiotowym każdego, kto posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, jest więc po części też realizacją konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w przepisach art. 21 i 64 Konstytucji RP i jako takie, powinno podlegać szczególnej ochronie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się także uwagę, iż konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Należy również wskazać, iż to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona. W ocenie Sądu strona skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować skutki, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Zawarta we wniosku ale i skardze, argumentacja odnosi się przede wszystkim do kwestionowania legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak zaś już wyżej wskazano, nie można zarzutów odnoszących się do zaskarżonej decyzji utożsamiać z podstawami wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Podobnie podniesione przez skarżącego obawy co do ewentualnych kosztów związanych z montażem oświetlenia mają w chwili obecnej charakter jedynie hipotetyczny i nie uzasadniają zaistnienia po stronie skarżącego wystąpienia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków W tym stanie rzeczy, na mocy art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia m.o