II SA/Łd 350/24
WyrokWSA w Łodzi2024-09-06
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Robert Adamczewski, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji budowlanej, który nie wykazał, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a w konsekwencji, czy może skutecznie żądać wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji budowlanej nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli nie wykaże, że planowana inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę, zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Brak takiego przymiotu wyklucza możliwość skutecznego żądania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę.Stan faktyczny
A.O. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę dla inwestycji D. S.A., twierdząc, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organy administracji (Starosta Bełchatowski, Wojewoda Łódzki) odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że A.O. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ jej nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. A.O. wniosła skargę do WSA w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie braku jej przymiotu strony oraz nieuwzględnienie uciążliwości związanych z inwestycją (hałas, zalewanie, nocne dostawy).Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę i orzekł o zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 września 2024 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2024 roku sprawy ze skargi A.O. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 22 lutego 2024 r. nr 62/2024 znak: GPB-III.7721.31.2024 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę 1. oddala skargę; 2. zwraca z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej A. O. kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, zaksięgowanego w dniu 14 maja 2024 r. pod pozycją [...].
Zaskarżoną decyzją z 22 lutego 2024 r. nr 62/2024, znak: GPB-III.7721.31.2024 Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania A.O., utrzymał w mocy decyzję Starosty Bełchatowskiego z 21 grudnia 2023 r., nr 967.2023, znak: AB.6740.481.2023.AK.
Jak wynika z akt sprawy decyzją z 7 listopada 2022 r. nr 942.2022 Starosta Bełchatowski zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił D. S.A., pozwolenia na budowę inwestycji pn.: budowa budynku handlowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą tj. układ komunikacji wewnętrznej, miejsca parkingowe, zadaszenie, tablica reklamowa, budowa zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej wraz z podziemnym, szczelnym, bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, kanalizacji deszczowej wraz z zespołem zbiorników retencyjno-odparowujących oraz budowa wewnętrznej linii zasilającej, instalacji oświetlenia zewnętrznego, rezerwowego kabla zasilającego oraz kabla zasilającego przepompownię kanalizacji deszczowej, na działkach nr ew. [...] i [...], obręb [...], gmina [...] (dalej w skrócie "decyzja o pozwoleniu na budowę z 7 listopada 2022 r."). Decyzja ta stała się ostateczna 30 listopada 2022 r.
Pismem z 13 sierpnia 2023 r. A.O. zwróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o wznowienie w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę z 7 listopada 2022 r., wskazując iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Postanowieniem z 22 sierpnia 2023 r. Starost Bełchatowski odmówił wznowienia postępowania administracyjnego.
Postanowieniem z 29 września 2023 r. Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu zażalenia A.O., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Według organu odwoławczego, Starosta Bełchatowski błędnie uznał, że skarżąca nie zachowała terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a.
Prowadząc ponownie postępowanie Starosta Bełchatowski, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 k.p.a., postanowieniem z 3 października 2023 r., na wniosek A.O. z 13 sierpnia 2023 r., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z 7 listopada 2022 r.
Pismem z 3 października 2023 r. organ pierwszej instancji wezwał A.O. do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania, poprzez wskazanie konkretnych norm prawa materialnego, z których wnioskodawczyni wywodzi interes prawny oraz wykazanie, że nieuznanie jej za stronę miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie A.O. stwierdziła, że swój interes prawny wywodzi z tego, że jest właścicielką działki bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją i w przypadku, gdyby była stroną postępowania mogłaby zadbać o swój interes i zająć stanowisko w sprawie.
Równocześnie z postępowaniem wznowieniowym A.O. zainicjowała przed Wojewodą Łódzkim postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z 7 listopada 2022 r. Decyzją z 26 września 2023 r. Wojewoda Łódzki umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Bełchatowskiego z 7 listopada 2022 r. stojąc na stanowisku, że działka A.O. znajduje się poza sferą obszaru oddziaływania inwestycji, wobec czego nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.
Postanowieniem z 27 października 2023 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu wznowione postępowanie administracyjne.
Decyzją z 23 listopada 2023 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A.O., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody Łódzkiego z 26 września 2023 r.
Postanowieniem z 28 listopada 2023 r. Starosta Bełchatowski podjął z urzędu postępowanie wznowieniowe.
Decyzją z 21 grudnia 2023 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 7 listopada 2022 r., argumentując że A.O. nie posiada przymiotu strony w przedmiotowej sprawie, ze względu na brak oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość będącą jej własnością.
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia A.O. podtrzymała wniosek w sprawie wznowienia postępowania. Podniosła, że oczekuje, iż organ nadrzędny w swojej decyzji rzetelnie rozpatrzy sprawę.
Powołaną na wstępie decyzją z 22 lutego 2024 r. Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej w całości.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszym rzędzie przytoczył dyspozycję art. 16 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 146 § 2, art. 151 § 1 i 2 k.p.a., a następnie wyjaśnił, że wznowienie postępowania administracyjnego, nie jest równoznaczne z ponownym merytorycznym rozpoznaniem sprawy, gdyż w pierwszej kolejności polega na zbadaniu, czy w konkretnej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania. Dopiero ustalenie przez organ zaistnienia przesłanki wznowienia upoważnia do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Wyjątek od powyższego stanowią okoliczności określone w art. 146 k.p.a. oraz art. 151 § 2 k.p.a. Jednocześnie ustalenia organu w zakresie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, uniemożliwiają merytoryczne rozpatrzenie sprawy.
Jak zauważył Wojewoda Łódzki, w toku prowadzonego postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Starosty o odmowie uchylenia własnej ostatecznej decyzji z 7 listopada 2022 r. organ pierwszej instancji wywiódł, że brak jest podstaw prawnych by uznać, że A.O., właścicielka działki nr ew. [...], obręb [...], gmina [...], posiada legitymację strony postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia dla D. S.A. pozwolenia na budowę inwestycji. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Takie rozstrzygnięcie stanowi konsekwencję ustalenia przez organ prowadzący postępowanie braku przesłanki wznowienia, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Stwierdzenie, że nie zaistniała w konkretnej sprawie przesłanka wznowieniowa kończy jej badanie.
Zdaniem organu drugiej instancji, kluczowe dla oceny zaskarżonej decyzji pozostaje zatem ustalenie, czy zaistniała przesłanka wznowienia postępowania - wskazana przez A.O. we wniosku z 13 sierpnia 2023 r. - umożliwiająca ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. A.O. powołuje się na przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a mianowicie, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty Bełchatowskiego z 7 listopada 2022 r.
Jak wskazał Wojewoda zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z uwagi na fakt, iż decyzja podlegająca weryfikacji w niniejszym postępowaniu, dotyczy wydanego pozwolenia na budowę, to krąg stron postępowania należy określić na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 682 z późn.zm. - dalej w skrócie "Pr. bud."), który stanowi, że stronami w sprawach pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu zdefiniowany jest w art. 3 pkt 20 Pr. bud., jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W każdym przypadku, obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Przepis art. 3 pkt 20 Pr. bud. należy interpretować łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud.
W postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Bełchatowskiego, A.O. nie posiadała przymiotu strony, a swój interes prawny wywodzi z tytułu własności działki nr ew. [...], obręb [...], bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji.
Jak podkreślił Wojewoda Łódzki z analizy zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że przedmiotem inwestycji, objętej decyzją o pozwoleniu na budowę, jest budynek handlowo-usługowy wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, tj. układ komunikacji wewnętrznej, miejsca parkingowe, zadaszenie, tablicę reklamową, budowę zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej wraz z podziemnym, szczelnym, bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, kanalizacji deszczowej wraz z zespołem zbiorników retencyjno-odparowujących oraz budowę wewnętrznej linii zasilającej, instalacji oświetlenia zewnętrznego, rezerwowego kabla zasilającego oraz kabla zasilającego przepompownię kanalizacji deszczowej, na działkach nr ew. [...],[...], obręb [...], gmina [...]. Z projektu zagospodarowania terenu, zatwierdzonego powyższą decyzją wynika, że budynek handlowo-usługowy, na działkach nr ew. [...] i [...], obręb [...], jest usytuowany w odległości 11,98 m od granicy działki A.O. oraz w odległości 18,85 m od budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego na działce odwołującej. W części opisowej projektu zagospodarowania terenu określono zaś, że obszar odziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje wyłącznie działki inwestycyjne.
Wojewoda Łódzki przeprowadził następnie analizę dokumentacji projektowej celem zweryfikowania, czy badana inwestycja powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr ew. [...] obręb [...], będącej własnością A.O..
Zdaniem organu drugiej instancji, przedmiotowa inwestycja nie jest przedsięwzięciem wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) i nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W projekcie wpisano, że działalność usługowa nie będzie powodować uciążliwości dla mieszkańców i środowiska przyrodniczego. Ponadto, w części opisowej projektu zagospodarowania terenu wskazano, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r., poz. 112), projektowana inwestycja powoduje dopuszczalny dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej poziom hałasu, przez co nie stanowi uciążliwości dla działek sąsiednich z uwagi na hałas (wartości progowe poziomu hałasu: w porze dnia - 50dB, a w porze nocy - 40dB). Obszar oddziaływania inwestycji, tj. budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną, pod względem hałasu zamyka się w granicach terenu objętego opracowaniem. Z uwagi na powyższe, zdaniem Wojewody, brak jest podstaw by uznać, że budowa budynku handlowo-usługowego, na działkach nr ew. [...] i [...], obręb [...], w powyższym zakresie oddziałuje na nieruchomość A.O..
W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Wojewoda Łódzki sprawdził również, czy działka należąca do wnioskodawczyni zlokalizowana jest w obszarze oddziaływania inwestycji, wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 - dalej w skrócie "rozporządzenie WT").
W ocenie organu odwoławczego, projektowana inwestycja, z uwagi na zakres zatwierdzonego projektu budowlanego, nie wiąże się z wprowadzeniem ograniczeń na nieruchomości A.O. Usytuowanie spornego budynku na działkach nr ew. [...] i [...], w odniesieniu: do granicy z działką skarżącej, tj. w odległości 11,98m, a także do budynku mieszkalnego na działce skarżącej, tj. w odległości 18,85 m, pozwala stwierdzić, że budynek handlowo-usługowy nie ogranicza zabudowy ani zagospodarowania terenu wnioskodawczyni, z uwagi na treść § 12 rozporządzenia WT. Inwestycja nie wprowadza również ograniczeń związanych m.in. z przesłanianiem innych obiektów w myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia WT. Z projektu budowlanego wynika, iż odległość projektowanego budynku handlowo-usługowego, z uwagi na jego wysokość wynoszącą 6,75 m, jako obiektu przesłaniającego w odniesieniu do istniejącego budynku mieszkalnego, będącego własnością A.O., jest większa od wysokości przesłaniania. Jednocześnie, działka należąca do A.O. nie jest zlokalizowana w obszarze oddziaływania wynikającym z § 19 rozporządzenia WT, w zakresie odległości miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Z projektu wynika, że miejsca parkingowe (łącznie 18) na działkach inwestycyjnych zaprojektowano w najmniejszej odległości wynoszącej 6,0 m od granicy działki nr ew. [...] oraz w odległości 13,85 m od budynku mieszkalnego na działce A.O.. Ponadto, działka należąca do skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy § 22 i § 23 rozporządzenia WT, w zakresie odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Dodatkowo Wojewoda zauważył, że w projekcie zagospodarowania terenu wskazano, iż wody opadowe i roztopowe, w obrębie działek nr ew. [...] i [...], będą odprowadzane poprzez wpusty i instalację kanalizacji deszczowej do odkrytego, szczelnego, bezodpływowego zbiornika retencyjno-odparowującego na wody opadowe i roztopowe, bez ryzyka zalewania działek sąsiednich, zgodnie z § 28 rozporządzenia WT. Działka wnioskodawczyni nie znajduje się również w obszarze oddziaływania określonym w oparciu o przepisy rozporządzenia WT zawarte w § 57, w zakresie nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz § 60, w zakresie nasłonecznienia, m.in. pokoi mieszkalnych.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda Łódzki stwierdził, że nieruchomość skarżącej znajduje się poza strefą obszaru oddziaływania inwestycji objętej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Projektowana inwestycja nie pozbawia również nieruchomości A.O. dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Zagospodarowanie terenu, na którym zlokalizowana jest inwestycja zaprojektowane zostało w sposób, który nie utrudnia osobom trzecim dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że Starosta Bełchatowski właściwie wyznaczył krąg stron postępowania w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ zauważył także, że A.O. nie wykazała swojego indywidualnego, własnego interesu, opartego na przepisach prawa. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje według kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne i niezbędne jest wykazanie, iż planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zabudowę.
Mając na uwadze zakres inwestycji objętej zaskarżoną decyzją i położenie projektowanej inwestycji w odniesieniu do nieruchomości skarżącej, Wojewoda Łódzki stwierdził, że działka A.O. nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznie A.O. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Skoro postępowanie wznowieniowe w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę zostało wszczęte i było prowadzone na wniosek A.O., która nie posiada przymiotu strony, to powyższe ustalenia obligowały organ do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia. Tym samym, zaskarżoną decyzję Starosty Bełchatowskiego z 21 grudnia 2023 r., należało utrzymać w mocy, gdyż odpowiada ona prawu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.O. reprezentowana przez adwokata podniosła zarzuty:
1. naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy:
a. art. 8 § 1, art. 28, art. 148 § 1, 149 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że A.O. nie posiada przymiotu strony postępowania z uwagi na brak oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość, będącą jej własnością, w sytuacji gdy postanowieniem o wznowieniu postępowania z 3 października 2023 r. Starosta Bełchatowski przesądził, że skarżąca jest jego stroną,
b. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym na przyjęciu - bez należytej weryfikacji - oświadczenia inwestora, zawartego w dokumentacji projektowej, że terenem oddziaływania są objęte tylko działki inwestycyjne, a nie sąsiadujące bezpośrednio z inwestycją działki mieszkalne. Urąga zasadom doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, przyjęcie za inwestorem, że inwestycja w postaci supermarketu nie ma bezpośredniego wpływu na sąsiadujące z nią działki mieszkalne, w sytuacji gdy na teren skarżącej przenikają duże ilości wód opadowych z podwyższonego sztucznie terenu inwestycji, powodując zalania jej terenu, zanieczyszczenia akustyczne, przekraczające normy hałasu i inne czynniki jak, np. zakłócenia nocnego odpoczynku, wywołane nocnymi dostawami, odbywającymi się tuż przy granicy działki, uniemożliwiające korzystanie z sąsiednich nieruchomości zgodnie ze społeczno-gospodarczym ich przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego. Uciążliwości przekraczające akceptowalne normy zostały potwierdzone m.in. w decyzji Starosty Bełchatowskiego z 4 marca 2024 r., który orzekł, że dopuszczalne poziomy hałasu poza terenem D. zostały przekroczone zarówno w porze dziennej, jak i nocnej;
c. art. 107 § 2 i 3 k.p.a., wobec dowolnego ustalenia przez organ II instancji, iż zatwierdzony projekt budowlany jest jedynym dowodem na to, że obszar oddziaływania pod względem hałasu będzie się zamykał w granicach terenu objętego opracowaniem i można ustalenia tam poczynione uznać za własne, pomimo rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu poza terenem supermarketu D., zgłaszanych przez skarżącą i potwierdzonych w trakcie badania hałasu z 14 grudnia 2023 r. oraz sprawozdania z badań nr [...], wykonanych w akredytowanym laboratorium. Organ nie wyjaśnił dlaczego oparł się jedynie na analizie dokumentacji projektowej i zastąpił jej treścią własne ustalenia oraz pominął argumenty skarżącej;
d. art. 107 k.p.a. w związku z § 19 rozporządzenia WT przez pominięcie, że na terenie marketu D. jest zlokalizowana strefa dostaw dla pojazdów ciężarowych bez zachowania odległości minimum 6m od granicy działki. Postój aut dostawczych odbywa się bezpośrednio przy granicy działki skarżącej i narusza jej prywatność oraz zakłóca nocny odpoczynek;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 140 k.c. poprzez przyjęcie, że skarżąca jako właściciel nieruchomości graniczącej z uciążliwą inwestycją budowlaną nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę.
Wobec sformułowanych zarzutów autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy na rozprawie. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, które są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a ich przeprowadzenie nie spowoduje przedłużenia postępowania w sprawie:
a. decyzja Starosty Bełchatowskiego z 4 marca 2024 r. o dopuszczalnym poziomie hałasu dla D. S.A. wydana z powodu przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu poza terenem marketu D.;
b. dokumentacja fotograficzna w postaci zdjęć, dotycząca naruszania prawa własności nieruchomości sąsiedniej, należącej do skarżącej, obrazująca zalanie wodami opadowymi, kierowanymi na nieruchomość A.O. z podwyższonego sztucznie terenu sąsiedniego tj. terenu supermarketu D.. Zastoiny wody niszczą roślinność ozdobną oraz podmywają kostkę brukową na terenie skarżącej, powodując jej zabrudzenie i zapadanie. Uniemożliwiają także swobodne korzystanie z własnego terenu, gdy stoi na nim woda;
c. dokumentacja fotograficzna w postaci zdjęć oraz filmów na płycie DVD obrazująca uciążliwości w postaci zakłócania ciszy nocnej na nieruchomości skarżącej, spowodowane nocnymi dostawami do supermarketu D., oraz dokumentująca postój ciężarówek dostawczych przy samej granicy działki, bez zachowania określonej przepisami minimalnej odległości 6 metrów. Pojazdy ciężarowe naruszają prywatność skarżącej, gdyż z kabiny pojazdu widać ponad ogrodzeniem całą jej nieruchomość. Ogranicza to możliwość korzystania z własnego terenu przez skarżącą, która ma prawo nie być obserwowana przez postronne osoby;
d. dokumentacja fotograficzna w postaci zdjęć obrazujących immisję niematerialną w postaci silnego światła w porze nocnej, skierowanego w stronę okien budynku mieszkalnego na nieruchomości skarżącej, które zmusza mieszkańców do spania przy zamkniętych roletach, także w porze letniej;
- celem wykazania, że inwestycja oddziałuje niekorzystnie na nieruchomość skarżącej, powodując uciążliwość i narusza jej prawo do niezakłóconego korzystania z jej własności, a zatem skarżąca, jako właściciel ma interes prawny do udziału w postępowaniu.
Odpowiadając na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że z załączonej do skargi decyzji z 4 marca 2024 r. wynika, że Starosta stwierdził przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu w porze dziennej i w porze nocnej w punkcie pomiarowym w bezpośrednim sąsiedztwie spornej inwestycji oraz określił inwestorowi dopuszczalny poziom hałasu poza marketem D. zlokalizowanym na działkach nr ew. [...] i [...], w obrębie ewidencyjnym [...]. Zobowiązał także D. S.A., do niezwłocznego wykonania czynności zmierzających do wykonania ww. obowiązku, poprzez zastosowanie dostępnych środków organizacyjno-technicznych, pozwalających skutecznie ograniczyć oddziaływanie akustyczne na tereny chronione, poprzez zmodernizowanie eksploatowanych urządzeń w celu zastąpienia ich odpowiednikami generującymi mniejszy hałas, wprowadzenie ochronnego pasa zieleni, zastosowanie rozwiązań architektonicznych prowadzących do zmniejszenia emisji hałasu na działkach sąsiednich. Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, że pojawienie się np. "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną może rodzić określone roszczenia cywilnoprawne, lecz nie daje praw strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. Podnoszone zagrożenie przekroczeniem dopuszczalnych norm hałasu emitowanego do środowiska jest tylko hipotetyczne. W przypadku ich wystąpienia w przyszłości mogą ewentualnie uzasadniać domaganie się podjęcia działań przez właściwe organy w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy - Prawo ochrony środowiska. Unormowania zawarte w tej ustawie przewidują w szczególności środki prawne służące m.in. ochronie przed zanieczyszczaniem powietrza oraz przed hałasem. Ochrona taka może być udzielona jednak w przypadku realnego, a nie potencjalnego zagrożenia ponadnormatywną emisją hałasu czy ponadnormatywną emisją zanieczyszczeń. W przypadku gdyby doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej różnego rodzaju oddziaływaniami na jej nieruchomości może ona domagać także ich zaprzestania w drodze powództwa przed sądem powszechnym opartym na przepisach prawa cywilnego (art. 222 § 2 k.c. w zw. z art. 144 k.c.).
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego postoju samochodów dostawczych przy samej granicy działki, bez zachowania określonej przepisami minimalnej odległości 6 metrów, organ stwierdził, że jest on bezzasadny. Zatrzymywanie i postój samochodów na działce inwestycyjnej, poza miejscami postojowymi wyznaczonymi w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, nie może być przedmiotem analizy organu administracji architektoniczno-budowlanej.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 149 § 2 k.p.a. Wojewoda stwierdził, że wznowienie postępowania administracyjnego, nie jest równoznaczne z ponownym merytorycznym rozpoznaniem sprawy, gdyż w pierwszej kolejności polega na zbadaniu, czy w konkretnej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania. Dopiero ustalenie przez organ zaistnienia przesłanki wznowienia upoważnia do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 140 k.c. organ zauważył, że przepis ten nie ma zastosowania w odniesieniu do analizy obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, na gruncie Prawa budowlanego, dokonywanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie rozstrzyga o prawach i roszczeniach cywilnoprawnych osób trzecich.
Za niezasadne organ uznał również zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 2 i 3 k.p.a.
W piśmie procesowym z 5 czerwca 2024 r., które wpłynęło do akt sprawy 13 czerwca 2024 r., uczestnik postępowania - D. S.A. wniósł o oddalenie skargi w całości, podzielając w całości stanowisko Wojewody Łódzkiego, zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Stwierdził przy tym, że załączona do skargi decyzja Starosty Bełchatowskiego z 4 marca 2024 r. została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 29 kwietnia 2024 r. Załączone do skargi wydruki zdjęć nie potwierdzają naruszenia jakichkolwiek przepisów Prawa budowlanego czy rozporządzenia WT. Kwestia ewentualnej dostawy i poruszania się pojazdów po nieruchomości nie jest i nie może być przedmiotem wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Spółka zaprzeczyła również jakoby zalewała nieruchomość skarżącej, załączone zaś fotografie zostały wykonane w porze deszczowej, a spadki wykonane na nieruchomości skarżącej, w których gromadzi się woda, świadczą o nieprawidłowym ich wykonaniu. Zdaniem uczestnika, w sprawie znamiennym jest, że skarżąca podjęła działania przeciwko Spółce po rozpoczęciu działalności, gdy nie zostało uwzględnione żądanie skarżącej co do wyglądu ogrodzenia, którego skarżąca oczekiwała od Spółki.
W piśmie z 21 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącej odnosząc się do pisma uczestnika postępowania z 5 czerwca 2024 r. stwierdził, że uchylenie decyzji Starosty Bełchatowskiego z 4 marca 2024 r. z powodów formalnych nie ma znaczenia dla mocy dowodowej złożonego wraz ze skargą dokumentu na okoliczność przekraczania na terenie obiektu norm hałasu przewidzianych w przepisach odrębnych (w szczególności w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku - Dz.U. 2007 poz. 826) w taki sposób, że nieruchomość skarżącej znajduje się strefie oddziaływania obiektu. Wbrew twierdzeniom inwestora, decyzja o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 35 pkt 1 lit. a Pr. bud. Skoro zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...] z 29 listopada 2021 r. o warunkach zabudowy była "budowa budynku handlowo usługowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą, w tym (...) zadaszenie nad strefą dostaw", to brak wskazania w projekcie zagospodarowania terenu oraz projekcie architektoniczno-budowlanym podjazdu i parkingu dla samochodów ciężarowych prowadzi do wniosku, że złożone przez inwestora dokumenty są niezgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Naruszeniem tego przepisu w toku postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest także przejście do porządku dziennego przez organy administracji architektoniczno-budowlanej nad tym, iż w złożonych przez inwestora projektach nie przewidziano żadnych środków technicznych przeciwdziałających przenikaniu ponadnormatywnego hałasu na nieruchomość skarżącej, w sytuacji gdy z decyzji o warunkach zabudowy wynikało że "w zakresie ochrony zdrowia ludzi należy ograniczyć oddziaływanie hałasem na nieruchomości z zabudową mieszkaniową" (ust. 4 pkt 7 lit c decyzją Wójta Gminy [...] z 29 listopada 2021 r. o warunkach zabudowy nr 93/2021).
Skoro (mimo niezaprojektowania wjazdu i parkingu dla pojazdów ciężarowych) inwestor potwierdza, że inwestycja wiąże się z poruszaniem się na jej terenie pojazdów dostawczych, jest oczywiste, że obciążenie hałasem wskazane przez wnioskodawcę jest niezgodne z rzeczywistym oddziaływaniem inwestycji na nieruchomość sąsiednią. Organ miał obowiązek zbadać czy wskazane przez wnioskodawcę natężenie hałasu emitowane przez inwestycję odpowiada rzeczywistym wartościom, a nie bezkrytycznie przyjmować założenia projektowe za własne.
Wobec powyższego, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów, a mianowicie:
1) pisma inwestora z 15 maja 2024 r. pt. Odpowiedź na wezwanie do zaniechania naruszeń, w celu wykazania - jak w jego treści - "że poruszanie się samochodów ciężarowych w obrębie nieruchomości Spółki jest nierozerwalnie związane z prowadzoną na jej terenie działalnością budynku handlowo-usługowego",
2) artykułu pt. Symulacja hałasu pojazdów w trakcie manewrowania z małymi prędkościami -model CP 2009, Drogi i mosty, 2010, Nr 1., s. 45- 56, autorzy: prof. dr hab. Inż. J. E. i dr inż. G. R. - w celu wykazania, iż bazowy poziom mocy akustycznej dla jednego podstawowego manewru parkingowego jednego pojazdu ciężarowego w odniesieniu do okresu 1 godziny osiąga wartość 80 dB,
3) udostępnionych skarżącej dokumentów z akt sprawy o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zakończonej wydaniem decyzji z 7 listopada 2022 r., celem przeprowadzenia z nich dowodu na okoliczność, iż inwestor zataił przed organami administracji architektoniczno-budowlanej fakt, że jego obiekt będzie wykorzystywany jako plac manewrowy i parking dla samochodów ciężarowych, zaniżył dane dotyczące oddziaływania inwestycji na sąsiednie nieruchomości oraz zawęził obszar oddziaływania obiektu, w celu wykluczenia strony skarżącej od udziału w postępowaniu,
4) nadto pełnomocnik wniósł o zwrócenie się do Starosty Bełchatowskiego o nadesłanie akt sprawy o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zakończonej wydaniem decyzji z 7 listopada 2022 r., celem przeprowadzenia z nich dowodu na okoliczność wadliwego określenia obszaru oddziaływania obiektu, bowiem dokumenty załączone do niniejszego pisma, którymi skarżąca dysponuje, nie są wystarczające do wyjaśnienia wątpliwości a oczekiwanie na załączenie akt nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Z tego też względu pełnomocnik uzupełnił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazując dodatkowo, iż zaskarżona decyzja narusza art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Pr. bud. w związku z naruszaniem przepisów odrębnych, a mianowicie:
1) przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. 2007 nr 120 poz. 826), w zakresie oczywistego naruszenia przez inwestycję norm akustycznego oddziaływania obiektu na nieruchomość skarżącej, co dowodzi, iż znajduje się ona w obszarze oddziaływania obiektu,
2) § 19 rozporządzenia WT - w zakresie wadliwego określenia obszaru oddziaływania obiektu z powodu nadmiernej bliskości stanowisk postojowych samochodów ciężarowych od granicy nieruchomości skarżącej oraz od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym znajdującym się na nieruchomości skarżącej,
3) § 29 rozporządzenia WT - w zakresie wadliwego określenia obszaru oddziaływania obiektu z powodu powodowanego przez inwestycję zalewania nieruchomości sąsiednich.
W uzupełnieniu uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 8 § 1, art. 28, art. 148 § 1, 149 § 2 k.p.a. przez niedostrzeżenie przez organ II instancji, iż postanowienie Starosty Bełchatowskiego z 3 października 2023 r. przesądziło posiadanie przez skarżącą przymiotu strony, pełnomocnik wskazał, że w pierwszej fazie postępowania organ bada przede wszystkim, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. W orzecznictwie jest wypowiadany pogląd zakładający, że ustalenie, iż podmiot żądający wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. istotnie jest stroną postępowania, musi nastąpić jeszcze przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. W toku wznowionego postępowania będą wówczas dokonywane ustalenia dotyczące tego, czy strona rzeczywiście nie brała udziału w postępowaniu oraz czy brak uczestnictwa w postępowaniu nie został przez nią zawiniony.
Na rozprawie w dniu 6 września 2024 r. Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze oraz w piśmie skarżącej z 21 czerwca 2024 r.
Pełnomocnik skarżącej poparł skargę. Podtrzymał zarzuty przedstawione w skardze, wniósł o jej uwzględnienie. Poparł wnioski dowodowe i poddał pod rozwagę Sądu ich uwzględnienie w szczególności w zakresie wniosków zawartych w pkt 1 i 2 pisma skarżącej z 21 czerwca 2024 r. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procesowymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd badając w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Wojewody Łódzkiego stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa wobec czego brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego.
W sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy organ trafnie ocenił, że skarżąca A.O. nie jest stroną postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Bełchatowskiego o pozwoleniu na budowę z 7 listopada 2022 r. i odmówił jej uchylenia.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że poddana sądowej kontroli decyzja Wojewody Łódzkiego została wydana w toku postępowania wznowieniowego. Wznowienie postępowania administracyjnego jest wraz z postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji oraz postępowaniem o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 i 155 k.p.a., jednym z trybów nadzwyczajnych służących weryfikacji decyzji ostatecznych, unormowanym w przepisach art. 145 k.p.a. - 152 k.p.a. Tryby te są względem siebie niekonkurencyjne, co oznacza, że nie mogą być stosowane zamiennie, a do ich uruchomienia konieczne jest spełnienie ściśle sprecyzowanych przez ustawodawcę przesłanek. Celem rozważanego postępowania jest ocena decyzji ostatecznej wydanej w toku zwykłego postępowania administracyjnego z punktu widzenia wad kwalifikowanych zdefiniowanych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. W rozumieniu art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 149 § 3 i 4 k.p.a.). Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo pkt 2 - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Po myśli art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Jak stanowi art. 146 § 1 i 2 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Z przywołanych wyżej unormowań jasno wynika, że postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego etapu, określanego mianem wstępnego, właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia. Mianowicie, czy spełnione zostały przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Pozytywne ustalenia w tym zakresie powinny zakończyć się wydaniem przez organ administracyjny postanowienia o wznowieniu postępowania przewidzianego w art. 149 § 2 k.p.a., które otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, określany mianem postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie trzeba mieć na względzie fakt, że wszelkie czynności i rozważania merytoryczne na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania są niedopuszczalne. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania następuje wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1-2 k.p.a. Jak podkreślano także w literaturze i orzecznictwie, do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania może dojść również wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń wnioskodawcy wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji (por. M. Jaśkowska. Komentarz aktualizowany do art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1981/06 i z 7 stycznia 2009 r. sygn. akt 1747/07, niepubl.).
W rozpatrywanej sprawie skarżąca jako podstawę wznowienia postępowania powołała przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W judykaturze dominuje stanowisko zgodnie, z którym złożenie żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Ustalenie, czy żądająca wznowienia postępowania jednostka ma interes prawny i czy została pozbawiona udziału w postępowaniu bez własnej winy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z zapewnieniem jej udziału w tym postępowaniu. Ustalenie interesu prawnego żądającej wznowienia postępowania bez udziału tej jednostki powołującej się na interes prawny stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Wydanie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na brak legitymacji procesowej wnioskodawcy uzasadnione jest jedynie w oczywistych przypadkach, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego można stwierdzić po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego (vide: wyroki NSA z: 12 lipca 2023 r., II OSK 2656/20; 21 listopada 2019 r., II OSK 3355/17; 28 października 2020 r., II OSK 1196/20; 20 sierpnia 2010 r., II OSK 1332/09; 22 czerwca 2010 r., 1286/09; 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07; 1 lutego 2008 r., II OSK 1981/06; 18 grudnia 2007 r., II OSK 1716/06; 9 października 2007 r., II OSK 1331/06, CBOSA.nsa.gov.pl).
Przenosząc poczynione dotychczas rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy godzi się zauważyć, że postanowieniem z 3 października 2023 r. Starosta Bełchatowski wznowił postępowanie administracyjne zakończone własną ostateczną decyzją z 7 listopada 2022 r. wskazując wyraźnie w motywach wydanego rozstrzygnięcia, że niniejsze postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ architektoniczno-budowlany postępowania co do przyczyn wznowienia, ustalenia czy podmiotowi przysługuje status strony postępowania oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy. W związku z powyższym błędne jest stanowisko pełnomocnika skarżącej jakoby we wspomnianym wyżej postanowieniu Starosta przesądził o posiadaniu przez A.O. przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 7 listopada 2022 r. Na marginesie podnieść należy, że w rzeczonym postanowieniu organ wadliwie powołał jako podstawę prawną wznowienia przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co jednak wobec treści uzasadnienia skład orzekający Sądu potraktował jako omyłkę pisarską.
Przechodząc następnie do oceny, czy skarżąca posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia D. S.A. pozwolenia na budowę spornej inwestycji wyjaśnić należy, że co do zasady stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niemniej jednak kwestia posiadania przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę została unormowana przez ustawodawcę w art. 28 ust. 2 Pr. bud. Przepis ten stanowi mianowicie, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 28 k.p.a.
Definicja legalna pojęcia "obszar oddziaływania obiektu", którym to zwrotem posłużono się w art. 28 ust. 2 Pr. bud., zamieszczona została w art. 3 pkt 20 Pr. bud. Przepis ten w brzmieniu, nadanym mocą art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r.
o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.471 - dalej w skrócie "ustawa zmieniająca") z dniem 19 września 2020 r., mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że do czasu nowelizacji art. 3 pkt 20 Pr. bud., ustawodawca pod pojęciem obszaru oddziaływania inwestycji rozumiał teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Jak wynika z uzasadnienia projektu do ustawy zmieniającej (druk nr IX.121) "W definicji obszaru oddziaływania obiektu skreśla się wyrażenie "w zagospodarowaniu". Pojęcie zmiany zagospodarowania terenu może polegać na budowie obiektu budowlanego, czyli wiązać się z wykonaniem robót budowlanych, jak również odnosić się do innych zmian, niezwiązanych z budową czy wykonywaniem robót budowlanych. Prawo budowlane powinno zajmować się jedynie tą formą zagospodarowania, która dotyczy obiektów budowlanych, a zatem jedynie "zabudową".
Niestety orzecznictwo sądowo-administracyjne, z uwagi na użyte w przepisie pojęcie "w zagospodarowaniu", zbyt szeroko interpretuje pojęcie obszaru oddziaływania obiektu. Jak zaznaczono w wyroku WSA w Łodzi z 2 sierpnia 2018, sygn. akt: II SA/Łd 467/18: Pojęcia "ograniczeń w zagospodarowaniu terenu" w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie można zawężać do samych tylko "ograniczeń zabudowy" tego terenu, i w konsekwencji w tak błędnie (zbyt wąsko) określonym zakresie prowadzić analizę na tle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Potwierdza to treść definicji legalnej "obszaru oddziaływania obiektu" w brzmieniu aktualnie obowiązującym, w którym wspomniane "ograniczenia zabudowy" zostały wymienione tylko jako przykładowy rodzaj "ograniczeń w zagospodarowaniu terenu". To ostatnie pojęcie ("ograniczenia w zagospodarowaniu") ma zaś niewątpliwie szerszy zakres znaczeniowy niż same tylko "ograniczenia zabudowy". (...) Przejawami takiego oddziaływania są więc np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby, bądź też pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności (...) Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem, są więc także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (art. 140 k.c.)".
W wyroku WSA w Krakowie, sygn. akt: II SA/Kr 557/18, stwierdzono nawet, że:,,Zdaniem Sądu uznać bowiem należy, że znaczące zintensyfikowanie ruchu po prywatnej drodze dojazdowej może być właśnie rozumiane jako zmiana zagospodarowania nieruchomości".
Biorąc pod uwagę przykładowo podane wyroki, należy zauważyć, że ustalanie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego staje się niezwykle trudne, gdyż w ocenie różnych wyroków pojęcie to odnosi się do różnych wartości i bliżej niedookreślonych oddziaływań (wibracje, zanieczyszczenia), w tym immisji, co do których granice nie mogą być ustalane jednoznacznie zwłaszcza przez organy administracji architektoniczno-budowlanej czy projektantów. Z uwagi na to, że obszar oddziaływania obiektu jest podstawą ustalania stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, pojęcie to musi być jednoznaczne.
Tym samym uznano, że konieczne jest doprecyzowanie definicji obszaru oddziaływania obiektu, aby dostosowana była do materii regulowanej przez Prawo budowlane. Inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny) wykraczają poza zakres przedmiotowy Prawa budowlanego. (...) Dlatego też w przepisie pozostanie jedynie wyrażenie "w zabudowie". Ograniczenia w zabudowie są jednoznaczne do ustalenia. Ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych).
Innymi słowy obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy (a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości).".
Mając zatem na uwadze cel jaki przyświecał ustawodawcy przy nowelizacji art. 3 pkt 20 Pr. bud. oraz jego aktualne brzmienie stwierdzić trzeba, że obecnie jedynie ograniczenia w zabudowie innej działki (a nie również jej zagospodarowania jak w poprzednio obowiązującym stanie prawnym) przez planowany do realizacji obiekt, stanowią przesłankę uznania interesu prawnego danego podmiotu. Przepisy ustawy Prawo budowlane regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wobec tego wykładać ściśle, nie jak dotychczas (przed nowelizacją) rozszerzająco. Bezspornym jest wobec tego, że pojęcie obszaru oddziaływania obiektu musi być doprecyzowane przy każdej inwestycji na podstawie cech indywidualnych obiektu oraz jego przeznaczenia w odniesieniu do przepisów odrębnych, na podstawie których można ustalić obszar wokół realizowanej inwestycji, który będzie wprowadzał związane z tym obiektem budowlanym ograniczenia w zabudowie tego terenu.
W kontrolowanej sprawie Wojewoda Łódzki w ślad za organem pierwszej instancji poprawnie zidentyfikował przepisy odrębne wykluczające lub ograniczające zabudowę działki stanowiącej własność skarżącej nr ew. [...], ze względu na powstanie projektowanej przez D. S.A. zabudowy obejmującej budowę budynku handlowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą obejmującą układ komunikacji wewnętrznej, miejsca parkingowe, zadaszenie, tablicę reklamową, budowę zewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej wraz z podziemnym, szczelnym, bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, kanalizacji deszczowej wraz z zespołem zbiorników retencyjno-odparowujących oraz budowę wewnętrznej linii zasilającej, instalacji oświetlenia zewnętrznego, rezerwowego kabla zasilającego oraz kabla zasilającego przepompownię kanalizacji deszczowej, na działkach nr ew. [...] i [...], obręb [...], gmina [...].
W tym zakresie organy trafnie wywiodły, że sporna inwestycja ma zostać zrealizowana w odległości 11,98m od granicy działki skarżącej i w odległości 18,85 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...]. W związku z powyższym budynek handlowo-usługowy nie wprowadza ograniczeń w zabudowie działki A.O. w rozumieniu § 12 ust. 1 rozporządzenia WT, który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 60 i § 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien lub drzwi w stronę tej granicy. Inwestycja nie wprowadza również ograniczeń związanych z przesłanianiem innych obiektów. Według § 13 rozporządzenia WT, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: pkt 1 - między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: lit a - wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, lit. b - 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, pkt 2 - zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60 (ust. 1). Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2). Zgodnie z projektem budowlanym odległość projektowanego budynku handlowo-usługowego, z uwagi na jego wysokość wynoszącą 6,75m jako obiektu przesłaniającego w stosunku do istniejącego budynku mieszkalnego skarżącej, jest większa od wysokości przesłaniania. Także miejsca postojowe (18 miejsc parkingowych) dla samochodów osobowych, które zaprojektowano w odległości 6m od granicy działki skarżącej i w odległości 13,85m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...], nie wprowadzają ograniczeń z zabudowie działki A.O. Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia WT odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż dla samochodów osobowych 10 m - w przypadku parkingu od 11 do 60 stanowisk postojowych włącznie. Działka skarżącej nie znajduje się również w obszarze oddziaływania inwestycji ustalonym na podstawie przepisów § 22 i 23 rozporządzenia WT w zakresie odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Stosownie do treści § 22 ust. 1 rozporządzenia WT na działkach budowlanych należy przewidzieć miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, z uwzględnieniem możliwości ich segregacji. Według § 23 ust. 1 rozporządzenia WT odległość miejsc do gromadzenia odpadów stałych, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1, 3 i 4, powinna wynosić co najmniej: 10 m - od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi; 3 m - od granicy działki budowlanej. W kontrolowanej sprawie miejsce gromadzenia odpadów stałych zlokalizowane zostało w odległości 11,5m od granicy działki nr [...] oraz ok. 44m od budynku mieszkalnego na działce skarżącej. Odległość zbiornika na nieczystości ciekłe wynosi 20m od granicy działki nr [...] oraz ok. 37m od budynku mieszkalnego skarżącej. Zgodnie z § 36 rozporządzenia WT odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3 powinna wynosić co najmniej: pkt 1 - od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych - 15 m;
pkt 2 - od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 7,5 m (ust. 1).
W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości, o których mowa w ust. 1, powinny wynosić co najmniej: pkt 1 - od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m, przy czym nie dotyczy to dołów ustępowych w zabudowie jednorodzinnej; pkt 2 - od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m (ust. 2). Odległości pokryw i wylotów wentylacji z dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc większej niż 4 oraz zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe i kompostowników o pojemności powyżej 10 m3 do 50 m3 powinny wynosić co najmniej: pkt 1 - od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń wymienionych w ust. 1 pkt 1 - 30 m; pkt 2 - od granicy działki sąsiedniej - 7,5 m (ust. 3). Według projektu zagospodarowania terenu wody opadowe i roztopowe w obrębie działek nr [...] i [...] będą odprowadzane przez wpusty i instalację kanalizacji deszczowej do odkrytego, szczelnego, bezodpływowego zbiornika retencyjno-odparowującego na wody opadowe i roztopowe, bez ryzyka zalewania działek sąsiednich zgodnie z § 28 rozporządzenia WT stanowiącym, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Rację mają również organy orzekające twierdząc, że działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania określonym na podstawie § 57 rozporządzenia WT w zakresie nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz w § 60 rozporządzenia WT w zakresie nasłonecznienia pokoi mieszkalnych. W sprawie spełnione również zostały wymagania z zakresu bezpieczeństwa przeciwpożarowego (§ 271 - § 273 rozporządzenia WT). Co więcej, sporna inwestycja nie pozbawia ani nie ogranicza nieruchomości skarżącej dostępu do drogi publicznej, dostępu do wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności. Zgodnie z częścią opisową projektu architektoniczno-budowlanego dopuszczalne wartości hałasu na terenach chronionych akustycznie określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r., poz. 112). Wartości dopuszczalnych poziomów hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowo-usługowej, zabudowy wielorodzinnej, terenów zamieszkania zbiorowego, terenów rekreacyjno-wypoczynkowych dla godzin dziennych wynoszą 65dB i dla godzin nocnych 56dB oraz dla godzin dziennych 55dB i dla godzin nocnych 45dB dla pozostałych obiektów i działalności będącej źródłem hałasu. Kwalifikacja otoczenia terenu inwestycji pod kątem dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dokonuje się na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku braku planu zgodnie z art. 115 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1396) na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania terenu inwestycji oraz sąsiednich terenów. Projektowany obiekt handlowo-usługowy spełnia wymogi w zakresie emisji hałasu jak dla terenów zabudowy mieszkaniowej - jednorodzinnej tj. wartości progowe poziomu hałasu w porze dnia 50dB oraz w porze nocy 40dB, a zarazem spełnia również wymogi dla terenów mieszkaniowo-usługowych. Jak wynika z części opisowej projektu zagospodarowania terenu obszar oddziaływania projektowanego obiektu tj. budynku handlowo-usługowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą zamyka się w terenie inwestycji, czyli działek nr ew. [...] i [...] (str. 12-14). Projektowana inwestycja, jak trafnie oceniły organy orzekające, nie wymaga również uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie jest bowiem przedsięwzięciem wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.).
Skoro więc projektowana inwestycja nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie działki skarżącej, to działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Pr. bud. Tym samym, jak trafnie oceniły organy obu instancji, A.O. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 7 listopada 2022 r. w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud. Brak jest w związku z tym podstaw by twierdzić, że Starosta Bełchatowski niewłaściwie wyznaczył krąg stron postępowania w sprawie udzielenia D. S.A. pozwolenia na budowę. Wobec ustalenia, że wniosek o wznowienie postępowania wniósł podmiot, nie będący stroną postępowania, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Bełchatowskiego z 7 listopada 2022 r., zaś Wojewoda Łódzki na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.) nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Wydanie takiej decyzji jest bowiem wyłącznie następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy.
Wobec poczynionych wyżej rozważań Sąd za niezasadne uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 8 § 1, art. 28, art. 148 § 1 i art. 149 § 2 k.p.a. W toku kontrolowanego postępowania nie zostały również naruszone przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy na podstawie zabranego w sprawie materiału dowodowego ustaliły niewadliwy stan faktyczny sprawy. Z uwagi na brak wystąpienia przesłanki wznowieniowej, poza zakresem rozważań Sądu pozostawała ocena spełnienia przesłanek warunkujących udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 107 § 2 i § 3 k.p.a. Uzasadnienie kontrolowanej decyzji zawiera wymagane prawem elementy, jest przy tym jasne i logiczne. Pozwala w całości poznać i zrozumieć przesłanki, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję.
Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 140 k.c., poprzez przyjęcie, że skarżąca jako właściciel nieruchomości graniczącej z uciążliwą inwestycją budowlaną nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę. Podkreślić trzeba, że w świetle aktualnego brzmienia art. 3 pkt 20 Pr. bud. w zw. z art. 28 ust. 2 Pr. bud. ferowane przez skarżącą zarzuty dotyczące przekroczenia norm hałasu, odczuwalnych drgań podczas dostaw do budynku handlowo-usługowego, oślepiających lamp halogenowych, nie mogą stanowić źródła interesu prawnego skarżącej. Występowanie immisji pośrednich z jednej nieruchomości na drugą nieruchomość może stanowić podstawę dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych w toku postępowania przed sądem powszechnym.
Błędny jest wreszcie zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. w zw. z § 19 i § 29 rozporządzenia WT. Jak zostało to już wcześniej zaakcentowane na terenie inwestycji zaprojektowano 18 miejsc parkingowych dla samochodów osobowych w tym jedno dla osób niepełnosprawnych, które zostały zaprojektowane z zachowaniem odległości przewidzianych w § 19 rozporządzenia WT. W świetle załączonego do sprawy projektu budowlanego brak jest również podstaw by przyjąć w ślad za skarżącą, że projektowana inwestycja zalewa sąsiednią nieruchomość.
Sąd zwraca uwagę na zasadnicze różnice pomiędzy postępowaniem zmierzającym do udzielenia pozwolenia na budowę a postępowaniami administracyjnymi dotyczącymi etapu realizacji inwestycji oraz etapu funkcjonowania inwestycji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę organ bada wyłącznie, czy przedłożona przez inwestora dokumentacja projektowa, za sporządzenie której z punktu widzenia jej zgodności z przepisami obowiązującego prawa odpowiada projektant, spełnia określone przepisami prawa wymagania. Ocena prawidłowości realizacji inwestycji, czy też mówiąc inaczej zgodności zrealizowanej inwestycji z udzielonym inwestorowi pozwoleniem na budowę nie należy do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej, lecz leży w gestii organów nadzoru budowlanego. Analogicznie kwestia zalewania nieruchomości skarżącej z terenu inwestycji może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087), natomiast zagadnienie przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu może stanowić przedmiot postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r., poz. 54).
Ustosunkowując się do wniosków dowodowych zawarte w skardze oraz w piśmie skarżącej z 21 czerwca 2024 r. wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. pozwala jedynie w drodze wyjątku przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w razie wystąpienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu - a nie co do prawidłowości poczynionych w postępowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych - przy czym nadal jest to uprawnieniem a nie obowiązkiem sądu. Celem postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjnym nie jest zatem ponowne ustalanie stanu faktycznego sprawy w zastępstwie organu administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą, ponieważ w zdecydowanej mierze dotyczyły one ustalenia okoliczności faktycznych nie mających znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Nadto Sąd weryfikując zgodność z prawem rozstrzygnięcia Wojewody Łódzkiego dysponował aktami postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 7 listopada 2022 r., których również dotyczył wniosek dowodowy. Na marginesie powyższych uwag wskazać trzeba, że postanowienie Sądu wydane w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie podlega zaskarżeniu.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku mając na względzie dyspozycję art. 225 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r., poz. 535), który stanowi, że wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy strona skarżąca uiściła tytułem wpisu sądowego od skargi łącznie kwotę 500 zł, co obligowało Sąd do zwrotu na jej rzeczy kwoty 300 złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło