II SA/Łd 36/17
WyrokWSA w Łodzi2017-07-19
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie zgodności wykonanych robót budowlanych z dokonanym zgłoszeniem, w sytuacji gdy roboty te zostały wykonane niezgodnie ze zgłoszeniem, ale jednocześnie nie naruszają przepisów prawa i nie wymagają dostosowania do stanu zgodnego z prawem, jest legalna?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych, które zostały wykonane niezgodnie ze zgłoszeniem, jest legalna, jeśli w toku postępowania naprawczego organ stwierdzi, że roboty te nie naruszają prawa i nie wymagają żadnych działań w celu doprowadzenia ich do stanu zgodności z prawem. W takiej sytuacji brak jest podstaw do wydania decyzji merytorycznej, a umorzenie legalizuje wykonane roboty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora o umorzeniu postępowania w sprawie zgodności wykonanego utwardzenia działki z dokonanym zgłoszeniem. Skarżący zarzucali, że roboty zostały wykonane niezgodnie ze zgłoszeniem i przepisami prawa, a organy oparły się na opinii inwestora. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że utwardzenie zostało wykonane niezgodnie ze zgłoszeniem co do odległości od granic działki, jednakże przedłożona inwentaryzacja wykazała, że roboty są w dobrym stanie technicznym, nie zagrażają bezpieczeństwu i nie wymagają prac dostosowawczych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), , Protokolant asyst. sędz. Dominika Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 roku sprawy ze skargi A. K. i H. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgodności wykonanych robót budowlanych z dokonanym zgłoszeniem oddala skargę. a.bł.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpoznaniu odwołania H. G. i A. K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie zgodności wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu działki nr ewid. 16 obręb [...] położonej w R. przy ul. A 136 z dokonanym zgłoszeniem. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 roku, poz. 23 ze zm., dalej jako: "K.p.a.").
Kwestionując powyższą decyzję odwołanie wniosła H. G. i A. K. Autorzy odwołania podnieśli, że inwestor roboty budowlane polegające na wykonaniu utwardzenia działki wykonał niezgodnie z dokonanym w Starostwie Powiatowym w R. zgłoszeniem oraz niezgodnie z przepisami prawa budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpoznaniu odwołania, przywołaną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż pismem z dnia 30 lipca 2012 roku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Ł. wystąpił do organu powiatowego o zbadanie legalności działalności składu węgla prowadzonego przez P. K. w miejscowości R. przy ul. A 136 w zakresie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa budowlanego, stosownie do posiadanych kompetencji. W dniu 13 września 2012 roku organ powiatowy przeprowadził oględziny stwierdzając, iż działka stanowi współwłasność M. i P. K., na działce wykonano utwardzenie betonowe o wymiarach około 45 x 26 m w odległości około 45 m od budynku mieszkalnego inwestora. W dniu 6 czerwca 2006 roku M. i P. K. dokonali do Starosty Powiatu [...] zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu działki o powierzchni 600 m2 warstwą gruzu i następnie wyrównania betonem wraz z odwodnieniem. Zgodnie z mapą sytuacyjno – wysokościową z dnia 17 maja 2006 roku będącą załącznikiem do ww. zgłoszenia utwardzenie o wymiarach około 20 x 30 m miało zostać wykonane w odległości 42 m od budynku mieszkalnego. W dniu 30 lipca 2012 roku inwestorzy dokonali kolejnego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na wykonaniu utwardzenia gruzem oraz wyrównania betonem wraz z odprowadzeniem wód opadowych na własną działkę, terenu działki o powierzchni 673 m2, w odległości 3 m od granic nieruchomości sąsiednich. Oględziny wykazały, iż utwardzenie zostało wykonane od ogrodzenia do ogrodzenia międzyposesyjnego. Według oświadczenia P. K. odwodnienie wskazane w dokonanych zgłoszeniach miało polegać na wykorzystaniu naturalnego ukształtowania działki.
Pismem z dnia 24 września 2012 roku inwestorzy wystąpili o zawieszenie postępowania m.in. w sprawie ww. utwardzenia powierzchni działki do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego między nieruchomościami położonymi w R. przy ul. A 136 i 138. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie do czasu zakończenia przez Prezydenta Miasta R. postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego celem ustalenia przebiegu granicy między nieruchomościami położonymi w R. przy ul. A 136 i 138 oznaczonymi nr ewid. 16 i 15, obręb geodezyjny [...] Po czym, organ postanowieniem z dnia [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] wstrzymał M. i P. K. roboty budowlane polegające na wykonaniu utwardzenia prowadzone na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, poz. 1118 ze zm.) oraz nałożył obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych przy utwardzeniu z przepisami w tym techniczno – budowlanymi, w terminie 30 dni od daty doręczenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] nałożył na inwestorów obowiązek wykonania i dostarczenia, w terminie do dnia 30 listopada 2013 roku, opinii technicznej wykonanych robót polegających na utwardzeniu kostką betonową, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. W dniu 14 listopada 2013 roku inwestorzy przedłożyli inwentaryzację budowlaną, z której wynika, iż utwardzenie działki znajduje się w dobrym stanie technicznym, nie zagrażającym zdrowiu i bezpieczeństwu użytkowników, zaś wody opadowe odprowadzane są na działkę inwestorów. Nadto z oceny wynika, iż sporne utwardzenie gruntu zostało wykonane zgodnie z przepisami i nie są konieczne do wykonania żadne roboty budowlane celem doprowadzenia utwardzenia do stanu zgodnego z prawem.
W tak ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał kwestionowaną w odwołaniu decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie.
Organ odwoławczy, sięgając do treści 105 § 1 K.p.a., stwierdził, że bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy organ stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe, takie jak brak osoby posiadającej interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, bądź przyczyny przedmiotowe, to jest takie, które uniemożliwiają organowi dalsze prowadzenie postępowania, w tym przede wszystkim brak przedmiotu postępowania, czy też przepisu prawa materialnego uzasadniającego ingerencję organu. W przypadku wydania decyzji w tym trybie, bezprzedmiotowość winna być wykazana w toku prowadzonego postępowania. Następnie, cytując treść art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., organ wskazał, że przedmiotem postępowania jest utwardzenie działki oznaczonej nr ewid. 16 położonej w R. przy ul. A zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. W sprawie organ stopnia powiatowego ustalił, iż na nieruchomości wykonano utwardzenie betonowe o wymiarach zewnętrznych około 45 x 26 m w odległości około 45 m od budynku mieszkalnego inwestora. W dniu [...] M. i P. K. dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu działki o powierzchni 600 m2 warstwą gruzu i następnie wyrównania betonem wraz z odwodnieniem. Zgodnie z mapą sytuacyjno – wysokościową z dnia 17 maja 2006 roku będącą załącznikiem do ww. zgłoszenia utwardzenie o wymiarach około 20 x 30 m miało zostać wykonane w odległości 42 m od budynku mieszkalnego. W dniu 30 lipca 2012 roku inwestorzy dokonali kolejnego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na wykonaniu utwardzenia gruzem oraz wyrównania betonem wraz z odprowadzeniem wód opadowych na własną działkę, terenu działki o powierzchni 673 m2, w odległości 3 m od granic nieruchomości sąsiednich. Oględziny wykazały, iż utwardzenie zostało wykonane od ogrodzenia do ogrodzenia międzyposesyjnego.
Jak dostrzegł organ odwoławczy, inwestorzy dokonali wymaganego przepisami zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru wykonania utwardzenia gruntu dwukrotnie - w roku 2006 oraz w roku 2012, jednakże wykonane przez nich utwardzenie jest niezgodne z dokonanym zgłoszeniem. Wykonanie robót budowlanych bez wymaganego prawem zgłoszenia, bądź w sposób niegodny z dokonanym zgłoszeniem wymaga interwencji organu nadzoru budowlanego w trybie przewidzianym w art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Przedłożona przez inwestorów inwentaryzacja budowlana utwardzenia wskazuje, że znajduje się ono w dobrym stanie technicznym, nie zagrażającym zdrowiu i bezpieczeństwu użytkowników, zaś wody opadowe odprowadzane są na działkę inwestorów. Nadto, utwardzenie gruntu zostało wykonane zgodnie z przepisami i nie są konieczne do wykonania żadne roboty budowlane celem doprowadzenia utwardzenia do stanu zgodnego z prawem.
Uwzględniając powyższe organ wojewódzki stwierdził, że jeśli organ prowadzący postępowanie uzna, iż wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno – budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót tak, aby doprowadzić je do zgodności z prawem. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie decyzją umarzającą postępowanie, która legalizuje wykonane roboty. Warunkiem jej wydania jest jednak stwierdzenie, że wykonane roboty nie naruszają prawa. Z tego powodu – w ocenie organu drugiej instancji – zasadne było przyjęcie, że w sprawie dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe.
W skardze kierowanej do sądu administracyjnego H. G. i A. K. wskazali, iż nie rozumieją dlaczego organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy tą decyzję skoro we wcześniejszych postanowieniach organ powiatowy stwierdzał, że inwestor wykonał utwardzenie terenu niezgodnie ze zgłoszeniem. Organy opierają się na opinii P. K. wskazującej, iż utwardzenie działki znajduje się w dobrym stanie technicznym, nie zagrażającym zdrowiu i bezpieczeństwu użytkowników, jest wykonane zgodnie z przepisami i nie są konieczne do wykonania żadne roboty budowlane celem doprowadzenia utwardzenia do stanu zgodnego z prawem. Dla skarżących zastanawiające jest, czy urzędnik organu administracji architektoniczno – budowlanej popełnił błąd zezwalając na wykonanie utwardzenia terenu pod detaliczną sprzedaż węgla na zgłoszenie. Według wówczas obowiązującego prawa budowlanego, pozwolenie na budowę było konieczne w przypadku utwardzenia terenu, w wyniku którego powstanie obiekt budowlany o określonym przeznaczeniu. Z informacji Prezydenta Miasta R. wynika, że inwestor nigdy nie wystąpił o warunki zabudowy. Ponadto, jak dostrzegli skarżący, w pierwszym zgłoszeniu z dnia 6 czerwca 2006 roku inwestorzy na załączonej mapie wrysowali projektowane utwardzenie terenu 3 m od ogrodzenia, czyli od granic z działkami sąsiednimi, ale w rzeczywistości wykonali utwardzenie od ogrodzenia do ogrodzenia, czyli od granic z działkami sąsiednimi. W wyniku nowego rozgraniczenia działek nr ewid. 16 i 15 jest to do około 70 cm od ogrodzenia, czyli od granicy z działką skarżących. W drugim zgłoszeniu z dnia 30 lipca 2012 roku inwestorzy na załączonej mapie wrysowali projektowane utwardzenie terenu 3 m od ogrodzenia, czyli od granic z działkami sąsiednimi, ale w rzeczywistości wykonali utwardzenie od ogrodzenia do ogrodzenia, czyli od granic z działkami sąsiednimi. W wyniku nowego rozgraniczenia działek nr ewid. 16 i 15 jest to do około 70 cm od granicy z działką skarżących. Odległość utwardzenia od granicy (około 0,70 m) potwierdza autor ekspertyzy. W ocenie skarżących, inwestorzy dwa razy wykonali roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu niezgodnie z dokonanymi zgłoszeniami (nie zachowując odległości 3 m wskazanej w zgłoszeniach – zbliżyli utwardzenie terenu do granic działek sąsiednich). W zgłoszeniach zaprojektowali teren utwardzony w odległości 3 m od granic z działkami sąsiednimi, tylko po to aby obejść przepisy i uniknąć w takim przypadku wymaganej zgody sąsiadów (a roboty budowlane wykonali niezgodnie ze zgłoszeniami), a tym samym niezgodnie z przepisami prawa budowlanego. W zgłoszeniu z dnia 6 czerwca 2006 roku inwestorzy dokładnie określili przeznaczenie projektowanego obiektu budowlanego, jako "utwardzenie terenu pod detaliczną sprzedaż węgla". Nie jest to obiekt tymczasowy np. utwardzenie terenu do składowania materiałów budowlanych przy budowie. Zdaniem autorów skargi, opisywany projektowany obiekt budowlany wymagał wystąpienia inwestora o warunki zabudowy, a następnie pozwolenia na budowę. W zgłoszeniu z dnia 30 lipca 2012 roku inwestor już nie określił przeznaczenia projektowanego utwardzenia terenu, ale na dołączonej do zgłoszenia mapie widać, że jest to rozbudowa istniejącego utwardzonego terenu pod detaliczną sprzedaż węgla. Dla skarżących wątpliwym jest dlaczego niezachowanie 3 m odległości utwardzenia terenu od granicy z ich działką nie uważa się teraz jako złamanie przepisów prawa budowlanego, a nawet nie są konieczne do wykonania żadne roboty budowlane celem doprowadzenia utwardzenia do stanu zgodnego z prawem. W ekspertyzie jej autor odniósł się do zdrowia i bezpieczeństwa użytkowników, pomijając zdrowie i bezpieczeństwo właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Utwardzenie terenu nie zagraża fizycznie skarżącym, bo nie jest budynkiem, który się zawali i przygniecie. Jednak uciążliwość funkcjonowania składu węgla przez 6 dni w tygodniu jest znaczna. Cały czas przywożony opał jest demonstracyjnie składowany przy ogrodzeniu wzdłuż granicy z ich działką. Nikt nie nadzoruje zsypywania opału w odległości 3 m od granicy. Wcześniej waga towarowa była na fundamentach, ale Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził samowolę budowlaną więc została rozebrana, ale teraz waga towarowa bez fundamentów jako urządzenie ustawiona została w małej odległości od ogrodzenia między posesjami. Ponadto skarżący podnieśli, że w związku z niniejszą sprawą znowu zaczęto im grozić. Przez ogrodzenie na teren działki skarżących wrzucane są butelki, niedopałki papierosów, a nawet pracownik składu urządził sobie WC. Na działce skarżących rosną sosny, które łączą się później z ogrodem, a ogród z domem, dlatego skarżący obawiają się, że kiedyś od niedopałka zapali się ściółka i powstanie pożar, który zniszczy ogród i dom. W trosce o bezpieczeństwo skarżący zwrócili się do Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w R. o zbadanie, czy teren utwardzony pod detaliczną sprzedaż węgla spełnia przepisy przeciwpożarowe, ale – z uwagi na wniosek inwestorów – informacji o wyniku postępowania nie udostępniono skarżącym. Aktualnie teren utwardzony służy do detalicznej sprzedaży węgla, w kontenerze w karnistrach przechowywane jest paliwo na własny użytek oraz do handlu, na terenie działalności składu węgla nie ma wyznaczonych miejsc parkingowych dla samochodów dostawczych tu pracujących oraz ładowarki. Tymczasem, w ekspertyzie zaznaczono 2 miejsca parkingowe blisko budynku mieszkalnego, ale nie wiadomo dla jakich samochodów. Również wszystkie naprawy i mycie samochodów firmowych i ładowarki odbywają się przy wiacie tuż za budynkiem mieszkalnym inwestora, w pobliżu kącika wypoczynkowego w ogrodzie skarżących. Jak dalej stwierdzili autorzy skargi, działalność składu węgla ma bardzo szkodliwe działanie zarówno pod względem psychicznym (życie w ciągłym stresie i strachu o zdrowie, życie oraz mienie), ale także zdrowotnym (kurz, pył, spaliny, hałas dostaw opału często po północy). Mimo że skarżący mieszkają poza centrum miasta, to nie mogą żyć i cieszyć się z tego miejsca. Nie korzystają z wypoczynku w urządzanym przez wiele lat ogrodzie, zlikwidowali ogródek warzywny, ze względu na pył, kurz, metale ciężkie oraz hałas. Ze skarżącymi mieszka 88 - letni człowiek, który wymaga ciszy i spokoju, by spędzać ciepłe dni w ogrodzie, ale ze względu na hałas maszyn, smród spalin, kurz jest to niemożliwe. Ponadto na skutek realizacji inwestycji nieruchomość skarżących straciła na wartości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 roku poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie w sprawie zgodności z dokonanym zgłoszeniem robót budowlanych polegających na utwardzeniu działki.
Na wstępie stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego zasadnie wszczął postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 roku, poz. 290 ze zm., dalej również jako: "Pr. bud.").
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 51 ust. 7 Pr. bud., przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Pr. bud. stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 Pr. bud. albo w art. 49b Pr. bud., zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Pr. bud., a zatem między innymi na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Pr. bud., lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Jak wynika z akt sprawy, sporne utwardzenie gruntu na działce nr 16 obręb [...] położonej w R. przy ul. A 136 wykonane zostało niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Z oględzin przeprowadzonych przez pracowników inspektoratu nadzoru budowlanego w R. w dniu 13 września 2012 roku wynika bowiem, że utwardzenie wykonane zostało od ogrodzenia do ogrodzenia międzyposesyjnego, podczas gdy z mapy sytuacyjno-wysokościowej stanowiącej załącznik do zgłoszenia z dnia 6 czerwca 2006 roku oraz z dnia 30 lipca 2012 roku wynika, że utwardzenie terenu miało zostać wykonane w odległości 3 m od granic nieruchomości sąsiednich.
Podkreślania wymaga, że celem postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 51 Pr. bud. jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku rzeczonego postępowania organ nadzoru budowlanego winien ustalić, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W wypadku ustalenia, że jest możliwe doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania albo nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W razie zaś uznania, że nie jest możliwe doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, organ ma obowiązek nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jeśli natomiast w toku postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Pr. bud. organ nadzoru budowlanego uzna, że nie doszło do naruszenia przepisów i wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami będzie zobligowany wydać decyzję formalną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. o umorzeniu postępowania. W takiej sytuacji brak jest bowiem podstaw do wydania decyzji merytorycznej. Decyzja o umorzenia postepowania wszczętego w trybie art. 50-51 Pr. bud. legalizuje wykonane roboty budowlane (vide: wyroki NSA: z dnia 23 marca 2017 roku sygn. akt II OSK 1872/15, z dnia 29 marca 2017 roku sygn. akt II OSK 1937/15, z dnia 9 marca 2017 roku sygn. akt II OSK 1738/15 - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach niniejszej sprawy organ nadzoru budowlanego zasadnie zatem badał, czy sporne utwardzenie terenu wykonane zostało zgodnie z przepisami prawa. W tym celu – w ocenie Sądu – słusznym było nałożenie obowiązku przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną w zakresie zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa. Przedmiotowa inwentaryzacja wraz z oceną techniczną wykonanych robót jako dokument sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane stanowi bowiem rzetelny dowód, któremu organy nadzoru budowlanego uprawione były dać wiarę. Przypomnieć należy, że autor inwentaryzacji oraz oceny technicznej wskazał, że sporne utwardzenie terenu znajduje się w dobrym stanie technicznym nie zagrażającym zdrowiu i bezpieczeństwu użytkowników, przy czym wody opadowe odprowadzane są na działkę inwestorów. Jednocześnie powyższy dowód wskazuje, że utwardzenie terenu na działce nr 16 obręb [...] położonej przy ul. A 136 w R. zostało wykonane zgodne z przepisami i nie ma potrzeby wykonania żadnych robót budowlanych celem doprowadzenia owego utwardzenia do stanu zgodnego z prawem. Należy również zaznaczyć, że skarżący w toku postępowania przed organami administracji nie przedstawili kontrdowodu, który by podważył ustalenia ww. inwentaryzacji wraz z oceną techniczną wykonanego przez inwestorów utwardzenia terenu..
Następnie zwrócić uwagę należy, że stosownie do art. 29 ust. 2 pkt 5 Pr. bud. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. (w brzmieniu na czas rozstrzygania) utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych w ogóle nie wymaga dokonania zgłoszenia. Wbrew temu, co podnoszą skarżący w skardze, wskazane przepisy w 2006 roku, gdy inwestorzy dokonali pierwszego zgłoszenia zamiaru utwardzenia terenu wymagały w takim przypadku jedynie zgłoszenia nie zaś pozwolenia na budowę i obowiązek taki istniał aż do zmiany dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych ustaw ( Dz.U z 2015 roku, poz. 443 ), którą min. wyłączono ust. 5 art. 29 Pr. bud. z obowiązku uregulowanego w art. 30 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., czyli zniesiono obowiązek dokonywania zgłoszenia wyżej wymienionego utwardzenia terenu.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z uwagi na systematykę art. 29 Pr. bud. i fakt, że ust. 1 tego artykułu, który zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiekty budowlane, a w ust. 2 roboty budowlane, utwardzenie powierzchni działki nie może w zasadzie prowadzić do realizacji budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Pr. bud. Utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 co do zasady jest zaliczane do urządzeń budowlanych (art. 3 pkt 9 Pr. bud.), a więc urządzeń technicznych, które z natury pozostają w związku funkcjonalnym z określonym obiektem budowlanym (budowlą), w stosunku do którego spełniają funkcję służebną, umożliwiając prawidłowe użytkowanie tego obiektu. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 9 Pr. bud. przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Zatem wykonanie utwardzenia powierzchni gruntu, aby mogło być zaliczone do urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 Pr. bud. powinno być związane z obiektem budowlanym, zapewniając możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (vide wyroki NSA: z dnia 20 kwietnia 2012 roku sygn. akt II OSK 1283/11 i z dnia 4 marca 2014 roku sygn. akt II OSK 2398/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wykonane przez inwestorów w okolicznościach niniejszej sprawy utwardzenie terenu należy zakwalifikować jako urządzenie budowalne związane z obiektem budowlanym zapewniające możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w postaci handlu opałem. Z akt wynika bowiem, że na terenie nieruchomości inwestorów znajduje się już budynek, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na sprzedaży opału. Należy jednocześnie zaznaczyć, że art. 29 ust. 2 pkt 5 Pr. bud. nie określa, jakim celom ma służyć utwardzenie terenu. W tym zakresie nie można zatem w drodze wykładni wprowadzać ograniczeń, a tym samym kwestionować robót budowlanych zrealizowanych na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 5 Pr. bud. po dokonaniu zgłoszenia w zależności od tego, jakie będzie następnie przeznaczenie tak utwardzonej powierzchni gruntu. Nie istniał bowiem przepis, który ograniczał by możliwość skutecznego dokonanie zgłoszenia w zależności od przeznaczenia utwardzonego gruntu. Należy zauważyć, że przy dokonywaniu zgłoszenia w oparciu o art. 29 ust. 2 pkt 5 Pr. bud. ustawodawca nie wprowadził obowiązku wyjaśnienia przez inwestora celu i przeznaczenia robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu. Wbrew twierdzeniom skarżących fakt wykorzystywania utwardzenia terenu jako placu składowego węgla nie świadczy o wybudowaniu obiektu budowlanego, co do którego konieczne byłoby uzyskanie pozwolenia na budowę. Jednocześnie stwierdzić trzeba, że dopiero wykonanie robót budowlanych, które wykraczałoby poza zakres pojęcia utwardzenia terenu, stanowiąc w istocie wykonanie samodzielnego obiektu budowlanego mogłoby prowadzić do uznania, że nie mamy do czynienia z urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Pr. bud. W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy wykonanie utwardzenia terenu nie doprowadziło do powstania obiektu budowlanego, co do którego konieczne byłby uzyskanie pozwolenia na budowę. Powyższe oznacza jednocześnie, że do utwardzenia terenu wykonanego w okolicznościach niniejszej sprawy nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2015 roku, poz. 1422 ze zm.) określające dopuszczalne odległości obiektów budowlanych od granic z działkami sąsiednimi.
Odnosząc się do twierdzeń skarżących, iż działalność składu węgla na utwardzonym terenie powoduje negatywne oddziaływanie na należącą do nich działkę wskazać należy, że niewątpliwe funkcjonowanie każdej działalności gospodarczej polegającej na handlu opałem może powodować pewne uciążliwości dla właścicieli działek sąsiednich między innymi poprzez generowanie hałasu i spalin z pojazdów dojeżdżjących na teren, gdzie składowany jest opał. Niemniej jednak okoliczności te nie mogą skutecznie podważyć legalności zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy na skutek wykonania utwardzenia terenu na działce nr 16 obręb [...] położonej w R. przy ul. A 136 nie doszło do naruszenia żadnych norm prawnych.
Z powyższych względów, uznając że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
AC
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło