II SA/Łd 392/14

WyrokWSA w Łodzi2014-08-26

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, kwestionujący przebieg granicy, może być uznany za stronę w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o podziale nieruchomości, jeśli nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości podlegającej podziałowi?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel sąsiedniej nieruchomości, który kwestionuje przebieg granicy po podziale, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o podziale nieruchomości, jeśli nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości podlegającej podziałowi. Podział nieruchomości dotyczy wewnętrznego podziału działki i nie wpływa na prawa osób trzecich, w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości. Interes faktyczny w kwestionowaniu granicy nie jest tożsamy z interesem prawnym strony w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący T. G., właściciel sąsiedniej działki nr 71, złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o podziale nieruchomości nr 155 na działki nr 155/1 i 155/2. Skarżący twierdził, że w wyniku podziału nastąpiło przekroczenie granic jego działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta T. o odmowie wznowienia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu podziałowym, a jego interes był jedynie faktyczny. Sąd administracyjny rozpoznał skargę T. G. na postanowienie SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 roku sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania - oddala skargę. a.tp. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 149 § 3 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267) – w skrócie: "K.p.a.", utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta T. z dnia [...]; znak: [...], o odmowie wznowienia postępowania w sprawie podziału nieruchomości gruntowej położonej w T., oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka nr 155, o powierzchni 0,2757 ha, w obrębie [...], na działki nr: 155/1 i 155/2, zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta T. z dnia [...] znak: [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło zasady wznawiania postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, a następnie stwierdziło, że w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie wskazuje się na dwie kategorie przyczyn odmowy wznowienia postępowania: o charakterze przedmiotowym i o charakterze podmiotowym. Przeszkodą we wznowieniu postępowania o charakterze podmiotowym jest w szczególności sytuacja, gdy żądanie, o którym mowa w art. 147 K.p.a., złożył podmiot, co do którego oczywiste jest, iż nie posiada interesu prawnego we wznowieniu postępowania. W ocenie Kolegium, zbieżnej ze stanowiskiem Burmistrza Miasta T., w przedmiotowej sprawie z samych twierdzeń T. G. oraz wpisów w księgach wieczystych nr: [...] (prowadzonej dla działki nr 155 przed podziałem i działki nr 155/2 po podziale) oraz [...] (prowadzonej dla działki nr 155/1 po podziale), wynika bezspornie, że ani obecnie, ani w dacie wydania kwestionowanej decyzji wnioskodawcy nie przysługiwało prawo własności bądź prawo użytkowania wieczystego w stosunku do gruntów objętych tym aktem, co wyklucza możliwość przypisania mu statusu strony zarówno w postępowaniu w sprawie podziału działki nr 155, jak i ewentualnym postępowaniu wznowieniowym. Okoliczność, że wnioskodawca, jako właściciel sąsiedniej działki gruntu nr 71, kwestionuje przebieg granicy między nieruchomością będącą przedmiotem jego prawa a działką nr 155/2, powstałą w wyniku podziału działki nr 155, świadczy co najwyżej o jego interesie faktycznym w żądaniu wznowienia postępowania. W świetle treści art. 28 K.p.a. interes taki nie wiąże się jednak ze statusem strony w postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy nadmienił, że ustawodawca przewidział szczególny rodzaj postępowania służący rozwiązywaniu sporów granicznych, uregulowany w rozdziale 6 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zatytułowanym "Rozgraniczanie nieruchomości". T. G. może dochodzić swoich racji w tym postępowaniu, albowiem - jako właściciel jednej z nieruchomości, których granice stały się sporne - niezaprzeczalnie ma w nim interes prawny. Kolegium stwierdziło, że Burmistrz Miasta T. zasadnie rozstrzygnął o odmowie wznowienia postępowania na żądanie T. G., jak również prawidłowo określił okoliczność uzasadniającą tę odmowę. Z tego powodu, przy jednoczesnym uwzględnieniu, iż oczywisty brak przymiotu strony stanowi przesłankę zarówno odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., jak i odmowy wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a K.p.a., Kolegium uznało, że naruszenie prawa polegające na błędnym powołaniu się przez Burmistrza Miasta T. w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia na drugi z tych przepisów, nie jest wadą na tyle istotną, by miało skutkować uchyleniem tego aktu i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione, iż nie zachodzi inna przesłanka określona w hipotezie art. 138 § 2 K.p.a., wyrażona sformułowaniem "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie", a w analizowanym stanie faktycznym żadne dodatkowe wyjaśnienia nie są potrzebne. Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniósł T. G. podnosząc, że przysługuje mu interes prawny w postępowaniu związanym z podziałem nieruchomości – działki nr 155 w T. zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta T. z dnia [...] znak: [...]. W ocenie skarżącego na skutek dokonanego podziału nastąpiło przekroczenie granic działki o nr 155/2 kosztem jego działki o nr 71. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Należy jednak podkreślić, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. W pierwszej kolejności organ właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania bada w ramach czynności wstępnych, tj. jeszcze przed wszczęciem postępowania wznowieniowego, czy zachodzą zarówno przesłanki przedmiotowe (czy zachowano ustawowy termin do wniesienia wniosku oraz czy została wskazana ustawowa przyczyna wznowienia), jak i przesłanki podmiotowe (czy podmiot wnoszący to podanie o wznowienie posiada przymiot strony). Tylko łączne spełnienie przesłanek przedmiotowych i podmiotowych uprawnia organ do wznowienia postępowania w drodze postanowienia, które z kolei stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 K.p.a.). W przeciwnym razie organ odmawia wznowienia postępowania postanowieniem, na które przysługuje zażalenie (art. 149 § 2 i 3 K.p.a.). W tym miejscu podkreślić stanowczo należy, że odmowa wznowienia postępowania z powodu braku przymiotu strony może dotyczyć tylko i wyłącznie takich sytuacji, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty, bez konieczności przeprowadzania analizy prawnej w tym aspekcie. Innymi słowy jeżeli w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sposób ewidentny, niebudzący żadnej wątpliwości wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2012r., sygn. akt I SA/Wa 1015/12; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Sz 1299/11 – orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można, co do zasady, dokonać jedynie na wniosek podmiotu, który posiada tytuł prawny do nieruchomości podlegającej podziałowi, a zatem stronami postępowania w sprawie podziału nieruchomości są wyłącznie właściciele działki ulegającej podziałowi. Podział nieruchomości nie wpływa bowiem na prawa osób trzecich, w tym zwłaszcza na prawa podmiotów którym przysługuje prawo własności do sąsiednich nieruchomości (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 lipca 2010r., sygn. akt II SA/Gl 340/10 – wyrok dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego też względu właściciele sąsiednich nieruchomości nie mogą być uznani za stronę postępowania podziałowego, a zatem nie mogą oni skutecznie złożyć wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającej podział nieruchomości będącej własnością innych osób, wskazując jako przesłankę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należy jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie mógł być stroną postępowania w sprawie podziału działki nr 155, położonej w T. w obrębie [...], gdyż nie przysługiwały mu żadne prawa do tej nieruchomości. Podział ten dotyczył wyłącznie wewnętrznego podziału działki nr 155 - w jej dotychczasowych granicach - na dwie odrębne działki tj. 155/1 i 155/2. Trudno zatem uznać, że podział ten mógł spowodować przekroczenie granicy działki skarżącego. Być może granica działki nr 155, jeszcze przed jej podziałem, była ustalona w sposób nieprawidłowy, ale jak słusznie podkreślił organ I instancji jest to kwestia należąca do postępowania rozgraniczeniowego, o którym mowa w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficznej. Kwestia prawidłowości wytyczenia granicy na gruncie nie jest bowiem badana przez organ w postępowaniu o wydanie decyzji o podziale tego gruntu i tym samym nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją podziałową. Ewentualna niezgodność wpisów w ewidencji gruntów i budynków jest usuwana w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego wnioski skarżącego, zarówno dowodowe, jak i o charakterze dyscyplinującym organy administracji okazały się bezpodstawne i nie zasługiwały na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. a.bł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło