II SA/Łd 403/22

WyrokWSA w Łodzi2022-09-23

Skład orzekający: Piotr Mikołajczyk, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Marcin Olejniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji celu publicznego (przebudowy linii elektroenergetycznej) może zostać wydana, gdy właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody, a rokowania nie doprowadziły do porozumienia, mimo że proponowany przebieg linii i lokalizacja słupów budzi wątpliwości właściciela co do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji celu publicznego (przebudowy linii elektroenergetycznej) może zostać wydana, nawet jeśli właściciel nie wyraża na to zgody, a rokowania nie doprowadziły do porozumienia. Kluczowe jest, aby inwestycja była zgodna z planem miejscowym, a rokowania zostały przeprowadzone w sposób formalny, nawet jeśli nie zakończyły się sukcesem. Wątpliwości co do lokalizacji słupów nie stanowią przeszkody do wydania decyzji, jeśli ogólny przebieg linii jest zgodny z planem, a zaproponowane rozwiązania minimalizują uciążliwość dla właściciela.
Stan faktyczny
Skarżąca J.W. wniosła skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kutnowskiego zezwalającą Spółce E. S. A. na ograniczenie sposobu korzystania z części jej nieruchomości w celu przeprowadzenia przebudowy linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie zgodności inwestycji z planem miejscowym oraz nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań. Organy administracji uznały, że inwestycja jest celem publicznym, zgodnym z planem miejscowym, a rokowania zostały przeprowadzone, mimo braku porozumienia co do lokalizacji słupów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2022 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 28 marca 2022 r. nr GN-III.7581.143.2021.AW w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę. dc Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga J. W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z 28 marca 2022 r. nr GN-III.7581.143.2021.AW utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kutnowskiego z 30 kwietnia 2021 r. nr GN.6821.6.2021, wydaną na podstawie art. 124 i art. 6 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.g.n.", w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że Starosta Kutnowski, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej decyzją z 30 kwietnia 2021 r. nr GN.6821.6.2021 orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 7,62 ha, położonej w gminie K., obręb [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] własność J.W., N.W. oraz M.W., poprzez zezwolenie Spółce E. S. A. z siedzibą w G. na zakładanie i przeprowadzanie na ww. nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej w celu realizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na przeprowadzeniu przez działkę przebudowywanej linii WN 110 kV o długości 715 m w pasie trwałego zajęcia wynoszącym 4923 m². Obszar czasowego zajęcia niezbędny do przeprowadzenia robót - w tym dojazd do miejsca ich wykonywania wynosić będzie 21489 m² i wyznaczony jest tylko na czas robót. Lokalizację linii elektroenergetycznej na ww. działce oraz obszary trwałego i czasowego zajęcia nieruchomości i oznaczono na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji J.W. wniosła o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania w zakresie ustalenia zgodności planowanej inwestycji z planem miejscowym. W ocenie skarżącej Starosta w sposób dowolny rozstrzygnął posiadane wątpliwości co do zgodności inwestycji z planem miejscowym. Skarżąca wskazała, że organ pierwszej instancji ustalił, iż miejscowy plan przewiduje zachowanie istniejącej struktury energetycznej 110 kV w dotychczasowym przebiegu ze strefą techniczną ustaloną na 15 metrów w każdą strefę od osi linii (§ 28 planu), a mimo to wydał decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości w innym miejscu niż przewiduje to plan, przesuniętym o ok. 20 m. Wynika to wprost z mapy załączonej do decyzji, gdzie odległość "starego" słupa w stosunku do umiejscowienia planowanego jak również strefy ochronne nie pokrywają się ze sobą. Skarżąca podniosła ponadto, iż organ powinien działać w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron, w ocenie skarżącej możliwa jest inna, wskazana przez właściciela, lokalizacja planowanej inwestycji. Zdaniem strony organ I instancji w sposób całkowicie jednostronny i nie uwzględniający interesów właścicieli nieruchomości, dał wiarę stanowisku E. S. A., że wskazana przez przedsiębiorstwo lokalizacja jest jedyną możliwą lokalizacją stanowisk słupowych. Wspomnianą na wstępie decyzją Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego przedsięwzięcie, opisane we wniosku inicjującym postępowanie, polega na realizacji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Celem publicznym w świetle powołanego przepisu jest bowiem budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Dalej Wojewoda zauważył, że z wyrysu z Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., uchwalonego przez Radę Miejską w K. Uchwałą Nr 69/XII/03 z 27 sierpnia 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z dnia 15.11.2003 r. Nr 309, poz. 2641) wynika, że przez nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] przebiega linia elektroenergetyczna 110kV. Zgodnie z § 3 ww. uchwały oznaczenia graficzne linii elektroenergetycznych na rysunku planu nie są obowiązującymi ustaleniami planu. Wykazany na wyrysie przebieg linii ma zatem charakter informacyjny - informuje, iż na terenie działki nr [...] zlokalizowana jest linia elektroenergetyczna 110 kV. Stosownie do wypisu z planu miejscowego z dnia 6 lipca 2021 r. przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze oznaczonym symbolem RP - tereny upraw rolnych. W § 23 ust. 1 pkt 3 lit. c wskazano, iż na terenach upraw rolnych możliwa jest lokalizacja sieci uzbrojenia terenu dla mediów takich jak wodociągi, kanalizacja sanitarna i linie elektryczne, oraz przebudowa istniejących sieci. Przepis ten zatem jednoznacznie przewiduje przebudowę istniejącej na działce nr [...] linii elektrycznej 110 kV. W § 28 ust. 1 pkt 2 ustalona została strefa techniczna dla istniejących linii napowietrznych wysokiego napięcia 110 kV w odległości 15 m od osi linii. Następnie Wojewoda podniósł, że na spornej nieruchomości mają zostać wykonane prace, polegające na demontażu istniejących i posadowieniu nowych stanowisk słupowych oraz na wymianie przewodów w istniejącej linii elektroenergetycznej 110 kV. Stanowiska słupowe będą zlokalizowane w nowych miejscach, co potwierdzają: pismo E. S. A. z siedzibą w G., reprezentowanej przez R.W. z 4 października 2021 r. oraz mapa z przebiegiem linii przez sporną nieruchomości, zakresem trwałego i czasowego zajęcia nieruchomości. Zmiana miejsca posadowienia poszczególnych słupów (demontaż starego słupa i posadowienie go w innym miejscu) oznacza zmianę parametrów technicznych linii. Powyższe - w ocenie organu- oznacza, że mamy do czynienia z przebudową linii elektroenergetycznej Obszar stałego ograniczenia na działce nr [...] wynosi 4923 m², zaś obszar niezbędny do wykonania prac to 21489 m². Zakres ingerencji w prawo własności nieruchomości został określony na mapie, stanowiącej integralną część decyzji organu I instancji. Zgłoszony we wniosku zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest tożsamy z przedstawionym współwłaścicielom na etapie prowadzonych rokowań. Wskazany wyżej obszar został określony przez inwestora jako niezbędny do przeprowadzenia wszystkich prac związanych z inwestycją, a zarazem wystarczający do właściwego korzystania z urządzenia przesyłowego w przyszłości, zgodnie z jego przeznaczeniem. Z uwagi na to, iż planowane prace dotyczą istniejącej już napowietrznej linii energetycznej, a jej przebieg w wyniku robót się nie zmieni, organ stwierdził, iż proponowane przez inwestora ograniczenia nie uniemożliwią racjonalnego korzystania z nieruchomości. Zaproponowany przez inwestora przebieg linii Wojewoda ocenił jako odznaczający się najmniejszą możliwą uciążliwością dla właściciela. Przebieg linii nie zmieni się bowiem względem już istniejącego stanu. Planowany zakres prac w żaden sposób nie zwiększa dla właścicieli istniejącej uciążliwości, wynikającej z planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Plan miejscowy przewiduje bowiem przebieg linii elektroenergetycznej przez sporną działkę, dopuszcza jej przebudowę oraz wyznacza strefę techniczną w odległości 15 m od osi linii. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących lokalizacji spornych słupów Wojewoda wyjaśnił, że zostały one określone z uwzględnieniem m. in. ukształtowania terenu pod linią i jej bezpośrednim sąsiedztwie, przeznaczenia terenu wskazanego w ewidencji gruntów, istniejącego i projektowanego zagospodarowania terenu, w tym budynków, ciągów komunikacyjnych oraz sieci uzbrojenia terenu. Przyjęte w kontekście całego obiektu rozwiązania projektowe świadczą o optymalizacji technicznej przy jednocześnie osiągniętym efekcie najmniejszej szkodliwości środowiskowej oraz ograniczenia ingerencji we własność prywatną. Organ podniósł, że w piśmie z 14 grudnia 2021 r. inwestor wykazał, iż proponowane nowe lokalizacje słupów są najbardziej optymalne i podyktowane są względami technicznymi, wynikają z wymagań związanych ze zminimalizowaniem czasu wyłączeń linii na potrzeby realizacji prac budowlanych. Proponowany wariant zmniejsza całkowitą ilość stanowisk słupowych w osi linii. Pozostawienie słupów w obecnym umiejscowieniu wiąże się z większym czasem wymaganych wyłączeń linii, co w wyniku wystąpienia stanu awaryjnego mogłoby skutkować przerwami w dostawie elektrycznej do odbiorców. Zmiana lokalizacji zgodnie z wnioskiem właścicieli z kolei powodowałaby przekroczenie dopuszczalnych, katalogowych długości przęseł, pociągałaby konieczność wybudowania dodatkowego stanowiska słupowego, co wiązałoby się z większą ingerencją w nieruchomości na trasie przedmiotowej linii oraz koniecznością zmiany lokalizacji stanowisk słupowych na nieruchomościach, dla których zostały już pozyskane tytuły prawne przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Zdaniem Wojewody Łódzkiego w niniejszej sprawie został również spełniony warunek uprzedniego przeprowadzenia rokowań z właścicielami gruntu. Zgodnie z treścią księgi wieczystej nr [...] sporna nieruchomość stanowi współwłasność J.W., N.W. oraz M.W. Organ zauważył, że z przedstawionej przez inwestora dokumentacji wynika, iż prowadził on korespondencję z tymi osobami, dotyczącą uzyskania zgody na realizację zamierzonego przedsięwzięcia. Pismem z 19 maja 2020 r. zatytułowanym "Zaproszenie do rokowań w sprawie założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej", pełnomocnik inwestora Z.M. zwrócił się do właścicieli nieruchomości o uzgodnienie warunków wyrażenia zgody na założenie i przeprowadzenie na gruncie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej. Do zaproszenia do rokowań pełnomocnik inwestora załączył pełnomocnictwo, propozycję porozumienia w sprawie ustanowienia służebności przesyłu dla urządzeń istniejących i projektowanych oraz mapę z naniesionym przebiegiem linii przez nieruchomość, zaznaczonymi aktualnymi i projektowanymi lokalizacjami słupa, jak również zakresem trwałego ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości oraz terenem niezbędnym do zajęcia na czas wykonania prac. W piśmie tym opisano cel inwestycji, jej rodzaj, charakter oraz sposób przeprowadzenia. Za udzielenie zgody zaproponowane zostało jednorazowe wynagrodzenie w wysokości 22 000 zł. Właściciele nieruchomości zostali poproszeni o udzielenie pisemnej odpowiedzi na zawartą w ww. piśmie propozycję oraz jej warunki w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Z uwagi na zgłoszone przez J.W. w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego zastrzeżenia w zakresie nieaktualnych adresów N.W. i M.W., na które przedsiębiorstwo przesyłowe wysyłało korespondencję dotyczącą rokowań, organ odwoławczy wezwał inwestora do podjęcia dodatkowych rozmów ze współwłaścicielami nieruchomości, w celu uzyskania porozumienia na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. W odpowiedzi na wezwanie R.W., działający jako pełnomocnik E S.A., wskazał, iż kierowana korespondencja była odbierana przez właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieobecności adresata pismo doręczono za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi. Wojewoda stwierdził, że przesłane przy piśmie z 10 stycznia 2022 r. dokumenty potwierdzają, iż korespondencja skierowana do N.W. została przez nią osobiście odebrana, zaś korespondencja skierowana do M.W. została odebrana przez jego siostrę J.W. Organ uznał zatem, że te osoby były zatem skutecznie informowane o prowadzonych negocjacjach. W przypadku odebrania części kierowanej do nich korespondencji oraz niepowiadomienia przedsiębiorstwa przesyłowego o zmianie adresu, prowadzonych rokowań nie można uznać za nieskuteczne. Zdaniem Wojewody dokumentacja sprawy jednoznacznie wskazuje, iż zarówno na etapie negocjacji prowadzonych przez inwestora, jak również w trakcie postępowania administracyjnego, skarżąca nie zgadzała się na wykonanie planowanych na nieruchomości prac, zaś brak porozumienia pomiędzy stronami wynika z rozbieżnego stanowiska co do lokalizacji słupów na działce. Wojewoda stwierdził, że iż zostały wyczerpane możliwości uzyskania w drodze rokowań zgody właściciela na wejście inwestora na nieruchomość, a zatem spełnione zostały przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję wywiodła J.W., która zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, oraz art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości prawnych i merytorycznych co do zapisów planu miejscowego na korzyść strony. Ponadto strona wskazała na naruszenie art. 124 ust. 1a i ust. 3 u.g.n. poprzez niewyjaśnienie wątpliwości dotyczących zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak również błędne przyjęcie, że inwestor przeprowadził prawidłowo rokowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, że "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 Sądu 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. Dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. Ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego". Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 18 sierpnia 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 13 lipca 2022 r. Rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można jednak przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżąca oraz uczestnicy postępowania nie złożyli oświadczenia o możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Skutkowało to skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu. Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro w wykonaniu zarządzenia z 3 sierpnia 2022 r. skarżąca i organ administracji zostali powiadomieni o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Strony miały zatem możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji. Z możliwości tej strony jednak nie skorzystały. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że będąca przedmiotem kontroli Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie postepowania. Regulacją materialnoprawną mającą zastosowanie w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U.z 2020 r. poz. 1990 z późn. zm.). Z akt sprawy wynika, że na spornej nieruchomości mają zostać wykonane prace polegające na demontażu istniejących i posadowieniu nowych stanowisk słupowych oraz na wymianie przewodów w istniejącej linii elektroenergetycznej 110 kV. Stanowiska słupowe będą zlokalizowane w nowych miejscach. Zmiana miejsca posadowienia poszczególnych słupów (demontaż starego słupa i posadowienie go w innym miejscu) oznacza zmianę parametrów technicznych linii, co uprawniało kwalifikację prawną inwestycji jako przebudowy w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351). Z uwagi na powyższe w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej, udzielenie zezwolenia powinno być zaś poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 2 i ust. 3 u.g.n.). Przywołany przepis wprowadza dwie przesłanki, od zaistnienia których spełnienie uzależnione jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości może nastąpić wyłącznie w celu realizacji celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez ten podmiot nieruchomości w sposób dobrowolny. Stosownie do art. 6 pkt 2 u.g.n., celem publicznym w rozumieniu tej ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Planowana inwestycja, polegająca na przebudowie istniejącej na działce skarżących linii elektrycznej 110 kV stanowi bez wątpienia inwestycję celu publicznego. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez skarżącą ani organ. Natomiast sporna jest zgodność planowanej inwestycji z planem miejscowym. Zdaniem skarżącej zaproponowany przez inwestora przebieg linii rozmija się z treścią planu miejscowego. Zauważyć należy, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K., uchwalonym przez Radę Miejską w K. uchwałą Nr 69/XII/03 z 27 sierpnia 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 15 listopada 2003 r. Nr 309, poz. 2641), przez nieruchomość skarżącej przebiega linia elektroenergetyczna 110kV. Zgodnie z § 13 ust. 2 pkt 13 lit. a wspomnianej uchwały ustala się zachowanie istniejącej infrastruktury ponadlokalnej linii elektroenergetycznych 110 kV. Ponadto, stosownie do wypisu z planu miejscowego z 6 lipca 2021 r. nieruchomość skarżącej położona jest na obszarze oznaczonym symbolem RP - tereny upraw rolnych. W § 23 ust. 1 pkt 3 lit. c wskazano, iż na terenach upraw rolnych możliwa jest lokalizacja sieci uzbrojenia terenu dla mediów takich jak wodociągi, kanalizacja sanitarna i linie elektryczne, oraz przebudowa istniejących sieci. W rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku skarżącej wyrażonemu w skardze, nie wystąpił niewyjaśniony zakres stanu faktycznego uniemożliwiający wydanie zaskarżonej decyzji. Organy prawidłowo ustaliły bowiem, że przebieg i rodzaj inwestycji jest zgodny z obowiązującymi na poziomie lokalnym przepisami planistycznymi, skoro, jak wskazano wyżej, plan miejscowy przewiduje przebudowę istniejącej na działce nr [...] linii elektrycznej 110 kV. Odnosząc się do zarzutów dotyczących miejsca lokalizacji słupów wyjaśnić należy, że kwestia ewentualnego określenia alternatywnego sposobu przebiegu inwestycji powinna być ustalana w toku postępowania zmierzającego do przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie w postępowaniu mającym za przedmiot wydanie decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2022 r., I OSK 1965/21, wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu zgodzić należy się z organem II instancji, że proponowane przez inwestora ograniczenia nie uniemożliwią racjonalnego korzystania z nieruchomości. Zaproponowany przez inwestora przebieg linii należy ocenić jako odznaczający się najmniejszą możliwą uciążliwością dla właściciela, co wynika z faktu, że przebieg linii nie zmieni się bowiem względem już istniejącego stanu. Planowany zakres prac oraz miejsce posadowienia słupów na działce w żaden sposób nie zwiększają dla właścicieli istniejącej uciążliwości, wynikającej z planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Przechodząc zaś do drugiej przesłanki obejmującej wymóg przeprowadzenia rokowań, również kwestionowanej przez skarżącą, wyjaśnić należy, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 507/21). Zaakcentowania ponadto wymaga, że obowiązek przeprowadzenia rokowań nie oznacza konieczności osiągnięcia wspólnego, zgodnego stanowiska. Brak wypracowania wspólnego stanowiska, np. z uwagi na niereagowanie właścicieli nieruchomości na pisma przedsiębiorstwa przesyłowego, musi skutkować uznaniem braku zgody właścicieli nieruchomości na przeprowadzenie prac na ich gruncie. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym razie, nigdy nie można byłoby wszcząć postępowania zmierzającego do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 298/15; z 24 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 970/17; z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1375/17; wyrok WSA w Olsztynie z 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 634/21). W realiach niniejszej sprawy pismem z 14 grudnia 2021 r. inwestor wyjaśnił, iż zaproszenia do rokowań kierował do właścicieli działki nr [...] na adresy widniejące w rejestrze gruntów oraz w aktach sprawy spadkowej. Ponadto na wezwanie organu odwoławczego inwestor przedstawił przy piśmie z 10 stycznia 2022 r. dokumenty świadczące o doręczeniu korespondencji skierowanej do skarżącej oraz uczestników postępowania: N.W. oraz M.W. (tj. zwrócone przesyłki oraz zwrotne potwierdzenia odbioru). Przesyłki odebrały osobiście skarżąca i jej siostra, zaś przesyłkę dla M.W. odebrała skarżąca. Nie sposób więc zaprzeczyć temu, że inwestor skutecznie zainicjował negocjacje. Dodatkowo podnieść trzeba, iż propozycja inwestora spotkała się z negatywną odpowiedzią skarżącej, zawartą w szczególności w emailu wysłanym do pełnomocnika inwestora 28 maja 2020 r. Wówczas J.W. oświadczyła, iż "nie bierzemy udziału w żadnych rokowaniach, ponieważ zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami słup o numerze 51 miał być przesunięty o 20 metrów poza granice działki siedliskowej w kierunku słupa u numerze 53". Zacytowana treść oświadczenia skarżącej potwierdza nie tylko fakt prowadzenia negocjacji przed złożeniem wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, ale nawet wskazuje na kierunek sporu i nie budzący wątpliwości brak porozumienia między stronami. Należy zatem uznać, że prawidłowo organy obydwu instancji uznały, że w sprawie zostały przeprowadzone rokowania, które nie doprowadziły jednak do zgody właścicieli nieruchomości. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. Reasumując poczynione wyżej rozważania stwierdzić należy, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, a to z tej przyczyny, że postępowanie przed organami administracji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniono właściwie. Prawidłowo zinterpretowano mające zastosowanie w sprawie przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł o oddaleniu skargi. ES

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło